🔷 БҚДА 2024 жылдан 2025 жылдың бірінші тоқсанына дейінгі кезеңде аппараттық-бағдарламалық кешенді және (немесе) такси шақыруға арналған мобильді қосымшаны қолдану арқылы қалаларалық жолаушы тасымалы қызметтері нарығына талдау жүргізді.

🔺 Талдау нәтижесінде нарықтың жоғары шоғырлануы және «Inservice» ЖШС-нің доминантты жағдайы анықталды.

🔺 Талдау барысында бәсекелестіктің дамуына кедергілер табылды. Олар – қыруар бастапқы инвестициялар, қосымша мен серверлік инфрақұрылымды әзірлеу, картография және логистика алгоритмдерін жасау қажеттігі.

✅ Агенттік анықталған кедергілер бойынша тиісті мемлекеттік органдарға ұсыныстар жолдап, оларды әрі қарай қарастыру мен жұмыс жүргізу қажеттігін атап өтті.

Facebook | Instagram | Сайт

🔷 АЗРК проведен анализ на рынке услуг такси с применением аппаратно-программного комплекса и (или) мобильного приложения заказа такси на междугородних пассажирских перевозках за период с 2024 года по первый квартал 2025 года.

🔺 По результатам анализа рынка установлена высокая концентрация и доминирующее положение ТОО «Inservice».

🔺 Выявлены барьеры, мешающие развитию конкуренции: необходимость крупных инвестиций, разработка приложений и серверной инфраструктуры, создание логистических алгоритмов, картографии и маршрутизации.

✅ По выявленным барьерам Агентством направлены соответствующие рекомендации.

Facebook | Instagram | Сайт

🔷 Қазақстандағы энергия өндіруші ұйымдарға арналған көмір нарығы іс жүзінде монополияланған, онда «Богатырь Көмір» ЖШС үлесі 70%-дан асады. Соңғы бес жылда компания көмір бағасын бірнеше рет көтеріп, өсім жылына 5%-дан 21,5%-ға дейін жетті.

✅ 2023 жылы монополиялық жоғары баға белгілегені үшін тергеу басталды. Екі жылдан астам сот дауларынан кейін, 2025 жылғы 10 маусымда Жоғарғы Сот тергеу бастау туралы шешімнің заңдылығын растады.

🔺 Энергетикалық көмірдің қымбаттауы энергия өндірушілердің шығынының 60%-ын құрап, электр тарифтеріне, сондай-ақ азық-түлік пен коммуналдық қызмет бағасына тікелей әсер етеді.

✅ Осыған байланысты БҚДА энергетикалық көмірге мемлекеттік баға реттеуін енгізу бастамасын көтерді. Бұл түзету Парламент қарауындағы алтыншы антимонополиялық пакетке енгізілді.

Facebook | Instagram | Сайт

🔷 Рынок энергетического угля в Казахстане фактически монополизирован: свыше 70% принадлежит ТОО «Богатырь Комир». За последние пять лет компания неоднократно повышала цену, рост составил от 5% до 21,5% в год.

✅ В 2023 году было инициировано расследование по признакам завышенной цены. После более чем двух лет судебных разбирательств 10 июня 2025 года Верховный Суд признал законность его начала.

🔺 Рост стоимости угля формирует до 60% затрат энергопроизводителей, влияя на тарифы на электроэнергию и вызывая рост цен на продукты и коммунальные услуги.

✅ В связи с этим АЗРК выступило с инициативой ввести госрегулирование цен на энергетический уголь. Эта норма включена в шестой пакет антимонопольных поправок, находящийся на рассмотрении Парламента.

Facebook | Instagram | Сайт

🔷 БҚДА электрондық құжат айналымы жүйелері нарығына талдау жүргізіп, «Documentolog» ЖШС-не қатысты шағымдарды қарады. Компания үш жыл бойы басқа жүйелермен («Work Space», «Meta Doc», «Somnium») хат алмасуға кедергі келтіріп, құжаттарды тек өзінің ақылы шлюзі арқылы қабылдағаны анықталды.

🔺 2021–2024 жылдары «Documentolog» нарықта үстем жағдайда болды. Агенттік заңбұзушылық туралы хабарлама жолдағанымен, компания оны мойындамады. 2025 жылы тергеу басталып, сот бірінші инстанцияда оны тоқтату туралы талапты қанағаттандырмады.

