ҚР Жоғары аудиторлық палатасы халықаралық аудит стандарттарына сәйкестігін растады
✔️ Қазақстанның Жоғары аудиторлық палатасы Португалия, Литва және Түркияның жоғары аудит органдары жүргізген «дәрежесі бойынша тең тексеруден» сәтті өтіп, өз жұмысының ИНТОСАИ халықаралық стандарттарына сәйкестігін растады. Ауқымды жұмыстың қорытындысы Астанада Жоғары аудиторлық палата төрағасы Әлихан Смайыловтың басшылығымен өткен отырыста талқыланды.
🇰🇿 🇵🇹 🇱🇹 🇹🇷 Іс-шараға Португалия Аудиторлар сотының президенті Филипа Урбано Кальвао, Түркия Есеп сотының президенті Метин Йенер, Литва Республикасының ҚР-дағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Эгидиюс Навикас, ҚР Президенті әкімшілігінің лауазымды тұлғалары, ҚР Парламенті Сенаты және Мәжілісінің өкілдері, Жоғары аудиторлық палатаның қызметкерлері қатысты.
📌 Тексеру барысында Қазақстанның мемлекеттік аудитінің ИНТОСАИ халықаралық стандарттарына сәйкестігі кешенді түрде бағаланды. Жоғары аудиторлық палатаның мықты тұстары анықталып, одан әрі жетілдіру керек бағыттары белгіленді.
Шетелдік әріптестер Жоғары аудиторлық палатаның негізгі аудит материалдарын және ҚР ұлттық заңнамасын талдап, салалық мамандармен, Парламент, Қаржы министрлігі мен басқа да ведомстволардың өкілдерімен сұхбат жүргізді.
Тексерушілер аудитті жоспарлау және жүргізу, қолданылатын әдістеме, сапаны басқару, цифрлық жүйелерді пайдалану, Президент пен Парламент алдында есеп беру, БАҚ және қоғаммен байланыс сияқты Палата жұмысының маңызды аспектілерін басты назарға алды.
Өз сөзінде Әлихан Смайылов дәрежесі бойынша тең тексерудің Жоғары аудиторлық палатаның дамуындағы маңызды кезең екенін атап өтті. Бұл, әсіресе, мемлекеттік аудит жүйесін реформалау жағдайында өте өзекті.
Ол Жоғары аудиторлық палатаға мемлекеттік басқарудың ашықтығы мен тиімділігінің тұрақты механизмдерін қалыптастыруға жәрдемдесу міндеті жүктелгенін атап өтті. Осы үдеріс шеңберінде ведомство 2021-2025 жылдарға арналған даму стратегиясын табысты іске асырып, 2026-2030 жылдарға арналған жаңа стратегияны қабылдады. Бұл құжаттардың негізгі мақсаттарының бірі Қазақстандағы мемлекеттік аудиттің қызметін жетілдіру және институционалдық әлеуетін арттыру болып отыр.
⌨️ Ә. Смайылов қазіргі уақытта Қазақстандағы аудиттің барлық кезеңі Жоғары аудиторлық палатаның бірыңғай ақпараттық жүйесі арқылы автоматтандырылғанын айтып өтті. Ол 14 мемлекеттік органның ақпараттық жүйелерімен интеграцияланған. Дегенмен цифрландыруды одан әрі арттыру, жасанды интеллект және үлкен деректерді өңдеу құралдарын енгізу басым бағыттардың бірі болып қала береді.
📑 Іс-шараның маңызды сәттерінің бірі қорытынды есепті тапсыру рәсімі болды. Ол тең тексерудің ресми аяқталғанын білдіреді.
Қатысушыларға атқарылған жұмыс үшін алғыс білдірген Әлихан Смайылов әріптестерін биыл қыркүйекте жоспарланған ҚР Жоғары аудиторлық палатасының 30 жылдығына арналған халықаралық конференцияға қатысуға шақырды.
🚀 @auditpalatasy
🇰🇿 🇵🇹 🇱🇹 🇹🇷 Іс-шараға Португалия Аудиторлар сотының президенті Филипа Урбано Кальвао, Түркия Есеп сотының президенті Метин Йенер, Литва Республикасының ҚР-дағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Эгидиюс Навикас, ҚР Президенті әкімшілігінің лауазымды тұлғалары, ҚР Парламенті Сенаты және Мәжілісінің өкілдері, Жоғары аудиторлық палатаның қызметкерлері қатысты.
Шетелдік әріптестер Жоғары аудиторлық палатаның негізгі аудит материалдарын және ҚР ұлттық заңнамасын талдап, салалық мамандармен, Парламент, Қаржы министрлігі мен басқа да ведомстволардың өкілдерімен сұхбат жүргізді.
