Итоги госаудита систем пенсионного и социального обеспечения граждан подведены в ВАП

📌В Казахстане завершился государственный аудит эффективности систем пенсионного и социального обеспечения граждан. Его итоги рассмотрены на заседании в Высшей аудиторской палате РК под председательством Алихана Смаилова.

Создание условий для стабильной работы систем пенсионного и социального обеспечения является одной из ключевых задач любого государства. Посредством этих механизмов наиболее уязвимые категории людей могут получить поддержку тогда, когда это необходимо.

Конституция Казахстана гарантирует своим гражданам минимальный размер заработной платы и пенсии, социальное обеспечение по возрасту, в случае болезни, инвалидности, потере кормильца и по иным законным основаниям.

📊 Как следует из итогов аудита, в республике ежегодно увеличивается как количество получателей пенсий и пособий, так и суммы выплат. За последние 5 лет средняя солидарная пенсия выросла на 37%, средняя базовая пенсия на 45%, средняя пенсия с Пенсионного фонда на 25%. Средний размер госпособий увеличился на 58%, а выплаты с Фонда социального страхования – более чем в 2,5 раза.

Вместе с тем, по мнению аудиторов, есть ряд направлений, требующих внимания и совершенствования.

Так, требуется активизировать заключение международных соглашений по вопросам обмена информацией о получателях пенсий. Это позволит снизить риск двойных выплат – в Казахстане и по месту гражданства.

Остается актуальным вопрос по стабильности пенсионных взносов со стороны самозанятых граждан. Это важно, так как при выходе на пенсию накоплений должно быть достаточно для получения рекомендованного уровня выплат.

Для повышения эффективности управления активами Фонда социального страхования отдельные практики и подходы требуют пересмотра или большего контроля.

Аудиторы также зафиксировали факты искусственного завышения уровня дохода и количества мест работы для получения повышенных выплат по беременности и родам. В отдельных случаях отчисления делались с 3 до 10 мест работы одновременно, а 169 человек числились более чем в 16 организациях. Для исключения таких фактов требуется доработка нормативной базы.
 
Кроме того, зафиксированы факты избыточного изъятия активов Фонда социального страхования из доверительного управления, что привело к неэффективному использованию активов на сумму более 216 млрд тенге.

Отсутствие нормы о предельном размере социальных выплат, а также недостаточный уровень взаимодействия с органами государственных доходов при подтверждении доходов получателей привели к потере активов Фонда социального страхования на сумму порядка 96 млрд тенге.

Эффективность систем пенсионного и социального обеспечения снижает отсутствие интеграции с базами данных уполномоченных госорганов по вопросам получения сведений об умерших, получивших разрешение на выезд на ПМЖ, вставших на консульский учет и т.д. Этот вопрос требует доработки.

Также нужна согласованная методика планирования численности получателей пенсий и пособий на предстоящий плановый период, что позволит повысить качество формирования и исполнения бюджета.

🔵По итогам аудита выявлены финансовые нарушения на 5 млн тенге, неэффективное использование средств на 216,2 млрд тенге.

🔵Установлено 46 системных недостатков.

🔵22 материала переданы для рассмотрения административной ответственности.

🔵Материалы по 2 фактам будут направлены в правоохранительные органы.

🚀 @auditpalatasy

Жоғары аудиторлық палатада ҚР Ұлттық экономика министрлігі Табиғи монополияларды реттеу комитетінің жұмысына жүргізілген аудит қорытындылары қаралды
 
📌ҚР Жоғары аудиторлық палатасының отырысында ҚР Ұлттық экономика министрлігі Табиғи монополияларды реттеу комитеті (ТМРК) қызметінің тиімділігіне жүргізілген аудиттің қорытындылары қаралды.

Табиғи монополия белгілі бір нарықта бәсекелес жағдай жасау мүмкін болмағанда немесе экономикалық тұрғыдан орынсыз болған кезде пайда болады. Бұл белгілі бір тауарларды өндіру мен көрсетілетін қызметтердің технологиялық ерекшеліктеріне байланысты. Бұған мұнай мен газды магистральдық құбырлар арқылы тасымалдау, теміржол тасымалы, электр энергиясын беру мен тарату және т.б. жатады.

ТМРК-нің негізгі міндеті – тұтынушылар, мемлекет және табиғи монополия субъектілері (ТМС) мүдделерінің теңгерімін қамтамасыз ету. Аудит барысында Комитеттің және оның өңірлік департаменттерінің жекелеген функциялары мен практикалары пысықтауды және жетілдіруді талап ететіні анықталды.

