#شریعت ، جریانی سیال در قانون گذاری در گذر زمان – 1

دين - شاخص ها و آموزه هاي آن – 4



7- دین چه می آموزد ؟ 7


• دين به انسانها مي‎آموزد تا خود را با عالمي كه در آن زندگي مي‎كنند هماهنگ سازند . چرا كه بدون چنين هماهنگي ميان انسان و جهان پيرامونش ، تداوم زندگي برايش دشوار مي‎شود و احساس پوچي و بيگانگي به او دست مي‎دهد .


• آنچه دين به انسانها مي‎آموزد ، چه در بخش اعتقادات و چه در بخش احكام ، به منظور رساندن آنان به كمال و سعادت است . دو چيزي كه جزء خواسته هاي ذاتي انسانها است و چنين سعادت و كمالي منحصر در رشد مادي و دستاوردهاي رفاهي نيست .

• دين حرفه اي نيست كه با آموختن آن بتوان رنج ها را كاهش داد و نابساماني ها را از بين برد . دين احساسي قلبي است كه وجودش آثار و ثمرات پيش گفته را دارد .



8- جامعیت دین به چه معناست ؟ 8


جامعيت و كمال دين ، به داشتن رهنمودهايي در راستاي راهنمايي انسان به مقصد تعيين شده است ، كه از آنها به هدايت تعبير مي‎شود.

راز و رمز اصلي اين رهنمودها ، ايجاد رابطه زيستي متناسب ميان انسان و عالم هستي است .....


همين است كه دين در راستاي دعوت مردم به خداوند و تبيين ارزشهاي معنوي ، آنچه را كه انسانها بدون دين نمي توانستند به دست آورند ، در بر دارد و از اين جهت هيچ كاستي ندارد .


بر اين اساس توقع از دين براي برآوردن نيازهايي كه با عقل و خرد جمعي قابل تحصيل مي‎باشد ، توقعي بي جا است .


9- قلمرو تعاليم دين کجاست ؟ 9


جهت گيري اصلي دين ، دعوت مشفقانه مردم به خدا و اصلاح امور آنان به دست خودشان است ....

دين هيچ گاه در صدد ارائه شكل خاصي براي زندگي نيست . زندگي شهري يا روستايي ، صحرانشيني و امثال اينها ، توصيه دين نيستند .

دين به انسانها ، در هر كجا كه هستند ، سفارش مي‎كند تا اموري را رعايت كنند....


چه اين كه دخالت در چنين اموري دين را با مشكلات عديده اي مواجه خواهد ساخت و پيشرفت ها و تحولات ، دين را به تدريج از زندگي مردم خارج مي‎كند .

منابع :

7- كتاب اسلام دين فطرت – ص 39 تا 43
8- كتاب اسلام دين فطرت – ص 47 تا 49
9- كتاب اسلام دين فطرت – ص 49 تا 51


ادامه دارد

محمد صالحي


كانال نواي عشق
@eshghonava

كانال باورهای قدیم و اندیشه های نو
@beshnofekrkon

كانال نغمه های سکوت
@naghmehsokout

جهنم چیست ؟؟ من معتقدم که جهنم ، همان رنجی است که انسان از عشق نورزیدن میکشد .
داستایوفسکی

انشاله بزودي مطلب ساده و كوچكي در مورد " آنچه من از جهنم مي فهمم " ارائه میکنم 🍁🍁

دين - شاخص ها و آموزه هاي آن – 5


10- فهم دین در اختیار کیست ؟ 10


منابع ديني - كتاب و سنت - بنا بر آنچه در خود آنها آمده ، براي همگان قابل فهم است و در انحصار طبقه و قشر خاصي نيست ؛ هر كسي مي‎تواند از اين منابع استفاده كند .....

اما فهم دين به رغم همگاني بودن و منحصر در گروه خاصي نبودن ، بي قاعده و بي ضابطه هم نيست ...

طول زمان براي نسل هاي بعدي و آميختگي ذهن هاي مردم هر منطقه اي با آداب و فرهنگ خود ، چه بسا تأثير خود را در فهم متفاوت از دين بر جا بگذارد .

در طي زمان ممكن است تحريف ها و جعلياتي نيز رخ داده باشد ....

از اين رو لازم است كساني كه در زمينه دين به تحقيق مي‎پردازند ، شرايط لازم را به دست آورند و آنگاه در دين اجتهاد كنند و نظر بدهند ؛ همان گونه كه در ساير علوم نيز چنين است .


11- دستورات دین آسان یا سخت ؟ 11


دين را خداوند حكيم تشريع كرده است . نوع مردم مخاطب آن هستند و مردم داراي استعدادهاي متفاوتي اند. برخي ضعيف و برخي ديگر استعدادي قوي دارند.

دين با رعايت حال نوع مردم تشريع شده است . دين با فطرت انسانها هماهنگ است و بنابراين نمي تواند سخت و پيچيده و فرسوده كننده و رنج آور باشد.

