Внесены изменения в подходы к кредитованию и финансированию БРК

В регулирование деятельности АО «Банк развития Казахстана» внесено несколько важных изменений. Соответствующие меры приняты Правительством РК и Банком развития с учетом рекомендаций и предписания Высшей аудиторской палаты.

Ранее ВАП был проведен аудит политики государства в сфере стимулирования субъектов промышленно-инновационной деятельности.

📌По результатам аудита установлено, что отдельные заемщики БРК получали кредиты по ставкам ниже предельных значений, утвержденных в отраслевой концепции развития. По мнению аудиторов, это создавало неравные условия для доступа к мерам господдержки.

В этой связи ВАП рекомендовала установить фиксированную процентную ставку, исключающую возможность ее снижения на основании внутренних оценок Банка.

✔️ В результате, решением Совета директоров БРК в программы финансирования оборотного капитала проектов обрабатывающей промышленности и поддержки экспортеров внесены изменения, предусматривающие единую фиксированную ставку вознаграждения в размере 7% годовых для всех конечных заемщиков.

📌Кроме того, аудит показал, что БРК привлекал бюджетные средства под ставку 0,15% и в последующем кредитовал заемщиков под 9-11%, что приводило к избыточной финансовой выгоде Банка и недостаточной доходности для государства. В этой связи Высшая аудиторская палата рекомендовала пересмотреть процентные ставки по договорам бюджетного кредитования.
 
✔️ Протокольным поручением Премьер-министра РК от 15 февраля 2025 года были одобрены подходы по повышению ставки бюджетного кредитования до 1% с 2025 года.

Исполнение других поручений и рекомендаций по итогам проведенного госаудита остается на контроле Высшей аудиторской палаты до полного исполнения.

🚀 @auditpalatasy

Мемлекет арнайы деректер банкінен құрылыс жобаларын еркін пайдалана алады

Қазақстанда құрылыс жобаларының мемлекеттік банкінде орналастырылатын жобалардың авторлық құқық мәселесі реттелді. Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі Қаржы министрлігімен бірлесіп тиісті шаралар қабылдады.

📌Бұл мәселе құрылыс саласында баға белгілеу жүйесіне жүргізілген мемлекеттік аудит кезінде белгілі болды. Жоғары аудиторлық палата мемлекеттік банкте 6,7 мыңнан астам жоба бар екенін, алайда кейбіреулеріне авторлық (мүліктік) құқық болмағандықтан, оларды пайдалануда қиындық туындайтынын анықтады. Ал жобалар банкі негізінен мемлекет бір-біріне ұқсас объектілерді салу кезінде үнемі жаңа құжаттамаға тапсырыс бермей, жұмсалатын қаражатты үнемдеуі үшін құрылды.

Осыған байланысты Өнеркәсіп министрлігіне Қаржы министрлігімен бірлесіп заңнамаға қажетті өзгерістер енгізу және авторлық құқық мәселесін реттеу тапсырылды.  

✔️ Нәтижесінде жаңартылған «Мемлекеттік сатып алу туралы» Заң аясында (2025 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді) жаңа қағидалар бекітілді. Енді жобалау немесе жобалау-сметалық құжаттаманы жасау жөніндегі жұмыстарды сатып алу туралы шартқа сәйкес орындаушы жобаны одан әрі пайдалану құқығын тапсырыс берушінің пайдасына береді. Бұл құжаттаманы қабылдау-тапсыру актісіне қол қою арқылы ресімделеді.

Бұл норма бюджет қаражаты және квазимемлекеттік сектор субъектілері есебінен салынатын құрылыс жобаларына қолданылады.

Мемлекеттік аудит қорытындылары бойынша басқа да тапсырмалардың орындалуы Жоғары аудиторлық палатаның бақылауында болады.

🚀 @auditpalatasy

Государство сможет свободно использовать строительные проекты из специального банка данных  

В Казахстане отрегулирован вопрос с авторскими правами на проекты, размещаемые в государственном банке проектов строительства. Соответствующая работа проведена Министерством промышленности и строительства совместно с Министерством финансов.

📌Проблема была обнаружена во время госаудита системы ценообразования в строительной сфере. Высшая аудиторская палата выявила, что в государственном банке есть свыше 6,7 тыс. проектов, однако на некоторые отсутствуют авторские (имущественные) права, что затрудняет их использование. При этом банк проектов был создан, чтобы государство могло экономить на возведении идентичных объектов, не заказывая каждый раз новую документацию.

В этой связи Минпромышленности было поручено совместно с Минфином внести необходимые изменения в законодательство и отрегулировать вопрос авторских прав.