Тексерушілер аудитті жоспарлау және жүргізу, қолданылатын әдістеме, сапаны басқару, цифрлық жүйелерді пайдалану, Президент пен Парламент алдында есеп беру, БАҚ және қоғаммен байланыс сияқты Палата жұмысының маңызды аспектілерін басты назарға алды.
Өз сөзінде Әлихан Смайылов дәрежесі бойынша тең тексерудің Жоғары аудиторлық палатаның дамуындағы маңызды кезең екенін атап өтті. Бұл, әсіресе, мемлекеттік аудит жүйесін реформалау жағдайында өте өзекті.
«Жоғары аудиторлық палата трансформациясы – Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен жүзеге асып жатқан ауқымды қоғамдық-саяси және экономикалық өзгерістердің бір бөлігі. Бұл өзгерістер ашық әрі әділ қоғам құруға, билік тармақтары арасындағы балансты нығайтуға, сондай-ақ мемлекеттік институттардың ашықтығы мен тиімділігін арттыруға бағытталған», — деді Палата төрағасы.
Ол Жоғары аудиторлық палатаға мемлекеттік басқарудың ашықтығы мен тиімділігінің тұрақты механизмдерін қалыптастыруға жәрдемдесу міндеті жүктелгенін атап өтті. Осы үдеріс шеңберінде ведомство 2021-2025 жылдарға арналған даму стратегиясын табысты іске асырып, 2026-2030 жылдарға арналған жаңа стратегияны қабылдады. Бұл құжаттардың негізгі мақсаттарының бірі Қазақстандағы мемлекеттік аудиттің қызметін жетілдіру және институционалдық әлеуетін арттыру болып отыр.
«Палата құзыретін кеңейту үшін үнемі инновациялық әдістерді, үздік шетелдік тәжірибе мен халықаралық стандарттарды енгізу қажет. Дәрежесі бойынша тең тексеру нәтижелері мемлекеттік аудит тиімділігін арттыруға елеулі үлес қосады деп сенемін», — деп қорытындылады Әлихан Смайылов.
Қатысушыларға атқарылған жұмыс үшін алғыс білдірген Әлихан Смайылов әріптестерін биыл қыркүйекте жоспарланған ҚР Жоғары аудиторлық палатасының 30 жылдығына арналған халықаралық конференцияға қатысуға шақырды.
Анықтама ретінде: ИНТОСАИ – әлемнің 190-нан астам елінің жоғары аудит органдарын біріктіретін халықаралық ұйым. Ұйым есеп беру және тұрақты даму мәселелері бойынша БҰҰ серіктесі мәртебесіне ие.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
GOSAUDIT.KZ
ҚР Жоғары аудиторлық палатасы халықаралық аудит стандарттарына сәйкестігін растады ✔️ Қазақстанның Жоғары аудиторлық палатасы Португалия, Литва және Түркияның жоғары аудит органдары жүргізген «дәрежесі бойынша тең тексеруден» сәтті өтіп, өз жұмысының ИНТОСАИ…
Высшая аудиторская палата Казахстана подтвердила свое соответствие международным аудиторским стандартам
✔️ Высшая аудиторская палата Казахстана успешно прошла международную проверку «равными по положению», которую проводили высшие органы аудита Португалии, Литвы и Турции, и подтвердила свое соответствие международным стандартам ИНТОСАИ. Итоги масштабной работы подведены на заседании в Астане под руководством председателя ВАП РК Алихана Смаилова.
🇰🇿 🇱🇹 🇵🇹 🇹🇷 В мероприятии приняли участие президент Суда аудиторов Португалии Филипа Урбано Кальвао, президент Суда счетов Турции Метин Йенер, Чрезвычайный и Полномочный Посол Литовской Республики в РК Эгидиюс Навикас, должностные лица Администрации Президента, Сената и Мажилиса Парламента РК, сотрудники Высшей аудиторской палаты.
📌 В ходе проверки проведена комплексная оценка соответствия казахстанского госаудита международным стандартам ИНТОСАИ, выявлены сильные стороны ВАП и определены направления для дальнейшего совершенствования.
В своей работе иностранные коллеги анализировали ключевые аудиторские материалы ВАП и национальное законодательство РК, проводили интервью с отраслевыми специалистами, представителями Парламента, Министерства финансов и других ведомств.
В фокусе внимания проверяющих были такие важные аспекты деятельности ВАП, как планирование и проведение аудитов, применяемая методология, управление качеством, использование цифровых систем, отчетность перед Президентом и Парламентом, а также коммуникации со СМИ и общественностью.