اگر دين تكاليف سختي را براي مكلفان تحميل كند ، موجب فرار مردم از معنويت و در نتيجه نقض غرض مي‎شود و نمي تواند به اهداف خود برسد .

فلسفه هماهنگي دين با طبيعت و فطرت انسانها، تربيت آنهاست . سختي و فشار و جبر و اكراه ، به دليل ناسازگار بودن با طبع اولي انسان نتيجه مطلوبي ندارد . خداوند فرموده است :

" ما يريد الله ليجعل عليكم من حرج و لكن يريد ليطهركم ..." (7)

" خداوند نخواسته است كه بر شما دشواري قرار دهد ، بلكه خواسته است تا شما را پاك و طاهر بدارد... ."

زیرنویسها :

7- سوره مائده (5 )، آيه 6

منابع :

10- كتاب اسلام دين فطرت – ص 54 تا 55
11- كتاب اسلام دين فطرت – ص 60 تا 62


ادامه دارد

محمد صالحي


كانال نواي عشق
@eshghonava

كانال باورهای قدیم و اندیشه های نو
@beshnofekrkon

كانال نغمه های سکوت
@naghmehsokout

از کفر من تا دین تو راهی بجز تردید نیست . 👆👆👆👆

دين - شاخص ها و آموزه هاي آن – 6



12- تکالبف دینی ، اجبار یا اختیار ؟ 12


تكاليف ديني مانند اعتقادات اجبارناپذير است . يعني همان طور كه اجبار در عقيده و استفاده از زور براي پذيرش عقيده ممكن و جايز نيست ، اگر كسي بخواهد جامعه اي را متدين و مقيد به تكاليف ديني كند نمي تواند مردم را به زور و اجبار متدين كند و ارزشي ندارد.

حكومت ديني مي‎تواند برنامه ريزي كند تا مردم با اشتياق به عبادت و دعا بپردازند ، نماز بخوانند و روزه بگيرند ، اما حق اجبار و اكراه آنان را ندارد .

البته اگر كسي بخواهد حرمت شريعت را بشكند مثل اينكه بدون عذر و از روي علم و عمد در اماكن عمومي در ماه رمضان روزه خواري كند حاكم شرع مي‎تواند وي را به خاطر آن تعزير كند ولي همان طور كه قبلا اشاره شد اين به معناي اجبار بر انجام تكاليف شرعي نيست .

خلاصه فرق است ميان اجراي شريعت از طريق اجبار ، و تشويق حكومت به رغبت به شريعت . تصدي گري حكومت در امر اجراي شريعت نه تنها مشكل پايبندي مردم را به اين دستورات حل نمي كند، كه چه بسا موجب گريز و ستيز با دين هم مي‎گردد .


13- حجاب ، تکلیف فردی یا الزام ؟ 13


اگر حجاب در حد كيفيت لباس و پوشش مو و امثال آنها باشد كه هر چند از نظر شرعي ، هر زن مسلمان لازم است رعايت كند و مؤمنين در خانواده ها بايد فرزندان خود را به گونه اي تربيت كنند كه اين مسأله را از تكاليف شرعي بشمارند و به آن پايبند باشند ، اما جواز الزام و اجبار مردم بر آن - در صورتي كه رعايت نكردن حجاب تضييع حقوق اكثريت و يا زمينه ساز فساد و اشاعه فحشا نباشد - دليل شرعي ندارد و در اين زمينه بهترين راه كار فرهنگي و آموزشي و استفاده از روش هاي غير مستقيم براي تشويق و ترغيب است


14- اقامه عدالت ، وظيفه پيامبران يا مردم 14


خداوند در رابطه با هدف از ارسال رسل و انزال كتب مي‎فرمايد :

" ليقوم الناس بالقسط " (8)

" تا خود مردم در اثر هدايت انبيا و كار فرهنگي و فكري آنان ، عدالت را به پا دارند .

قرآن نفرموده است : تا پيامبران عدالت را به پا دارند ، تا شائبه اجراي شريعت و عدالت با اجبار و زور در بين نباشد .

زیرنویسها :

8- سوره حدید ، آیه 25

منابع :

12- کتاب حكومت ديني و حقوق انسان - ص 142 تا 143
13- کتاب حكومت ديني و حقوق انسان - ص 144
14- کتاب حكومت ديني و حقوق انسان - ص 144


ادامه دارد :


محمد صالحي


كانال نواي عشق
@eshghonava

كانال باورهای قدیم و اندیشه های نو
@beshnofekrkon

كانال نغمه های سکوت
@naghmehsokout

دوستان عزیز ، کانالهای زیر را جهت بهره بیشتر از مفاخر علم و دین و عرفان ، معرفی میکنم .

کانال گنج حضور ، با تاکید بر اشعار مولانا و حافظ

#پرویز_شهبازی

@ganjehozourchannel

@@@@@@@####

کانال دکتر محسن کدیور ، فقیه نو اندیش و استاد بین الملل

@Mohsen_Kadivar_Official

@@@@@@#@@####

کانال مجتهد شبستری ، استاد مسلم فقه و علم و نو اندیشی دینی و بنیانگذار تفکر و اصل هرمنوتیک بعنوان روشی نوین در بازشناسی و فهم متون از جمله قرآن
@mojtahedshabestari

@@@@@@@@@#

دين - شاخص ها و آموزه هاي آن – 7



15- هدف مجازات هاي اسلامي چیست ؟ 15


اصولا هدف از مجازات هاي اسلامي و حدود الهي ، اصلاح جامعه و بازداشتن مجرمين از تكرار جرم و تنبيه آنان مي‎باشد .
در آيه شريفه :

" و لكم في القصاص حياة يا أولي الالباب لعلكم تتقون (9)

اشاره به اين جهت شده و قصاص را موجب حيات افراد دانسته است .


16- تاثیر تحولات اجتماعي در تغییر مجازات ها چگونه است ؟ 16


تعزيرات و حدود ، داراي مصالح غيبي و غيرقابل فهم براي بشر نمي باشد . و اين معنا از قرائن و تعبيرات زيادي كه در روايات مربوط به حدود و تعزيرات وارد شده است استفاده مي‎شود .

از اين رو قبلا يادآوري شد كه هدف اصلي از آنها همان تنبه مجرمين و اصلاح آنها مي‎باشد و بعيد است كه مصالح غيبي غيرقابل فهم ديگري در آنها باشد .

و از طرفي تحولات اجتماعي در علوم مربوط به جرم شناسي و نحوه پيش گيري از آنها و روان شناسي مجرمين و نحوه اصلاح و تربيت آنان پديد آمده است ، به نحوي كه ديگر شيوه هاي گذشته در جوامع كنوني آثار مورد نظر شارع را نخواهد داشت و چه بسا ممكن است گفته شود :

با شيوه هاي جديد زودتر و بهتر هدف اصلي شارع از تشريع بعضي مجازات هاي رايج ، محقق مي‎شود .

با توجه به جهات مذكور اگر فقيه توانست از ادله مربوطه چنين استنباطي بنمايد ، يعني از آن جهت كه مصالح و مفاسد بعضي احكام مذكور ، كه به منزله موضوع آنها مي‎باشند ، تغيير يافته و درحقيقت موضوع حكم تغيير يافته است ، مي‎تواند طبق تغيير مصالح و مفاسد و موضوع بعضي احكام ذكر شده به تغيير حكم نظر دهد .

ولي بايد كاملا مستند به آيات و روايات و ضوابط اجتهاد باشد ، نه براساس تأثير از جو و شرايط موجود .

زیرنویسها :

9- سوره بقره (2)، آيه 179

منابع :

15- پاسخ به پرسش هايي پيرامون مجازات هاي اسلامي و حقوق بشر - ص 86 و 87
16- پاسخ به پرسش هايي پيرامون مجازات هاي اسلامي و حقوق بشر - ص 86 و 87


ادامه دارد :

محمد صالحي


كانال نواي عشق
@eshghonava

كانال باورهای قدیم و اندیشه های نو
@beshnofekrkon

كانال نغمه های سکوت
@naghmehsokout

دين - شاخص ها و آموزه هاي آن – 8



17- ارتداد یا تغییر عقیده ، معنا چیست ؟ 17


در حقيقت تعبير به آزادي انديشه يا تغيير آن نوعي مسامحه در تعبير است ؛ زيرا پيدايش هر عقيده و استمرار آن معلول شرايط خاص ذهني است كه از اختيار انسان خارج مي‎باشد . آنچه اختياري انسان است - و انسان نسبت به آن آزاد است - مقدمات آن مي‎باشد ؛ نظير تحقيق ، مطالعه و تلاش فكري در راه رسيدن به آنچه حق است .

از اين رو تحميل هر عقيده اي به ديگري ، نه امكان دارد و نه صحيح خواهد بود ؛ و هر انساني بالفطرة در پيدانمودن هر انديشه و استمرار آن قابل تحميل و اكراه نخواهد بود .

آيه شريفه :

" لا اكراه في الدين ..." - (10)

چه در مقام خبر از واقع خارجي باشد ، يا انشاء نهي از اكراه - با توجه به شأن نزول آن - قطعا شامل امور اعتقادي دين نيز مي‎باشد .
بنابراين مجرد انديشه و اعتقاد ، يا تغيير آن ، و يا ابراز آن ، و يا اطلاع از انديشه و تفكري ديگر ، حق هر انساني است ؛ و با هيچ يك از عناوين كيفري نظير : ارتداد ، افساد ، توهين ، افترا و مانند آن مربوط نيست .


18- کرامت انسانها به چیست ؟ 18


بايد دانست انسان كه يك موجود متعلق به ناسوت است و در قوس نزول در عالم ناسوت كه نازلترين عوالم هستي است قرار گرفته است ، خداوند چنان لياقت و استعدادي به او عطا نموده كه در اثر حركت جوهري پس از طي مراحل نباتي و حيواني و نيل به مرحله انسانيت مي‎تواند با قدرت علم و عمل در قوس صعود به مرحله كون جامع و بالاترين و شريف ترين عوالم هستي يعني عالم عقول مجرده برسد ؛ كه نمونه بارز آن انسانهاي كامل همچون : پيامبراكرم (ص) و ائمه معصومين (ع) مي‎باشند . جايي كه - بنا بر آموزه هاي ديني - هيچ فرشته و ملك مقربي به آن نمي رسد . و چنين موجودي با چنين لياقت و استعدادي قهرا داراي كرامت ذاتي و شرافت خواهد بود .