✔️ В результате в рамках обновленного закона «О государственных закупках» (вступил в силу 1 января 2025 года) были утверждены новые правила. Теперь, в соответствии с договором о закупке работ по созданию проектной или проектно-сметной документации, исполнитель передает все права на ее дальнейшее использование в пользу заказчика. Это оформляется посредством подписания акта приема-передачи документации.

Данная норма распространяется на строительные проекты, создаваемые за счет средств бюджета и субъектов квазигосударственного сектора.

Исполнение других поручений по итогам государственного аудита остается на контроле Высшей аудиторской палаты.

🚀 @auditpalatasy

ҚР Жоғарғы аудиторлық палатасын «дәрежесі бойынша тең» форматында тексерудің 2-кезеңі аяқталды

🇰🇿 🇱🇹 🇵🇹 🇹🇷 Литва, Португалия және Түркияның жоғары аудит органдарының мамандары Португалия Аудиторлар сотының вице-президенті Антонио Мартинстың басшылығымен ҚР Жоғарғы аудиторлық палатасының қызметін «дәрежесі бойынша тең» форматында тексерудің 2-кезеңін өткізу үшін Астанаға жұмыс сапарымен келді. Бұл топтың елімізге алғашқы жұмыс сапары 2024 жылғы шілдеде өткен болатын.

📌Аудиттің халықаралық стандарттарына сәйкестігін анықтауға бағытталған мұндай тексерулерді көптеген ел белгілі бір кезең сайын өткізіп отырады. Бағалауды «дәрежесі бойынша тең» шетелдік ведомстволардың өкілдері жүргізеді. Бұл бағалаудың сапасы мен объективтілігін қамтамасыз етеді. Мұндай шаралар тәжірибе алмасуға және қабылдаушы елде мемлекеттік аудит деңгейін арттыруға септігін тигізеді.

Жұмыс сапары барысында шетелдік аудиторларЖоғары аудиторлық палата төрағасы және мүшелерімен, сондай-ақ негізгі мүдделі тараптармен және аудит объектілерімен кездесті. Атап айтқанда, Мәжіліс депутаттары, Қаржы министрлігінің қызметкерлері және Astana Hub технопаркінің өкілдерімен кездесулер өтті.

Серіктес елдердің жоғары аудит органдарының өкілдері Жоғары аудиторлық палатаның жұмысын терең зерделеді. Олар аудиттердің сапасы қалай қамтамасыз етілетінін, әдістеменің қандай қағидаттарға негізделетінін, тексерілетін нысандар қалай таңдалатынын және басқа да мәселелерді талдады. Ішкі бақылау жүйесіне, аудит процестеріне және нақты тексерулердің материалдарына ерекше назар аударды. Сонымен қатар сарапшылар Палатаның қоғаммен байланыс тәсілдерін және цифрлық шешімдерді енгізуін бағалады.

Шетелдік аудиторлармен кездесуде Әлихан Смайылов Жоғарғы аудиторлық палатаның объективті талдамалық орталық ретіндегі рөлін біртіндеп нығайтып келе жатқанын атап өтті.

«Біз аудит есептерінде тексерушілік функциялардан алыстап, экономиканың нақты салаларында немесе жекелеген өңірлерде реформалардың орындалуына баға беруге ерекше назар аударудамыз. Осы жұмысты үйлестіру үшін Жоғары аудиторлық палата мүшелері экономиканың әрбір саласына жеке жауапты болады», — деді ол.

«Дәрежесі бойынша тең» тексерудің қарқыны мен ауқымын жоғары бағалаған Әлихан Смайылов бұл шараның Қазақстандағы мемлекеттік аудит жүйесін дамыту үшін маңызы зор екенін айтты.

«Сіздердің бұл сапарларыңыз Жоғарғы аудиторлық палатаның жұмысын жетілдіруге бағытталған аса маңызды әрі пайдалы ұсынымдарды қалыптастыруға мүмкіндік беретініне сенімдімін», — деді ҚР Жоғары аудиторлық палатасының төрағасы.

✔️ Келесі жұмыс сапары 2025 жылғы қазан айына жоспарланған. Жиында «дәрежесі бойынша тең» форматында жүргізілген тексерудің есебі қорытындыланады.

🚀 @auditpalatasy

Завершен 2-й этап проверки Высшей аудиторской палаты РК «равными по положению»

🇰🇿 🇱🇹 🇵🇹 🇹🇷 Специалисты высших органов аудита Литвы, Португалии и Турции во главе с вице-президентом португальского Суда аудиторов Антонио Мартинсом прибыли в Астану для проведения 2-го этапа проверки деятельности ВАП РК в формате «равные по положению». Первый рабочий визит в нашу страну состоялся в июле 2024 года.