Мәселен, ТМС мемлекеттік тіркелімін есепке алу мен өзектілендіруге жүргізілетін бақылауды арттыру қажет. Заңға сәйкес тіркелімге қосу және одан алып тастау субъектінің өтініші бойынша жүзеге асырылады. Алайда бұл тіркелімде қызметін тоқтатқан компаниялардың болуына жағдай жасайды.

«Тарифті инвестицияға айырбастау» бағдарламасын іске асыруда да жекелеген кемшіліктер анықталды. Оның барлық тармақтарының орындалғанына қарамастан, бағдарламаның қолданысын кеңейту біркелкі жүргізілмеген. Бұл ТМС-ны тарту деңгейі қазіргіден жоғары болуы мүмкін екенін білдіреді. Нәтижесінде басталып қойған жобаларды қолдауға басымдық берілген.

ТМРК тарифтерді көтеру есебінен тұтынушыларға түсетін жүктеменің біркелкі әрі теңгерімді болуы тұрғысынан мұқият талдау жүргізуі керек.

Аудит барысында анықталған рәсімдік бұзушылықтар мен жүйелік кемшіліктерді жою үшін Үкіметке және уәкілетті мемлекеттік органдарға қажетті ұсынымдар мен тапсырмалар берілді.

🚀 @auditpalatasy

Итоги аудита работы КРЕМ МНЭ РК рассмотрены в Высшей аудиторской палате

📌На заседании Высшей аудиторской палаты РК рассмотрены итоги аудита эффективности деятельности Комитета по регулированию естественных монополий (КРЕМ) Министерства национальной экономики РК.

Естественная монополия возникает тогда, когда на определенном рынке невозможно или экономически бессмысленно создавать конкурентные условия. Это связано с технологическими особенностями производства тех или иных товаров и услуг. Сюда можно отнести транспортировку нефти и газа по магистральным трубопроводам, ж/д перевозки, передачу и распределение электроэнергии и т.д.

Ключевая задача КРЕМ – обеспечивать баланс интересов потребителей, государства и субъектов естественных монополий (СЕМ). Вместе с тем проведенный аудит выявил, что отдельные функции и практики Комитета и его региональных департаментов требуют доработки и совершенствования.

Так, необходимо повысить контроль за учетом и актуализацией Государственного регистра СЕМ. Согласно закону, включение и исключение из него осуществляется по заявлению самого субъекта. Однако это создает условия для присутствия в регистре компаний, которые прекратили деятельность.

Отдельные недостатки отмечены при реализации программы «Тариф в обмен на инвестиции». Несмотря на то, что все ее пункты исполнены, масштабирование программы осуществлялось неравномерно, а это значит, что уровень вовлечения СЕМ мог бы быть выше. В результате фокус постепенно сместился в сторону поддержки уже начатых проектов.

КРЕМ необходимо проводить тщательный анализ на равномерность и сбалансированность нагрузки на потребителей за счет повышения тарифов.

Для устранения процедурных нарушений и системных недостатков, выявленных в ходе аудита, Правительству и уполномоченным госорганам даны необходимые рекомендации и поручения.
 
🚀 @auditpalatasy

💬«Министрлік жұмысты формалды түрде жүргізуде» – Ә. Смайылов Табиғи монополияларды реттеу комитеті қызметінің тиімділігіне жүргізілген аудит қорытындылары туралы

🚀 @auditpalatasy

Мемлекеттік аудит қадам-қадаммен. Сәйкестік аудиті дегеніміз не?

📌Мұндай тексеру мемлекеттік органдардың немесе квазимемлекеттік сектор ұйымдарының қызметі Қазақстан заңнамасының талаптарына қаншалықты сәйкес келетінін анықтау үшін қажет.

Негізінен бұл тексерілетін объектідегі барлық іс-шараның ережелерге сай орындалуын, құжаттардың дұрыс рәсімделуін, бюджет қаражаты және мемлекет активтерімен жұмыс барысында қабылданған нормалардың сақталуын сыртқы бағалау болып табылады.

Сәйкестік аудиті кезінде жазбалар, ішкі операциялар және басқа материалдар талданып, объектінің қызметі заңдарға сәйкес келетіндігі және мүмкін болатын ауытқулардың себептері анықталады.

📄 Жұмыс қорытындысында аудиторлар объективті есеп дайындап, қажет болған жағдайда қателіктерді жою және олардың болашақта қайталанбауын қамтамасыз ету бойынша ұсыныстар береді. Бұл процесс постаудит шеңберінде бақыланады.

Сәйкестік аудиті жеке тексеру түрі, қаржылық есеп аудитінің бөлігі немесе тиімділік аудитімен бірге жүргізілуі мүмкін.

Бұл аудит түрінің үш негізгі критерийі:

1️⃣ заңдылық – тексерілетін объектінің қызметі заңнаманың және ішкі нормативтік актілердің барлық нррмасына сәйкес келуі;

2️⃣ дәлдік – есептер мен құжаттардағы ақпараттың қаншалықты нақты және шынайы көрсетілгені;

3️⃣ адалдық – қызметкерлердің этикалық нормалар мен қаржылық басқару қағидаттарын сақтауы.

🚀 @auditpalatasy

Госаудит по полочкам. Что такое аудит соответствия?

📌Такая проверка нужна, чтобы разобраться, насколько деятельность госорганов или организаций квазигосударственного сектора совпадает с требованиями казахстанского законодательства.

По сути, это внешняя оценка того, все ли в проверяемом объекте делается по правилам, корректно ли оформляются документы и соблюдаются ли принятые нормы при работе с бюджетными средствами и активами государства.

Во время аудита соответствия анализируются записи, внутренние операции и другие материалы, чтобы понять, соответствует ли деятельность объекта законам и что стало причиной возможных отклонений.

📄 По итогам работы аудиторы формируют объективный отчет и при необходимости предлагают рекомендации, чтобы устранить ошибки и не допускать их в будущем. Этот процесс мониторится и контролируется в рамках так называемого постаудита.

Аудит соответствия может быть отдельной проверкой, частью аудита финансовой отчетности или сочетаться с аудитом эффективности.

Три ключевых критерия проверки данноготипа:

1️⃣ законность – соответствует ли деятельность проверяемого объекта всем нормам законодательства и внутренним актам;  

2️⃣ достоверность – насколько точно и правдиво отражена информация в отчетах и документах;

3️⃣ добросовестность – соблюдают ли сотрудники этические нормы и принципы финансового управления.
 
🚀 @auditpalatasy

«Электрондық қаржы орталығы» АҚ қызметіне жүргізілген мемлекеттік аудит аяқталды
 
📌Жоғары аудиторлық палатада «Электрондық қаржы орталығы» АҚ қызметіне жүргізілген мемлекеттік аудит қорытындысы шығарылды. Тексеру барысында мемлекеттік қаржы саласындағы ақпараттық жүйелерді дамыту және сүйемелдеу бойынша жұмыс бағаланды.

Бюджет ресурстарын басқаруда цифрлық шешімдер енгізу – Қазақстанда болып жатқан цифрлық трансформацияның маңызды құрамдас бөлігі. Заманауи технологиялар қаржы ағынын үздіксіз бақылауға, адами факторды азайтуға және басқару шешімдерін қабылдау үшін аналитикалық негіз алуға мүмкіндік береді.

Бұл бағыттағы негізгі оператор – ҚР Қаржы министрлігінің ведомстволық бағынысты ұйымы «Электрондық қаржы орталығы» АҚ.

Жоғары аудиторлық палата жүргізген аудит барысында назар аударуды және оларды жою бойынша шаралар қабылдауды талап ететін бірқатар кемшіліктер мен мәселелер анықталды.

Мәселен, стратегиялық басқаруда олқылықтар бар: 2023-2024 жылдардағы даму жоспарларының орындалуы туралы есептілік жоқ, жекелеген көрсеткіштер орындалмаған, ішкі аудит қызметінің
іс-шаралары толық орындалмайды не мерзімдері сақталмайды.

Бюджет процесінің интеграторы ретінде ЭҚО жұмысы қанағаттанарлық деп бағаланады, алайда ұйымның ішкі нормативтік құжаттары жаңартылмаған. Бұл жүргізілетін жұмыстың тиімділігін шектеуі мүмкін.

Қызметтер құнын есептеуде ЭҚО әртүрлі тәсілдерді қолданады. Аудиторлардың пікірінше, қате баға белгілеу тәуекелдерін азайту үшін баға сараптамасын жүргізу және жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді бөлек есепке алуды қамтамасыз ету қажет.

Тексеру барысында ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселесіне көп көңіл бөлінді. Сүйемелдеудегі, сенімгерлік басқарудағы ақпараттық жүйелер, сондай-ақ «Электрондық коммерциялық сатып алу» АЖ бойынша негізгі ақпараттық қауіпсіздік талаптары бұзылған.

Кейбір ақпараттық жүйелер толыққанды жұмыс режимінде қолданылады, дегенмен олар ресми түрде әлі де тәжірибелік жұмыс сатысында.

Сонымен қатар бірқатар қолданыстағы цифрлық жүйелердің жұмысына рұқсатсыз араласу мүмкіндігі бар. Аудит барысында «Электрондық мемлекеттік сатып алу» ақпараттық жүйесіне техникалық өзгерістер енгізудің 600-ден астам жағдайы анықталды. Мысалы, тәжірибе мен рұқсат құжаттарын тексеруді өшіретін өзгерістер енгізілген. ЭҚО-ның осы бағыттағы тәсілдері бақылауды жетілдіруді және күшейтуді талап етеді.

Ақпараттық жүйелердің сапалы және қауіпсіз жұмыс істеуі үшін Қаржы министрлігі ЭҚО қызметіне көбірек көңіл бөлуі қажет.

🔵Жалпы аудит қорытындысы бойынша 566 млн теңгеге қаржылық бұзушылық анықталды.

🔵Қаражатты тиімсіз жоспарлау және пайдалану 13,5 млрд теңгені құрады.

Жоғары аудиторлық палата анықталған мәселелер бойынша қажетті ұсынымдар мен тапсырмалар берді. Олардың орындалуы бақылауда болады.

🚀 @auditpalatasy

Госаудит деятельности АО «Центр электронных финансов» завершился в Казахстане

📌В Высшей аудиторской палате подведены итоги государственного аудита деятельности АО «Центр электронных финансов». В ходе проверки оценивалась работа по развитию и сопровождению информационных систем в области государственных финансов.

Внедрение цифровых решений в управление бюджетными ресурсами является важным компонентом цифровой трансформации, происходящей в Казахстане. Современные технологии позволяют непрерывно мониторить финансовые потоки, минимизировать человеческий фактор и получать аналитическую основу для принятия управленческих решений.

Ключевым оператором в данном направлении выступает АО «Центр электронных финансов» – подведомственная организация Министерства финансов РК.

Аудит, проведенный ВАП, выявил ряд недостатков и проблемных вопросов, требующих внимания и принятия мер по их устранению.

Так, имеются пробелы в стратегическом управлении: отчетность об исполнении планов развития за 2023-2024 годы отсутствует, отдельные показатели не достигаются, мероприятия службы внутреннего аудита реализуются либо не в полной мере, либо с нарушением сроков.

Работа ЦЭФ в качестве интегратора бюджетного процесса оценивается удовлетворительно, однако внутренние нормативные документы организации не актуализированы, что может ограничивать эффективность проводимой работы.

Имеются факты применения со стороны ЦЭФ различных подходов при расчете стоимости услуг. Аудиторы требуют провести экспертизу цен и внедрить раздельный учет работ и услуг, чтобы снизить риски некорректного ценообразования.

В ходе проверки большое внимание было уделено вопросам обеспечения информационной безопасности. Информсистемы, находящиеся на сопровождении, в доверительном управлении, а также ИС «Электронные коммерческие закупки», имеют нарушения основных требований информационной безопасности.

Отдельные информсистемы сегодня также используются в полноценном рабочем режиме, хотя формально они еще находятся на стадии опытной эксплуатации.

Помимо этого, имеются условия для несанкционированного вмешательства в работу ряда действующих цифровых систем. Аудитом выявлено свыше 600 случаев внесения технических изменений в информсистему «Электронные госзакупки». К примеру, вносились изменения, отключающие проверку опыта и разрешительных документов. Подходы ЦЭФ в этом направлении требуют совершенствования и усиления контроля.

Для качественного и безопасного функционирования информсистем Министерству финансов необходимо уделять больше внимания деятельности ЦЭФ.

🔵В целом по итогам аудита установлено финансовых нарушений на 566 млн тенге.

🔵Неэффективное планирование и использование средств составило 13,5 млрд тенге.

По всем проблемным вопросам ВАП выработаны необходимые рекомендации и поручения. Их исполнение будет находиться на контроле до полного завершения.
 
🚀 @auditpalatasy