بنابراين همه انسانها صرف نظر از دين و مذهب و اعتقادات و اعمال و رفتار، داراي كرامت ذاتي هستند ؛

هرچند انسان باتقوا در نزد خداوند داراي فضيلت و كرامتي بيشتر است . و در حقيقت هرانساني داراي كرامت ذاتي است ؛ اما انسان باتقوا علاوه بر كرامت ذاتي داراي كرامت ارزشي كه با اكتساب به دست مي‎آيد نيز مي‎باشد :

" ان اكرمكم عندالله اتقيكم " (11)

" باارزشترين شما نزد خداوند باتقواترين شما هستند."

ولي اين كرامت ارزشي هيچ تأثيري در حقوق اجتماعي ندارد ، و در حقوق اجتماعي ، همه انسانها - صرف نظر از درجه ايمان و تقواي آنها - از اين گونه حقوق بهره مند هستند .

زیرنویسها :

10- سوره بقره ، آیه 256
11- سوره حجرات (49)، آیه 13.


منابع :

17- کتاب رساله حقوق – ص 51
18- کتاب رساله حقوق – ص 32


ادامه دارد :

محمد صالحي


كانال نواي عشق
@eshghonava

كانال باورهای قدیم و اندیشه های نو
@beshnofekrkon

كانال نغمه های سکوت
@naghmehsokout

دين - شاخص ها و آموزه هاي آن – 9

بمناسبت #روز_حقوق_بشر

مرحوم #استاد_منتظری

19- حقوق بشر کدام است ؟ 19

كرامت ذاتي انسان كه از قرآن و روايات استفاده مي‎شود ، نمي تواند بدون حقوق ذاتي براي حقيقت انسان - بدون ملاحظه عقيده او - تصور شود .

زيرا كرامت نوعي ارزش دادن و ترجيح انسان از جهت انسانيت است و اين معنا مستلزم آن است كه انسان داراي حقوق فطري ، طبيعي و اجتماعي از قبيل : حق حيات ، حق آزادي انديشه و بيان و نظاير آن باشد .


بر همين اساس نمي توان صرف داشتن عقيده خاص را - گرچه حق باشد - دليل بر امتيازدهي در اعطاي حقوق اجتماعي و شهروندي دانست .

همچنين در قرآن كريم از زبان حضرت ابراهيم (ع) مي‎خوانيم كه آن حضرت به خداي متعال عرض كرد :

" رب اجعل هذا بلدا آمنا و ارزق اهله من الثمرات من آمن منهم بالله و اليوم الاخر) (12)

" پروردگار من ! اين سرزمين (مكه) را سرزمين امني قرار ده ، و مردم آن را - آنان كه به خدا و روز قيامت ايمان آورده اند - از ثمرات آن بهره مند فرما ."

اما خداي متعال در پاسخ تقاضاي ابراهيم (ع) فرمود:

(و من كفر فامتعه قليلا ثم اضطره الي عذاب النار و بئس المصير) (13)

" هر آن كس را كه كافر شود (در اين دنياي فاني و زودگذر از نعمت هاي خود) در زمان كوتاهي بهره مند سازم و سپس ( در روز جزا ) به عذاب آتش مي‎كشانم ، و چه بد سرانجامي است ."

قيد (قليلا) در آيه شريفه يا به معناي زمان كوتاه است يعني دنيا در برابر آخرت ، و يا به معناي نعمت هاي كم مي‎باشد يعني نعمت هاي دنيوي در برابر نعمت هاي اخروي ؛ و در هر دو حالت اشاره به دنياي فاني و زودگذر است .

در حقيقت ابراهيم (ع) از خداي متعال خواسته بود كه فقط مؤمنان را از حقوق طبيعي بهره مند سازد ، اما خداوند بهره مندي از مواهب طبيعي در اين دنيا را بر همه انسانها - صرف نظر از ايمان و اعتقاد آنان - مقرر مي‎فرمايد و انديشه برتري مؤمنان در بهره گيري از حقوق طبيعي در اين جهان را مردود مي‎شمارد .

از طرفي اگر عقيده منشاء حقوق براي انسانها باشد ، بايد برحسب شدت و ضعف عقايد حقه افراد ، حقوق آنان نيز كم و زياد و ضعيف و قوي گردد ؛ در صورتي كه به يقين چنين نيست و شدت و ضعف عقايد حقه انسانها تنها منشاء كرامت معنوي و ارزشمند بودن آنان نزد خداوند خواهد بود .

از طرف ديگر بايد گفت : همين كرامت ذاتي انسان است كه بنابر مكتب هاي مختلف حقوقي - اعم از مكتب هاي الهي و غيرالهي - زمينه پيدايش حقوق گوناگون براي افراد انسانها مي‎شود . منتهي الامر هر مكتبي مطابق جهان بيني خاص خود به انسان مي‎نگرد و او را مورد تجزيه و تحليل كامل يا ناقص قرار مي‎دهد .


20- آزادي انديشه و بيان ، حق کیست ؟ 20


از آنجا كه عقل و تفكر جوهر اصلي انسان مي‎باشد ، آزادي انديشه و بيان از حقوق مسلم همه انسانهاست و همه حق دارند كه در مسائل مختلف اعتقادي ، سياسي و اجتماعي آزادانه بينديشند و حاصل تفكر و انديشه خود را بيان نمايند ؛

و مي‎توان گفت آزادي انديشه و بيان از مهمترين حقوقي است كه هر انساني دارد ، و تجاوز به اين حق و سلب آن ستمي بزرگ بر انسانها مي‎باشد ; آيه شريفه :

" خلق الانسان _ علمه البيان " - (14)

" خداوند انسان را آفريد و بيان را به او آموخت ."



زیرنویسها :

12- سوره بقره (2) ، آیه 126.
13- همان
14- سوره الرحمن (55) ، آیه 3 و 4


منابع :

19- كتاب رساله حقوق – ص 32 تا 41
20- كتاب رساله حقوق – ص 50


محمد صالحی – 31 / 6 / 89

قسمت اول:

https://t.me/beshnofekrkon/202

كانال نواي عشق
@eshghonava

كانال باورهای قدیم و اندیشه های نو
@beshnofekrkon

كانال نغمه های سکوت
@naghmehsokout

اجتهاد و تقلید از نظر محسن کدیور

الف ) برداشتي اجمالي از آرا فقهي استاد كديور

1- اصطلاحات جایگزینی ایشان در مبحث اجتهاد

• پرسش بجای استفتا

• رای و نظر بجای فتوا

• رجوع به مجتهد بجای تقلید

2- در باب اجتهاد و تقلید ( رجوع به مجتهد )

• مسائل اعتقادی و امور شرعی ضروری ( مانند کلیت نماز، روزه ، حج ، زکات و امر به معروف و نهی از منکر ) ، قابل رجوع به مجتهد نیستند .

• فردی که در مسائل دینی مجتهد نیست ، می باید به مطمئن ترین فتوا از میان فتاوای مجتهدان مراجعه کند و به هر کدام از آنها اطمینان یافت یا حداقل اطمینان برخلاف نداشت عمل کند .

• مجتهد را مي توان از راه هاي ، اظهارنظر اساتيد وی درباره صلاحیت علمی‌اش، فضل شاگردان، شیوع مراجعه به آراء فقهی، و از همه مهمتر كتب استدلالی و آراي فقهي او شناخت .

• نیازی به یافتن مجتهد اعلم نیست ، بلکه به هر مجتهدی که به علم و تقوا و تجربه‌ی کافی او اعتماد شود ، قابل رجوع بوده و حتی شخص می تواند از مجتهدی به مجتهد دیگر تغییر مرجع بدهد .

• تقلید کورکورانه از مجتهد ، بنیان شرعی نداشته و لذا شخص رجوع کننده ، باید به استنباط عقلایی مجتهد از کتاب و سنت ، اطمینان کند . ( تقلید محققانه = رجوع به مجتهد جهت پرسش آگاهی بخش و اقناع شونده )

• لازم نیست که در همه مسائل به یک مجتهد رجوع کرد ، بلکه می توان در مسائل و موضوعات مختلف ، به مجتهدین متعدد که اعتماد عقلایی مقلد را بر انگیزند رجوع نمود .

• رجوع به مجتهد ميت ( هر چند رجوع ابتدايي در زمان حي ، به او نداشته است ) با شرط داشتن شرايط فوق جايز است .

• مرتبه اجتهاد و مرجعيت ، اختصاص به مرد نداشته و زنان نيز مي توانند اين منزلت را كسب نمايند .

..........................................................
kadivar.com
محمد صالحی – 15/10/93


كانال نواي عشق
@eshghonava

كانال باورهای قدیم و اندیشه های نو
@beshnofekrkon

كانال نغمه های سکوت
@naghmehsokout
بلاگ اينترنتي
http://mahsan.rasekhoonblog.com




*یادآوری 1 : استاد دکتر کدیور در تابستان ۱۳۷۶ کتبا اجازه‌ی اجتهاد را از استاد خود مرحوم آیت الله منتظری دریافت کردند .

( اجتهاد، تقلید و استفتاء ، ۲۸ دی ۱۳۹۱ )

یادآوری 2 : مختصری از زندگی استاد کدیور : تولد : 18 خرداد 1338 در فسا – ورود به دانشگاه ، رشته مهندسی الکترونیک : سال 1356 – ورود به حوزه علمیه قم ( در زمان تعطیلی دانشگاهها ) : 1359 – همزمان با تحصیلات حوزوی مدرک فوق لیسانس الهیات و معارف اسلامی : 1372 و مدرک دکترای فلسفه و حکمت اسلامی : 1378 ( دانشگاه تربیت مدرس ) – اجازه اجتهاد : 1376

خداوند رايحه تمام گلهاي هستي است . خداوند را در آنها جستجو نكن ، بلكه فقط استشمام كن - صالحي

در روایات معتبره این سخن و مفهوم تکرار شده است که :

" افضل العبادة التفکر "
یعنی برترین عبادات، اندیشیدن است؛

و یا :

" تفکر ساعة خیر من عبادة سبعین سنة "
یعنی یک ساعت اندیشیدن برتر است از یک عمر هفتاد ساله عبادت کردن بدون تفکر.

اگر موجودیت تفکر به گونه ای است که یک ساعت آن ، با یک عمر عبادات دیگر برابری می کند،
می توان گفت که نماد اصلی عبادت، تفکر است.

نتیجه ای که از این معادله به دست می آید چیزی جز این نخواهد بود که :

"ماخلقت الجن و الإنس إلا لیتفکرون:

من جن و آدمی را نیافریدم مگر برای آن که تفکر کنند".

امام صادق (ع) از پیامبر (ص) نقل می کند که فرمود:

هرگاه فردی را پر نماز و روزه یافتید ،:به او مباهات نکنید تا اینکه بنگرید عقلش چگونه است.

عمل صالح تنها اصل عملی دین یگانه ی خدای یکتا است.

شریعت محمدی (ص) به عنوان آخرین نسخه ی دین خدای رحمان، عمده ترین توصیه های خود را در مورد راهکارهای کلی اخلاقی که انسانیت انسان در گرو آن است اجمالا این گونه گزارش می دهد:

1- تفکر و پیروی از علم و عدم پیروی از غیر علم ، چرا که منجر به افتادن در دام جهل و نادانی می شود.

2- صداقت.

3- انصاف و اعتدال و پرهیز از افراط و تفریط که ثمره ی جهل است ، لایری الجاهل الا مفرطا او مفرطا.

4- رحمت و محبت و لطف و احسان.

5- مدارا.

6- امانت داری.

7- وفای به عهد و پیمان.

8- تواضع و فروتنی.

9- حیاء و عفت.

10- قناعت.

11- عزت.

12- صبر و استقامت.

13- شجاعت.

14- سخاوت.

15- نظم و ترتیب و تقدیر و تدبیر.

مرحوم استاد احمد قابل

@@@@@@

كانال نواي عشق
@eshghonava

كانال باورهای قدیم و اندیشه های نو
@beshnofekrkon

كانال نغمه های سکوت
@naghmehsokout

آدرس بلاگ اینترنتی

http://mahsan.rasekhoonblog.com

آنچه من از جهنم مي فهمم – 1

1- آيا جهنم چيست ؟

خداوند میفرمايد :
" من یعمل مثقال ذره خیرا یره و من يعمل مثقال ذره شرا يره 1 "
هر انساني كوچكترين كار خير و يا شري انجام دهد ، ( همان را ) خواهد ديد .

با مثالي ساده مي توان توضيح داد :

جسم ما مانند کاربنی است که روی روح ما گذاشته شده است . و رفتار و اعمال ما ( به سبب ستاريت خداوند ) همچون مداد نامرئيي است كه روی آن می نویسیم و نقش می کشیم .

و وقتی مشخص میشود كه چه از آب در آمده ، که این كاربن جسم از آن روح جدا شود و از روي آن برداشته شود .

و مفهوم ديدن اعمال ، در آيات فوق ، همین دیدن خود در آیینه بعد از مرگ است . كه روح ، شكلي مطابق و در عينيت اعمال ما ، بخود گرفته است . اعمال خوب ما ، تصويري زيبا در روح ما نقش ميكنند و اعمال بد ما ، تعيني زشت در روح ميگيرند .

بنابراين ، وقتی روح ، از جسم عریان میشود و شخص ، خود را میبیند ، زشتي آن نقش ، امكان ورود و پيوستن او را به زيبارويان و خداصفتان ، از او مي گيرد و اين چيزي نيست جز همان درد فراقي كه چون شكنجه و عذابي جهنم گونه ، او را در خود خورد ميكند و فرو مي ريزد .

2- كاركرد جهنم چيست ؟

آنچه از آيات قرآن مي دانيم ، انسان در مسيري تا حد خداگونگي و لقاي ربوبي در جنت اوست 2 و بنابراين نقش ناموزوني كه در روح او شكل گرفته و چون زنگار و پوسته اي ، آن را در خود فرو برده است ، بايد پاك شده و زدوده شود و آنگاه چون برگه اي پاك و صاف ، نقش نوي گيرد و با او ، به اوج خدايي پرواز كند .

و اين نكته ظريف ، در آيات متعددي بيان شده كه از جمله آنها آيات زير است :

• لا تبقی و لاتذر لواحه للبشر 3
هیچ از پوسته ، که روح را پوشانده نخواهد ماند.
• ثم ننجی الذین اتقوا و نذر الظالمین فیها جثیا 4

سپس متقین را نجات داده و ظالمین را در آن ( جهنم ) بصورت نیم خیز رها می کنیم ( که با زمین گذاردن بارهای سنگین گناه خود ، سبک بار شده ، قامت راست کنند و پای در راه جهت ادامه مسیر کمال الی الحق بگذارند ).

پس جهنم ، نه انتهاي راه ، كه ایستگاهی است كه شخصی جهنمی ، در حالیکه نیم خیز و آماده خروج است ، تحت آتش دوزخ اعمال خود قرار میگیرد تا زنگارهایی که چون پوسته ای روحش را گرفته زدوده شوند .

و آنگاه ، برخاسته به راه ابدیت الیه راجعون برود .

ادامه دارد :
https://t.me/beshnofekrkon/227


محمد صالحي

جهنم و كار كرد آن چيست ؟

آنچه من از جهنم مي فهمم – 2

3- آيا جهنم ابدي است ؟

از آيات بند 2 ، به اجمال متوجه شديم كه ، جهنم اعمال ما ، فقط يك ايستگاه موقت بين راهي است و هرگز نميتواند ابدي باشد .

در ادامه ، تفصيل گونه ، آيات ديگري جهت تاييد اين مهم مي آورم :

• ايستگاه نهايي : حضور در بارگاه ربوبي

افحسبتم انما خلقناکم عبثا و انکم الینا لاترجعون – 5
آيا گمان کرديد شما را بيهوده آفريده‏ايم ، و بسوى ما باز نمى‏گرديد؟

آيا هدف خداوند از خلقت بشر ، پاداش دادن به اعمال او و تبعا عذاب او بدليل اعمال بد او بوده است ؟

در حاليكه ،در اين آيه و صدها آيه ديگر ، هدف خلقت را رجوع به زيبامكان اولي او ،كه جايي جز جنت لقاي او نيست ، ميداند .

الى ربك يومئذ المستقر – 6
آن روز قرارگاه نهايى تنها بسوى پروردگار تو است؛

• هدف : عبوديت و يگانگي با هستي خداوندي

ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون – 7
من هيچ موجودي را نيافريدم جز براي عبوديت و يگانگي با معبود .

خداوند آنقدر شوق کمال در وجود بشر قرار داده که راهی جز عبوديت كه همان رسیدن به كمال و جلوس در بارگاه اوست باقي نمی ماند .

• كاركرد خداوند : تربيت رباني بشر

رب العالمین 8
تربيت كننده همه عوالم وجود .

وقتی خداوند خود را " رب العالمین " معرفی می کند ، پس او در همه حال و در هرجا ، در حال تربیت مخلو قات خود بوده ، چه دنیای زمینی باشد و چه عالم برزخ و آخرت ، و البته که مقصد تربیت هم ، جز رشد بسوی کمال نیست .

پس عذاب جهنم هدفی جز جبران خساراتی که انسان به خود وارد کرده نداشته و در سرانجام آن چیزی جز جنت خدا و لقا ی حق نیست .

• آنچه ميماند : وجه الهي است

کل شیئ هالک الا وجهه 9
هر چيزي از بين مي رود مگر آنكه وجهي از وجوه خداوندي باشد .

وقتی كه هر چه قرار است مشمول ابدیت ، که صفت ذات اقدس احدیت است شود ، باید وجهی از خداوند باشد ! حال آیا جهنم ، وجهی از ذات احدیت است که تا ابدیت خدایی بماند ؟!

• رحمت خدا بر غضبش رجحان دارد

يا من سبقت رحمته غضبه " 10
اي كسي كه رحمتش بر غضبش سبقت و رجحان دارد .

وقتي که غضب خداوند ، نيز صبقه و رنگ رحمت دارد ، آیا جز شوق بخشش و رحمت از خدا می توان انتظار داشت ؟ حال چگونه می شود که نتیجه این رحمت ، خیر و صلح و کمال و حضور نباشد ؟

• حد عذاب ، متناسب با مقدار اعمال است

فذوقوا العذاب بما کنتم تکسبون 11
پس بچشيد عذابي را كه متناسب و عينيت اعمال شماست .

وقتی خداوند ، عذاب هر کس را متناسب اعمال او و نتیجه غایی افعال او می داند ، و از طرف دیگر عقوبت آنرا به ازای هر یک گناه ، فقط یک عذاب مرتبط دانسته و همچنین خود را از ظلم به او مبرا می داند 12 ، دیگر ابدی بودن عذاب و جهنم چه معنا می تواند داشته باشد ! وقتی که نه دنیای زمینی ابدی بوده و نه او تا ابدیت در حیات زمینی بوده و گناه کرده است ؟!

نتیجه آينكه خداوند رحمت محض بوده و فیض مطلق ، که با هیچ موجودی سر عناد و انتقام نداشته و هر چه فرمان داده ، جز سوق او بسوی کمال معنوی نبوده است .

در این دنیا هرگاه او را به راه خطا دیده ، با ارسال رسل و الهامات و حتی ایجاد گرفتاریها 13 ، او را به راه فرا خوانده ، باشد که راه گم نکند و خسران و جبرانش سخت گردد و تاخیر در وصل و لقا .

و در آن دنیا نیز ، عذابش فقط تنبیه اوست متناسب با خطا ها و انحرافاتش ، تا برسد آنگاه که زنگارها از روحش زدوده شود " لا تبقی و لاتذر لواحه للبشر " و در جاده کمال قرار گرفته " ثم ننجی الذین اتقوا و نذر الظالمین فیها جثیا " و راه بسوی حیات ابدی در جوار قرب الهی 14 ادامه دهد 15 .

همانگونه که بهشت را مراتبی است تا به تناسب اعمال نیکمان ، در هر غرفه که شان ماست قرار گرفته 16 ، راه کمال را از آنجا ادامه داده تا به کی شان حضور در بارگاه ربوبی بدست آوریم و شادان از آن همه یگانگی و وصال .

ادامه دارد :

https://t.me/beshnofekrkon/229
محمد صالحي

آنچه من از جهنم مي فهمم – 3

4- پس دلالت " خالدين فيها " چيست ؟

همه آنچه در اين هستي انجام ميشود از دايره قانونمندي كه همان مشيت الهيست خارج نبوده و نتيجه هر كار ، عينيتي است كه در آن محقق ميشود .

و از آنجا كه خداوند ، رحمت و رحمانيت و غفاريتش ، عام بوده و حتي غضبش ، رنگ و سبقه رحمت دارد ، لذا در آيات متعددي از جمله آيه زير ، خلود در آتش را با اراده خود كاهش مي دهد :

قال النار مثواکم خالدين فيها الا ما شاء الله ان ربک حکيم عليم – 17
آتش جايگاه شماست ؛ جاودانه در آن خواهيد ماند ، مگر آنچه خدا بخواهد ، پروردگار تو حکيم و داناست.

دو نكته قابل توجه در اين آيه :

• ميگويد جايگاه شما خلود در آتش است ، مگر آنچه كه خدا بخواهد كه او حكيم و عليم است . نگفته " من شا " ، بلكه گفته است " ما شا " . كه شائبه تفاوت گذاشتن بين افراد را بوجود نياورد ، بلكه خواسته كه بگويد من خداي دانا به اعمال شما ، بر اساس حكمت و هدف خود از خلقت ، اين حكم را تغيير ميدهم .

• با توجه به آيات مختلف و بحث فوق ، جهنم همان حالت انسانهايي است كه نتوانسته اند قواي وجودي خود را فعليت بخشند و در مسير كمال الي الله قرار گرفته باشند ، لذا تا زماني كه اثر هر يك از اين حالات از بين نرود كه بتواند وارد مرحله بعدي جهت بازسازي حالات ديگر شود ، در آن حالت ميماند كه اين امر همان خلود در آن حالت جهنمي است .

( بنابراين خلود ، توقف در زمان نيست ، بلكه ماندن در حالات نفساني انسان است تا زماني كه امكان خروج از آن را بيابد 18 )

و طبق اين آيه ، خداوند مي تواند ، به دليل علم و حكمت و رحمانيت خود ، تغيير در اين حالات را تسريع نمايد .

و از طرف ديگر ، در آياتي از قرآن ، بعد از كلمه " خالدين فيها " ، جمله " ما دامت السماوات و الارض " را بكار برده كه مفهوم حصر و حد زماني از آن افاده ميشود .

فاما الذين شقوا ففي النار ...... خالدين فيها ما دامت السماوات و الارض .. 19
امّا آنها که بدبخت شدند ، در آتشند؛ ..... جاودانه در آن خواهند ماند ، تا زمانيكه آسمانها و زمين برپاست ؛ مگر آنچه پروردگارت بخواهد ! پروردگارت هر چه را بخواهد انجام مى‏دهد!

به آن معنا كه تا آنگاه که " سماوات و زمین " باقی باشد، جهنميان مشمول جهنم اعمال خود خواهند بود و شاید " زمین " ، مرحله زمینی دنیایی رشد بشر و " سماوات " مراحل تعالی آسمانی بشر است تا به مرحله خلد و جنت لقا برسد .

بنابر اين بعد از طي كردن اين مراحل رشد ، هر انساني راه به منتهاي راه كه جنت لقاست ميابد و آنجا در حضور حضرت رحماني در حاليكه هر دو شادانند و مسرور ، به ابديت خداوندي پيوند ميخورد .

یا ایتهاالنفس المطمینه ارجعی الی ربک راضیه مرضیه فادخلی فی عبادی وادخلی جنتی – 20
تو اى روح آرام ‏يافته ! به سوى پروردگارت بازگرد در حالى که هم تو از او خشنودى و هم او از تو خشنود است ، پس در سلک بندگانم درآى ، و در بهشت من وارد شو ! ."

ادامه دارد :
https://t.me/beshnofekrkon/231

محمد صالحي