📌Подобную проверку на соответствие международным стандартам аудита периодически проходят многие страны. Независимая оценка проводится «равными по положению» ведомствами из других государств, что обеспечивает ее качество и достоверность. Мероприятие помогает эффективно обмениваться опытом и повышать уровень государственного аудита в принимающей стране.

В рамках рабочего визита иностранные аудиторы провели встречи с председателем и членами Высшей аудиторской палаты, а также ключевыми стейкхолдерами и объектами аудита. В частности, с депутатами Мажилиса Парламента, сотрудниками Министерства финансов и технопарка Astana Hub.

Представители высших органов аудита стран-партнеров детально погрузились в работу ВАП. Они изучили, как обеспечивается качество аудитов, на каких принципах строится методология, как выбираются объекты для проверки и т.д. Особое внимание уделили системе внутреннего контроля, аудиторским процессам, а также материалам реальных проверок. Кроме того, эксперты оценили, как ВАП выстраивает коммуникацию с обществом и внедряет цифровые решения в свою деятельность.

Во время встречи с иностранной аудиторской командой Алихан Смаилов отметил, что Высшая аудиторская палата последовательно укрепляет свою роль в качестве объективного аналитического центра.

«В своих аудиторских отчетах мы стараемся отойти от сугубо ревизорских функций и придаем особое значение оценке исполнения реформ в конкретных сферах экономики или отдельных регионах. Для координации данной работы за всеми членами ВАП закреплены определенные сферы экономики», — сказал он.

Оценив высокий темп и широкий охват проверки «равными по положению», Алихан Смаилов отметил, что она имеет большое значение для развития системы госаудита в Казахстане.

«Уверен, что ваш нынешний визит позволит выработать наиболее полезные и актуальные рекомендации по улучшению работы Высшей аудиторской палаты», — сказал он.

✔️ Следующий рабочий визит запланирован на октябрь 2025 года. Он станет заключительным и будет посвящен рассмотрению окончательного отчета о проведенной проверке «равными по положению».

🚀 @auditpalatasy

Әлихан Смайылов ШЫҰ елдерінің жоғарғы аудит органдары басшыларының 7-ші кездесуінде сөз сөйледі

Жоғарғы аудиторлық палата төрағасы Әлихан Смайылов бастаған Қазақстан делегациясы жұмыс сапарымен Душанбеге (Тәжікстан) барды. Онда Шанхай ынтымақтастық ұйымы (ШЫҰ) елдерінің жоғарғы аудит органдары басшыларының 7-ші кездесуі өтіп жатыр.

Ресми іс-шараға

🇧🇾 Беларусь
🇮🇷 Иран
🇰🇿 Қазақстан
🇨🇳 Қытай
🇵🇰 Пәкістан
🇺🇿 Өзбекстан
🇷🇺 Ресей
🇹🇯 Тәжікстан
🇮🇳 Үндістан
📌ШЫҰ Хатшылығының өкілдері қатысады.

Кездесудің негізгі тақырыбы – су ресурстарын тиімді пайдалануды арттыру үшін мемлекеттік бақылауды күшейту. Бұл аймақ елдері үшін басым бағыттардың бірі болып отыр.

Негізгі тақырыптық сессияда сөйлеген сөзінде Әлихан Смайылов тұтынудың өсуі, тапшылықтың артуы, су қоймаларының ластануы және климаттың өзгеруі салдарынан туындайтын су ресурстары мәселелері ШЫҰ елдерінің көпшілігіне ортақ екенін атап өтті.

«Қазақстан үшін су ресурстарын тұрақты пайдалану және қорғау мәселелері басымдыққа ие. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев су үнемдеу технологияларын енгізу және республиканың су шаруашылығын басқару жүйесін реформалау бойынша шешуші және жедел шаралар қабылдаудың маңыздылығын баса назарға салады», — деді Жоғарғы аудиторлық палатаның төрағасы.

Жоғарғы аудиторлық палата Қазақстандағы су ресурстарының жағдайы мен оларды пайдалану тиімділігіне тұрақты түрде аудит жүргізеді. Соңғы уақытта мұндай тексерулер 2018, 2022 және 2023 жылдары өткізіліп, нақты тапсырмалар мен ұсынымдар әзірленді.

Аудиттердің нәтижесінде Қазақстанда республикалық меншікке жататын су шаруашылығы құрылыстарының паспортизациясы және су қоры жерлерінің инвентаризациясы жүргізілді. Сонымен қатар су ресурстарын пайдалану және қорғау саласындағы тәуекел дәрежесін бағалау критерийлері мен тексеру парақтары әзірленді. Басқа да бірқатар шара қабылданды.

