❔Кәсіпкерлікті қолдау қызметтері мен құралдарының сапасы: Жоғары аудиторлық палатаның сауалнамасы

2025 жылға арналған мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесіне сәйкес Жоғары аудиторлық палата жеке кәсіпкерлік субъектілеріне мемлекеттік қолдау шараларын көрсету тиімділігіне мемлекеттік аудит жүргізуде.

📋 «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ кәсіпкерлікті қолдау қызметтері мен құралдарының сапасын бағалау және проблемаларды анықтау мақсатында кешенді сауалнама басталды. Оған әрбір қазақстандық қатыса алады.

***

❔Качество услуг и инструментов поддержки предпринимательства: опрос от ВАП

В соответствии с Перечнем объектов государственного аудита на 2025 год Высшая аудиторская палата проводит аудит эффективности мер государственной поддержки субъектов частного предпринимательства.

📋 С целью оценки качества услуг и инструментов поддержки бизнеса, а также выявления существующих проблем АО «Фонд развития предпринимательства «Даму» запущен комплексный опрос, в котором может принять участие каждый казахстанец.

👉🏻 Сауалнамаға қатысу
Пройти опрос

🚀 @auditpalatasy

Мемлекеттік аудиттен кейін Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарға сараптама жүргізу қағидаларына өзгерістер енгізілді
 
📌ҚР Денсаулық сақтау министрлігі Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарға сараптама жүргізу қағидаларына өзгерістер енгізді. Бұл өзгерістер тиісті рәсімдердің тиімділігін арттыруға бағытталған. Аталған жұмыс Жоғары аудиторлық палатаның нұсқамасы бойынша жүргізілді.

📌Мамыр айында Денсаулық сақтау министрлігі мен оның ведомстволық бағынысты ұйымдары қызметінің тиімділігіне мемлекеттік аудит жүргізілді. Аудит нәтижесінде Министрлікке мынадай тапсырмалар берілді:

– Сараптамалық кеңес жұмысының және тексеру жүргізуге өтініш берудің нақты мерзімдерін бекіту үшін Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сараптау қағидаларына өзгерістер енгізу;

– инспекцияларды ұйымдастыру және өткізу мерзімдері бөлігінде сараптама қағидаларын «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодекске сәйкестендіру.

✔️ Аталған тапсырмаларды орындау мақсатында Денсаулық сақтау министрінің 25 тамыздағы № 83 бұйрығы қабылданды. Бұйрық Сараптамалық кеңес жұмысын, тексеруді ұйымдастыру және өткізу мерзімдерін нақтылайды.

Қабылданған шаралар дәрі-дәрмек пен медициналық бұйымдар айналымындағы рәсімдердің тиімділігін арттыруға, сондай-ақ медициналық көмектің сапасы мен халыққа қолжетімділігін жақсартуға бағытталған.

Жүргізілген мемлекеттік аудит қорытындысы бойынша берілген басқа да тапсырмалар мен ұсынымдарды орындау жұмысы Жоғары аудиторлық палатаның бақылауында болады.
 
🚀 @auditpalatasy

В Правила проведения экспертизы лекарств и медизделий внесены новые изменения после госаудита

Министерство здравоохранения РК внесло изменения в Правила проведения экспертизы лекарственных средств и медицинских изделий, направленные на повышение эффективности соответствующих процедур. Работа проведена по предписанию Высшей аудиторской палаты.

📌В мае состоялся госаудит эффективности деятельности Минздрава и его подведомственных организаций. Проверка была направлена на то, как граждане и медорганизации обеспечиваются лекарствами и изделиями медицинского назначения.

По результатам аудита Министерствубыло поручено:

– внести изменения в Правила экспертизы лекарственных средств и медицинских изделий, чтобы закрепить четкие сроки работы Экспертного совета и подачи заявлений на проведение инспекций;

– привести правила экспертизы в соответствие с Кодексом «О здоровье народа и системе здравоохранения» в части сроков организации и проведения инспекций.

✔️ Во исполнение данных поручений был принят приказ министра здравоохранения от 25 августа №83, который конкретизирует сроки работы Экспертного совета, организации и проведения инспекций.