🔺 Қазіргі таңда Цифрлық даму министрлігінің араласуымен құжаттарды жеткізбеу тәжірибесі тоқтатылды, хат-хабар кедергісіз қабылдануда. Алайда компания лицензияларды бастапқы кодсыз министрлікке бергендіктен, нарық қатысушылары монополия сақталуы мүмкін деп алаңдауда.

✅ БҚДА ұсынымдар әзірлеп, тиісті мемлекеттік органдарға жолдады. Агенттік бұл бағыттағы жұмысын жалғастырады.

Facebook | Instagram | Сайт

🔷 АЗРК провел анализ рынка систем электронного документооборота по жалобам на ТОО «Documentolog». Установлено, что компания три года блокировала переписку с другими системами («Work Space», «Meta Doc», «Somnium») и принимала документы только через собственный платный шлюз.

🔺 В 2021–2024 гг. «Documentolog» занимал доминирующее положение. Несмотря на уведомление о признаках злоупотребления, компания его не признала, и в апреле 2025 года было начато расследование. Суд первой инстанции отказал ТОО в прекращении дела.

🔺 После вмешательства Министерства цифрового развития практика блокировки документов была прекращена, однако лицензии на ПО переданы без исключительных прав, что, по мнению участников рынка, может сохранить монополию.

✅ АЗРК подготовило рекомендации и направило их в уполномоченные госорганы. Работа по обеспечению конкуренции в этом направлении продолжается.

Facebook | Instagram | Сайт

🔷 БҚДА электр энергиясын көтерме сату және теңгерімдеу нарықтарына талдау жүргізді. Нәтижесінде, «Солтүстік-Оңтүстік» аймағында «Самұрық-Энерго» АҚ 45%-дан астам үлеспен, ал Батыста «МАЭК» ЖШС, «Атырау ЖЭО» АҚ және «Karabatan Utility Solutions» ЖШС 80%-дан астам үлеспен доминантты жағдайда екені анықталды.

🔺 2023 жылдан бастап құрылған Біртұтас сатып алушының мақсаты – инвестиция тарту, тарифтерді теңестіру және делдалдарды жою еді. Алайда талдау бұл мақсаттарға кедергі болатын бірқатар факторларды көрсетті. Жаңа электр станциялары өндірген энергияны кепілді сатып алу заңнамада көзделмегендіктен, Көкшетау мен Екібастұздағы жобаларға инвесторлар қызығушылық танытпады.

🔺 Сонымен қатар, ірі өнеркәсіптік топтар жылына шамамен 27 млрд кВт/сағ энергияны жүйеден шығарып, тұтынушыларға қосымша жүктеме түсіріп отыр. Осыған байланысты заңнаманы жетілдіру бойынша министрлікке ұсынымдар берілді.

Facebook | Instagram | Сайт

🔷 АЗРК завершило анализ рынков оптовой реализации электроэнергии и балансирующего рынка. Установлено, что в зоне «Север-Юг» группа АО «Самрук-Энерго» занимает свыше 45%, а в Западной зоне ТОО «МАЭК», АО «Атырауская ТЭЦ» и ТОО «Karabatan Utility Solutions» совокупно владеют более 80% рынка.

🔺 Созданный в 2023 году Единый закупщик был призван привлекать инвестиции, выравнивать тарифы и устранять посредников. Однако анализ показал наличие препятствий: действующее законодательство не предусматривает гарантии сбыта для новых станций, из-за чего тендеры в Кокшетау и Экибастузе не состоялись.

🔺 Крупные промышленные группы ежегодно выводят около 27 млрд кВтч из системы, что увеличивает нагрузку на потребителей. В связи с этим в Министерство энергетики направлены рекомендации по совершенствованию законодательства.

Facebook | Instagram | Сайт

🔷 Энергия нарығында екі негізгі қызмет бар: қуаттың дайындығын қолдау және жүктемені көтеруге дайындық. Сараптама нәтижесінде нарық шоғырланғаны, ал жекелеген аймақтарда монополиялық сипатқа ие екені анықталды.

🔺 2019 жылы қуат нарығы жаңа қуаттарды енгізуге инвестиция тарту үшін енгізілген болатын. Алайда 6 жыл ішінде орнатылған қуат небәрі 129 МВт-қа ғана өсті, ал нарық табысы 500 млрд теңгеден асты. Оның тек 7%-ы генерацияны жаңғыртуға жұмсалған, ал қалған қаражат ағымдағы шығындарға кеткен.

🔺 Соның салдарынан станциялардағы тозу деңгейі өзгеріссіз – 56% күйінде қалып отыр. Агенттік қаражаттың мақсатты пайдаланылуын бақылауды күшейту және инвесторлармен ұзақ мерзімді келісімшарттар жасау арқылы жаңа қуаттарды енгізуді ұсынады.

Facebook | Instagram | Сайт

🔷 На рынке мощности оказываются две ключевые услуги – поддержание готовности и обеспечение готовности к нагрузке. По результатам анализа рынок признан высококонцентрированным, а в отдельных зонах – монопольным.

🔺 Рынок был введён в 2019 году для привлечения инвестиций в новые мощности, однако за шесть лет установленная мощность выросла лишь на 129 МВт при доходах участников свыше 500 млрд тенге. При этом лишь 7% средств пошли на модернизацию, остальное – на поддержание оборудования.

🔺 Износ станций остался на прежнем уровне – около 56%. Агентство предлагает усилить контроль за использованием средств и перейти к долгосрочным контрактам с инвесторами для строительства новых генерирующих мощностей.

Facebook | Instagram | Сайт

🔷 БҚДА 2022–2024 жылдарға арналған бензин, дизель және авиаотын көтерме сауда нарығына талдау жүргізді. Жеңіл мұнай өнімдері нарығында шамамен 100 компания жұмыс істейді, олардың ішінде негізгі үлесті ҚазМұнайГаз және CNPC топтары иеленеді.

🔺 Аталған екі топ 9,5 млн тонна мұнай өнімін өндіріп, ішкі нарық тұтынуының 96%-ын қамтамасыз еткен. Талдау қорытындысы бойынша олардың жиынтық үлесі 85%-дан асты, бұл бөлшек нарыққа ықпал етуге мүмкіндік береді.

✅ Дизель, бензин және авиаотын нарықтарында CNPC мен ҚазМұнайГаз топтарының үлестері басым (30–60%). Негізгі қуат иелері өз инфрақұрылымына тең қолжетімділікті қамтамасыз етуге міндетті.

Facebook | Instagram | Сайт

🔷 АЗРК провело анализ конкурентной среды на рынках оптовой реализации бензина, дизельного топлива и авиационного топлива за 2022–2024 годы. На рынке светлых нефтепродуктов работает около 100 компаний, среди которых ключевую роль занимают группы КазМунайГаз и CNPC.

🔺 Эти участники обеспечили 96% внутреннего потребления (9,5 млн тонн). Их совокупная доля превысила 85%, что даёт возможность влиять на розничный рынок.

✅ На рынках дизельного топлива, бензина Аи-92/95 и авиационного топлива CNPC и КазМунайГаз занимают доминирующие позиции (30–60%). Владельцы ключевых мощностей обязаны предоставлять равный доступ другим участникам.

Facebook | Instagram | Сайт

🔷 БҚДА байланыс нарығында бәсекеге кедергі болған мәселелерді анықтап, оларды жою шараларын қабылдады. Көпқабатты үйлерде интернет орнатуда өзге операторларға тосқауыл қойылған, ал кабельді-кәріз желілеріне қосылу шарттары заңсыз төлеммен берілген.

✅ Агенттік ұсынысымен радиожиілік спектрін бөлу кезіндегі шектеулер алынып тасталды, «Байланыс туралы» заңға виртуалды операторларды заңдастыру және қуаттарды жалға беру жөнінде түзетулер енгізілді. Бұл салада бәсекенің дамуына жол ашады.

🔺 Сонымен қатар, «Қазақтелеком» тарапынан монополиялық жоғары баға белгілері анықталды. Бұған дейін компанияға қатысты тергеп-тексеру басталған еді.

Facebook | Instagram | Сайт

🔷 АЗРК выявило барьеры на рынке связи, мешавшие конкуренции. В многоквартирных домах провайдерам ограничивали доступ к интернет-услугам, а условия подключения к кабельным сетям предоставлялись за незаконную плату.

✅ По инициативе Агентства сняты ограничения при распределении радиочастот, в закон «О связи» внесены поправки о деятельности виртуальных операторов и аренде мощностей у сотовых компаний. Это позволит усилить конкуренцию.

🔺 Также установлены признаки монопольно высоких цен у АО «Казахтелеком» (рост тарифов до 20%). В отношении компании ранее уже начато расследование.

Facebook | Instagram | Сайт