«Су ресурстарына жүйелі түрде аудит жүргізу проблемаларды уақтылы анықтауға, қаражаттың жұмсалуын ашық етуге және осы саладағы жағдайды жақсартуға бағытталған шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді», — деді ӘлиханСмайылов.

Жоғарғы аудиторлық палатаның төрағасы атап өткендей, түрлі елдерде жүргізілген аудит нәтижелері суды ұтымсыз пайдалану, оның ластануы, су инфрақұрылымын жеткіліксіз қаржыландыру және мемлекеттік бақылаудың жетілмегендігі сияқты мәселелердің өзекті болып қала беретінін көрсетеді.

Осыған байланысты Жоғарғы аудиторлық палата мынадай шаралады іске асыру қажет деп санайды:

🔵мемлекеттік бақылауды күшейту, есептілік пен мониторингтің нақты механизмдерін әзірлеу арқылы су ресурстарын басқарудың ашықтығы мен тиімділігін арттыру;
🔵бағдарламалардың қайталануын болдырмай, су шаруашылығы жобаларына арналған бюджет қаражатын пайдалануды оңтайландыру;
🔵мемлекеттік-жекеменшік әріптестік арқылы суды тазарту және қайта пайдалану бойынша инновациялық технологияларды енгізудіжеделдету;
🔵трансшекаралық су объектілерін қорғау саласындағы халықаралық ынтымақтастықты қамтамасыз ету, су пайдаланудың бірлескен стандарттарын енгізу;
🔵су шаруашылығы ұйымдарының экологиялық және қаржылық аудитін күшейту.

Әлихан Смайылов ШЫҰ елдерінің жоғарғы аудит органдары суды ұтымды пайдалану мәселелері бойынша үкіметтер, халықаралық институттар және іскерлік қауымдастықтар арасындағы ынтымақтастықты нығайтуды қолдайтынын атап өтті.

«Халықаралық өзара іс-қимыл мен тиімді бақылау механизміне негізделген су ресурстарын басқарудың кешенді тәсілі болашақ ұрпақ үшін су экожүйелерін сақтап қана қоймай, сонымен қатар халықты таза сумен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Бұл – ШЫҰ-ға мүше елдер үшін стратегиялық басымдық», — деп түйіндеді Жоғарғы аудиторлық палатаның төрағасы.

 
📌Іс-шара аясында ауыл шаруашылығы саласындағы қатарлас аудиттің қорытындылары туралы Жоғары аудиторлық палата мүшесі Тілеген Каскин баяндама жасады.

Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше елдердің жоғары аудит органдары басшыларының 7-ші кездесуінің қорытындысы бойынша Бірлескен мәлімдеме мен 2025-2027 жылдарға арналған Іс-шаралар жоспары мақұлданды. Ұйым құрамына Беларусь пен Иранның жоғары аудит органдары ресми түрде кірді.

🚀 @auditpalatasy

Алихан Смаилов выступил на 7-й встрече руководителей высших органов аудита стран ШОС

Казахстанская делегация во главе с председателем Высшей аудиторской палаты Алиханом Смаиловым находится с рабочим визитом в г. Душанбе (Таджикистан). В эти дни там проходит 7-я встреча руководителей высших органов аудита стран Шанхайской организации сотрудничества.

В состав участников официального мероприятия входят представители:

🇧🇾 Беларуси
🇮🇳 Индия
🇮🇷 Ирана
🇰🇿 Казахстана
🇨🇳 Китая
🇵🇰 Пакистана
🇷🇺 России
🇹🇯 Таджикистана
🇺🇿 Узбекистана
📌Секретариата ШОС

Ключевая тема 7-й встречи – повышение эффективности использования водных ресурсов через усиление госконтроля. Это является одним из наиболее приоритетных направлений для всех стран региона.

В своем выступлении на главной тематической сессии Алихан Смаилов отметил, что проблемы водных ресурсов, в числе которых рост потребления, нарастающий дефицит, загрязнение водоемов и последствия изменения климата, являются общими для большинства стран ШОС.

«Для Казахстана вопросы устойчивого использования и охраны водных ресурсов также имеют приоритетное значение. Глава государства Касым-Жомарт Токаев подчеркивает важность принятия решительных и быстрых мер, направленных на внедрение передовых водосберегающих технологий и реформирование системы управления водным хозяйством республики», — сказал председатель ВАП.