Принятые меры направлены на повышение эффективности процедур в сфере обращения лекарств и медизделий, а также на улучшение качества и доступности медицинской помощи для населения.

Работа по исполнению других поручений и рекомендаций по итогам проведенного государственного аудита находится на контроле ВАП.
 
🚀 @auditpalatasy

Мемлекеттік аудит қадам-қадаммен. Тексеру комиссиялары не істейді және не үшін қажет?

📌Тексеру комиссиялары өңірлерде жұмыс істейді және жергілікті бюджет қаражатының жұмсалуын қадағалайды. Олар әр облыста, республикалық маңызы бар қалаларда және астанада бар.

👥 Комиссия құрамы бес жыл мерзімге тағайындалатын төраға мен төрт мүшеден және комиссия аппаратынан (оның жұмысын қамтамасыз ететін қызметкерлер) тұрады. Төрағаны ҚР Президенті Әкімшілігінің келісімімен Жоғары аудиторлық палатаның ұсынысы бойынша мәслихат бекітеді. Комиссия мүшелері Жоғары аудиторлық палатаның келісімімен мәслихатпен бекітіледі.

Тексеру комиссияларының басты мақсаты – бюджет қаражатын, мемлекет активтерін және квазимемлекеттік сектор компанияларының мүлкін басқару тиімділігін арттыру. Бұл қаржылық тәртіпті нығайтуға және өңірлердегі экономикалық тұрақтылықты сақтауға ықпал етеді.

Олар жергілікті деңгейде сыртқы аудит пен қаржылық бақылау жүргізеді.

Өкілеттіктеріне:
🔵бюджеттің атқарылуына аудит жүргізу;
🔵қаржылық есептіліктің дұрыстығын тексеру;
🔵инвестициялар, кредиттер мен гранттардың пайдаланылуын бағалау;
🔵бюджетке түсімдердің уақтылы түсуін талдау кіреді.

Яғни, тексеру комиссиялары тек бұзушылықтарды тіркеп қана қоймай, мемлекеттік ресурстарды басқару тиімділігіне баға береді.

Тексеру комиссиялары – Қазақстандағы қаржылық бақылау мен аудит экожүйесінің маңызды элементі, себебі олар өңірлік деңгейде қажетті қаржылық бақылауды қамтамасыз етеді.
 
🚀 @auditpalatasy

Госаудит по полочкам. Что делают ревизионные комиссии и зачем они нужны?

📌Ревизионные комиссии работают в регионах Казахстана и следят за тем, как тратятся средства местного бюджета. Они есть в каждой области, а также в городах республиканского значения и столице.

👥 В состав комиссии входят: председатель, четыре члена, назначаемые сроком на пять лет, и аппарат комиссии (сотрудники, обеспечивающие ее работу). Председатель утверждается маслихатом по представлению Высшей аудиторской палаты с согласия Администрации Президента РК. Члены комиссии также утверждаются маслихатом по согласованию с ВАП РК.

Главная цель ревкомиссий – повысить эффективность управления бюджетными средствами, государственными активами и имуществом квазигосударственных компаний. Это помогает укреплять финансовую дисциплину и поддерживать экономическую стабильность в регионах.

Они проводят внешний аудит и финансовый контроль на местном уровне. В их полномочия входят:

🔵аудит исполнения бюджета;
🔵проверка достоверности финансовой отчетности;
🔵оценка использования инвестиций, кредитов и грантов;
🔵анализ своевременности поступления доходов в бюджет.

Таким образом, ревизионные комиссии не только фиксируют нарушения, но и дают оценку эффективности управления государственными ресурсами на местах.

Ревизионные комиссии являются важным элементом экосистемы финансового контроля и аудита в Казахстане, так как именно они обеспечивают необходимый контроль на региональном уровне.

🚀 @auditpalatasy

Мемлекет көлеңкелі экономиканы дәлірек «көріп отырады»: Жоғары аудиторлық палата жүргізген аудиттен кейін әдістемелер жаппай жаңартыла бастады

Көлеңкелі экономиканы анықтау әдістемелеріне өзгерістер енгізілді. Енді олар жасырын кірістерді дәлірек анықтауға мүмкіндік береді және заңсыз бизнестің жаңа нысандарын ескеретін болады. Кешенді шаралар Жоғары аудиторлық палатаның нұсқамасы бойынша қабылданды.