Обращаясь к участникам заседания, Алихан Смаилов подчеркнул, что проведение проверки равными является значимым этапом в развитии Высшей аудиторской палаты. Особенно это важно в свете продолжающегося реформирования всей системы национального госаудита.
Он подчеркнул, что на ВАП возложена важная задача – содействовать формированию устойчивых механизмов прозрачности и эффективности госуправления. В рамках этого процесса ведомством успешно реализована Стратегия развития на 2021-2025 годы и принята новая Стратегия на 2026-2030 годы. Одними из ключевых целей данных документов являются совершенствование деятельности и наращивание институционального потенциала госаудита в Казахстане.
⌨️ Как отметил Алихан Смаилов, в настоящее время все этапы аудита в Казахстане автоматизированы через единую информсистему ВАП, которая интегрирована с 14 информсистемами госорганов. При этом актуальными приоритетами ведомства по-прежнему остаются дальнейшая цифровизация, внедрение инструментов искусственного интеллекта и обработки больших данных.
📑 Одним из главных символических моментов мероприятия в Астане стала церемония передачи итогового отчета, ознаменовавшая официальное завершение проверки равными.
Поблагодарив всех за продуктивную работу, Алихан Смаилов пригласил коллег принять участие в международной конференции в честь 30-летия деятельности Высшей аудиторской палаты РК, которая запланирована на сентябрь текущего года.
🚀 @auditpalatasy
🇰🇿 🇱🇹 🇵🇹 🇹🇷 В мероприятии приняли участие президент Суда аудиторов Португалии Филипа Урбано Кальвао, президент Суда счетов Турции Метин Йенер, Чрезвычайный и Полномочный Посол Литовской Республики в РК Эгидиюс Навикас, должностные лица Администрации Президента, Сената и Мажилиса Парламента РК, сотрудники Высшей аудиторской палаты.
В своей работе иностранные коллеги анализировали ключевые аудиторские материалы ВАП и национальное законодательство РК, проводили интервью с отраслевыми специалистами, представителями Парламента, Министерства финансов и других ведомств.
В фокусе внимания проверяющих были такие важные аспекты деятельности ВАП, как планирование и проведение аудитов, применяемая методология, управление качеством, использование цифровых систем, отчетность перед Президентом и Парламентом, а также коммуникации со СМИ и общественностью.
Обращаясь к участникам заседания, Алихан Смаилов подчеркнул, что проведение проверки равными является значимым этапом в развитии Высшей аудиторской палаты. Особенно это важно в свете продолжающегося реформирования всей системы национального госаудита.
«Трансформация ВАП является частью масштабных общественно-политических и экономических преобразований, реализуемых по инициативе Главы государства
Касым-Жомарта Токаева. Преобразования направлены на формирование открытого и справедливого общества, укрепление баланса между ветвями власти, а также повышение прозрачности и эффективности государственных институтов», — сказал председатель ВАП РК.
Он подчеркнул, что на ВАП возложена важная задача – содействовать формированию устойчивых механизмов прозрачности и эффективности госуправления. В рамках этого процесса ведомством успешно реализована Стратегия развития на 2021-2025 годы и принята новая Стратегия на 2026-2030 годы. Одними из ключевых целей данных документов являются совершенствование деятельности и наращивание институционального потенциала госаудита в Казахстане.
«Расширение компетенций ВАП требует внедрения на постоянной основе инновационных методов, наилучших зарубежных практик и международных стандартов. Убежден, что результаты проверки равными внесут значимый вклад в укрепление потенциала ВАП и повышение эффективности госаудита», — сказал он.
Поблагодарив всех за продуктивную работу, Алихан Смаилов пригласил коллег принять участие в международной конференции в честь 30-летия деятельности Высшей аудиторской палаты РК, которая запланирована на сентябрь текущего года.
Справочно: ИНТОСАИ – это Международная организация, объединяющая высшие органы аудита более чем 190 стран мира. Организация имеет статус партнера ООН по вопросам прозрачности, подотчетности и устойчивого развития.Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Дәрежесі бойынша тең тексеру (Peer Review) өте сәтті өтті. Біз Қазақстан Республикасы Жоғары аудиторлық палатасының тәуелсіздік деңгейі мен аудит жұмысының сапасын жоғары бағаладық.
Peer Review тобына ерекше әсер қалдырған тағы бір жайт – Жоғары аудиторлық палата кейбір кемшін тұстарды тексеру барысында түзете алды. Осындай қысқа уақыт ішінде қол жеткізген нәтижелері шынымен де таңғалдырады.
