📖Dars #74 Ingliz tilida fe'lning noaniq shakllari (gerundiy)
▪️Ingliz tilida gerundiy (gerund) - bu fe'lga -ing qoʻshimchasi qoʻshilgan fe'l shaklidir. Fe'lga -ing qoʻshimchasi qoʻshilganda, u endi ot (noun)ga o'xshab qoʻllanila boshlaydi. Masalan, to smoke -chekmoq fe'lidan gerundiy hosil qilamiz: to smoke (fe'l)- smoking (gerundiy).
🔸Smoking is bad for you. (Chekish siz uchun zararli)
▪️Gerundiyni oʻzbek tilidagi harakat nomi sifatida tushunish mumkin. Gerundiy gapda ega, toʻldiruvchi va boshqa gap boʻlaklari sifatida qoʻllanishi mumkin.
✳️Gerundiy qoʻllanishi mumkin boʻlgan holatlar:
1️⃣ Gapda ega yoki kesim sifatida keladi:
🔸Smoking is bad for you. (ega)
🔸Seeing is believing.(ega va kesim)
2️⃣Ba'zibir fe'llardan keyin toʻldiruvchi sifatida (enjoy/like/suggest/can't stand+gerund…):
🔸Do you enjoy cooking?
🔸I can't stand being told what to do.
3️⃣ Predlogdan (koʻmakchidan) keyin qoʻllaniladi:
🔸She is very good at listening to people.
🔸Why did you take my bike without asking?
🔸He improved his English by reading books in the original.
4️⃣ Ba'zibir ibora va birikmalardan keyin (it is no use/it is no good/it's worth/be busy/have difficulty/have fun…+gerund)
🔸It's no use worrying about it. There is nothing you can do.
🔸You should go and see the film. It's really worth seeing.
🔸When I saw Tom, he was busy washing his car.
🔸I had difficulty finding a place to live.
5️⃣ How about/what about…? birikmalaridan keyin taklif kiritish uchun:
🔸How about going out for a meal tonight?
🔸What about me(my) coming to see you tomorrow?
✳️ Gerundiy ham aslida fe'l boʻlgani uchun uning inkor shaklini hosil qilish mumkin. Bunday hollarda gerundiy oldidan not soʻzi qoʻllaniladi. Inkor shakldagi gerundiy oʻzbek tiliga -maslik qoʻshimchasi bilan tarjima qilinadi.
🔸It's nice not being at work. (Ishda boʻlmaslik yaxshi)
🔸When I am on holiday, I enjoy not having to get up early. (Ta'tildaligimda erta turish shart emasligidan zavqlanaman.)
✳️ Agar gerundiy bilan ifodalangan ish-harakat tugallangan yoki ancha oldin sodir boʻlganligini koʻrsatmoqchi boʻlsak, Perfect Gerund -having+V3(ed) qoʻllaniladi. Bunday holat to admit/deny/regret fe'llaridan keyin uchraydi.
🔸He admitted having stolen the money. (U pulni o'g'irlaganini tan oldi)
🔸They regret having got married.
🔸She denied having drunk alcohol. (U spirtli ichimlik ichganini tan olmadi)
▪️Ingliz tilida gerundiy (gerund) - bu fe'lga -ing qoʻshimchasi qoʻshilgan fe'l shaklidir. Fe'lga -ing qoʻshimchasi qoʻshilganda, u endi ot (noun)ga o'xshab qoʻllanila boshlaydi. Masalan, to smoke -chekmoq fe'lidan gerundiy hosil qilamiz: to smoke (fe'l)- smoking (gerundiy).
🔸Smoking is bad for you. (Chekish siz uchun zararli)
▪️Gerundiyni oʻzbek tilidagi harakat nomi sifatida tushunish mumkin. Gerundiy gapda ega, toʻldiruvchi va boshqa gap boʻlaklari sifatida qoʻllanishi mumkin.
✳️Gerundiy qoʻllanishi mumkin boʻlgan holatlar:
1️⃣ Gapda ega yoki kesim sifatida keladi:
🔸Smoking is bad for you. (ega)
🔸Seeing is believing.(ega va kesim)
2️⃣Ba'zibir fe'llardan keyin toʻldiruvchi sifatida (enjoy/like/suggest/can't stand+gerund…):
🔸Do you enjoy cooking?
