کانال بازنگری | ترکاشوند

زیارت عاشورا؛ کلام امام یا شیعه‌ای پیرو؟

امیر تُرکاشوند، ۱۳۹۵/۰۴/۰۸

@baznegari

درباره‌ی زیارت عاشورا ادّعا می‌شود که آن، سخن امام باقر و یا بنا به نقلی سخن امام صادق است و حتّی آن را حدیث قدسی دانسته و به رسول‌الله و خدا می‌رسانند! یا للعجب.

برخلاف این تصوّر رایج، خودِ متن زیارت عاشورا، بی‌نیاز از بررسی سندی و اعتباری، در موارد بسیاری، از دور داد می‌زند که نمی‌تواند سخن امام و یا حدیث قدسی باشد بلکه به‌روشنی دلالت بر نطق یک پیرو و شیعه دارد! تأکید می‌کنم: این زیارت باوجود شهرت بسیار، زمزمه‌ی یک «پیرو» است و نه زیارتِ یک امام نسبت به امام قبلی، زیرا:

ائمه در پرداختن به امامانِ پیش یا پس از خود، از یک ادبیات مشخص و نیز در اشاره به آنان از عناوینی صمیمانه‌تر استفاده می‌کردند! و این زیارت فاقد هردوی آن‌هاست! صاحبِ این زیارت، انگار که خود جزو اهل‌بیت نیست: «فأسئل الله الذی اکرم مقامک و اکرمنی (بک!) أن یرزقنی طلب ثارک مع إمام منصور من اهل‌بیت محمدٍ» (از خدایی که مقام تو را بلند و گرامی داشت و مرا هم به‌واسطهٔ دوستیِ تو عزت بخشید، از او درخواست می‌کنم که روزیِ من گرداند تا با امام منصور از اهل‌بیت محمد، خونخواهِ تو باشم). چنانکه پیداست این، آرزو و زمزمه‌ی یک پیرو و یک شیعه است و نه یک امام نسبت به امام دیگر؛
ائمه معمولاً از دیگر امامان با عنوان امام یاد نمی‌کنند بلکه عبارت صمیمانه‌تری بکار می‌برند.

بخش‌هایی از این زیارت که واقعیت یادشده (آمال و زمزمه‌های یک شیعه) را نشان می‌دهد و گویای تفاوت صاحب متن با امامِ شیعیان است را در زیر می‌آورم:

• یک- «فلعن الله امّة اسّست اساس الظلم والجور علیکم اهل‌البیت»
به ضمیر «کُم» و نتیجتاً داخلِ مصداقِ اهل‌بیت نبودنِ گوینده دقت شود.

• دو- «إنّی سلم لمن سالمکم و حرب لمن حاربکم»
علاوه بر ضمیر «کُم»، خودِ عبارت، گویای زمزمه‌ی یک شیعه و پیرو است و نه یک امام.

• سه- «بأبی انت و اُمّی»
امامی را فدای امام دیگر کردن! بابام قربونت بره.

• چهار- «فأسئل الله الذی اکرم مقامک و اکرمنی (بک!) أن یرزقنی طلب ثارک مع امام منصور من اهل‌بیت محمدٍ»
در بالا توضیح دادم.

• پنج- «اللهمّ اجعلنی عندک وجیهاً بالحسین فی الدنیا و الآخرة»
پروردگارا مرا به‌واسطه حضرت حسین نزد خود در دو عالم وجیه و آبرومند گردان.

• شش- «یا أباعبدالله إنّی أتقرّب إلی الله و إلی رسوله و إلی امیرالمؤمنین و إلی فاطمة و إلی الحسن و إلیک بموالاتک»

• هفت- «واتقرّب إلی الله ثم إلیکم بموالاتکم و موالاة ولیّکم»
نخست به درگاه خدا و سپس نزد شما [اولیاء خدا] تقرّب می‌جویم به سبب دوستی شما و دوستیِ دوستان شما؛ این بند به‌روشنی گواهِ صدور از سوی یک پیرو است و نه امام.

• هشت- «و عدوٌّ لمن عاداکم»
به‌خوبی معلوم است که صاحب متن، خود را متفاوت از اهل‌بیت می‌داند.

• نه- «فأسئل الله الذی اکرمنی "بمعرفتکم" و معرفة اولیائکم»
از کَرَم حق درخواست می‌کنم که به معرفت شما و دوستان شما مرا گرامی سازد؛ گوینده! خود را نه‌تنها جزو امامان نمی‌داند بلکه آرزو می‌کند که بتواند دوستان امامان را خوب بشناسد!

• ده- «و أسئله أن یبلغنی المقام المحمود لکم عندالله»
از خدا درخواست می‌کنم که به مقام محمودی که خاصّ شما [خاندان عصمت] است مرا برساند؛ گوینده خیلی شفاف میان خود و میان اهل‌بیت تمایز قائل شده است.

• یازده- «و أن یرزقنی طلب ثاری (کم) مع امام هُدیً ظاهر ناطق بالحقّ منکم»
و مرا نصیب کند که در رکاب امام زمانِ شما اهل‌بیت که هادی و ظاهر شونده‌ی ناطق به حق است خونخواه شما باشم. گمانم نیاز به توضیح ندارد.

• دوازده- «اللهم اجعل محیای محیا محمد و آل‌محمد و مماتی ممات محمد و آل‌محمد»

• سیزده- «اللهم ارزقنی شفاعة الحسین یوم الورود»
آرزوی یک پیرو است و نه امام باقر و امام صادق.

بنابراین چنانکه پیشتر در خلال مقاله‌ی «نفی کینه‌ورزی‌های مذهبی» توضیح دادم این زیارت‌نامه اساساً قابل انتساب به امامان (و از آن بدتر به رسول‌الله و خودِ خدا) نیست بلکه زمزمه‌های یک شیعه‌ی متأثر از عاشورا است.

از خواننده می‌خواهم بی‌توجه به این یادداشت، خود به سراغ متن زیارت رَوَد و با مرور آن (حتّی بدون دقت در محتوا)، به قضاوت نشینَد که عبارات، آیا سخن امامان است یا پیروان؟

کانال بازنگری: در ادامه 👇🏻👇🏻 فایل (PDF) مقاله‌ی اشاره‌شده در متن (نفیِ کینه‌ورزی‌های مذهبی، ۱۳۸۹) تقدیم می‌شود.

🔹انتشار با ذکر منبع (نشانی زیر) بلامانع است:
Telegram.me/Baznegari/75

.