Сондықтан дәрежесі бойынша тең тексеру нәтижелерін оң бағалаймыз. Бұл шара бізге білім алуға және тәжірибе алмасуға мүмкіндік берді. Тексеруді жүзеге асырған жоғары аудит органдары да процесс барысында көп нәрсе үйренді. Әрине, біз болашақта да ынтымақтастықты жалғастыруға ниеттіміз.
***
Проверка равными (Peer Review) прошла очень успешно. Это была весьма полезная работа для всех участвовавших учреждений. Мы отметили, что Высшая аудиторская палата Республики Казахстан обладает хорошим уровнем независимости и высоким качеством аудиторской деятельности. Это было отмечено нами исключительно положительно.
Еще одним аспектом, который действительно произвел впечатление на команду Peer Review, стал тот факт, что в ходе самой проверки, в процессе ее проведения, Высшая аудиторская палата смогла также скорректировать, скажем так, усовершенствовать и исправить отдельные моменты, которые были не столь положительными. И то, чего им удалось добиться за столь короткое время, действительно впечатляет.
Поэтому мы очень довольны результатами этой проверки равными. Это был процесс, в ходе которого все мы получили ценный опыт. Высшие органы аудита, проводившие данную проверку, также многому научились в ходе этого процесса. И, конечно, мы заинтересованы в продолжении этого сотрудничества в будущем.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
GOSAUDIT.KZ
ҚР Жоғары аудиторлық палатасы халықаралық аудит стандарттарына сәйкестігін растады ✔️ Қазақстанның Жоғары аудиторлық палатасы Португалия, Литва және Түркияның жоғары аудит органдары жүргізген «дәрежесі бойынша тең тексеруден» сәтті өтіп, өз жұмысының ИНТОСАИ…
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Түркия мен Қазақстанның жоғары аудит органдарын бұрыннан қалыптасқан берік әріптестік байланыстырады. Бұл жолы Литва және Португалиядағы әріптестерімізбен бірлесіп дәрежесі бойынша тең тексеруді жүзеге асырдық. Бүгін тексерудің қорытынды есебі ресми түрде табысталды.
Нәтижелерін талқылап, ұсынымдарымызды бердік. Қазақстанның Жоғары аудиторлық палатасының осындай қысқа уақыт ішінде әлеуетін едәуір нығайтқанын ерекше атап өткім келеді.
Сонымен қатар мұндай шараның оған қатысушы барлық тарапқа қаншалықты пайдалы екенін білу қуантады. Бұл ынтымақтастық алдағы уақытта да жалғасын табады деп сенеміз.
***
Высшие органы аудита Турции и Казахстана связывают давние и прочные партнерские отношения. На этот раз мы реализовали это сотрудничество в рамках проверки равными совместно с коллегами из Литвы и Португалии. Сегодня отчет был официально представлен.
Мы обсудили его результаты и сформулировали свои рекомендации. С удовлетворением можем отметить, что за столь короткий период Высшая аудиторская палата Казахстана значительно укрепила свой потенциал.
Кроме того, нам было приятно видеть, какую пользу такое сотрудничество приносит всем его участникам. Надеемся, что это плодотворное взаимодействие будет продолжено и в будущем.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
GOSAUDIT.KZ
ҚР Жоғары аудиторлық палатасы халықаралық аудит стандарттарына сәйкестігін растады ✔️ Қазақстанның Жоғары аудиторлық палатасы Португалия, Литва және Түркияның жоғары аудит органдары жүргізген «дәрежесі бойынша тең тексеруден» сәтті өтіп, өз жұмысының ИНТОСАИ…
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Жоғары аудиторлық палата 2025 жылғы бюджеттің атқарылуы туралы Үкімет есебіне қорытындысын ұсынды
📌 ҚР Жоғары аудиторлық палатасы 2025 жылғы республикалық бюджеттің атқарылуы туралы Үкімет есебіне өз қорытындысын ұсынды. Құжаттың ҚР Парламенті Мәжілісінің пленарлық отырысында қаралды.
Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы Әлихан Смайылов атап өткендей, 2025 жылы бюджет жаңа Бюджет кодексі шеңберінде атқарылды. Іс жүзінде әкімшілерге үлкен дербестік берілді. Бұл ретте бюджет процесіне қатысушылардың есептілігі арттырылып, Парламент бақылауы күшейтілді.
Дегенмен мемлекеттік аудиторлар бюджет процесін цифрландыру әлі де іске асырылу сатысында деген тұжырымға келді. Республикалық бюджет қаражаты тек екінші деңгейге дейін ғана қадағаланады, ал олардың нәтижелілік параметрлері қолданыстағы ақпараттық жүйелерде көрініс таппаған.