🔸I can't stand being told what to do.
3️⃣ Predlogdan (koʻmakchidan) keyin qoʻllaniladi:
🔸She is very good at listening to people.
🔸Why did you take my bike without asking?
🔸He improved his English by reading books in the original.
4️⃣ Ba'zibir ibora va birikmalardan keyin (it is no use/it is no good/it's worth/be busy/have difficulty/have fun…+gerund)
🔸It's no use worrying about it. There is nothing you can do.
🔸You should go and see the film. It's really worth seeing.
🔸When I saw Tom, he was busy washing his car.
🔸I had difficulty finding a place to live.
5️⃣ How about/what about…? birikmalaridan keyin taklif kiritish uchun:
🔸How about going out for a meal tonight?
🔸What about me(my) coming to see you tomorrow?
✳️ Gerundiy ham aslida fe'l boʻlgani uchun uning inkor shaklini hosil qilish mumkin. Bunday hollarda gerundiy oldidan not soʻzi qoʻllaniladi. Inkor shakldagi gerundiy oʻzbek tiliga -maslik qoʻshimchasi bilan tarjima qilinadi.
🔸It's nice not being at work. (Ishda boʻlmaslik yaxshi)
🔸When I am on holiday, I enjoy not having to get up early. (Ta'tildaligimda erta turish shart emasligidan zavqlanaman.)
✳️ Agar gerundiy bilan ifodalangan ish-harakat tugallangan yoki ancha oldin sodir boʻlganligini koʻrsatmoqchi boʻlsak, Perfect Gerund -having+V3(ed) qoʻllaniladi. Bunday holat to admit/deny/regret fe'llaridan keyin uchraydi.
🔸He admitted having stolen the money. (U pulni o'g'irlaganini tan oldi)
🔸They regret having got married.
🔸She denied having drunk alcohol. (U spirtli ichimlik ichganini tan olmadi)
📖Dars #75 Gerundiy bilan ishlatiladigan fe'llar
▪️Quyida keltirilgan fe'llardan keyin agar fe'l qo'llaniladigan bo'lsa, fe'lning gerundiy shakli qoʻllaniladi. Oʻzbek tiliga bunday holatda gerundiy toʻldiruvchi sifatida tarjima qilinadi.
▫️stop* - toʻxtatmoq ▫️avoid - saqlanmoq ▫️ dislike* - yomon koʻrmoq ▫️finish - tugatmoq ▫️consider - oʻylamoq ▫️hate* - nafratlanmoq ▫️delay - kechiktirmoq ▫️involve - ichiga olmoq ▫️love* - sevmoq ▫️enjoy - zavqlanmoq ▫️practise - mashq qilmoq ▫️can't stand* - toqat qilolmaslik ▫️mind - qarshi boʻlmoq ▫️miss - sog'inmoq ▫️can't bear - chiday olmaslik ▫️suggest - taklif qilmoq ▫️postpone - keyinga surmoq ▫️discuss - muhokama qilmoq▫️can't help - oʻzini tiyolmaslik ▫️fancy - yoqtirmoq, xohlamoq ▫️ risk - tavakkal qilmoq ▫️can't face - xohlamaslik ▫️imagine - tasavvur qilmoq ▫️give up - tashlamoq ▫️can't resist - oʻzini tiyolmaslik ▪️admit* - tan olmoq ▫️go on* - davom ettirmoq ▫️put off - keyinga surmoq ▫️deny* - inkor etmoq ▫️complete - tugatmoq ▫️keep (on) - davom ettirmoq ▫️regret* - pushaymon boʻlmoq ▫️like* - yoqtirmoq ▫️recall - eslamoq
▫️mention - tilga olmoq ▫️carry on - davom ettirmoq ▫️appreciate - yuqori baholamoq ▫️anticipate - kutmoq ▫️quit - tashlamoq, tark etmoq ▫️recollect - eslamoq
⚠️ Yuqori yulduzcha* bilan belgilangan fe'llarga keyingi mavzularda ham toʻxtalib oʻtaman.
🔸Stop talking! (Gaplashishni toʻxtating!)
🔸I don't fancy going out this evening. (Bugun kechqurun koʻchaga aylangani chiqish yoqmayapti.)
🔸I can't imagine George riding a motor-bike. (Men Jorjning moped haydashini tasavvur qilolmayman.)
🔸She couldn't resist laughing at him in those clothes. (U uning anavi kiyimlari ustidan kulishdan oʻzini tiyolmadi.)
🔸She often misses being with her friends . ( U tez-tez do 'stlari bilan birga boʻlishni sog'inadi.)
🔸If you use the shower, avoid splashing water on the floor. (Dushdan foydalansangiz, polga suv sachratishdan saqlaning
▪️Quyida keltirilgan fe'llardan keyin agar fe'l qo'llaniladigan bo'lsa, fe'lning gerundiy shakli qoʻllaniladi. Oʻzbek tiliga bunday holatda gerundiy toʻldiruvchi sifatida tarjima qilinadi.
▫️stop* - toʻxtatmoq ▫️avoid - saqlanmoq ▫️ dislike* - yomon koʻrmoq ▫️finish - tugatmoq ▫️consider - oʻylamoq ▫️hate* - nafratlanmoq ▫️delay - kechiktirmoq ▫️involve - ichiga olmoq ▫️love* - sevmoq ▫️enjoy - zavqlanmoq ▫️practise - mashq qilmoq ▫️can't stand* - toqat qilolmaslik ▫️mind - qarshi boʻlmoq ▫️miss - sog'inmoq ▫️can't bear - chiday olmaslik ▫️suggest - taklif qilmoq ▫️postpone - keyinga surmoq ▫️discuss - muhokama qilmoq▫️can't help - oʻzini tiyolmaslik ▫️fancy - yoqtirmoq, xohlamoq ▫️ risk - tavakkal qilmoq ▫️can't face - xohlamaslik ▫️imagine - tasavvur qilmoq ▫️give up - tashlamoq ▫️can't resist - oʻzini tiyolmaslik ▪️admit* - tan olmoq ▫️go on* - davom ettirmoq ▫️put off - keyinga surmoq ▫️deny* - inkor etmoq ▫️complete - tugatmoq ▫️keep (on) - davom ettirmoq ▫️regret* - pushaymon boʻlmoq ▫️like* - yoqtirmoq ▫️recall - eslamoq
▫️mention - tilga olmoq ▫️carry on - davom ettirmoq ▫️appreciate - yuqori baholamoq ▫️anticipate - kutmoq ▫️quit - tashlamoq, tark etmoq ▫️recollect - eslamoq
⚠️ Yuqori yulduzcha* bilan belgilangan fe'llarga keyingi mavzularda ham toʻxtalib oʻtaman.
🔸Stop talking! (Gaplashishni toʻxtating!)
🔸I don't fancy going out this evening. (Bugun kechqurun koʻchaga aylangani chiqish yoqmayapti.)
🔸I can't imagine George riding a motor-bike. (Men Jorjning moped haydashini tasavvur qilolmayman.)
🔸She couldn't resist laughing at him in those clothes. (U uning anavi kiyimlari ustidan kulishdan oʻzini tiyolmadi.)
🔸She often misses being with her friends . ( U tez-tez do 'stlari bilan birga boʻlishni sog'inadi.)
🔸If you use the shower, avoid splashing water on the floor. (Dushdan foydalansangiz, polga suv sachratishdan saqlaning
📖Dars #76 Gerundiy shakllari
▪️ Gerundiy gapdagi mazmuni va qoʻllanishiga koʻra 4 shaklda kelishi mumkin. Misol sifatida to do - bajarmoq fe'lining gerundiy shakllarini koʻrib chiqamiz. Qavs ichida ularning qaysi nisbatda ekanligi ko'rsatilgan.
1️⃣ Simple gerund (active) - doing (bajarish)
2️⃣ Perfect gerund (active) - having done - (bajarganlik)
3️⃣ Simple gerund (passive) - being done - (bajarilish)
4️⃣ Perfect gerund (passive) - having been done - (bajarilganlik)
▪️Oddiy aniq nisbatdagi gerundiy (simple gerund) gapda oddiy to'ldiruvchi sifatida qo'shimcha ma'nolarsiz ishlatiladi.
🔸I enjoy running in the morning. (Men ertalab yugurishdan zavqlanaman)
▪️ Perfekt gerundiy ish-harakatning tugallanganligi yoki ancha oldin sodir boʻlganligini bildiradi.
🔸He denied having stolen the money. (having stolen - oʻg'irlaganlik, U pulni oʻg'irlaganini inkor qildi.)
▪️Majhul nisbatdagi gerundiy esa gerundiyda ifodalangan ish-harakatning bajaruvchisi noma'lum yoki ahamiyatsiz ekanligini koʻrsatadi.
🔸I don't mind being told what to do. ( being told - aytilish, Men nima qilish aytilishiga qarshi emasman.)
🔸The coat showed evident signs of having been worn on the preceding night. (having been worn - kiyilganlik, Paltoda oʻtgan tunda kiyilganlikning ochiq-oydin belgilari bor edi.)
🔸I remember having been shown the letter. (Menga xat koʻrsatilganini eslayman.)
▪️ Gerundiy gapdagi mazmuni va qoʻllanishiga koʻra 4 shaklda kelishi mumkin. Misol sifatida to do - bajarmoq fe'lining gerundiy shakllarini koʻrib chiqamiz. Qavs ichida ularning qaysi nisbatda ekanligi ko'rsatilgan.
1️⃣ Simple gerund (active) - doing (bajarish)
2️⃣ Perfect gerund (active) - having done - (bajarganlik)
3️⃣ Simple gerund (passive) - being done - (bajarilish)
4️⃣ Perfect gerund (passive) - having been done - (bajarilganlik)
▪️Oddiy aniq nisbatdagi gerundiy (simple gerund) gapda oddiy to'ldiruvchi sifatida qo'shimcha ma'nolarsiz ishlatiladi.
🔸I enjoy running in the morning. (Men ertalab yugurishdan zavqlanaman)
▪️ Perfekt gerundiy ish-harakatning tugallanganligi yoki ancha oldin sodir boʻlganligini bildiradi.
🔸He denied having stolen the money. (having stolen - oʻg'irlaganlik, U pulni oʻg'irlaganini inkor qildi.)
▪️Majhul nisbatdagi gerundiy esa gerundiyda ifodalangan ish-harakatning bajaruvchisi noma'lum yoki ahamiyatsiz ekanligini koʻrsatadi.
🔸I don't mind being told what to do. ( being told - aytilish, Men nima qilish aytilishiga qarshi emasman.)
🔸The coat showed evident signs of having been worn on the preceding night. (having been worn - kiyilganlik, Paltoda oʻtgan tunda kiyilganlikning ochiq-oydin belgilari bor edi.)
🔸I remember having been shown the letter. (Menga xat koʻrsatilganini eslayman.)
📖Dars #77 Infinitiv va uning qo'llanishi
▪️Ingliz tilida infinitiv deb fe'lning noaniq (birinchi) shakliga aytiladi. Fe'lning noaniq shakli - bu fe'lning zamon va shaxsni koʻrsatmaydigan shaklidir, sodda qilib aytganda, fe'lning lug'atda yoziladigan shaklidir. Infinitivni oʻzbek tilidagi harakat nomi deb tushunishimiz mumkin. Infinitiv ikki turga boʻlinadi:
▪️ bare infinitive - 'to 'siz infinitiv. (run/come/go/get…)
▪️ infinitive with to - 'to' li infinitive (to run/to come/to go/to get…)
▪️Infinitiv quyidagi holatlarda qoʻllaniladi:
1️⃣ Gapda ega sifatida:
🔸To go overseas on your own is very brave. (Dengizortiga yolg'iz sayohat qilish jasurlik)
2️⃣ Ba'zibir fe'llardan keyin toʻldiruvchi sifatida (agree/attempt/hope/decide…+to infinitive):
🔸They agreed to come.
🔸We decided to eat out.
3️⃣ Ba'zibir fe'llardan keyin fe'l+toʻldiruvchi+to infinitive qurilmasida:
🔸I asked her to come.
🔸Remind me to phone Jack.
4️⃣ to be/to have - boʻlmoq/ega boʻlmoq fe'llaridan bilan aim/duty/task/dream… soʻzlari qoʻllanilsa, ushbu qurilmadan keyin:
🔸His duty was to inform us immediately. (Uning vazifasi bizga darhol xabar berish edi)
🔸My dream is to become a sailor.
🔸The aim of the exhibition is to exchange experience.
5️⃣ Maqsadni ifodalash uchun:
🔸I went out to post the letter. (Men xatni jo'natish uchun tashqariga chiqdim)
🔸I am studying English to go to the USA.
6️⃣ Ot va olmoshdan keyin:
🔸I have a lot of work to do. (Bajariladigan ishim koʻp)
🔸I've got a few people to see. (Uchrashadigan bir nechta insonlarim bor)
7️⃣ Ba’zibir fe’llaridan keyin fe'l+soʻroq olmoshi+ to infinitive qurilmasida:
🔸Could you tell me how to get to the station?
🔸I didn't know what to do.
8️⃣ am/is/are+to infinitive qurilmasi kelajakda boʻladigan ish-harakatni bildiradi:
🔸He is to become mayor next month.
9️⃣ to be about+to infinitive qurilmasi yaqin kelajakda sodir boʻladigan ish-harakat uchun qoʻllaniladi.
🔸The plane is about to take off. (Samolyot hozir uchib ketadi)
⚠️Infinitiv ham aslida fe'l boʻlganligi uchun uni ham inkor shaklida qilish mumkin. Bunday vaziyatda infinitiv oldidan not soʻzi qoʻllaniladi va oʻzbek tiliga -maslik qoʻshimchasi bilan tarjima qilinadi.
🔸We decided not to stay at home during the holiday. (Biz ta'til davomida uyda qolmaslikka qaror qildik)
🔸We agreed not to tell anyone. (Biz hech kimga aytmaslikka qaror qildik)
⚠️ Oldingi darslarimizda ham gerundiyni harakat nomi sifatida aytib ot’gandik. Umuman olganda gapning egasi bo’lib kelgan gerund va infinitiv o’rtasida farq yo’q, lekin odatda umumiy mazmundagi gaplar uchun gerundiy, muayyan vaziyat uchun infinitiv ishlatgan ma’qul. Quyidagi gaplarga e’tibor bering:
🔸Swimming is my favourite sport.
🔸To swim in that river isn’t at all wise.
▪️Ingliz tilida infinitiv deb fe'lning noaniq (birinchi) shakliga aytiladi. Fe'lning noaniq shakli - bu fe'lning zamon va shaxsni koʻrsatmaydigan shaklidir, sodda qilib aytganda, fe'lning lug'atda yoziladigan shaklidir. Infinitivni oʻzbek tilidagi harakat nomi deb tushunishimiz mumkin. Infinitiv ikki turga boʻlinadi:
▪️ bare infinitive - 'to 'siz infinitiv. (run/come/go/get…)
▪️ infinitive with to - 'to' li infinitive (to run/to come/to go/to get…)
▪️Infinitiv quyidagi holatlarda qoʻllaniladi:
1️⃣ Gapda ega sifatida:
🔸To go overseas on your own is very brave. (Dengizortiga yolg'iz sayohat qilish jasurlik)
2️⃣ Ba'zibir fe'llardan keyin toʻldiruvchi sifatida (agree/attempt/hope/decide…+to infinitive):
🔸They agreed to come.
🔸We decided to eat out.
3️⃣ Ba'zibir fe'llardan keyin fe'l+toʻldiruvchi+to infinitive qurilmasida:
🔸I asked her to come.
🔸Remind me to phone Jack.
4️⃣ to be/to have - boʻlmoq/ega boʻlmoq fe'llaridan bilan aim/duty/task/dream… soʻzlari qoʻllanilsa, ushbu qurilmadan keyin:
🔸His duty was to inform us immediately. (Uning vazifasi bizga darhol xabar berish edi)
🔸My dream is to become a sailor.
🔸The aim of the exhibition is to exchange experience.
5️⃣ Maqsadni ifodalash uchun:
🔸I went out to post the letter. (Men xatni jo'natish uchun tashqariga chiqdim)
🔸I am studying English to go to the USA.
6️⃣ Ot va olmoshdan keyin:
🔸I have a lot of work to do. (Bajariladigan ishim koʻp)
🔸I've got a few people to see. (Uchrashadigan bir nechta insonlarim bor)
7️⃣ Ba’zibir fe’llaridan keyin fe'l+soʻroq olmoshi+ to infinitive qurilmasida:
🔸Could you tell me how to get to the station?
🔸I didn't know what to do.
8️⃣ am/is/are+to infinitive qurilmasi kelajakda boʻladigan ish-harakatni bildiradi:
🔸He is to become mayor next month.
9️⃣ to be about+to infinitive qurilmasi yaqin kelajakda sodir boʻladigan ish-harakat uchun qoʻllaniladi.
🔸The plane is about to take off. (Samolyot hozir uchib ketadi)
⚠️Infinitiv ham aslida fe'l boʻlganligi uchun uni ham inkor shaklida qilish mumkin. Bunday vaziyatda infinitiv oldidan not soʻzi qoʻllaniladi va oʻzbek tiliga -maslik qoʻshimchasi bilan tarjima qilinadi.
🔸We decided not to stay at home during the holiday. (Biz ta'til davomida uyda qolmaslikka qaror qildik)
🔸We agreed not to tell anyone. (Biz hech kimga aytmaslikka qaror qildik)
⚠️ Oldingi darslarimizda ham gerundiyni harakat nomi sifatida aytib ot’gandik. Umuman olganda gapning egasi bo’lib kelgan gerund va infinitiv o’rtasida farq yo’q, lekin odatda umumiy mazmundagi gaplar uchun gerundiy, muayyan vaziyat uchun infinitiv ishlatgan ma’qul. Quyidagi gaplarga e’tibor bering:
🔸Swimming is my favourite sport.
🔸To swim in that river isn’t at all wise.
📖Dars #78 Infinitive bilan ishlatiladigan fe'llar
▪️Quyidagi fe'llar o'zidan keyin kelgan fe'l to infinitive shaklida bo'lishini talab etadi. E'tiborlisi shuki, quyidagi fe'llarning ba'zilar turli ma'nolarga ega, lekin ro'yxatda aynan qaysi ma'nosida infinitiv talab qilishi keltirilgan. Masalan to seek fe'lining asosiy ma'nosi qidirmoq, lekin harakat qilmoq ma'nosida o'zidan keyin infinitiv talab qiladi.
▫️agree - rozi boʻlmoq, kelishmoq ▫️appear* - koʻrinmoq ▫️seek - harakat qilmoq ▫️refuse - rad qilmoq, bosh tortmoq ▫️seem* - koʻrinmoq, tuyulmoq ▫️fail - uddasidan chiqolmaslik ▫️promise - va'da bermoq ▫️pretend* - -dek koʻrinmoq ▫️beg - yalinmoq ▫️threaten - tahdid qilmoq ▫️afford - qurbi yetmoq▫️choose - tanlamoq ▫️offer* - taklif qilmoq ▫️forget* - unutmoq ▫️expect* - kutmoq ▫️attempt - harakat qilmoq ▫️learn (how) - oʻrganmoq ▫️need* - kerak boʻlmoq ▫️manage - uddasidan chiqmoq ▫️dare*- jur'at qilmoq▫️wish - tilamoq
▫️ask - soʻramoq ▫️tend - moyil boʻlmoq ▫️consent - rozi boʻlmoq ▫️decide - qaror qilmoq ▫️aim - moʻljallamoq ▫️demand - talab qilmoq ▫️plan - rejalashtirmoq ▫️can't wait - juda xohlamoq ▫️desire - istamoq ▫️arrange - belgilamoq, rejalashtirmoq ▫️hurry - shoshilmoq ▫️ hesitate - ikkilanmoq ▫️hope - umid qilmoq ▫️prepare - tayyorgarlik koʻrmoq ▫️deserve - loyiq boʻlmoq ▫️mean* - niyatda boʻlmoq ▫️strive - harakat qilmoq ▫️struggle - kurashmoq
▫️swear - qasam ichmoq ▫️volunteer - koʻngilli boʻlmoq ▫️claim - da'vo qilmoq ▫️decline - rad etmoq ▫️want* - xohlamoq ▫️happen - ro'y bermoq ▫️try* - urinmoq ▫️care - qiziqmoq
▪️Yuqorida yulduzcha* bilan belgilangan fe'llarga keyingi mavzularda alohida toʻxtalib oʻtiladi.
▪️Misollar:
🔸As it was late, we decided to take a taxi home. (Kech boʻlganligi tufayli uyga taksida ketishga qaror qildik.)
🔸They agreed to lend me some money when I told them the position I was. (Men ularga qanday sharoitdaligimni aytganimdan keyin, ular menga qarz berishga rozi boʻlishdi.)
🔸He pretended not to see me as he passed by. (U yonimdan otganda oʻzini meni koʻrmaganlikka oldi.)
🔸The teacher was very strict. Nobody dared to talk. (Oʻqituvchi juda qattiqqoʻl edi. Hech kim gaplashishga jur'at qilolmasdi
▪️Quyidagi fe'llar o'zidan keyin kelgan fe'l to infinitive shaklida bo'lishini talab etadi. E'tiborlisi shuki, quyidagi fe'llarning ba'zilar turli ma'nolarga ega, lekin ro'yxatda aynan qaysi ma'nosida infinitiv talab qilishi keltirilgan. Masalan to seek fe'lining asosiy ma'nosi qidirmoq, lekin harakat qilmoq ma'nosida o'zidan keyin infinitiv talab qiladi.
▫️agree - rozi boʻlmoq, kelishmoq ▫️appear* - koʻrinmoq ▫️seek - harakat qilmoq ▫️refuse - rad qilmoq, bosh tortmoq ▫️seem* - koʻrinmoq, tuyulmoq ▫️fail - uddasidan chiqolmaslik ▫️promise - va'da bermoq ▫️pretend* - -dek koʻrinmoq ▫️beg - yalinmoq ▫️threaten - tahdid qilmoq ▫️afford - qurbi yetmoq▫️choose - tanlamoq ▫️offer* - taklif qilmoq ▫️forget* - unutmoq ▫️expect* - kutmoq ▫️attempt - harakat qilmoq ▫️learn (how) - oʻrganmoq ▫️need* - kerak boʻlmoq ▫️manage - uddasidan chiqmoq ▫️dare*- jur'at qilmoq▫️wish - tilamoq
▫️ask - soʻramoq ▫️tend - moyil boʻlmoq ▫️consent - rozi boʻlmoq ▫️decide - qaror qilmoq ▫️aim - moʻljallamoq ▫️demand - talab qilmoq ▫️plan - rejalashtirmoq ▫️can't wait - juda xohlamoq ▫️desire - istamoq ▫️arrange - belgilamoq, rejalashtirmoq ▫️hurry - shoshilmoq ▫️ hesitate - ikkilanmoq ▫️hope - umid qilmoq ▫️prepare - tayyorgarlik koʻrmoq ▫️deserve - loyiq boʻlmoq ▫️mean* - niyatda boʻlmoq ▫️strive - harakat qilmoq ▫️struggle - kurashmoq
▫️swear - qasam ichmoq ▫️volunteer - koʻngilli boʻlmoq ▫️claim - da'vo qilmoq ▫️decline - rad etmoq ▫️want* - xohlamoq ▫️happen - ro'y bermoq ▫️try* - urinmoq ▫️care - qiziqmoq
▪️Yuqorida yulduzcha* bilan belgilangan fe'llarga keyingi mavzularda alohida toʻxtalib oʻtiladi.
▪️Misollar:
🔸As it was late, we decided to take a taxi home. (Kech boʻlganligi tufayli uyga taksida ketishga qaror qildik.)
🔸They agreed to lend me some money when I told them the position I was. (Men ularga qanday sharoitdaligimni aytganimdan keyin, ular menga qarz berishga rozi boʻlishdi.)
🔸He pretended not to see me as he passed by. (U yonimdan otganda oʻzini meni koʻrmaganlikka oldi.)
🔸The teacher was very strict. Nobody dared to talk. (Oʻqituvchi juda qattiqqoʻl edi. Hech kim gaplashishga jur'at qilolmasdi