📌Жоғары аудиторлық палата өткен жылдың соңында көлеңкелі экономикаға қарсы күрес бойынша мемлекеттік саясаттың тиімділігіне аудит жүргізді. Тексеру барысында жасырын және заңсыз кірістерді есептеудің қолданыстағы әдістемелері ескіріп, көлеңкелі ақшаның көптеген нақты көздерін ескермейтіні анықталды. Осыған байланысты Ұлттық статистика бюросына оларды қайта қарау тапсырылды.

✔️ Нәтижесінде бақыланбайтын экономиканы бағалау әдістемесі жаңартылды. Бұрын ол білім беру, денсаулық сақтау және бос уақыт өткізу салаларын толық қамтымаған. Енді осы бағыттарды есептеу алгоритмдері өзектілендіріліп, толықтырылды.

Сонымен қатар:

– тауарларды қайта сату үшін әкелетін жеке тұлғалардың;

– мал өсірумен, ет сатумен, картоп және майлы дақылдар өсірумен айналысатын ауыл шаруашылығы тауарларын өндірушілердің;

– демалыс және ойын-сауық ұйымдастыру, көлік жуу бойынша қызмет көрсететін кәсіпкерлердің;

– ҚР аумағында табыс табатын шетел азаматтарының жасырын кірістерін есепке алудың жаңа тәсілдері енгізілді.

Мұның бәрі ресми статистикаға түспейтін кіріс көлемін дәл бағалауға мүмкіндік береді.

✔️ Сонымен қатар заңсыз қызмет көлемін бағалау әдістемесіне көптеген өзгеріс енгізілді. Жаңа факторлар ескеріліп, кемшіліктер түзетілді:

– тыйым салынған заттардың қолданыстағы тізбесі бойынша синтетикалық есірткі айналымының есебі қайта қаралды;

– есірткіге тәуелділер саны туралы дереккөздер нақтыланды;

– есірткі тауарларын өндіру есебі қайта қаралды;

– заңсыз ағаш кесу, браконьерлік және балық өндірісі бойынша санау формулалары түзетілді;

– контрафакті, қолдан жасалған тауарлар және пираттық көшірмелер бойынша дереккөздер нақтыланды.

✔️ Шағын кәсіпорындар бойынша деректер жинауды түзету бағыты жеке қаралды. Бұрын олардың автомобиль сату мен жөндеу саласындағы қызметі іріктеліп есепке алынған, енді статистика толығымен жиналады. Бұл бақыланбайтын экономиканы есептеуде жол берілетін бұрмалауды жою үшін қажет.

Қабылданған өзгерістер мемлекетке көлеңкелі экономиканың ауқымын дәлірек бағалауға мүмкіндік береді. Жаңа деректердің негізінде уәкілетті мемлекеттік органдар анағұрлым уақытылы және тиімді шаралар қабылдай алады.

Мемлекеттік аудит қорытындылары бойынша берілген басқа тапсырмалардың орындалуы бақылауда болады.
 
🚀 @auditpalatasy

Государство будет точнее «видеть» теневую экономику: масштабное обновление методик произошло после аудита ВАП

Масштабные изменения внесены в методики выявления теневой экономики. Теперь они позволят точнее выявлять скрытые доходы и будут учитывать новые формы нелегального бизнеса. Комплексные меры приняты по предписанию Высшей аудиторской палаты.

📌В конце прошлого года ВАП провела аудит эффективности госполитики по борьбе с теневой экономикой. Проверка показала, что действующие методики подсчета скрытых и незаконных доходов устарели и не учитывают многие реальные источники теневых денег. В этой связи Бюро национальной статистики было поручено их пересмотреть и существенно доработать.

✔️ В результате была обновлена методика оценки ненаблюдаемой экономики. Раньше она не полностью охватывала сферы образования, здравоохранения и сферу досуга. Теперь же алгоритмы расчетов по этим направлениям актуализированы и дополнены.