2025 жылы 2,4 трлн теңге бюджет қаражаты қайта бөлінген. Жекелеген әкімшілер кейбір бюджеттік бағдарламалар бойынша жоспарланған көлемінің 90%-ына дейін қайта бөлген.
Жыл ішінде бюджеттен жалпы құны 75 млрд теңге болатын 99 жоба алып тасталды, ал аяқтаужоспарланған 600-ден астам инвестициялық жобаның 20%-дан астамы іске асырылмаған.
Тиімсіз пайдаланылған қаражат сомасы 2024 жылғы деңгейден 1,7 есе асып түсті. Ал қаржыны жоғары деңгейде игеру жоспарланған нәтижелерге қол жеткізуге кепілдік бермеді. Орталық деңгейде бюджеттік бағдарламалар көрсеткіштерінің орта есеппен 5%, өңірлерде33%-ы орындалмаған. Жалпы мемлекет деңгейінде цифрландыру, ауыл және су шаруашылығы, экология және басқа да бағыттар бойынша 11 негізгі ұлттық және 30-дан астам нысаналы индикатордың орындалмағаны анықталды.
Мемлекеттік аудиторлардың есебінше, ЖІӨ болжамының 9 трлн теңгеге асыра орындалғанына қарамастан, бюджетке 335 млрд теңге түспеген. Бұл жоспарлаудағы кемшіліктер мен салықтық түсімдерді шамадан тыс оптимизммен болжау салдарынан орын алып отыр.
Атап айтқанда, кірістерді жоспарлау кезеңінде оларды болжау әдістемесі сақталмайды. Керісінше, шамадан тыс параметрлер мен әдістемеде көзделмеген қосымша түсімдер жиі қолданылады.
Аудиторлардың бағалауынша, 2026 жылғы төлемдердің 154 млрд теңгесі 2025 жылға алынып, 900 млрд теңгеге жуық қосылған құн салығы қайтарылмаған. Алайда бұл бюджеттің кіріс және шығыс бөліктерінің балансын қамтамасыз етпеген. 2025 жылдың қорытындысы бойынша жоспарланған 244 млрд теңге бөлінбеген және едәуір кредиторлық берешек қалыптасқан.
Жоғары аудиторлық палатаның қорытындысына сәйкес, салықтық әкімшілендіру сапасына ерекше назар аудару қажет, өйткені есепті кезеңде салық төлеушілер тарапынан сотқа шағымдану саны өскен. Соңғы төрт жылда шағым сомасының жартысынан көбі салық төлеушілердің пайдасына шешілген.
Көлеңкелі экономикаға және жекелеген тауарлар нарығының жеткілікті деңгейде ашық болмауына байланысты тәуекелдер сақталып отыр. Атап айтқанда, таңбалау мен цифрлық бақылауды енгізуге қарамастан, өндіріс, импорт және нақты тұтыну арасындағы алшақтық өсуде. Мұның бәрі бюджетке түсетін түсімдердің әлеуетін шектейді.
🚀 @auditpalatasy
Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы Әлихан Смайылов атап өткендей, 2025 жылы бюджет жаңа Бюджет кодексі шеңберінде атқарылды. Іс жүзінде әкімшілерге үлкен дербестік берілді. Бұл ретте бюджет процесіне қатысушылардың есептілігі арттырылып, Парламент бақылауы күшейтілді.
Дегенмен мемлекеттік аудиторлар бюджет процесін цифрландыру әлі де іске асырылу сатысында деген тұжырымға келді. Республикалық бюджет қаражаты тек екінші деңгейге дейін ғана қадағаланады, ал олардың нәтижелілік параметрлері қолданыстағы ақпараттық жүйелерде көрініс таппаған.
«Мемлекеттік органдардың цифрлық ресурстары толық интеграцияланбаған. Жергілікті атқарушы органдар мен орталық мемлекеттік органдардың деректері кейбір жағдайларда салыстыруға келмейді. Шығыстарда басымдық беру проблемалары сақталып отыр», — деді Әлихан Смайылов.
2025 жылы 2,4 трлн теңге бюджет қаражаты қайта бөлінген. Жекелеген әкімшілер кейбір бюджеттік бағдарламалар бойынша жоспарланған көлемінің 90%-ына дейін қайта бөлген.
Жыл ішінде бюджеттен жалпы құны 75 млрд теңге болатын 99 жоба алып тасталды, ал аяқтаужоспарланған 600-ден астам инвестициялық жобаның 20%-дан астамы іске асырылмаған.