По его словам, Высшая аудиторская палата на регулярной основе проводит аудиты состояния водных ресурсов Казахстана и эффективности их использования. За последнее время такие проверки состоялись в 2018, 2022 и 2023 годах с выработкой конкретных поручений и рекомендаций.

✔️ В результате по итогам аудитов в Казахстане были проведены паспортизация водохозяйственных сооружений республиканской собственности и инвентаризация земель водного фонда. Кроме того, были разработаны критерии оценки степени рисков и проверочных листов в области использования и охраны водных ресурсов. Принят ряд и других мер.

«Системный подход к аудиту водных ресурсов позволяет своевременно выявлять проблемы, обеспечивает прозрачность расходования средств и способствует принятию решений, направленных на улучшение ситуации в данной сфере», — сказал Алихан Смаилов.

Как отметил председатель ВАП, результаты аудитов в разных странах показывают, что проблемы нерационального использования воды, ее загрязнения, недостаточного финансирования инфраструктуры водоснабжения и несовершенства госконтроля по-прежнему остаются актуальными.

В этой связи ВАП РК считает необходимым:

🔵повысить прозрачность и эффективность управления водными ресурсами через усиление госконтроля, разработку четких механизмов отчетности и мониторинга;
🔵оптимизировать расходование бюджетных средств на водохозяйственные проекты, исключая дублирование программ;
🔵ускорить внедрение инновационных технологий очистки и повторного использования воды, в том числе посредством ГЧП;
🔵обеспечить международное сотрудничествов области защиты трансграничных водных объектов, внедряя совместные стандарты водопользования;
🔵усилить экологический и финансовый аудит водохозяйственных организаций.

Алихан Смаилов подчеркнул, что высшиеорганы аудита стран ШОС последовательно выступают за укрепление сотрудничества правительств, международных институтов и бизнес-сообществ в вопросах рационального использования воды.

«Комплексный подход к управлению водными ресурсами, основанный на международном взаимодействии и эффективном надзорном механизме, позволит не только сохранить водные экосистемы для будущих поколений, но и обеспечить доступ населения к чистой воде, что является стратегическим приоритетом для всех стран ШОС», — заключил председатель ВАП.

📌В рамках мероприятия с докладом об итогах параллельного аудита в сфере сельского хозяйства также выступил член ВАП РК Тлеген Каскин.  

По итогам 7-й встречи руководителей высших органов аудита стран Шанхайской организации сотрудничества были утверждены Совместное заявление и План мероприятий на 2025-2027 годы. В состав Организации официально вошли высшие органы аудита Беларуси и Ирана.

🚀 @auditpalatasy

🇰🇿 🇹🇯 Әлихан Смайылов Тәжікстанның Есеп палатасының төрағасымен кездесті

ШЫҰ елдерінің жоғары аудит органдары басшыларының Душанбеде өткен 7-ші кездесуі аясында Қазақстанның Жоғары аудиторлық палатасының төрағасы Әлихан Смайылов пен Тәжікстанның Есеп палатасының төрағасы Джамшед Абдурахмон Каримзода кездесу өткізді.

Кездесу барысында Әлихан Смайылов екі ведомство арасындағы нәтижелі ынтымақтастық екі елдің достық, сенім және өзара құрмет қағидаттарына негізделген жоғары деңгейін көрсететінін атап өтті.

«Қазақстан мен Тәжікстанның жоғары аудит органдары арасындағы әріптестікті жоғары бағалаймыз», — деді Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы.

Ол өз сөзінде өзара іс-қимыл тек екіжақты деңгейде ғана емес, халықаралық ұйымдар аясында, соның ішінде Қазақстанның Жоғары аудиторлық палатасы төрағалық ететін ТМД елдерінің мемлекеттік аудит стандарттарын әзірлеу жөніндегі жұмыс тобы аясында да жүзеге асырылып жатқанын атап өтті.

Әлихан Смайылов сондай-ақ Қазақстандағы мемлекеттік аудит жүйесін күшейтуге бағытталған өзгерістерден де хабардар етті. Атап айтқанда, Жоғары аудиторлық палатаға жергілікті бюджет қаражатына аудит жүргізу және республикадағы өзге аудит органдарының аудит нәтижелерін қайта қарау құқығы берілді.

«Қазіргі уақытта біз өз қызметімізді цифрландыруға, сондай-ақ мемлекеттік аудит әдістері мен практикасын жетілдіруге ден қойып отырмыз. Осыған байланысты Тәжікстанның Есеп палатасымен тәжірибе алмасуға дайынбыз», – деп атап өтті Жоғары аудиторлық палата төрағасы.

🚀 @auditpalatasy