Введены также новые подходы к учету скрытых доходов:

– частных лиц, которые ввозят товары для перепродажи;

– сельхозпроизводителей, занимающихся разведением скота, продажей мяса, выращиванием картофеля и масличных культур;

– предпринимателей, которые предоставляют услуги по организации отдыха и развлечений, мойке автотранспорта;

– иностранных граждан, зарабатывающих на территории РК.

Все это позволит точнее оценивать, какой объем доходов не попадает в официальную статистику и, таким образом, уходит в тень.

✔️ Наряду с этим были внесены большие изменения в методику оценки объемов незаконной деятельности.

В ней учли новые факторы и исправили неточности:

– пересмотрен расчет оборота синтетических наркотиков по действующему перечню запрещенных веществ;

– уточнены источники данных о числе наркозависимых;

– пересмотрен расчет производства наркотических товаров;

– исправлены формулы подсчета по незаконной вырубке леса, браконьерству и производству рыбы;

– уточнены источники данных по изъятию контрафакта, поддельных товаров и пиратских копий.

✔️ Отдельным направлением стала корректировка сбора данных по малым предприятиям. Раньше их деятельность в торговле и ремонте автомобилей учитывалась выборочно, а теперь статистика будет собираться полностью. Это нужно, чтобы убрать искажения в расчетах ненаблюдаемой экономики.

Принятые изменения позволят государству гораздо точнее оценивать масштабы теневой экономики. На основании новых данных уполномоченные госорганы смогут принимать более своевременные и эффективные меры реагирования.

Работа по исполнению других поручений по итогам проведенного госаудита остается на контроле Высшей аудиторской палаты.  
 
🚀 @auditpalatasy

🇰🇿 🇨🇳 Қытайда Жоғары аудиторлық палата делегациясының қатысуымен АЗОСАИ-дың жастарды жетілдіру бағдарламасы іске қосылды
 
Қазақстан Республикасы Жоғары аудиторлық палатасының төрағасы Әлихан Смайылов бастаған делегация жұмыс сапарымен Қытайға барды. Сапар бағдарламасында АЗОСАИ өңірлік ұйымының желісі бойынша іс-шараларға қатысу және ҚР мен ҚХР жоғары аудит органдары арасындағы ынтымақтастықты дамыту көзделген.

✔️ Сапар аясындағы басты шара – Нанкин аудит университетінде АЗОСАИ-дың жастарды жетілдіру бағдарламасын іске қосу. Бұған Қытайдың Ұлттық аудит кеңсесі бастамашы болды.

Бағдарламаның мақсаты – Азияның түрлі елдерінің жас аудиторларына тәжірибе алмасуға, білім алуға және кәсіби сын-қатерлерге бірлесе жауап іздеуге мүмкіндік беру.

Қазақстанның аудит саласындағы жас мамандары да ұйымның басқа елдерінен келген әріптестерімен бірге осы бағдарламаға қатысуда.

📌Салтанатты ашылу рәсімінде сөз сөйлеген Әлихан Смайылов Бағдарламаны іске қосу болашақ аудитор мамандығына салынып жатқан маңызды инвестиция екенін атап өтті.

Оның айтуынша, жасанды интеллектінің дамуы мен цифрлық валюталардың тез қарқынмен таралуы жағдайында аудит тек өзгерістерге ілесіп қана қоймай, олардан біршама алда жүруі керек.

«Қазір машиналар цифрларды тексеріп, құжаттарды салыстыра алады, сәйкессіздіктерді адамнан да жылдам әрі дәл анықтай алады. Дәстүрлі аудит толықтай автоматтандырылатын уақыт жақын. Сондықтан жоғары аудит органдарының «бақылаушы» рөлінен шығатын кезі келді. Туындайтын проблеманы анықтап қана қоймай, оған жол бермейтін алдын алу аудитіне көшу қажет», — деді Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы.

Әлихан Смайылов бұған қоса мемлекеттік аудиторлардың дағдыларын үнемі жетілдіріп, аудит процесінің өзіне технологиялық инновациялар енгізу қажет екенін айтты.

Қазақстан да бұл бағытта көштен қалмай келеді. Республикада аудиторларды сертификаттаудың бірыңғай жүйесі құрылған. Жоғары аудиторлық палатаның жанынан зерттеу және оқу орталығы жұмыс істейді. Азия даму банкімен, Дүниежүзілік банкпен, ACCA және CIPFA сияқты халықаралық ұйымдармен тығыз ынтымақтастық орнаған.

Төраға Жоғары аудиторлық палата ҚР-дағы мемлекеттік аудит жүйесінің сапасы мен тиімділігін арттыру бағытында жүйелі жұмыс істеп жатқанын атап өтті. Басым бағыттардың қатарында үздік әлемдік практика мен стандарттарды енгізу, жаппай цифрландыру, сондай-ақ жасанды интеллект пен үлкен деректерді талдауды сияқты озық IT шешімдерді пайдалану қамтылған.

«Біз түрлі мемлекеттік органдардың
13 ақпараттық жүйесімен интеграция орнаттық және тәуекелдерді басқару жүйесін автоматтандырдық. Бұл бюджет қаражатын тиімді пайдалану үшін жасалып отыр. Сонымен қатар жасанды интеллект элементтері бар цифрлық ассистент жұмыс істейді. Ол аудиторларға қажетті құқықтық база мен құжаттарды жедел табуға
көмектеседі», — деді Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы.

Сөз соңында Әлихан Смайылов жас аудиторларға тілегін білдіріп, оларға кәсіби жолда табыс тіледі.

🚀 @auditpalatasy

📌Осы күні Қазақстан мен Қытай арасындағы берік достық пен ынтымақтастықтың символы ретінде Жоғары аудиторлық палатаның төрағасына Нанкин аудит университетінің құрметті профессоры атағы берілді.

Нанкин аудит университеті 1983 жылы құрылған және Қытайда алғашқылардың бірі болып аудит саласындағы мамандар даярлады. Бүгінде мұнда 19 мыңнан астам студент пен аспирант білім алады, 1200-ден аса оқытушы жұмыс істейді.

2016 жылдан бері университетте «Бір белдеу, бір жол» елдерінен келген студенттер үшін аудит бойынша магистратура бағдарламасы бар. Бұл елдер қатарына Қазақстан да кіреді. Нанкин аудит университетінің құрметті профессорлары қатарында АҚШ, Франция, Бразилия, Үндістан мен Оңтүстік Африка Республикасын қоса алғанда, әлемнің 30 мемлекетінің бас аудиторлары бар.

Салтанатты рәсімде сөз сөйлеген Әлихан Смайылов соңғы 40 жыл ішінде Нанкин аудит университеті халықаралық диалог орталығына айналғанын әрі мұнда түрлі елдердің ғалымдары, оқытушылары мен студенттері мемлекеттік аудит саласын дамыту жолында бірігіп еңбек етіп жатқанын атап өтті.

«Бұл құрметті атақты үлкен жауапкершілік деп қабылдаймын. Алдағы уақытта да тәжірибе алмасып, мемлекеттік аудит саласындағы ғылыми зерттеулерді қолдап, халықаралық ынтымақтастықты одан әрі дамытуға бар күшімді саламын», — деді ол.

📌Жұмыс бағдарламасы аясында панельдік сессия өтті. Сессия барысында Азия елдерінің жоғары аудит органдарының басшылары АЗОСАИ-дың жастарды дамыту бағдарламасына қатысушылар қойған сұрақтарға жауап берді. Жас аудиторларды цифрландыру, кәсіби даярлық, аудит жүйелерін стратегиялық дамыту және аудит объектілерімен өзара іс-қимылдың практикалық аспектілері ерекше қызықтырды.

📄 Ресми іс-шаралардың қорытындысы бойынша жоғарғы аудит органдары басшыларының қатысуымен АЗОСАИ жас аудиторларын халықаралық қолдау туралы мәлімдеме қабылданды. Құжат мамандардың кәсіби дағдыларын жетілдіруге және технологиялық жаңалықтарды енгізуге бағытталған.

🚀 @auditpalatasy

🇰🇿 🇨🇳 В Китае с участием делегации ВАП запущена Программа совершенствования молодежи АЗОСАИ

Официальная делегация Высшей аудиторской палаты Казахстана во главе с председателем Алиханом Смаиловым прибыла с рабочим визитом в Китай. Программа поездки предусматривает участие в мероприятиях по линии региональной организации АЗОСАИ и развитие сотрудничества между высшими органами аудита РК и КНР.

✔️ Центральным событием стал запуск Программы совершенствования молодежи АЗОСАИ в Нанкинском университете аудита. Ее инициатором выступил Национальный офис аудита Китая.

Программа призвана помочь молодым аудиторам из разных стран Азии обмениваться опытом, получать новые знания и вместе искать ответы на актуальные профессиональные вызовы.

Несколько молодых специалистов в области аудита из Казахстана также принимают участие в Программе наряду с коллегами из других стран Организации.

📌Как отметил Алихан Смаилов на торжественной церемонии, запуск Программы является важной инвестицией в будущее профессии аудитора.

По его словам, в условиях, когда развитие искусственного интеллекта и распространение цифровых валют быстрыми темпами трансформируют экономику и госуправление, аудит должен не просто догонять изменения, а опережать их.

«Машины сейчас умеют проверять цифры, сверять документы, выявлять несоответствия быстрее и точнее человека. Традиционный аудит вскоре полностью автоматизируется. Поэтому высшие органы аудита должны выйти за пределы роли «контролеров». Наступает время превентивного аудита, когда мы не только фиксируем возникающие проблемы, а предугадываем их и предотвращаем», — сказал председатель ВАП.

Он добавил, что в этой связи нужно на постоянной основе совершенствовать навыки госаудиторов и внедрять технологические инновации в сам процесс аудита.

Казахстан также не отстает от трендов. В республике создана единая система сертификации аудиторов. При ВАП появился исследовательский и учебный центр. Налажено продуктивное сотрудничество с Азиатским банком развития, Всемирным банком, профильными международными организациями – ACCA и CIPFA.

Алихан Смаилов подчеркнул, что ВАП последовательно работает над повышением качества и эффективности всей системы госаудита в РК. В числе ключевых приоритетов: внедрение лучших мировых практик и стандартов, повсеместная цифровизация, а также использование передовых IT-решений, включая ИИ и анализ больших данных.

«Мы уже интегрировались с 13 информсистемами различных госорганов и автоматизировали систему управления рисками. Это сделано для повышения эффективности использования бюджетных средств. Также разработан цифровой ассистент с элементами ИИ, помогающий аудиторам оперативно находить нужную правовую базу и документы», — сказал председатель ВАП.  

В заключение Алихан Смаилов обратился к молодым аудиторам с напутственными словами и пожелал им успехов на профессиональном пути.

🚀 @auditpalatasy

📌В этот же день в знак крепкой дружбы и сотрудничества между Казахстаном и Китаем председатель ВАП был удостоен звания Почетного профессора Нанкинского университета аудита.

НУА был основан в 1983 году и одним из первых в Китае начал готовить специалистов в области аудита. Сегодня здесь учатся более 19 тыс. студентов и аспирантов, работают свыше 1200 преподавателей.

С 2016 года университет ведет магистратуру по аудиту для студентов из стран «Пояса и пути», к которым относится и Казахстан. Почетными профессорами НУА являются генеральные аудиторы из 30 государств мира, включая США, Францию, Бразилию, Индию и ЮАР.

В своем выступлении на церемонии Алихан Смаилов отметил, что за последние 40-лет Нанкинский университет аудита стал центром международного диалога, где ученые, преподаватели и студенты из разных стран объединяют усилия во имя развития сферы госаудита.

«Я принимаю это почетное звание как высокую ответственность – работать еще усерднее, передавать опыт, поддерживать научные исследования и далее развивать международное сотрудничество в области государственного аудита», — сказал он.

📌В рамках рабочей программы также состоялась панельная сессия, на которой главы высших органов аудита Азиатских стран ответили на вопросы участников Программы совершенствования молодежи АЗОСАИ. В частности, молодых аудиторов особенно интересовали цифровизация, профессиональная подготовка, стратегическое развитие систем аудита и практические вопросы взаимодействия с проверяемыми объектами.

📄 По итогам официальных мероприятий в присутствии глав высших органов аудита было принято заявление о Международной поддержке молодых аудиторов АЗОСАИ. Документ направлен на совершенствование профессиональных навыков специалистов и внедрение технологических инноваций.
 
🚀 @auditpalatasy