Тиімсіз пайдаланылған қаражат сомасы 2024 жылғы деңгейден 1,7 есе асып түсті. Ал қаржыны жоғары деңгейде игеру жоспарланған нәтижелерге қол жеткізуге кепілдік бермеді. Орталық деңгейде бюджеттік бағдарламалар көрсеткіштерінің орта есеппен 5%, өңірлерде33%-ы орындалмаған. Жалпы мемлекет деңгейінде цифрландыру, ауыл және су шаруашылығы, экология және басқа да бағыттар бойынша 11 негізгі ұлттық және 30-дан астам нысаналы индикатордың орындалмағаны анықталды.
Мемлекеттік аудиторлардың есебінше, ЖІӨ болжамының 9 трлн теңгеге асыра орындалғанына қарамастан, бюджетке 335 млрд теңге түспеген. Бұл жоспарлаудағы кемшіліктер мен салықтық түсімдерді шамадан тыс оптимизммен болжау салдарынан орын алып отыр.
Атап айтқанда, кірістерді жоспарлау кезеңінде оларды болжау әдістемесі сақталмайды. Керісінше, шамадан тыс параметрлер мен әдістемеде көзделмеген қосымша түсімдер жиі қолданылады.
Аудиторлардың бағалауынша, 2026 жылғы төлемдердің 154 млрд теңгесі 2025 жылға алынып, 900 млрд теңгеге жуық қосылған құн салығы қайтарылмаған. Алайда бұл бюджеттің кіріс және шығыс бөліктерінің балансын қамтамасыз етпеген. 2025 жылдың қорытындысы бойынша жоспарланған 244 млрд теңге бөлінбеген және едәуір кредиторлық берешек қалыптасқан.
Жоғары аудиторлық палатаның қорытындысына сәйкес, салықтық әкімшілендіру сапасына ерекше назар аудару қажет, өйткені есепті кезеңде салық төлеушілер тарапынан сотқа шағымдану саны өскен. Соңғы төрт жылда шағым сомасының жартысынан көбі салық төлеушілердің пайдасына шешілген.
Көлеңкелі экономикаға және жекелеген тауарлар нарығының жеткілікті деңгейде ашық болмауына байланысты тәуекелдер сақталып отыр. Атап айтқанда, таңбалау мен цифрлық бақылауды енгізуге қарамастан, өндіріс, импорт және нақты тұтыну арасындағы алшақтық өсуде. Мұның бәрі бюджетке түсетін түсімдердің әлеуетін шектейді.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
GOSAUDIT.KZ
Жоғары аудиторлық палата 2025 жылғы бюджеттің атқарылуы туралы Үкімет есебіне қорытындысын ұсынды 📌 ҚР Жоғары аудиторлық палатасы 2025 жылғы республикалық бюджеттің атқарылуы туралы Үкімет есебіне өз қорытындысын ұсынды. Құжаттың ҚР Парламенті Мәжілісінің…
2025 жылы квазимемлекеттік секторға 812 млрд теңге бағытталған, оның 57%-ы мемлекеттік тапсырмалар арқылы бөлінген. Мемлекеттік тапсырманың өзі ведомстволық бағынысты ұйымдарды конкурстан тыс қаржыландыру нысанына айналып отыр. Кейбір жағдайларда жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің едәуір бөлігі басқа жеке орындаушыларға беріледі.
Сонымен қатар квазимемлекеттік сектор субъектілері мемлекеттік сатып алу шеңберінде қосымша 1,4 трлн теңге алғаны анықталды.
Жалпы, аудиторлардың пікірінше, квазимемлекеттік сектордағы қаражатты игеру процесінде орындаушылық тәртіп деңгейі төмен және нәтижелілігі шектеулі. Атап айтқанда, жекелеген субъектілердің қолма-қол ақшаны бақылау шоттарындағы талап етілмеген қалдықтары қомақты.
2025 жылы бюджет процесіне бюджеттен тыс қорлар енгізілді. Алайда бүгінде олардың нақты саны туралы толық есеп пен деректер жоқ. Жоғары аудиторлық палата бюджеттің атқарылуы туралы есеспте төрт бюджеттен тыс қор бойынша (Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры, Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры, Жәбірленушілерге өтемақы қоры, Арнаулы мемлекеттік қор) ақпарат жеткіліксіз деп есептейді.
Аудиторлар мұндай бюджеттен тыс қаражаттың тиімділігі мен ашықтығына толыққанды бағалау жүргізілмейтініне де назар аударды. Парафискалдық төлемдер (жеке және заңды тұлғалар төлейтін міндетті нысаналы жарналар) бақылаудан тыс қалып отыр, себебі олар бюджет жүйесінен тыс жүреді. Бұл олардың толық түсуі мен атаулы пайдаланылуына байланысты тәуекелдер тудырады.
