باورهای قدیم و اندیشه های نو

🍃🍃 #عشق، #دلبستگی، #بی_ثباتی_عالم

🔹تفکیک بین عشق و دلبستگی به جهت تاریخی به #بودا بر می‌گردد اما در همه‌ی عرفان‌ها پذیرفته شده است.

البته بودا تعبیر « #شفقت» را به‌کار می‌بُرد و نه #عشق.

#بودا می‌گفت ما باید نسبت به همه‌ی موجودات، #شفقت داشته باشیم.
می‌گفت #علت درد و رنج بشر، #دلبستگی است و نجات‌دهنده‌ی انسان از همه‌ی درد و رنج‌ها #عشق است.
یعنی تا این حد این دو را در تقابل همدیگر قرار می‌داد.

🔻 #بودا می‌گفت #عشق به یک موجود #سه_مؤلفه دارد:

1️⃣اول اینکه هر #خوشی‌ای که امکان‌پذیر است از معشوقت #جذب وجود خودت کنی، حتماً جذب وجود خودت بکنی.

یعنی همه‌ی #خوشی‌هایی که از آن موجود، بالقوه می‌توانی دریافت کنی، بالفعل دریافت کنی.

وگر نه بعداً #حسرت خواهی خورد.

2️⃣دوم اینکه هر #خوبی‌ای که می‌توانم در حق معشوقم انجام دهم، انجام دهم.

یعنی التزام صددرصد به #وظایف اخلاقی‌ای که من در قِبال معشوقم دارم.

3️⃣ویژگی سوم چیزی است که به سبب آن بودا را گاهی #پیامبر_سنگدل می‌گویند.

آن اینکه، اگر به هر جهتی معشوق #ناپدید شد، یا به دلیل اینکه واقعاً نابوده شده یا اینکه از منظر و مرئای من بیرون رفته است، من باید چنان رفتار کنم که آن معشوق، گویا اصلا ً #وجود_نداشته است.

🔹ما وقتی به #عشق‌های گذشته‌مان نگاه می‌کنیم، وقتی می‌فهمیم که #خوشی لازم را از حضور معشوق، جذب نکرده‌ایم « #حسرت» می‌خوریم.

وقتی یاد می‌آوریم که #وظایف اخلاقی خود را در قبال معشوق به خوبی انجام نداده‌ایم « #پشیمانی» عایدمان می‌شود.

« #حسرت»، ناشی از ادراک #فرصت‌های از دست‌رفته است.

#پشیمانی ناشی از این است که می‌دانم #وظیفه‌ی اخلاقی را انجام نداده‌ام.

وقتی هم با #غیاب_معشوق نمی‌توانیم کنار بیاییم دچار « #اندوه» می‌شویم.

🔹 #بودا می‌گفت #اندوه تو به این جهت است که نمی‌دانی در جهانی زندگی می‌کنی که یگانه اصل ثابت در این جهان، اصل « #بی_ثباتی» است.

به گمان من این مُخِ حکمت جهانی و یک زندگی حکیمانه است.
این که بدانی در جهانی زندگی می‌کنی که تنها چیز ثابت در این جهان، « #بی_ثباتی» است.

فکر می‌کنیم وقتی کسی #معشوق ما شد، تا #ابد معشوق ما خواهد ماند بنابراین چون او را از دست می‌دهیم #اندوه‌زده می‌شویم.

غافل از اینکه ارتباط #عاطفی بین دو انسان هم مثل سایر امور هستی، #ناپایدار است.

همه‌ی کسانی که به خاطر از دست دادن چیز محبوبی #تأسف می‌خورند به این خاطر است که گمان می‌بُرده‌اند در جهانی زندگی می‌کردند که #ثبات دارد.

🔹 #علی ابن ابی‌طالب می‌گفت: «الزُّهْدُ کلُّهُ بَینَ کلِمَتَینِ مِنَ الْقُرْآنِ قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ (لِکیلا تَأْسَوْا عَلى ما فاتَکمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاکمْ) وَ مَنْ لَمْ یأْسَ عَلَى الْمَاضِی وَ لَمْ یفْرَحْ بِالْآتِی فَقَدْ أَخَذَ الزُّهْدَ بِطَرَفَیهِ» دو کلمه از قرآن «زهد» را تفسیر می‌کند:
«تا بر آنچه از دست داده‌اید #تأسّف مخورید، و بدانچه دست یافته‌اید #شادمان نگردید».
و آن که بر گذشته تأسّف نخورَد و بر آنچه دست‌یافته شادمان نگردد #زاهد کامل است.»(نهج‌البلاغه، حکمت431)

🔹وقتی چیزی به #کف آوردید #شاد نشوید و وقتی از #کف دادید، #ناشاد نشوید.

چرا؟ چون #ثباتی نیست.

دو صفحه‌ی آخر از دعای #عرفه که آن دو صفحه به #اشتباه به امام حسین نسبت داده می‌شود و در واقع متعلق به «ابوعبدالله نِفَّری» است که از #عارفان غرب جهان اسلام و صاحب دو کتاب «المواقف» و «المخاطبات» است که به نظر من شاهکار عرفان جهانی است و این دوصفحه از دعای معروف عرفه، بخشی از کتاب «المواقف» ایشان است.

آنجا آمده:«إِلَهِی إِنَّ اخْتِلافَ تَدْبِیرِک وَ سُرْعَةَ طَوَاءِ مَقَادِیرِک مَنَعَا عِبَادَک الْعَارِفِینَ بِک عَنِ السُّکونِ إِلَى عَطَاءٍ وَ الْیأْسِ مِنْک فِی بَلاءٍ.»

می‌گوید خدایا، آمد و شد و #جایگزینی مدام طرح و نقشه‌های تو و دگرگونی پُرشتاب تصمیم‌هایت(این دو پدیده) مانع می‌شوند که عارفان به عطای تو آرام گیرند و در بلای تو نومید شوند.

🔹نه در #شادی در امانم و نه در #اندوه نومید.

همه‌ی اینها به زبان #فلسفی یعنی جهان، جهان #بی_ثباتی است و تو وقتی #محبوبت را از دست می‌دهی باید بگویی «آهان! عجب، پس اصل بی‌ٍثباتی شامل تو هم شد. #انتظارش را داشتم.»

این‌جوری است که #بوداوار عاشق شده‌ای.
اما من و شما با رفتن محبوب، ستون خیمه‌ِ زندگی‌مان از هم می‌پاشد، چون گمان کرده‌ بودیم تضمینی وجود دارد.

در حالیکه این #تضمین در هیچ‌یک از پدیده‌های جهان هستی وجود ندارد.اگر نه تنها فهم ذهنی، بلکه « #هضم_وجودی» نسبت به این اصل پیدا کنیم، زندگی بسیار خوش‌تر، بسیار خوب‌تر و بسیار ارزشمند‌تر خواهیم داشت.

🍎مصطفی ملکیان،12 آموزه مشترک عارفان
@mostafamalekian

https://telegram.me/beshnofekrkon