Результаты аудита мер государства по противодействию теневой экономике рассмотрены в ВАП РК

📌Высшая аудиторская палата завершила госаудит эффективности политики государства по противодействию теневой экономике. Его результаты рассмотрены на заседании ВАП во главе с председателем Алиханом Смаиловым.

В нем также приняли участие заместитель председателя Агентства по финансовому мониторингу Кайрат Бижанов, вице-министр финансов Ержан Биржанов, председатель Комитета государственных доходов Жандос Дуйсембиев, руководитель Бюро национальной статистики Максат Турлубаев и др.

Теневой сектор экономики негативно влияет на развитие страны, снижая уровень добросовестной конкуренции, препятствуя росту малого и среднего бизнеса, а также сокращая поступления в государственный бюджет.

📈Казахстан нацелен на уменьшение доли теневой экономики в валовом внутреннем продукте до 15%, что соответствует уровню развитых стран ОЭСР. И в последние годы отмечается устойчивый тренд по снижению этого показателя – с 28,8% в 2017 году до 17,5% в 2023 году.

Вместе с тем, судя по результатам проведенного аудита, есть ряд существенных недостатков, которые сдерживают эффективность мер госполитики в этом направлении.

Так, на сегодня отсутствует госорган, который бы отвечал за формирование единой политики в сфере противодействия теневой экономике и координацию других ведомств. Подобные функции изначально были закреплены за Агентством по финмониторингу. Однако впоследствии их исключили из Положения АФМ.

В результате каждый госорган в пределах своей компетенции принимает меры, но нет цельной системы с четким распределением функционала. Комплексными планами по борьбе с теневой экономикой охвачены не все отрасли, и в них встречаются формальные мероприятия.

«Не прослеживается слаженная работа госорганов. Комплексные планы недостаточно ориентированы на снижение теневой экономики. Мероприятия проработаны слабо, некоторые фактически снимаются с контроля без исполнения. Не проводится оценка их влияния на снижение теневой экономики. При этом аудит показал, что в стране есть значительный объем скрытого оборота», — отметил председатель ВАП Алихан Смаилов в ходе заседания.

⚡️ У аудиторов также возникли вопросы к методикам определения ненаблюдаемой экономики. Например, используется коэффициент безналичного оборота. Это соотношение безналичных платежей физлиц за товары и услуги к ВВП. Но доля такихплатежей итак растет каждый год, что автоматически «снижает» уровень теневой экономики. Поэтому обоснованность этого коэффициента вызывает сомнения.

🔎 Кроме того, по одной из категорий расчета не учитываются классификаторы «Операции с недвижимым имуществом», куда в том числе входит аренда жилья, и «Искусство, развлечения и отдых». А в другой категории данные по малым торговым предприятиям начали собирать не сплошным, а выборочным методом, что также привело к снижению охвата ненаблюдаемой экономики.

⚡️ На основании проведенного анализа госаудит выявил ряд высокорисковых сфер и направлений, подверженных теневому обороту. Например, по данным КГД, граждане трех центральноазиатских стран заработали в Казахстане за три года 136 млрд тенге. Однако, по информации Нацбанка, за это же время они перевели на родину суммарно 1 трлн тенге. То есть велика вероятность производства «теневых» товаров или услуг.

Всего по результатам аудита установлено:

🔵косвенных потерь бюджета по доходной части на сумму 74 млрд тенге;

🔵18 процедурных нарушений;

🔵23 системных недостатка.

По всем проблемным вопросам Высшая аудиторская палата выработала необходимые рекомендации и поручения. Они будут способствовать устранению имеющихся недостатков и достижению поставленных целей в сфере противодействия теневой экономике.

🚀 @auditpalatasy

65 кандидатқа мемлекеттік аудитор біліктілігі берілді

Жоғары аудиторлық палатада әртүрлі санаттағы мемлекеттік аудитор сертификаттарын беру бойынша 2024 жылғы IV тоқсандағы конкурстық іріктеудің қорытындылары шығарылды.

📌Есепті кезеңде сертификаттау процесіне 112 адам қатысты.

1️⃣ Бірінші кезеңде кандидаттар тест тапсырып, ситуациялық кейстерден тұратын біліктілік емтиханынан өтеді. Емтихан бухгалтерлік есеп, мемлекеттік мекемелер мен квазимемлекеттік сектор ұйымдары үшін қаржылық есептілік дайындау, сәйкестік аудиті, тиімділік аудиті және басқа да бағыттарды қамтиды.

2️⃣ Екінші кезеңде қатысушылар Ұлттық комиссияда сұхбаттасудан өтеді. Әңгімелесу барысында олардың кәсіптік даярлығы, құзыреттілік деңгейі, жеке қасиеттері, сондай-ақ мемлекеттік аудиторлар үшін міндетті кәсіби әдеп қағидаттарына бейілділігі бағаланады.

✅ Нәтижесінде 1 адамға жоғары санаттағы мемлекеттік аудитор біліктілігі, тағы 65 кандидатқа мемлекеттік аудитор біліктілігі берілді.

❌ 46 үміткерге біліктілік сертификатын беруден бас тартылды.

🚀 @auditpalatasy

65 новых квалифицированных госаудиторов начинают работать в РК

В Высшей аудиторской палате подведены итоги конкурсных отборов на присуждение сертификатов государственных аудиторов различных категорий за IV квартал 2024 года.

📌За отчетный период в процессе сертификации приняли участие 112 человек.

1️⃣ На первом этапе кандидаты демонстрируют свои знания посредством квалификационного экзамена, который состоит из тестовых заданий и ситуационных кейсов. Экзамен охватывает такие направления, как бухгалтерский учет, подготовка финансовой отчетности для госучреждений и организаций квазигоссектора, аудит соответствия, аудит эффективности и другие дисциплины.

2️⃣ На втором этапе участники проходят интервью в Национальной комиссии. В ходе собеседования оцениваются их профессиональная подготовка, уровень компетенций, личные качества, а также приверженность принципам профессиональной этики, обязательным для государственных аудиторов.

✅ В результате 1 человеку присвоена квалификация государственного аудитора высшей категории, еще 65 кандидатам – квалификация государственного аудитора.

❌ При этом 46 претендентам отказано в присвоении квалификации.

🚀 @auditpalatasy
 

📣 Алматы облысы бойынша тексеру комиссиясының мүшесі лауазымына кандидаттарды іріктеу туралы хабарландыру
 
Қазақстан Республикасының Жоғары аудиторлық палатасы Алматы облысы бойынша тексеру комиссиясының мүшесі лауазымына кандидаттарды іріктейтіні туралы хабарлайды. Ол Жоғары аудиторлық палатаның 2024 жылғы 9 қыркүйектегі №12-НҚ нормативтік қаулысымен бекітілген Ревизиялық (тексеру) комиссиялардың төрағасы мен мүшелерінің лауазымдарына кандидаттарды іріктеу қағидалары және оларды бағалау өлшемшарттарына сәйкес өткізіледі.

👥 Тексеру комиссияларының мүшелері лауазымына кандидаттар мынадай бағалау өлшемшарттарына сәйкес келуі тиіс:

1️⃣ «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» ҚР Заңының 17-бабы 4-тармағына сәйкес бекітілген біліктілік талаптарына;

2️⃣ бухгалтерлік есеп және аудит саласында мемлекеттік аудитор сертификатының және (немесе) халықаралық біліктілігінің болуы;

3️⃣ экономика (экономика, әлемдік экономика, қаржы, есеп және аудит, менеджмент, мемлекеттік және жергілікті басқару, мемлекеттік аудит) немесе құқық (құқықтану, халықаралық құқық) мамандықтары бойынша жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білімінің болуы.

Тексеру комиссияларының мүшелері лауазымдарына кандидаттарды іріктеуге қатысушылар хабарландыру жарияланған күннен бастап он жұмыс күні ішінде Жоғары аудиторлық палатаның rk.konkurs@esep.gov.kz электрондық мекенжайына құжаттарын жіберуі қажет.

🗓️ Құжаттарды қабылдау 2025 жылғы 27 қаңтардан басталады.

🗓️ Құжаттарды қабылдау 2025 жылғы 7 ақпанда сағат 18.30-да аяқталады.

📞 Қосымша сұрақтар бойынша мына нөмірге хабарласуға болады: +7 (7172) 70-69-75.

👉🏻 Толығырақ

🚀 @auditpalatasy

📣 Объявление о проведении отбора кандидатов на должность члена ревизионной комиссии по Алматинской области
 
Высшая аудиторская палата Республики Казахстан объявляет о проведении отбора кандидатов на должность члена ревизионной комиссии по Алматинской области. Он будет проходить в соответствии с Правилами отбора и критериями оценки кандидатов на должности председателя и членов ревизионных комиссий, утвержденными нормативным постановлением Высшей аудиторской палаты от 9 сентября 2024 года № 12-НҚ.

👥 Кандидаты на должности членов ревизионных комиссий должны соответствовать следующим критериям оценки:

1️⃣ отвечать квалификационным требованиям, утвержденным в соответствии с пунктом 4 статьи 17 Закона РК «О государственной службе Республики Казахстан»;

2️⃣ иметь сертификат государственного аудитора и (или) международную квалификацию в области бухгалтерского учета и аудита;

3️⃣ обладать высшим и (или) послевузовским образованием: экономика (экономика, мировая экономика, финансы, учет и аудит, менеджмент, государственное и местное управление, государственный аудит) или право (юриспруденция, международное право).

Лица, желающие участвовать в отборе кандидатов на должности членов ревизионных комиссий, в течение десяти рабочих дней со дня публикации объявления должны направить документы в Высшую аудиторскую палату на электронный адрес rk.konkurs@esep.gov.kz

🗓️ Начало приема документов – 27.01.2025 года.

🗓️ Завершение приема документов – 07.02.2025 года 18 часов 30 минут.

📞 Телефон для справок: +7 (7172) 70-69-75.

Подробности 👉🏻 здесь.

🚀 @auditpalatasy

❗️QazExpoCongress ұлттық компаниясы ҚР Жоғары аудиторлық палатасының нұсқамасы бойынша еншілес корпоративтік қорларының бірін таратты

Жоғары аудиторлық палатаның нұсқамасы бойынша «QazExpoCongress» Ұлттық компаниясы» АҚ (әрі қарай – Ұлттық компания) құрылымын оңтайландырып, «Қазақстан» Сауда-көрме орталығы» еншілес корпоративтік қорын таратты.

📌Cауда және интеграция министрлігі мен оның ведомстволық бағынысты ұйымдарында жүргізілген мемлекеттік аудит нәтижесі бойынша Ұлттық компанияның екі корпоративтік қоры бар екені анықталды: «QazExpoCongress» КҚ және «Қазақстан» Сауда-көрме орталығы» КҚ. Бірінші қор арқылы Ұлттық компанияны нысаналы қаржыландыру жүзеге асырылады, ал екіншісі Мәскеудегі Халық шаруашылығы жетістіктері көрмесі аумағындағы және Дубайдағы ЭКСПО-2020 аумағындағы қазақстандық павильондарды басқарады.

Бұл екі коммерциялық емес ұйымдағы жұмыс жүктемесінің аздығы, сондай-ақ жекелеген функциялардың қайталануы олардың одан әрі қатар жұмыс істеуінің орындылығына қатысты сұрақ туындатты. Осыған байланысты сауда және интеграция министрлігіне «QazExpoCongress» ҰК» АҚ-мен бірлесіп тиісті шара қабылдау тапсырылды.

✅ Нәтижесінде Ұлттық компания Министрлікпен келісім бойынша «QazExpoCongress» КҚ-ның қарамағына қолда бар мүлікті, ғимараттарды, сондай-ақ шарттар бойынша міндеттемелерді бере отырып, «Қазақстан» Сауда-көрме орталығы» КҚ-ны тарату туралы шешім қабылдады.

Жүргізілген мемлекеттік аудит қорытындысы бойынша Жоғары аудиторлық палатаның нұсқамасының басқа тармақтары толық орындалғанға дейін бақылауда болады.

🚀 @auditpalatasy

❗️Нацкомпания QazExpoCongress ликвидировала один из дочерних корпоративных фондов по предписанию ВАП РК

По предписанию Высшей аудиторской палаты АО «Национальная компания «QazExpoCongress»(далее – Нацкомпания) оптимизировало свою структуру и ликвидировало дочерний корпоративный фонд «Торгово-выставочный центр «Казахстан».

Необходимость принятия данных мер была выявлена по результатам государственного аудита деятельности Министерства торговли и интеграции и его подведомственных организаций.

📌Так, аудитом было установлено, что у Нацкомпании имеется два корпоративных фонда: одноименный КФ «QazExpoCongress» и КФ «ТВЦ «Казахстан», через которые осуществлялось целевое финансирование Нацкомпании и управление казахстанскими павильонами на территории ВДНХ в Москве и на территории ЭКСПО-2020 в Дубае.

При этом, недостаточная загруженность данных двух некоммерческих организаций, а также дублирование отдельных функций, поставила под сомнение целесообразность их дальнейшего параллельного функционирования. В этой связи Министерству торговли и интеграции совместно с АО «НК «QazExpoCongress» было поручено провести соответствующую реорганизацию.

✅ В результате, Нацкомпанией по согласованию с Министерством принято решение о ликвидации КФ «ТВЦ «Казахстан» с передачей всего имущества, имеющихся зданий, а также обязательств по договорам в ведение КФ «QazExpoCongress».

Исполнение других пунктов предписания ВАП РК по итогам проведенного госаудита остается на контроле до полного завершения.
 
🚀 @auditpalatasy

❗️ҚР Жоғары аудиторлық палатасы жүргізген аудит қорытындысы бойынша Қазақстан тұрақты жұмыс істейтін референттік станциялар желісі бар геодезиялық координаттар жүйесін құрды

Жоғары аудиторлық палатаның ұсынымы бойынша ҚР Үкіметі «Ұлттық кеңістіктік деректер инфрақұрылымы» жобасын іске асырды. Бұл жоба республиканың геодезия және картография саласындағы өз қажеттіліктерін қамтамасыз етуге бағытталған.

📌Жер ресурстарын басқару, геодезия және картография саласының тиімділігіне бұдан бұрын жүргізілген мемлекеттік аудит барысында Қазақстанның өзінің геодезиялық координаттар жүйесі жоқ екені анықталған болатын. Бұл бірыңғай цифрлық картографиялық экожүйені құруды қиындатады.

Аудит жүргізілген уақытта республикада өткен ғасырдың ортасында құрылған координаттар, биіктіктер, гравиметриялық және спутниктік өлшемдер жүйесі қолданылатын. Бұл күндері ол техникалық және моральдық тұрғыдан ескірген.

Осыған байланысты Жоғары аудиторлық палата Үкіметке геодезиялық координаттар жүйесін жасауды және спутниктік геодезиялық желі құру бойынша шұғыл шаралар қабылдауды ұсынды.

✅ Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі аталған мәселені шешу мақсатында «Ұлттық кеңістіктік деректер инфрақұрылымы» атты ауқымды бюджеттік инвестициялық жобаны сәтті аяқтады. Жоспарланған барлық міндет бүгінгі күні толық көлемде орындалды.

✅ «Ұлттық кеңістіктік деректер инфрақұрылымының мемлекеттік геопорталы» ақпараттық жүйесі өнеркәсіптік пайдалануға берілді. Бұл құрал мемлекеттік органдарға және басқа да мүдделі тараптарға аумақты тиімді басқару үшін қажет өзекті және нақты кеңістіктік деректерге қол жеткізуге мүмкіндік береді.

✅ Сонымен қатар 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап заманауи мемлекеттік координаттар жүйесі QazTRF-23 (Qazaqstan Terrestrial Reference Frame 2023, 2023 жылға қазақстандық жер координаттық есептеу негізі) және тұрақты жұмыс істейтін референттік станциялар желісі (CORS) іске қосылды. Осылайша құрылған координаттық жүйе геодезиялық және картографиялық деректердің жоғары сапасын қамтамасыз етеді, сондай-ақ ҚР кеңістіктік деректер инфрақұрылымын одан әрі дамыту үшін негіз болады.

QazTRF-23 енгізудің арқасында геодезиялық өлшемдердің дәлдігі едәуір артады. Бұл мемлекетке аумақтық жоспарлау, құрылыс және деректерді басқарудың заманауи жүйелерін құру саласында ауқымды перспективалар ашады.

Бұл шаралар Қазақстанда геодезия мен картографияны цифрландырудың жаңа кезеңін белгілеп, болашақ даму мен халықаралық геокеңістіктік қоғамдастыққа интеграциялану үшін берік негіз жасайды.

🚀 @auditpalatasy

❗️Казахстан создал собственную геодезическую систему координат с сетью постоянно действующих референцных станций по итогам аудита ВАП РК

По рекомендации Высшей аудиторской палаты Правительством РК реализован проект «Национальная инфраструктура пространственных данных», который направлен на обеспечение самодостаточности республики в области геодезии и картографии.

📌В ходе проведенного ранее госаудита эффективности управления земельными ресурсами, геодезии и картографии было установлено, что в Казахстане нет своей геодезической системы координат, что затрудняет создание единой цифровой картографической экосистемы.

На момент проверки в республике применялась система координат, высот, гравиметрических и спутниковых измерений, созданная еще в середине прошлого века. В наши дни она технически и морально устарела.

В этой связи ВАП рекомендовала Правительству принять безотлагательные меры по установлению собственной геодезической системы координат и созданию спутниковой геодезической сети.

✅ В решении этого, Министерством цифрового развития, инноваций и аэрокосмической промышленности успешно завершен масштабный бюджетный инвестпроект «Национальная инфраструктура пространственных данных». На сегодня все запланированные задачи выполнены в полном объеме.

✅ Так, в промышленную эксплуатацию введена информсистема «Государственный геопортал Национальной инфраструктуры пространственных данных». Этот инструмент предоставляет госорганам и другим заинтересованным сторонам доступ к актуальным и точным пространственным данным, необходимым для эффективного управления территорией.

✅ Наряду с этим, с 1 января 2025 года запущена современная государственная система координат QazTRF-23 (Qazaqstan Terrestrial Reference Frame 2023, Казахстанская земная координатная отсчетная основа 2023 года) и сеть постоянно действующих референцных станций (CORS). Созданная таким образом координатная система обеспечит высокое качество геодезических и картографических данных, а также станет основой для дальнейшего развития инфраструктуры пространственных данных РК.

Благодаря внедрению QazTRF-23 существенно возрастет точность геодезических измерений, открывая перед государством широкие перспективы в области территориального планирования, строительства и создания современных систем управления данными.

Все эти нововведения знаменуют новый этап цифровизации геодезии и картографии в Казахстане, создавая прочную основу для будущего развития и интеграции в международное геопространственное сообщество.

🚀 @auditpalatasy

❗️Бюджеттік кредиттер алып, бос қаражатты депозиттерге салып отырған: Қарағанды облысында мемлекеттік борышты басқару тиімділігіне жүргізілген аудит

ҚР Жоғары аудиторлық палатасының тапсырмасымен Қарағанды облысы бойынша тексеру комиссиясы жергілікті атқарушы органдардың (ЖАО) және квазимемлекеттік сектордың жекелеген субъектілерінің борышын басқару тиімділігіне аудит жүргізді.

Тексеру іс-шаралары Қарағанды облысының Қаржы басқармасын, Экономика басқармасын, Энергетика және ТКШ басқармасын, «Қарағанды Су» ЖШС, «Теплотранзит Қарағанды» ЖШС, «Тұрғын үй қорын жаңғырту орталығы» ЖШС, «Шахтер» футбол клубы» АҚ және Қарағанды қаласының ТКШ, жолаушылар көлігі және автожолдар бөлімін қамтыды.

📈Нәтижесінде соңғы 5 жылда жергілікті атқарушы органдардың борышы 2,2 есеге, ал оны ұстауға жұмсалатын шығыстар 1,5 есеге ұлғайғаны анықталды. Атап айтқанда, коронавирус пандемиясы кезінде мемлекеттік бағалы қағаздардың ауқымды шығарылымы және ЖАО-ның 2020 жылға арналған борыш лимитінің 3,8 млрд теңгеге сақталмауы орын алған. Бұл ретте жалпы борыштық жүктеме басқарылатын жүктеме ретінде бағаланып отыр.

📌Алайда қазіргі уақытта борыштың қолайлы динамикасына қарамастан, оны өтеу бойынша бюджетке түсетін жүктеменің шыңы 2031 жылға түсіп отыр – 20 шарт бойынша 21,7 млрд теңгені құрайды. Жалпы, 2024 жылғы 1 қаңтардағы негізгі борыштың жалпы сомасының 60,4%-ы 2030-2043 жылдар кезеңінде өтелуге жатады.

Сонымен қатар аудиторлар облыстық деңгейдегі мемлекеттік органдардың квазимемлекеттік сектор объектілерінің сыртқы және ішкі қарыздарын бақылауда формальды тәсіл қолданатынын да атап өтті.

🔵Мәселен, «Теплотранзит Қарағанды» ЖШС жұмысының жалпы тиімсіздігі аясында оның шығындарын ұлғайту кредиттік шарттар бойынша қабылданған міндеттемелердің орындалмау тәуекелін арттырады.

🔵Таза пайданы «Қарағанды Су» ЖШС қатысушылары үлесінің пайдасына бөлу және бір мезгілде бос ақшалай қаражатты банк депозиттеріне сала отырып бюджеттік кредиттер алу фактілері анықталды.

🔵«Шахтер» ФК» АҚ-ның қаржы ресурстарын тиімсіз басқару жылдан жылға кредиторлық берешектің, оның ішінде жалақы, салықтар және басқа да міндетті төлемдер бойынша берешектің өсуіне әкеп соқты.

📌Жалпы жүргізілген аудит қорытындысы бойынша ҚР заңнамасының нормаларын бұзудың жалпы сомасы шамамен 5,3 млрд теңгені құрады.

Тексеру комиссиясы аудит объектілеріне қажетті ұсынымдар жіберіп, анықталған бұзушылықтарды жою үшін нұсқамалар шығарды.

🚀 @auditpalatasy