Сөз соңында Әлихан Смайылов Жоғары аудиторлық палата ұсынымдарының орындалуы туралы ақпарат осы жылы алғаш рет Үкіметесебінде көрсетілгенін және Парламентте қаралғанын атап өтті.
«Жауапты мемлекеттік органдардың берілген ұсынымдарды жоғары деңгейде орындауы маңызды, сондықтан бұл бағыттағы бірлескен жұмыс жалғасады», — деп түйіндеді Палата төрағасы.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Forwarded from QURYLTAI
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Қазақстан Республикасы Үкіметінің және Қазақстан Республикасы Жоғары аудиторлық палатасының 2025 жылғы республикалық бюджеттің атқарылуы туралы есептері жөнінде Жоғары аудиторлық палатасының төрағасы Әлихан Смайыловтың баяндамасы.
t.me/mazhilis_kz
t.me/mazhilis_kz
QURYLTAI
Қазақстан Республикасы Үкіметінің және Қазақстан Республикасы Жоғары аудиторлық палатасының 2025 жылғы республикалық бюджеттің атқарылуы туралы есептері жөнінде Жоғары аудиторлық палатасының төрағасы Әлихан Смайыловтың баяндамасы. t.me/mazhilis_kz
ВАП представила заключение к отчету Правительства об исполнении бюджета за 2025 год
📌 Высшая аудиторская палата РК представила свое заключение к отчету Правительства об исполнении республиканского бюджета за 2025 год. Ключевые выводы из документа рассмотрены на пленарном заседании в Парламенте.
Как отметил председатель ВАП Алихан Смаилов, в прошлом году исполнение бюджета осуществлялось в условиях действия нового Бюджетного кодекса. На практике это означает, что администраторы получили большую самостоятельность. При этом подотчетность всех участников бюджетного процесса была повышена, а их ответственность и парламентский контроль – усилены.
Вместе с тем госаудиторы пришли к выводу, что по итогам 2025 года оцифровка бюджетного процесса все еще находится в стадии реализации: прослеживаемость средств республиканского бюджета обеспечена только до второго уровня, а параметры их результативности так и не нашли своего отражения в действующих информсистемах.
Он сообщил, что в 2025 году было перераспределено 2,4 трлн тенге бюджетных средств. По отдельным администраторам – до 90% от запланированного объема по соответствующим программам.
В течение года из бюджета исключено 99 проектов на 75 млрд тенге, а из запланированных к завершению свыше 600 инвестпроектов не реализовано более 20%.
Сумма неэффективно использованных средств превысила уровень 2024 года в 1,7 раза. При этом высокий уровень освоения не гарантировал достижение запланированных результатов. На центральном уровне не достигнуто в среднем 5% показателей бюджетных программ, в регионах – 33% показателей. В целом отмечено недостижение 11 ключевых национальных и более 30 целевых индикаторов по цифровизации, сельскому и водному хозяйству, экологии и другим направлениям.
Госаудиторы подсчитали, что, несмотря на перевыполнение прогноза по ВВП на 9 трлн тенге – до 159,9 трлн тенге, в бюджет недопоступило 335 млрд тенге. В числе ключевых причин – недостатки планирования и чрезмерный оптимизм налоговых прогнозов.
В частности, на этапе планирования доходов не всегда соблюдается методика их прогнозирования. Напротив, зачастую применяются завышенные параметры и непредусмотренные методикой дополнительные поступления.
По оценкам аудиторов, в 2025 году зачислены 154 млрд тенге платежей 2026 года и не возвращен НДС почти на 900 млрд тенге. Однако, это не обеспечило баланс доходной и расходной частей бюджета. По итогам 2025 года не выделены запланированные 244 млрд тенге и при этом сформировалась значительная кредиторская задолженность.
Согласно заключению ВАП, отдельного внимания требует качество налогового администрирования, так как за отчетный период выросло число судебных обжалований со стороны налогоплательщиков. Это существенный фактор, учитывая, что более половины обжалованных сумм за последние 4 года присуждается в пользу налогоплательщиков.
Сохраняются также риски, связанные с теневой экономикой
и недостаточной прозрачностью отдельных товарных рынков. В частности, несмотря на внедрение маркировки и цифрового контроля, расхождения между объемами производства, импорта и фактического потребления растут. Все это ограничивает потенциал поступлений в бюджет.
🚀 @auditpalatasy
Как отметил председатель ВАП Алихан Смаилов, в прошлом году исполнение бюджета осуществлялось в условиях действия нового Бюджетного кодекса. На практике это означает, что администраторы получили большую самостоятельность. При этом подотчетность всех участников бюджетного процесса была повышена, а их ответственность и парламентский контроль – усилены.
Вместе с тем госаудиторы пришли к выводу, что по итогам 2025 года оцифровка бюджетного процесса все еще находится в стадии реализации: прослеживаемость средств республиканского бюджета обеспечена только до второго уровня, а параметры их результативности так и не нашли своего отражения в действующих информсистемах.
«Интеграция цифровых ресурсов госорганов до сих пор обеспечена не в полной мере. Данные на местном и центральном уровнях в ряде случаях несопоставимы. Проблемы в приоритизации расходов сохраняются», — указал Алихан Смаилов.
Он сообщил, что в 2025 году было перераспределено 2,4 трлн тенге бюджетных средств. По отдельным администраторам – до 90% от запланированного объема по соответствующим программам.
В течение года из бюджета исключено 99 проектов на 75 млрд тенге, а из запланированных к завершению свыше 600 инвестпроектов не реализовано более 20%.
Сумма неэффективно использованных средств превысила уровень 2024 года в 1,7 раза. При этом высокий уровень освоения не гарантировал достижение запланированных результатов. На центральном уровне не достигнуто в среднем 5% показателей бюджетных программ, в регионах – 33% показателей. В целом отмечено недостижение 11 ключевых национальных и более 30 целевых индикаторов по цифровизации, сельскому и водному хозяйству, экологии и другим направлениям.
Госаудиторы подсчитали, что, несмотря на перевыполнение прогноза по ВВП на 9 трлн тенге – до 159,9 трлн тенге, в бюджет недопоступило 335 млрд тенге. В числе ключевых причин – недостатки планирования и чрезмерный оптимизм налоговых прогнозов.
В частности, на этапе планирования доходов не всегда соблюдается методика их прогнозирования. Напротив, зачастую применяются завышенные параметры и непредусмотренные методикой дополнительные поступления.
По оценкам аудиторов, в 2025 году зачислены 154 млрд тенге платежей 2026 года и не возвращен НДС почти на 900 млрд тенге. Однако, это не обеспечило баланс доходной и расходной частей бюджета. По итогам 2025 года не выделены запланированные 244 млрд тенге и при этом сформировалась значительная кредиторская задолженность.
Согласно заключению ВАП, отдельного внимания требует качество налогового администрирования, так как за отчетный период выросло число судебных обжалований со стороны налогоплательщиков. Это существенный фактор, учитывая, что более половины обжалованных сумм за последние 4 года присуждается в пользу налогоплательщиков.
Сохраняются также риски, связанные с теневой экономикой
и недостаточной прозрачностью отдельных товарных рынков. В частности, несмотря на внедрение маркировки и цифрового контроля, расхождения между объемами производства, импорта и фактического потребления растут. Все это ограничивает потенциал поступлений в бюджет.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
GOSAUDIT.KZ
ВАП представила заключение к отчету Правительства об исполнении бюджета за 2025 год 📌 Высшая аудиторская палата РК представила свое заключение к отчету Правительства об исполнении республиканского бюджета за 2025 год. Ключевые выводы из документа рассмотрены…
В 2025 году направлено 812 млрд тенге, из которых 57% распределены через госзадания. Само госзадание все больше приобретает форму внеконкурсного финансирования подведомственных организаций. В отдельных случаях, на соисполнение передается значительная часть работ и услуг.
Вместе с тем установлено, что субъекты квазигоссектора дополнительно получили 1,4 трлн тенге в рамках госзакупок.
В целом же, по мнению аудиторов, процесс освоения средств в квазигоссекторе сопровождается низким уровнем исполнительской дисциплины и ограниченной результативностью. В частности, на счетах отдельных субъектов по-прежнему скапливаются значительные невостребованные остатки.
Одним из новшеств 2025 года стала интеграция внебюджетных фондов в бюджетный процесс. Однако полноценный учет и данные об их реальном количестве на сегодня отсутствуют. ВАП считает, что раскрытия информации по 4 внебюджетным фондам – ФСМС, ГФСС, ФКП и СГФ – недостаточно.
Аудиторы также обратили внимание на отсутствие полноценной оценки результативности и транспарентности самих внебюджетных потоков. Парафискальные платежи (обязательные целевые сборы, уплачиваемые физ. и юр. лицами) остаются вне контроля, так как идут за пределами бюджетной системы. Это создает риски, связанные с полнотой их поступлений и адресностью использования.
В завершение своего выступления Алихан Смаилов подчеркнул, что информация об исполнении рекомендаций ВАП в этом году была впервые отражена в отчете Правительства и рассмотрена в Парламенте.
«Высокий уровень их реализации со стороны ответственных госорганов является актуальным вопросом, поэтому наша совместная работа в этом направлении будет продолжена», — заключил он.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM