📖Dars #74 Ingliz tilida fe'lning noaniq shakllari (gerundiy)
▪️Ingliz tilida gerundiy (gerund) - bu fe'lga -ing qoʻshimchasi qoʻshilgan fe'l shaklidir. Fe'lga -ing qoʻshimchasi qoʻshilganda, u endi ot (noun)ga o'xshab qoʻllanila boshlaydi. Masalan, to smoke -chekmoq fe'lidan gerundiy hosil qilamiz: to smoke (fe'l)- smoking (gerundiy).
🔸Smoking is bad for you. (Chekish siz uchun zararli)
▪️Gerundiyni oʻzbek tilidagi harakat nomi sifatida tushunish mumkin. Gerundiy gapda ega, toʻldiruvchi va boshqa gap boʻlaklari sifatida qoʻllanishi mumkin.
✳️Gerundiy qoʻllanishi mumkin boʻlgan holatlar:
1️⃣ Gapda ega yoki kesim sifatida keladi:
🔸Smoking is bad for you. (ega)
🔸Seeing is believing.(ega va kesim)
2️⃣Ba'zibir fe'llardan keyin toʻldiruvchi sifatida (enjoy/like/suggest/can't stand+gerund…):
🔸Do you enjoy cooking?
🔸I can't stand being told what to do.
3️⃣ Predlogdan (koʻmakchidan) keyin qoʻllaniladi:
🔸She is very good at listening to people.
🔸Why did you take my bike without asking?
🔸He improved his English by reading books in the original.
4️⃣ Ba'zibir ibora va birikmalardan keyin (it is no use/it is no good/it's worth/be busy/have difficulty/have fun…+gerund)
🔸It's no use worrying about it. There is nothing you can do.
🔸You should go and see the film. It's really worth seeing.
🔸When I saw Tom, he was busy washing his car.
🔸I had difficulty finding a place to live.
5️⃣ How about/what about…? birikmalaridan keyin taklif kiritish uchun:
🔸How about going out for a meal tonight?
🔸What about me(my) coming to see you tomorrow?
✳️ Gerundiy ham aslida fe'l boʻlgani uchun uning inkor shaklini hosil qilish mumkin. Bunday hollarda gerundiy oldidan not soʻzi qoʻllaniladi. Inkor shakldagi gerundiy oʻzbek tiliga -maslik qoʻshimchasi bilan tarjima qilinadi.
🔸It's nice not being at work. (Ishda boʻlmaslik yaxshi)
🔸When I am on holiday, I enjoy not having to get up early. (Ta'tildaligimda erta turish shart emasligidan zavqlanaman.)
✳️ Agar gerundiy bilan ifodalangan ish-harakat tugallangan yoki ancha oldin sodir boʻlganligini koʻrsatmoqchi boʻlsak, Perfect Gerund -having+V3(ed) qoʻllaniladi. Bunday holat to admit/deny/regret fe'llaridan keyin uchraydi.
🔸He admitted having stolen the money. (U pulni o'g'irlaganini tan oldi)
🔸They regret having got married.
🔸She denied having drunk alcohol. (U spirtli ichimlik ichganini tan olmadi)
▪️Ingliz tilida gerundiy (gerund) - bu fe'lga -ing qoʻshimchasi qoʻshilgan fe'l shaklidir. Fe'lga -ing qoʻshimchasi qoʻshilganda, u endi ot (noun)ga o'xshab qoʻllanila boshlaydi. Masalan, to smoke -chekmoq fe'lidan gerundiy hosil qilamiz: to smoke (fe'l)- smoking (gerundiy).
🔸Smoking is bad for you. (Chekish siz uchun zararli)
▪️Gerundiyni oʻzbek tilidagi harakat nomi sifatida tushunish mumkin. Gerundiy gapda ega, toʻldiruvchi va boshqa gap boʻlaklari sifatida qoʻllanishi mumkin.
✳️Gerundiy qoʻllanishi mumkin boʻlgan holatlar:
1️⃣ Gapda ega yoki kesim sifatida keladi:
🔸Smoking is bad for you. (ega)
🔸Seeing is believing.(ega va kesim)
2️⃣Ba'zibir fe'llardan keyin toʻldiruvchi sifatida (enjoy/like/suggest/can't stand+gerund…):
🔸Do you enjoy cooking?
🔸I can't stand being told what to do.
3️⃣ Predlogdan (koʻmakchidan) keyin qoʻllaniladi:
🔸She is very good at listening to people.
🔸Why did you take my bike without asking?
🔸He improved his English by reading books in the original.
4️⃣ Ba'zibir ibora va birikmalardan keyin (it is no use/it is no good/it's worth/be busy/have difficulty/have fun…+gerund)
🔸It's no use worrying about it. There is nothing you can do.
🔸You should go and see the film. It's really worth seeing.
🔸When I saw Tom, he was busy washing his car.
🔸I had difficulty finding a place to live.
5️⃣ How about/what about…? birikmalaridan keyin taklif kiritish uchun:
🔸How about going out for a meal tonight?
🔸What about me(my) coming to see you tomorrow?
✳️ Gerundiy ham aslida fe'l boʻlgani uchun uning inkor shaklini hosil qilish mumkin. Bunday hollarda gerundiy oldidan not soʻzi qoʻllaniladi. Inkor shakldagi gerundiy oʻzbek tiliga -maslik qoʻshimchasi bilan tarjima qilinadi.
🔸It's nice not being at work. (Ishda boʻlmaslik yaxshi)
🔸When I am on holiday, I enjoy not having to get up early. (Ta'tildaligimda erta turish shart emasligidan zavqlanaman.)
✳️ Agar gerundiy bilan ifodalangan ish-harakat tugallangan yoki ancha oldin sodir boʻlganligini koʻrsatmoqchi boʻlsak, Perfect Gerund -having+V3(ed) qoʻllaniladi. Bunday holat to admit/deny/regret fe'llaridan keyin uchraydi.
🔸He admitted having stolen the money. (U pulni o'g'irlaganini tan oldi)
🔸They regret having got married.
🔸She denied having drunk alcohol. (U spirtli ichimlik ichganini tan olmadi)
📖Dars #75 Gerundiy bilan ishlatiladigan fe'llar
▪️Quyida keltirilgan fe'llardan keyin agar fe'l qo'llaniladigan bo'lsa, fe'lning gerundiy shakli qoʻllaniladi. Oʻzbek tiliga bunday holatda gerundiy toʻldiruvchi sifatida tarjima qilinadi.
▫️stop* - toʻxtatmoq ▫️avoid - saqlanmoq ▫️ dislike* - yomon koʻrmoq ▫️finish - tugatmoq ▫️consider - oʻylamoq ▫️hate* - nafratlanmoq ▫️delay - kechiktirmoq ▫️involve - ichiga olmoq ▫️love* - sevmoq ▫️enjoy - zavqlanmoq ▫️practise - mashq qilmoq ▫️can't stand* - toqat qilolmaslik ▫️mind - qarshi boʻlmoq ▫️miss - sog'inmoq ▫️can't bear - chiday olmaslik ▫️suggest - taklif qilmoq ▫️postpone - keyinga surmoq ▫️discuss - muhokama qilmoq▫️can't help - oʻzini tiyolmaslik ▫️fancy - yoqtirmoq, xohlamoq ▫️ risk - tavakkal qilmoq ▫️can't face - xohlamaslik ▫️imagine - tasavvur qilmoq ▫️give up - tashlamoq ▫️can't resist - oʻzini tiyolmaslik ▪️admit* - tan olmoq ▫️go on* - davom ettirmoq ▫️put off - keyinga surmoq ▫️deny* - inkor etmoq ▫️complete - tugatmoq ▫️keep (on) - davom ettirmoq ▫️regret* - pushaymon boʻlmoq ▫️like* - yoqtirmoq ▫️recall - eslamoq
▫️mention - tilga olmoq ▫️carry on - davom ettirmoq ▫️appreciate - yuqori baholamoq ▫️anticipate - kutmoq ▫️quit - tashlamoq, tark etmoq ▫️recollect - eslamoq
⚠️ Yuqori yulduzcha* bilan belgilangan fe'llarga keyingi mavzularda ham toʻxtalib oʻtaman.
🔸Stop talking! (Gaplashishni toʻxtating!)
🔸I don't fancy going out this evening. (Bugun kechqurun koʻchaga aylangani chiqish yoqmayapti.)
🔸I can't imagine George riding a motor-bike. (Men Jorjning moped haydashini tasavvur qilolmayman.)
🔸She couldn't resist laughing at him in those clothes. (U uning anavi kiyimlari ustidan kulishdan oʻzini tiyolmadi.)
🔸She often misses being with her friends . ( U tez-tez do 'stlari bilan birga boʻlishni sog'inadi.)
🔸If you use the shower, avoid splashing water on the floor. (Dushdan foydalansangiz, polga suv sachratishdan saqlaning
▪️Quyida keltirilgan fe'llardan keyin agar fe'l qo'llaniladigan bo'lsa, fe'lning gerundiy shakli qoʻllaniladi. Oʻzbek tiliga bunday holatda gerundiy toʻldiruvchi sifatida tarjima qilinadi.
▫️stop* - toʻxtatmoq ▫️avoid - saqlanmoq ▫️ dislike* - yomon koʻrmoq ▫️finish - tugatmoq ▫️consider - oʻylamoq ▫️hate* - nafratlanmoq ▫️delay - kechiktirmoq ▫️involve - ichiga olmoq ▫️love* - sevmoq ▫️enjoy - zavqlanmoq ▫️practise - mashq qilmoq ▫️can't stand* - toqat qilolmaslik ▫️mind - qarshi boʻlmoq ▫️miss - sog'inmoq ▫️can't bear - chiday olmaslik ▫️suggest - taklif qilmoq ▫️postpone - keyinga surmoq ▫️discuss - muhokama qilmoq▫️can't help - oʻzini tiyolmaslik ▫️fancy - yoqtirmoq, xohlamoq ▫️ risk - tavakkal qilmoq ▫️can't face - xohlamaslik ▫️imagine - tasavvur qilmoq ▫️give up - tashlamoq ▫️can't resist - oʻzini tiyolmaslik ▪️admit* - tan olmoq ▫️go on* - davom ettirmoq ▫️put off - keyinga surmoq ▫️deny* - inkor etmoq ▫️complete - tugatmoq ▫️keep (on) - davom ettirmoq ▫️regret* - pushaymon boʻlmoq ▫️like* - yoqtirmoq ▫️recall - eslamoq
▫️mention - tilga olmoq ▫️carry on - davom ettirmoq ▫️appreciate - yuqori baholamoq ▫️anticipate - kutmoq ▫️quit - tashlamoq, tark etmoq ▫️recollect - eslamoq
⚠️ Yuqori yulduzcha* bilan belgilangan fe'llarga keyingi mavzularda ham toʻxtalib oʻtaman.
🔸Stop talking! (Gaplashishni toʻxtating!)
🔸I don't fancy going out this evening. (Bugun kechqurun koʻchaga aylangani chiqish yoqmayapti.)
🔸I can't imagine George riding a motor-bike. (Men Jorjning moped haydashini tasavvur qilolmayman.)
🔸She couldn't resist laughing at him in those clothes. (U uning anavi kiyimlari ustidan kulishdan oʻzini tiyolmadi.)
🔸She often misses being with her friends . ( U tez-tez do 'stlari bilan birga boʻlishni sog'inadi.)
🔸If you use the shower, avoid splashing water on the floor. (Dushdan foydalansangiz, polga suv sachratishdan saqlaning
📖Dars #76 Gerundiy shakllari
▪️ Gerundiy gapdagi mazmuni va qoʻllanishiga koʻra 4 shaklda kelishi mumkin. Misol sifatida to do - bajarmoq fe'lining gerundiy shakllarini koʻrib chiqamiz. Qavs ichida ularning qaysi nisbatda ekanligi ko'rsatilgan.
1️⃣ Simple gerund (active) - doing (bajarish)
2️⃣ Perfect gerund (active) - having done - (bajarganlik)
3️⃣ Simple gerund (passive) - being done - (bajarilish)
4️⃣ Perfect gerund (passive) - having been done - (bajarilganlik)
▪️Oddiy aniq nisbatdagi gerundiy (simple gerund) gapda oddiy to'ldiruvchi sifatida qo'shimcha ma'nolarsiz ishlatiladi.
🔸I enjoy running in the morning. (Men ertalab yugurishdan zavqlanaman)
▪️ Perfekt gerundiy ish-harakatning tugallanganligi yoki ancha oldin sodir boʻlganligini bildiradi.
🔸He denied having stolen the money. (having stolen - oʻg'irlaganlik, U pulni oʻg'irlaganini inkor qildi.)
▪️Majhul nisbatdagi gerundiy esa gerundiyda ifodalangan ish-harakatning bajaruvchisi noma'lum yoki ahamiyatsiz ekanligini koʻrsatadi.
🔸I don't mind being told what to do. ( being told - aytilish, Men nima qilish aytilishiga qarshi emasman.)
🔸The coat showed evident signs of having been worn on the preceding night. (having been worn - kiyilganlik, Paltoda oʻtgan tunda kiyilganlikning ochiq-oydin belgilari bor edi.)
🔸I remember having been shown the letter. (Menga xat koʻrsatilganini eslayman.)
▪️ Gerundiy gapdagi mazmuni va qoʻllanishiga koʻra 4 shaklda kelishi mumkin. Misol sifatida to do - bajarmoq fe'lining gerundiy shakllarini koʻrib chiqamiz. Qavs ichida ularning qaysi nisbatda ekanligi ko'rsatilgan.
1️⃣ Simple gerund (active) - doing (bajarish)
2️⃣ Perfect gerund (active) - having done - (bajarganlik)
3️⃣ Simple gerund (passive) - being done - (bajarilish)
4️⃣ Perfect gerund (passive) - having been done - (bajarilganlik)
▪️Oddiy aniq nisbatdagi gerundiy (simple gerund) gapda oddiy to'ldiruvchi sifatida qo'shimcha ma'nolarsiz ishlatiladi.
🔸I enjoy running in the morning. (Men ertalab yugurishdan zavqlanaman)
▪️ Perfekt gerundiy ish-harakatning tugallanganligi yoki ancha oldin sodir boʻlganligini bildiradi.
🔸He denied having stolen the money. (having stolen - oʻg'irlaganlik, U pulni oʻg'irlaganini inkor qildi.)
▪️Majhul nisbatdagi gerundiy esa gerundiyda ifodalangan ish-harakatning bajaruvchisi noma'lum yoki ahamiyatsiz ekanligini koʻrsatadi.
🔸I don't mind being told what to do. ( being told - aytilish, Men nima qilish aytilishiga qarshi emasman.)
🔸The coat showed evident signs of having been worn on the preceding night. (having been worn - kiyilganlik, Paltoda oʻtgan tunda kiyilganlikning ochiq-oydin belgilari bor edi.)
🔸I remember having been shown the letter. (Menga xat koʻrsatilganini eslayman.)
📖Dars #77 Infinitiv va uning qo'llanishi
▪️Ingliz tilida infinitiv deb fe'lning noaniq (birinchi) shakliga aytiladi. Fe'lning noaniq shakli - bu fe'lning zamon va shaxsni koʻrsatmaydigan shaklidir, sodda qilib aytganda, fe'lning lug'atda yoziladigan shaklidir. Infinitivni oʻzbek tilidagi harakat nomi deb tushunishimiz mumkin. Infinitiv ikki turga boʻlinadi:
▪️ bare infinitive - 'to 'siz infinitiv. (run/come/go/get…)
▪️ infinitive with to - 'to' li infinitive (to run/to come/to go/to get…)
▪️Infinitiv quyidagi holatlarda qoʻllaniladi:
1️⃣ Gapda ega sifatida:
🔸To go overseas on your own is very brave. (Dengizortiga yolg'iz sayohat qilish jasurlik)
2️⃣ Ba'zibir fe'llardan keyin toʻldiruvchi sifatida (agree/attempt/hope/decide…+to infinitive):
🔸They agreed to come.
🔸We decided to eat out.
3️⃣ Ba'zibir fe'llardan keyin fe'l+toʻldiruvchi+to infinitive qurilmasida:
🔸I asked her to come.
🔸Remind me to phone Jack.
4️⃣ to be/to have - boʻlmoq/ega boʻlmoq fe'llaridan bilan aim/duty/task/dream… soʻzlari qoʻllanilsa, ushbu qurilmadan keyin:
🔸His duty was to inform us immediately. (Uning vazifasi bizga darhol xabar berish edi)
🔸My dream is to become a sailor.
🔸The aim of the exhibition is to exchange experience.
5️⃣ Maqsadni ifodalash uchun:
🔸I went out to post the letter. (Men xatni jo'natish uchun tashqariga chiqdim)
🔸I am studying English to go to the USA.
6️⃣ Ot va olmoshdan keyin:
🔸I have a lot of work to do. (Bajariladigan ishim koʻp)
🔸I've got a few people to see. (Uchrashadigan bir nechta insonlarim bor)
7️⃣ Ba’zibir fe’llaridan keyin fe'l+soʻroq olmoshi+ to infinitive qurilmasida:
🔸Could you tell me how to get to the station?
🔸I didn't know what to do.
8️⃣ am/is/are+to infinitive qurilmasi kelajakda boʻladigan ish-harakatni bildiradi:
🔸He is to become mayor next month.
9️⃣ to be about+to infinitive qurilmasi yaqin kelajakda sodir boʻladigan ish-harakat uchun qoʻllaniladi.
🔸The plane is about to take off. (Samolyot hozir uchib ketadi)
⚠️Infinitiv ham aslida fe'l boʻlganligi uchun uni ham inkor shaklida qilish mumkin. Bunday vaziyatda infinitiv oldidan not soʻzi qoʻllaniladi va oʻzbek tiliga -maslik qoʻshimchasi bilan tarjima qilinadi.
🔸We decided not to stay at home during the holiday. (Biz ta'til davomida uyda qolmaslikka qaror qildik)
🔸We agreed not to tell anyone. (Biz hech kimga aytmaslikka qaror qildik)
⚠️ Oldingi darslarimizda ham gerundiyni harakat nomi sifatida aytib ot’gandik. Umuman olganda gapning egasi bo’lib kelgan gerund va infinitiv o’rtasida farq yo’q, lekin odatda umumiy mazmundagi gaplar uchun gerundiy, muayyan vaziyat uchun infinitiv ishlatgan ma’qul. Quyidagi gaplarga e’tibor bering:
🔸Swimming is my favourite sport.
🔸To swim in that river isn’t at all wise.
▪️Ingliz tilida infinitiv deb fe'lning noaniq (birinchi) shakliga aytiladi. Fe'lning noaniq shakli - bu fe'lning zamon va shaxsni koʻrsatmaydigan shaklidir, sodda qilib aytganda, fe'lning lug'atda yoziladigan shaklidir. Infinitivni oʻzbek tilidagi harakat nomi deb tushunishimiz mumkin. Infinitiv ikki turga boʻlinadi:
▪️ bare infinitive - 'to 'siz infinitiv. (run/come/go/get…)
▪️ infinitive with to - 'to' li infinitive (to run/to come/to go/to get…)
▪️Infinitiv quyidagi holatlarda qoʻllaniladi:
1️⃣ Gapda ega sifatida:
🔸To go overseas on your own is very brave. (Dengizortiga yolg'iz sayohat qilish jasurlik)
2️⃣ Ba'zibir fe'llardan keyin toʻldiruvchi sifatida (agree/attempt/hope/decide…+to infinitive):
🔸They agreed to come.
🔸We decided to eat out.
3️⃣ Ba'zibir fe'llardan keyin fe'l+toʻldiruvchi+to infinitive qurilmasida:
🔸I asked her to come.
🔸Remind me to phone Jack.
4️⃣ to be/to have - boʻlmoq/ega boʻlmoq fe'llaridan bilan aim/duty/task/dream… soʻzlari qoʻllanilsa, ushbu qurilmadan keyin:
🔸His duty was to inform us immediately. (Uning vazifasi bizga darhol xabar berish edi)
🔸My dream is to become a sailor.
🔸The aim of the exhibition is to exchange experience.
5️⃣ Maqsadni ifodalash uchun:
🔸I went out to post the letter. (Men xatni jo'natish uchun tashqariga chiqdim)
🔸I am studying English to go to the USA.
6️⃣ Ot va olmoshdan keyin:
🔸I have a lot of work to do. (Bajariladigan ishim koʻp)
🔸I've got a few people to see. (Uchrashadigan bir nechta insonlarim bor)
7️⃣ Ba’zibir fe’llaridan keyin fe'l+soʻroq olmoshi+ to infinitive qurilmasida:
🔸Could you tell me how to get to the station?
🔸I didn't know what to do.
8️⃣ am/is/are+to infinitive qurilmasi kelajakda boʻladigan ish-harakatni bildiradi:
🔸He is to become mayor next month.
9️⃣ to be about+to infinitive qurilmasi yaqin kelajakda sodir boʻladigan ish-harakat uchun qoʻllaniladi.
🔸The plane is about to take off. (Samolyot hozir uchib ketadi)
⚠️Infinitiv ham aslida fe'l boʻlganligi uchun uni ham inkor shaklida qilish mumkin. Bunday vaziyatda infinitiv oldidan not soʻzi qoʻllaniladi va oʻzbek tiliga -maslik qoʻshimchasi bilan tarjima qilinadi.
🔸We decided not to stay at home during the holiday. (Biz ta'til davomida uyda qolmaslikka qaror qildik)
🔸We agreed not to tell anyone. (Biz hech kimga aytmaslikka qaror qildik)
⚠️ Oldingi darslarimizda ham gerundiyni harakat nomi sifatida aytib ot’gandik. Umuman olganda gapning egasi bo’lib kelgan gerund va infinitiv o’rtasida farq yo’q, lekin odatda umumiy mazmundagi gaplar uchun gerundiy, muayyan vaziyat uchun infinitiv ishlatgan ma’qul. Quyidagi gaplarga e’tibor bering:
🔸Swimming is my favourite sport.
🔸To swim in that river isn’t at all wise.
📖Dars #78 Infinitive bilan ishlatiladigan fe'llar
▪️Quyidagi fe'llar o'zidan keyin kelgan fe'l to infinitive shaklida bo'lishini talab etadi. E'tiborlisi shuki, quyidagi fe'llarning ba'zilar turli ma'nolarga ega, lekin ro'yxatda aynan qaysi ma'nosida infinitiv talab qilishi keltirilgan. Masalan to seek fe'lining asosiy ma'nosi qidirmoq, lekin harakat qilmoq ma'nosida o'zidan keyin infinitiv talab qiladi.
▫️agree - rozi boʻlmoq, kelishmoq ▫️appear* - koʻrinmoq ▫️seek - harakat qilmoq ▫️refuse - rad qilmoq, bosh tortmoq ▫️seem* - koʻrinmoq, tuyulmoq ▫️fail - uddasidan chiqolmaslik ▫️promise - va'da bermoq ▫️pretend* - -dek koʻrinmoq ▫️beg - yalinmoq ▫️threaten - tahdid qilmoq ▫️afford - qurbi yetmoq▫️choose - tanlamoq ▫️offer* - taklif qilmoq ▫️forget* - unutmoq ▫️expect* - kutmoq ▫️attempt - harakat qilmoq ▫️learn (how) - oʻrganmoq ▫️need* - kerak boʻlmoq ▫️manage - uddasidan chiqmoq ▫️dare*- jur'at qilmoq▫️wish - tilamoq
▫️ask - soʻramoq ▫️tend - moyil boʻlmoq ▫️consent - rozi boʻlmoq ▫️decide - qaror qilmoq ▫️aim - moʻljallamoq ▫️demand - talab qilmoq ▫️plan - rejalashtirmoq ▫️can't wait - juda xohlamoq ▫️desire - istamoq ▫️arrange - belgilamoq, rejalashtirmoq ▫️hurry - shoshilmoq ▫️ hesitate - ikkilanmoq ▫️hope - umid qilmoq ▫️prepare - tayyorgarlik koʻrmoq ▫️deserve - loyiq boʻlmoq ▫️mean* - niyatda boʻlmoq ▫️strive - harakat qilmoq ▫️struggle - kurashmoq
▫️swear - qasam ichmoq ▫️volunteer - koʻngilli boʻlmoq ▫️claim - da'vo qilmoq ▫️decline - rad etmoq ▫️want* - xohlamoq ▫️happen - ro'y bermoq ▫️try* - urinmoq ▫️care - qiziqmoq
▪️Yuqorida yulduzcha* bilan belgilangan fe'llarga keyingi mavzularda alohida toʻxtalib oʻtiladi.
▪️Misollar:
🔸As it was late, we decided to take a taxi home. (Kech boʻlganligi tufayli uyga taksida ketishga qaror qildik.)
🔸They agreed to lend me some money when I told them the position I was. (Men ularga qanday sharoitdaligimni aytganimdan keyin, ular menga qarz berishga rozi boʻlishdi.)
🔸He pretended not to see me as he passed by. (U yonimdan otganda oʻzini meni koʻrmaganlikka oldi.)
🔸The teacher was very strict. Nobody dared to talk. (Oʻqituvchi juda qattiqqoʻl edi. Hech kim gaplashishga jur'at qilolmasdi
▪️Quyidagi fe'llar o'zidan keyin kelgan fe'l to infinitive shaklida bo'lishini talab etadi. E'tiborlisi shuki, quyidagi fe'llarning ba'zilar turli ma'nolarga ega, lekin ro'yxatda aynan qaysi ma'nosida infinitiv talab qilishi keltirilgan. Masalan to seek fe'lining asosiy ma'nosi qidirmoq, lekin harakat qilmoq ma'nosida o'zidan keyin infinitiv talab qiladi.
▫️agree - rozi boʻlmoq, kelishmoq ▫️appear* - koʻrinmoq ▫️seek - harakat qilmoq ▫️refuse - rad qilmoq, bosh tortmoq ▫️seem* - koʻrinmoq, tuyulmoq ▫️fail - uddasidan chiqolmaslik ▫️promise - va'da bermoq ▫️pretend* - -dek koʻrinmoq ▫️beg - yalinmoq ▫️threaten - tahdid qilmoq ▫️afford - qurbi yetmoq▫️choose - tanlamoq ▫️offer* - taklif qilmoq ▫️forget* - unutmoq ▫️expect* - kutmoq ▫️attempt - harakat qilmoq ▫️learn (how) - oʻrganmoq ▫️need* - kerak boʻlmoq ▫️manage - uddasidan chiqmoq ▫️dare*- jur'at qilmoq▫️wish - tilamoq
▫️ask - soʻramoq ▫️tend - moyil boʻlmoq ▫️consent - rozi boʻlmoq ▫️decide - qaror qilmoq ▫️aim - moʻljallamoq ▫️demand - talab qilmoq ▫️plan - rejalashtirmoq ▫️can't wait - juda xohlamoq ▫️desire - istamoq ▫️arrange - belgilamoq, rejalashtirmoq ▫️hurry - shoshilmoq ▫️ hesitate - ikkilanmoq ▫️hope - umid qilmoq ▫️prepare - tayyorgarlik koʻrmoq ▫️deserve - loyiq boʻlmoq ▫️mean* - niyatda boʻlmoq ▫️strive - harakat qilmoq ▫️struggle - kurashmoq
▫️swear - qasam ichmoq ▫️volunteer - koʻngilli boʻlmoq ▫️claim - da'vo qilmoq ▫️decline - rad etmoq ▫️want* - xohlamoq ▫️happen - ro'y bermoq ▫️try* - urinmoq ▫️care - qiziqmoq
▪️Yuqorida yulduzcha* bilan belgilangan fe'llarga keyingi mavzularda alohida toʻxtalib oʻtiladi.
▪️Misollar:
🔸As it was late, we decided to take a taxi home. (Kech boʻlganligi tufayli uyga taksida ketishga qaror qildik.)
🔸They agreed to lend me some money when I told them the position I was. (Men ularga qanday sharoitdaligimni aytganimdan keyin, ular menga qarz berishga rozi boʻlishdi.)
🔸He pretended not to see me as he passed by. (U yonimdan otganda oʻzini meni koʻrmaganlikka oldi.)
🔸The teacher was very strict. Nobody dared to talk. (Oʻqituvchi juda qattiqqoʻl edi. Hech kim gaplashishga jur'at qilolmasdi
📖Dars #79 Infinitiv shakllari
▪️Infinitiv gapdagi mazmuniga qarab 6 ta shaklda keladi. Infinitivda davomiy infinitivlar qo'shilganligi sababli, gerundiyga qaraganda 2 ta ko'p shaklga ega. Quyidagi jadvalda to do fe'lining infinitiv shakllari va qavs ichida ularning nisbati berilgan.
1️⃣ Simple infinitive (active) - to do
🔸I need to do this exercise. (Men bu mashqni bajarishim kerak)
2️⃣ Simple continuous infinitive (active)- to be doing
▪️Davomiy infinitiv davom etib turgan ish-harakatni bildirib to pretend/seem fe'llaridan keyin qoʻllaniladi.
🔸When I saw him, he pretended to be reading a book. (Uni koʻrganimda, u oʻzini kitob oʻqiyotgandek koʻrsatdi)
3️⃣ Simple infinitive (passive) - to be done
▪️Majhul nisbatdagi infinitiv ish-harakat bajaruvchisi noma'lum yoki ahamiyatsiz ekanligini koʻrsatadi.
🔸This work needs to be done. (Bu ish bajarilishi kerak - kim bajarishi ahamiyati yoq )
4️⃣ Perfect infinitive (active) - to have done
▪️Perfekt infinitiv infinitivda ifodalangan ish-harakat tugallanganligi yoki ancha oldin sodir boʻlganligini koʻrsatadi.
🔸You seem to have lost weight. (Siz ozgan koʻrinasiz.)
5️⃣ Perfect continuous infinitive (active) - to have been doing
▪️Infinitivning Perfect continuous infinitive tugallangan davomiylikni bildirib keladi.
🔸You are tired. Was it hard to have been running all morning? (Siz charchabsiz. Butun ertalab yugurib yurish qiyin boldimi?)
6️⃣ Perfect infinitive (passive) - to have been done
▪️Perfect infinitive (passive) o'tgan zamondagi majhul nisbatdagi voqea-hodisalar uchun boshqa fe'llardan keyin ishlatiladi.
🔸This book is thought to have been written in 15th century. (Bu kitob 15-asrda yozilgan deb taxmin qilinadi.)
▪️Infinitiv gapdagi mazmuniga qarab 6 ta shaklda keladi. Infinitivda davomiy infinitivlar qo'shilganligi sababli, gerundiyga qaraganda 2 ta ko'p shaklga ega. Quyidagi jadvalda to do fe'lining infinitiv shakllari va qavs ichida ularning nisbati berilgan.
1️⃣ Simple infinitive (active) - to do
🔸I need to do this exercise. (Men bu mashqni bajarishim kerak)
2️⃣ Simple continuous infinitive (active)- to be doing
▪️Davomiy infinitiv davom etib turgan ish-harakatni bildirib to pretend/seem fe'llaridan keyin qoʻllaniladi.
🔸When I saw him, he pretended to be reading a book. (Uni koʻrganimda, u oʻzini kitob oʻqiyotgandek koʻrsatdi)
3️⃣ Simple infinitive (passive) - to be done
▪️Majhul nisbatdagi infinitiv ish-harakat bajaruvchisi noma'lum yoki ahamiyatsiz ekanligini koʻrsatadi.
🔸This work needs to be done. (Bu ish bajarilishi kerak - kim bajarishi ahamiyati yoq )
4️⃣ Perfect infinitive (active) - to have done
▪️Perfekt infinitiv infinitivda ifodalangan ish-harakat tugallanganligi yoki ancha oldin sodir boʻlganligini koʻrsatadi.
🔸You seem to have lost weight. (Siz ozgan koʻrinasiz.)
5️⃣ Perfect continuous infinitive (active) - to have been doing
▪️Infinitivning Perfect continuous infinitive tugallangan davomiylikni bildirib keladi.
🔸You are tired. Was it hard to have been running all morning? (Siz charchabsiz. Butun ertalab yugurib yurish qiyin boldimi?)
6️⃣ Perfect infinitive (passive) - to have been done
▪️Perfect infinitive (passive) o'tgan zamondagi majhul nisbatdagi voqea-hodisalar uchun boshqa fe'llardan keyin ishlatiladi.
🔸This book is thought to have been written in 15th century. (Bu kitob 15-asrda yozilgan deb taxmin qilinadi.)
📖Dars #80 Infinitivning gapdagi to'ldiruvchi bilan ishlatilishi
✅want – xohlamoq
✅expect - kutmoq
✅would like - xohlamoq
✅ask - soʻramoq
✅mean - niyatda boʻlmoq
✅would prefer - afzal koʻrmoq
✳️Yuqorida keltirilgan fe'llardan keyin ikkita qurilma qoʻllanishi mumkin:
1️⃣ verb+to infinitive (infinitivda ifodalangan ish-harakatni gapning egasi amalga oshiradi)
🔸He would like to come. (U kelishni xohlaydi)
🔸I asked to see the manager. (Men menejer bilan ko'rishishni so'radim)
🔸We expected to be late.
2️⃣ verb+object +to infinitive (infinitivda ifodalangan ish-harakatni toʻldiruvchi amalga oshiradi.)
🔸He would like me to come. (U mening kelishimni xohlaydi.)
🔸I asked Tom to help. (Men Tomdan yordam berishni so'radim)
🔸We expected him to be late.
⚠️ help fe'lidan keyin yuqoridagi holatlarda to+infinitive yoki bare infinitive qoʻllanishini mumkin.
🔸Can somebody help me (to) move this table?
✳️ Quyida keltirilgan fe'llar esa asosan verb+object+to infinitive qurilmasida qoʻllaniladi.
✅ tell - aytmoq
✅ warn - ogohlantirmoq
✅ enable - imkon bermoq
✅ order - buyurmoq
✅ force - majburlamoq
✅ teach - oʻrgatmoq
✅ remind - esga solmoq
✅ invite - taklif qilmoq
✅ persuade - koʻndirmoq
✅ get - koʻndirmoq (to get somebody to something)
✅ cause - sabab boʻlmoq
✅ entitle - huquq bermoq
✅ challenge - chaqirmoq, chorlamaoq
✅ dare - undamoq
✅ convince - ishontirmoq
✅ hire - yollamoq
✅ urge - undamoq
✅ instruct - koʻrsatma bermoq
✅ require - talab qilmoq
🔸Remind me to phone Ann tomorrow. (Ertaga menga Annaga telefon qilishimni eslatgin)
🔸He warned me not to touch anything. (U meni hech narsaga tegmaslik haqida ogohlantirdi)
🔸I got Jack to repair my car. (Men Jekka mashinamni tuzattirdim)
🔸Who taught you (how) to drive?
⚠️Bu qurilmani majhul nisbatda ishlatilishiga e'tibor bering.
🔸 I was warned not to touch anything.
✳️ Quyidagi fe'llardan keyin ham ikki xil qurilma ishlatiladi. Agar bu fe'llardan keyin toʻldiruvchi boʻlmasa, gerundiy qoʻllaniladi. Agar toʻldiruvchi boʻlsa, infinitive qoʻllanishi lozim.
✅ allow - ruxsat bermoq
✅ recommend - tavsiya qilmoq
✅ permit - ruxsat bermoq
✅ encourage - ruhlantirmoq
✅ advise - maslahat bermoq
✅ urge - undamoq
🔸I wouldn't advise/recommend staying in that hotel. (Men anavi mehmonxonada qolishni maslahat/tavsiya qilmagan boʻlar edim.)
🔸I wouldn't advise/recommend you to stay in that hotel. (Men sizga anavi mehmonxonada qolishni maslahat/tavsiya qilmagan boʻlar edim.)
🔸They don't allow parking in front of the building.
🔸They don't allow people to park in front of the building.
⚠️ Yuqoridagi gaplarning majhul nisbatda qoʻllanishiga e'tibor beramiz:
🔸Parking isn't allowed in front of the building. (Gerundiy ega oʻrniga oʻtgan)
🔸You aren't allowed to park in front of the building. (Toʻldiruvchi ega oʻrniga oʻtgan)
✅want – xohlamoq
✅expect - kutmoq
✅would like - xohlamoq
✅ask - soʻramoq
✅mean - niyatda boʻlmoq
✅would prefer - afzal koʻrmoq
✳️Yuqorida keltirilgan fe'llardan keyin ikkita qurilma qoʻllanishi mumkin:
1️⃣ verb+to infinitive (infinitivda ifodalangan ish-harakatni gapning egasi amalga oshiradi)
🔸He would like to come. (U kelishni xohlaydi)
🔸I asked to see the manager. (Men menejer bilan ko'rishishni so'radim)
🔸We expected to be late.
2️⃣ verb+object +to infinitive (infinitivda ifodalangan ish-harakatni toʻldiruvchi amalga oshiradi.)
🔸He would like me to come. (U mening kelishimni xohlaydi.)
🔸I asked Tom to help. (Men Tomdan yordam berishni so'radim)
🔸We expected him to be late.
⚠️ help fe'lidan keyin yuqoridagi holatlarda to+infinitive yoki bare infinitive qoʻllanishini mumkin.
🔸Can somebody help me (to) move this table?
✳️ Quyida keltirilgan fe'llar esa asosan verb+object+to infinitive qurilmasida qoʻllaniladi.
✅ tell - aytmoq
✅ warn - ogohlantirmoq
✅ enable - imkon bermoq
✅ order - buyurmoq
✅ force - majburlamoq
✅ teach - oʻrgatmoq
✅ remind - esga solmoq
✅ invite - taklif qilmoq
✅ persuade - koʻndirmoq
✅ get - koʻndirmoq (to get somebody to something)
✅ cause - sabab boʻlmoq
✅ entitle - huquq bermoq
✅ challenge - chaqirmoq, chorlamaoq
✅ dare - undamoq
✅ convince - ishontirmoq
✅ hire - yollamoq
✅ urge - undamoq
✅ instruct - koʻrsatma bermoq
✅ require - talab qilmoq
🔸Remind me to phone Ann tomorrow. (Ertaga menga Annaga telefon qilishimni eslatgin)
🔸He warned me not to touch anything. (U meni hech narsaga tegmaslik haqida ogohlantirdi)
🔸I got Jack to repair my car. (Men Jekka mashinamni tuzattirdim)
🔸Who taught you (how) to drive?
⚠️Bu qurilmani majhul nisbatda ishlatilishiga e'tibor bering.
🔸 I was warned not to touch anything.
✳️ Quyidagi fe'llardan keyin ham ikki xil qurilma ishlatiladi. Agar bu fe'llardan keyin toʻldiruvchi boʻlmasa, gerundiy qoʻllaniladi. Agar toʻldiruvchi boʻlsa, infinitive qoʻllanishi lozim.
✅ allow - ruxsat bermoq
✅ recommend - tavsiya qilmoq
✅ permit - ruxsat bermoq
✅ encourage - ruhlantirmoq
✅ advise - maslahat bermoq
✅ urge - undamoq
🔸I wouldn't advise/recommend staying in that hotel. (Men anavi mehmonxonada qolishni maslahat/tavsiya qilmagan boʻlar edim.)
🔸I wouldn't advise/recommend you to stay in that hotel. (Men sizga anavi mehmonxonada qolishni maslahat/tavsiya qilmagan boʻlar edim.)
🔸They don't allow parking in front of the building.
🔸They don't allow people to park in front of the building.
⚠️ Yuqoridagi gaplarning majhul nisbatda qoʻllanishiga e'tibor beramiz:
🔸Parking isn't allowed in front of the building. (Gerundiy ega oʻrniga oʻtgan)
🔸You aren't allowed to park in front of the building. (Toʻldiruvchi ega oʻrniga oʻtgan)
📖Dars #81 Bare infinitive (to qo'shimchasiz infinitiv) ishlatilishi
✳️ Quyidagi fe'llar oʻzidan keyin bare infinitive (to qo'shimchasiz infinitiv ) boʻlishini talab qiladi. Bu fe'llar nutqda juda koʻp qoʻllanilgani bois, men ularni buyuk fe'llar metaforasi bilan atayman.
✅ make - majburlamoq
✅ let - ruxsat bermoq, yo'l qo'ymoq
✅ have - yollamoq, koʻndirmoq
🔸Hot weather makes me feel tired. (Issiq havo meni charchatadi)
🔸Her parents wouldn't let her go out alone. (Uning ota-onasi unga yolg'iz koʻchaga chiqishga ruxsat berishmaydi.)
🔸I had Jack write all my notes. (Men Jekga hamma konspektlarimni yozdirdim.)
🔸I made him promise that he wouln't tell anyone what had happened.
✳️Majhul nisbatda:
🔸 We were made to wait for two hours. (Bizni ikki soat kutishga majbur qilishdi)
✳️ Let's (Let us) - Keling… iborasidan keyin ham bare infinitive qoʻllaniladi.
🔸Let's go swimming tonight. (Kelinglar, bugun kechqurun suzishga boramiz.)
✳️ Why/Why not….? - Nimaga/Nimaga…emas? iborasidan keyin ham bare infinitive qoʻllanishi lozim.
🔸Why wait for them? (Nimaga ularni kutamiz?)
🔸Why not go to a restaurant tonight? (Nimaga kechqurun restoranga bormaymiz? (boraylik degan ma'noda)
✳️ anything but/… nothing but/except+bare infinitive qurilmasining ishlatilishiga ham e’tibor bering:
🔸He does nothing but yawn at the lessons. (U darsda faqat esnab o'tiradi)
✳️ Agar ketma-ket bir nechta infinitiv qoʻllaniladigan boʻlsa, ikkinchi fe'l to qo'shimchasiz ishlatiladi.
🔸 We decided to come and see you.
✳️ Quyidagi fe'llar oʻzidan keyin bare infinitive (to qo'shimchasiz infinitiv ) boʻlishini talab qiladi. Bu fe'llar nutqda juda koʻp qoʻllanilgani bois, men ularni buyuk fe'llar metaforasi bilan atayman.
✅ make - majburlamoq
✅ let - ruxsat bermoq, yo'l qo'ymoq
✅ have - yollamoq, koʻndirmoq
🔸Hot weather makes me feel tired. (Issiq havo meni charchatadi)
🔸Her parents wouldn't let her go out alone. (Uning ota-onasi unga yolg'iz koʻchaga chiqishga ruxsat berishmaydi.)
🔸I had Jack write all my notes. (Men Jekga hamma konspektlarimni yozdirdim.)
🔸I made him promise that he wouln't tell anyone what had happened.
✳️Majhul nisbatda:
🔸 We were made to wait for two hours. (Bizni ikki soat kutishga majbur qilishdi)
✳️ Let's (Let us) - Keling… iborasidan keyin ham bare infinitive qoʻllaniladi.
🔸Let's go swimming tonight. (Kelinglar, bugun kechqurun suzishga boramiz.)
✳️ Why/Why not….? - Nimaga/Nimaga…emas? iborasidan keyin ham bare infinitive qoʻllanishi lozim.
🔸Why wait for them? (Nimaga ularni kutamiz?)
🔸Why not go to a restaurant tonight? (Nimaga kechqurun restoranga bormaymiz? (boraylik degan ma'noda)
✳️ anything but/… nothing but/except+bare infinitive qurilmasining ishlatilishiga ham e’tibor bering:
🔸He does nothing but yawn at the lessons. (U darsda faqat esnab o'tiradi)
✳️ Agar ketma-ket bir nechta infinitiv qoʻllaniladigan boʻlsa, ikkinchi fe'l to qo'shimchasiz ishlatiladi.
🔸 We decided to come and see you.
📖Dars #82 Ham gerundiy, ham infinitiv bilan ishlatiladigan fe'llar (1-qism)
✳️ Ingliz tilida (oldingi darslarda o'rganilgan fe'llardan tashqari) qaysi fe'ldan keyin gerundiy yoki infinitiv ishlatilishining qat'iy qoidasi yoʻq. Ammo siz fe'lning ma'nosidan kelib chiqib, undan keyin nima qoʻllanishini bilib olishingiz mumkin.
1️⃣ Gerundiyda ifodalangan ish-harakat asosiy fe'l bilan bir vaqtda sodir boʻladigan yoki undan oldin sodir boʻlgan ish-harakatni ifodalaydi:
🔸 I enjoy swimming. (bir vaqtda sodir boʻladi…suzayotganda zavqlanaman)
🔸 I regret buying that coat. (sotib olish oldin boʻlgan…sotib olganimdan afsusdaman)
2️⃣ Infinitivda ifodalangan ish-harakat asosiy fe'ldagi ish-harakatdan keyin sodir boʻladigan ish-harakatni bildiradi.
🔸We hope to see you next week. (hozir umid qilaman seni keyingi hafta koʻrishga)
🔸We decided to buy a new house.(oldin qaror qildik, endi sotib olamiz)
✳️ Quyidagi ro'yxatda bir necha fe'llarning ham gerundiy, ham infitiniv bilan qoʻllanish holatlarini koʻrib chiqamiz:
▫️to remember - esga tushmoq (oldin esga tushib, keyin biror ish-harakatni bajarsak) remember+to infinitive qoʻllaniladi.
🔸I remembered to post the letter which was urgent. (…esimga tushdi va keyin xatni joʻnatdim.)
▫️to remember - xotirlamoq, eslamoq (avval, oʻtmishda sodir boʻlgan ish-harakatni eslasak) remember+gerund qoʻllaniladi.
🔸 I still remember walking with Jane along the river. (Men haligacha Jeyn bilan daryo boʻylab sayr qilganimni eslayman.)
▫️to regret - afsusda boʻlmoq (biror xabarni aytishda regret to say/to tell/to inform/ to confirm/to report fe'llari bilan qoʻllaniladi.)
🔸I regret to tell you that your application hasn't been accepted. (Sizning hujjatingiz qabul qilinmaganligini aytishdan afsusdaman.)
▫️to regret - pushaymon boʻlmoq (avval qilingan ishdan afsusda boʻlish ma'nosida gerundiy bilan qoʻllaniladi)
🔸I regret being so rude to her. (Unga qoʻpol munosabatda boʻlganimdan pushaymonman.)
🔸He regrets buying (or having bought) an Opel. He would rather have bought a BMW.
▫️to try - urinmoq, harakat qilmoq ma'nosida to+infinitive bilan qoʻllaniladi.
🔸I tried to open the door but I couldn't. (Men eshikni ochishga harakat qildim, ammo qoʻlimdan kelmadi.)
🔸Please try to be quiet when you come home. Everybody will be asleep.
▫️to try - sinab koʻrmoq ma'nosida gerundiy bilan qoʻllaniladi.
🔸If you don't like Coca-Cola, try drinking Pepsi. (Agar Koka-Kolani yoqtirmasang, Pepsi ichib koʻr.)
🔸If the mashine doesn't work, try pressing the green button again. (Agar uskuna ishlamasa, yashil tugmani yana bosib ko'ring)
✳️ Ingliz tilida (oldingi darslarda o'rganilgan fe'llardan tashqari) qaysi fe'ldan keyin gerundiy yoki infinitiv ishlatilishining qat'iy qoidasi yoʻq. Ammo siz fe'lning ma'nosidan kelib chiqib, undan keyin nima qoʻllanishini bilib olishingiz mumkin.
1️⃣ Gerundiyda ifodalangan ish-harakat asosiy fe'l bilan bir vaqtda sodir boʻladigan yoki undan oldin sodir boʻlgan ish-harakatni ifodalaydi:
🔸 I enjoy swimming. (bir vaqtda sodir boʻladi…suzayotganda zavqlanaman)
🔸 I regret buying that coat. (sotib olish oldin boʻlgan…sotib olganimdan afsusdaman)
2️⃣ Infinitivda ifodalangan ish-harakat asosiy fe'ldagi ish-harakatdan keyin sodir boʻladigan ish-harakatni bildiradi.
🔸We hope to see you next week. (hozir umid qilaman seni keyingi hafta koʻrishga)
🔸We decided to buy a new house.(oldin qaror qildik, endi sotib olamiz)
✳️ Quyidagi ro'yxatda bir necha fe'llarning ham gerundiy, ham infitiniv bilan qoʻllanish holatlarini koʻrib chiqamiz:
▫️to remember - esga tushmoq (oldin esga tushib, keyin biror ish-harakatni bajarsak) remember+to infinitive qoʻllaniladi.
🔸I remembered to post the letter which was urgent. (…esimga tushdi va keyin xatni joʻnatdim.)
▫️to remember - xotirlamoq, eslamoq (avval, oʻtmishda sodir boʻlgan ish-harakatni eslasak) remember+gerund qoʻllaniladi.
🔸 I still remember walking with Jane along the river. (Men haligacha Jeyn bilan daryo boʻylab sayr qilganimni eslayman.)
▫️to regret - afsusda boʻlmoq (biror xabarni aytishda regret to say/to tell/to inform/ to confirm/to report fe'llari bilan qoʻllaniladi.)
🔸I regret to tell you that your application hasn't been accepted. (Sizning hujjatingiz qabul qilinmaganligini aytishdan afsusdaman.)
▫️to regret - pushaymon boʻlmoq (avval qilingan ishdan afsusda boʻlish ma'nosida gerundiy bilan qoʻllaniladi)
🔸I regret being so rude to her. (Unga qoʻpol munosabatda boʻlganimdan pushaymonman.)
🔸He regrets buying (or having bought) an Opel. He would rather have bought a BMW.
▫️to try - urinmoq, harakat qilmoq ma'nosida to+infinitive bilan qoʻllaniladi.
🔸I tried to open the door but I couldn't. (Men eshikni ochishga harakat qildim, ammo qoʻlimdan kelmadi.)
🔸Please try to be quiet when you come home. Everybody will be asleep.
▫️to try - sinab koʻrmoq ma'nosida gerundiy bilan qoʻllaniladi.
🔸If you don't like Coca-Cola, try drinking Pepsi. (Agar Koka-Kolani yoqtirmasang, Pepsi ichib koʻr.)
🔸If the mashine doesn't work, try pressing the green button again. (Agar uskuna ishlamasa, yashil tugmani yana bosib ko'ring)
📖Dars #83 Ham gerundiy, ham infinitiv bilan ishlatiladigan fe'llar (2-qism)
✳️ Quyidagi ro'yxatda bir necha fe'llarning ham gerundiy, ham infitiniv bilan qoʻllanish holatlarini koʻrib chiqamiz:
1️⃣ to forget - esdan chiqarmoq, yoddan koʻtarilmoq degan ma'nolarda to infinitive bilan qoʻllaniladi. Ish-harakat bajarilmay qoladi.
🔸I forgot to lock the door, it was left open. (Eshikni kalitga yopish yodimdan koʻtarilibdi, u ochiq qoldi.)
▫️to forget - unutmoq, esdan chiqarmoq degan ma'nolarda avval sodir boʻlgan ish-harakatni eslay olmaslikni bildiradi va gerundiy bilan qoʻllaniladi.
🔸I forgot lending you any money. (Sizga qarzga pul berganimni eslay olmayapman)
2️⃣ to stop - toʻxtamoq (biror ish qilish maqsadida) ma'nosida to infinitive bilan qoʻllaniladi.
🔸He stopped to smoke. (U chekish uchun toʻxtadi.)
🔸After 2 hours we stopped to have a snack. (Ikki soatdan keyin biz tamaddi qilib olish uchun toʻxtadik.)
▫️to stop - toʻxtatmoq, tugatmoq (biror ish-qilishni) degan ma'nolarida gerundiy bilan qoʻllaniladi.
🔸He stopped smoking. (U chekishni toʻxtatdi/tashladi)
🔸When she came in, we stopped talking. (U kirganida, biz gaplashishni toʻxtatdik)
3️⃣ to need - kerak, lozim boʻlmoq ma'nolarida gapning egasi shaxs (ish-harakat bajaruvchisi) boʻlganda aniq nisbatda to+infinitive bilan qoʻllaniladi.
🔸I need to get up early tomorrow. (Men ertaga erta turishim lozim)
▫️to need - kerak, lozim boʻlmoq majhul nisbat ma'nosida gerund bilan qoʻllaniladi.
🔸My car needs cleaning. (Mashinam tozalanishi kerak.)
🔸My grandmother is old. She needs looking after.
💡Yuqoridagi ma'noda to want/require fe'llari ham gerundiy bilan qoʻllaniladi.
🔸My car wants cleaning.
4️⃣ to go on - biror ish qilishda davom etish ma'nosida gerundiy bilan qoʻllaniladi.
🔸We must change our ways. We can't go on living like this any more.
▫️to go on - biror ish qilishdan ikkinchi ishga oʻtish ma'nosida to+infinitive bilan qoʻllaniladi.
🔸Jack was busy writing letters. Then he went on to do his homework.
5️⃣ to mean - biror ish qilishni anglatadi, bildiradi degan ma'noda gerundiy bilan qo'llaniladi.
🔸 In those days, being a student meant spending long hours in the library. (O'sha paytlarda talaba bo'lish kutubxonada uzoq vaqtlab o'tirishni bildirar edi)
▫️to mean - niyatda bo'lmoq degan ma'noda to+infinitive bilan qo'llaniladi.
🔸Sorry, I didn't mean to hurt your feelings. (Kechirasiz, Sizni ko'nglingizga tegish niyatim yo'q edi)
6️⃣ to learn/teach - biror fanni o'rganish/o'rgatish, dars berish ma'nosida gerundiy bilan qo'llaniladi.
🔸 She teaches painting at a local adult education centre.
▫️to learn/teach - biror ish qilishni o'rganish/o'rgatish, ko'nikmaga ega bo'lish ma'nosida to+infinitive bilan qo'llaniladi.
🔸 I'd love to learn to paint well.
7️⃣ to imagine/consider - o'ylamoq, tasavvur (hayol) qilmoq degan ma'nosida gerundiy bilan qo'llaniladi.
🔸 I'm considering going to evening classes.
🔸 Imagine being a graduate!
▫️to imagine/consider - (sifatida) bilmoq, (sifatida) tasavvur qilmoq degan ma'nosida to+infinitive bilan qo'llaniladi.
🔸 Everyone considers it to be the best grammar book on the market.
🔸I imagine him to be a good teacher.
❤️If you want to do some good to your friends 👉 just share this post
✳️ Quyidagi ro'yxatda bir necha fe'llarning ham gerundiy, ham infitiniv bilan qoʻllanish holatlarini koʻrib chiqamiz:
1️⃣ to forget - esdan chiqarmoq, yoddan koʻtarilmoq degan ma'nolarda to infinitive bilan qoʻllaniladi. Ish-harakat bajarilmay qoladi.
🔸I forgot to lock the door, it was left open. (Eshikni kalitga yopish yodimdan koʻtarilibdi, u ochiq qoldi.)
▫️to forget - unutmoq, esdan chiqarmoq degan ma'nolarda avval sodir boʻlgan ish-harakatni eslay olmaslikni bildiradi va gerundiy bilan qoʻllaniladi.
🔸I forgot lending you any money. (Sizga qarzga pul berganimni eslay olmayapman)
2️⃣ to stop - toʻxtamoq (biror ish qilish maqsadida) ma'nosida to infinitive bilan qoʻllaniladi.
🔸He stopped to smoke. (U chekish uchun toʻxtadi.)
🔸After 2 hours we stopped to have a snack. (Ikki soatdan keyin biz tamaddi qilib olish uchun toʻxtadik.)
▫️to stop - toʻxtatmoq, tugatmoq (biror ish-qilishni) degan ma'nolarida gerundiy bilan qoʻllaniladi.
🔸He stopped smoking. (U chekishni toʻxtatdi/tashladi)
🔸When she came in, we stopped talking. (U kirganida, biz gaplashishni toʻxtatdik)
3️⃣ to need - kerak, lozim boʻlmoq ma'nolarida gapning egasi shaxs (ish-harakat bajaruvchisi) boʻlganda aniq nisbatda to+infinitive bilan qoʻllaniladi.
🔸I need to get up early tomorrow. (Men ertaga erta turishim lozim)
▫️to need - kerak, lozim boʻlmoq majhul nisbat ma'nosida gerund bilan qoʻllaniladi.
🔸My car needs cleaning. (Mashinam tozalanishi kerak.)
🔸My grandmother is old. She needs looking after.
💡Yuqoridagi ma'noda to want/require fe'llari ham gerundiy bilan qoʻllaniladi.
🔸My car wants cleaning.
4️⃣ to go on - biror ish qilishda davom etish ma'nosida gerundiy bilan qoʻllaniladi.
🔸We must change our ways. We can't go on living like this any more.
▫️to go on - biror ish qilishdan ikkinchi ishga oʻtish ma'nosida to+infinitive bilan qoʻllaniladi.
🔸Jack was busy writing letters. Then he went on to do his homework.
5️⃣ to mean - biror ish qilishni anglatadi, bildiradi degan ma'noda gerundiy bilan qo'llaniladi.
🔸 In those days, being a student meant spending long hours in the library. (O'sha paytlarda talaba bo'lish kutubxonada uzoq vaqtlab o'tirishni bildirar edi)
▫️to mean - niyatda bo'lmoq degan ma'noda to+infinitive bilan qo'llaniladi.
🔸Sorry, I didn't mean to hurt your feelings. (Kechirasiz, Sizni ko'nglingizga tegish niyatim yo'q edi)
6️⃣ to learn/teach - biror fanni o'rganish/o'rgatish, dars berish ma'nosida gerundiy bilan qo'llaniladi.
🔸 She teaches painting at a local adult education centre.
▫️to learn/teach - biror ish qilishni o'rganish/o'rgatish, ko'nikmaga ega bo'lish ma'nosida to+infinitive bilan qo'llaniladi.
🔸 I'd love to learn to paint well.
7️⃣ to imagine/consider - o'ylamoq, tasavvur (hayol) qilmoq degan ma'nosida gerundiy bilan qo'llaniladi.
🔸 I'm considering going to evening classes.
🔸 Imagine being a graduate!
▫️to imagine/consider - (sifatida) bilmoq, (sifatida) tasavvur qilmoq degan ma'nosida to+infinitive bilan qo'llaniladi.
🔸 Everyone considers it to be the best grammar book on the market.
🔸I imagine him to be a good teacher.
❤️If you want to do some good to your friends 👉 just share this post
📖Dars #84 Ham gerundiy, ham infinitiv bilan ishlatiladigan fe'llar (3-qism)
✳️ Ingliz tilidagi quyidagi fe'llardan keyin ma'noda hech qanday oʻzgarishsiz gerundiy yoki to+infinitive qoʻllana oladi.
✅ to begin - boshlamoq
✅ to continue - davom ettirmoq
✅ to start - boshlamoq
✅ to bother - urinmoq, harakat qilmoq
✅ to intend - niyatda boʻlmoq
🔸He began/started/continued to shout.
🔸He began/started/continued shouting.
⚠️ Yuqoridagi gaplarda ma'no juda yaqin, lekin gapda ikkita -ing qoʻshilgan fe'l ketma-ket qoʻllanishidan saqlanish kerak.
🔸 It is starting raining. (❌notoʻg'ri)
🔸 It is starting to rain. (✅toʻg'ri)
✳️to help - yordam bermoq fe'li oʻzidan keyin to+infinitive yoki bare infinitive bilan qoʻllanishi mumkin.
🔸They helped us to clean the windows.
🔸They helped us clean the windows.
✳️Ammo can't help/couldn't help - oʻzini toʻxtatolmaslik, oʻzini tiyolmaslik ma'nolarida oʻzidan keyin gerundiy bilan qoʻllaniladi.
🔸He is so funny. Every time I see him, I can't help smiling. (U juda kulguli. Har gal uni koʻrganimda oʻzimni jilmayishdan toʻxtatolmayman)
🔸I am very sorry. Someone pushed me and I couldn't help dropping the glasses. (Juda afsusdaman. Birov meni itarib yubordi va men stakanni tashlab yuborishdan oʻzimni toʻxtatolmadim)
✳️ be afraid to do something - biror ish qilishga qoʻrqmoq ma'nosida qoʻllanadi. Bu vaziyatda biz qoʻrqishimizga asos boʻladigan xavf haqiqatan mavjud boʻladi.
🔸The sea was rough. We were afraid to swim in the sea. (Dengiz toshqin edi. Biz dengizda choʻmilishga qoʻrqdik)
🔸The streets of the city are very dangerous at night. People are afraid to go out. (Tunda shahar koʻchalari juda xavfli. Odamlar tashqariga chiqishdan qoʻrqishadi.)
✳️ be afraid of doing something - biror ish qilishdan xavfsiramoq degan ma'noda qoʻllanadi. Odatda, bu vaziyatda qoʻrqishimizga asos boʻladigan xavf mavjud boʻlmaydi, lekin uning ehtimoli bor.
🔸I don't usually carry my passport with me. I am afraid of losing it. (Men odatda pasportim oʻzim bilan olib yurmayman. Men uni yoqotib qoʻyishdan qoʻrqaman/xavfsirayman.)
🔸We rushed to the station. We were afraid of missing the train. (Biz vokzalga shoshildik. Biz poyezdni oʻtkazib yuborishdan qoʻrqdik.)
✳️ chance of doing something - biror ish qilishga imkoniyat (omad) borligini bildiradi.
🔸She has a very good chance of passing the exam. (Uning imtihondan oʻtish imkoniyati juda yaxshi.)
✳️ chance to do something - biror ish qilishga imkoniyat (vaqt) borligini bildiradi.
🔸Sorry, but I didn't have a chance to look at your application. (Kechirasiz, lekin sizning hujjatingizni koʻrib chiqishga imkoniyatim (vaqtim) boʻlmadi)
✳️ opportunity to do something va opportunity of doing something qurilmalari ham yuqoridagi holatdagidek qoʻllaniladi.
✳️ Ingliz tilidagi quyidagi fe'llardan keyin ma'noda hech qanday oʻzgarishsiz gerundiy yoki to+infinitive qoʻllana oladi.
✅ to begin - boshlamoq
✅ to continue - davom ettirmoq
✅ to start - boshlamoq
✅ to bother - urinmoq, harakat qilmoq
✅ to intend - niyatda boʻlmoq
🔸He began/started/continued to shout.
🔸He began/started/continued shouting.
⚠️ Yuqoridagi gaplarda ma'no juda yaqin, lekin gapda ikkita -ing qoʻshilgan fe'l ketma-ket qoʻllanishidan saqlanish kerak.
🔸 It is starting raining. (❌notoʻg'ri)
🔸 It is starting to rain. (✅toʻg'ri)
✳️to help - yordam bermoq fe'li oʻzidan keyin to+infinitive yoki bare infinitive bilan qoʻllanishi mumkin.
🔸They helped us to clean the windows.
🔸They helped us clean the windows.
✳️Ammo can't help/couldn't help - oʻzini toʻxtatolmaslik, oʻzini tiyolmaslik ma'nolarida oʻzidan keyin gerundiy bilan qoʻllaniladi.
🔸He is so funny. Every time I see him, I can't help smiling. (U juda kulguli. Har gal uni koʻrganimda oʻzimni jilmayishdan toʻxtatolmayman)
🔸I am very sorry. Someone pushed me and I couldn't help dropping the glasses. (Juda afsusdaman. Birov meni itarib yubordi va men stakanni tashlab yuborishdan oʻzimni toʻxtatolmadim)
✳️ be afraid to do something - biror ish qilishga qoʻrqmoq ma'nosida qoʻllanadi. Bu vaziyatda biz qoʻrqishimizga asos boʻladigan xavf haqiqatan mavjud boʻladi.
🔸The sea was rough. We were afraid to swim in the sea. (Dengiz toshqin edi. Biz dengizda choʻmilishga qoʻrqdik)
🔸The streets of the city are very dangerous at night. People are afraid to go out. (Tunda shahar koʻchalari juda xavfli. Odamlar tashqariga chiqishdan qoʻrqishadi.)
✳️ be afraid of doing something - biror ish qilishdan xavfsiramoq degan ma'noda qoʻllanadi. Odatda, bu vaziyatda qoʻrqishimizga asos boʻladigan xavf mavjud boʻlmaydi, lekin uning ehtimoli bor.
🔸I don't usually carry my passport with me. I am afraid of losing it. (Men odatda pasportim oʻzim bilan olib yurmayman. Men uni yoqotib qoʻyishdan qoʻrqaman/xavfsirayman.)
🔸We rushed to the station. We were afraid of missing the train. (Biz vokzalga shoshildik. Biz poyezdni oʻtkazib yuborishdan qoʻrqdik.)
✳️ chance of doing something - biror ish qilishga imkoniyat (omad) borligini bildiradi.
🔸She has a very good chance of passing the exam. (Uning imtihondan oʻtish imkoniyati juda yaxshi.)
✳️ chance to do something - biror ish qilishga imkoniyat (vaqt) borligini bildiradi.
🔸Sorry, but I didn't have a chance to look at your application. (Kechirasiz, lekin sizning hujjatingizni koʻrib chiqishga imkoniyatim (vaqtim) boʻlmadi)
✳️ opportunity to do something va opportunity of doing something qurilmalari ham yuqoridagi holatdagidek qoʻllaniladi.
📖Dars #85 like/would like va o'xshash fe'llarning gerundiy yoki to infinitiv bilan qo'llanishi
✳️ Umumiy qoidaga ko'ra, quyidagi fe'llardan keyin fe'lning gerundiy shakli qoʻllaniladi.
✅ to like - yoqtirmoq;
✅ to love - sevmoq;
✅ to hate - nafratlanmoq;
✅ to dislike - nafratlanmoq;
✅ to mind - qarshi bo’lmoq;
✅ can't stand - toqat qilolmaslik;
✅ to enjoy - zavqlanmoq
✅ can't bear - chidolmaslik
🔸Ann hates flying. (Anna samolyotda uchishni yomon ko'radi)
🔸Why do you dislike living here? (Nimaga bu yerda yashashni yomon ko'rasiz?)
🔸I don't like people shouting at me. (Men odamlarni menga baqirishlarini yoqtirmayman)
✳️ to love/to hate/can't bear fe'llaridan keyin ma'noda deyarli farqsiz to+infitinive ham qoʻllanishi mumkin.
🔸I love meeting/to meet people. (Men odamlar bilan uchrashishni juda yoqtiraman)
🔸I can't bear being/to be alone. (Men yolg'iz qo'lishga toqat qilolmayman)
⚠️ Ammo to enjoy/to dislike/to mind/can't stand fe'llaridan keyin har doim gerundiy qoʻllaniladi
🔸I enjoy being alone.
🔸Tom doesn't mind working at night.
✳️ to like - yoqtirmoq fe'li oʻzidan keyin gerundiy yoki to+infinitive bilan ma'noda biroz farq bilan qoʻllanishi mumkin.
1️⃣ like+gerundiy - biror ish qilishni yoqtirmoq (zavq beradi degan ma'noda) qoʻllaniladi.
🔸I like (=enjoy) walking in the garden. (Men bog'da sayr qilishni yoqtiraman)
🔸Do you like cooking? (Sizga ovqat qilish yoqadimi?)
2️⃣ like+to infinitive - biror ish qilishni yoqtirmoq (toʻg'ri deb hisoblash) ma'nosida qoʻllaniladi.
🔸I like to pay the bills without delays. (Men hisoblarni kechiktirmasdan toʻlashni yoqtiraman = toʻg'ri deb hisoblayman.)
🔸Mary likes people to be on time. (Mari odamlarni vaqtida kelishlarini yoqtiradi = yaxshi deb hisoblaydi.)
⚠️ Ammo would like/would love/would hate/would prefer fe'llaridan keyin har doim to+infinitive qoʻllaniladi.
🔸Would you like to come with us after dinner?
🔸I'd love to be able to travel around the world.
🔸Would you prefer to have dinner now or later?
✅ Qiyoslang:
🔸I like playing tennis. (Men tennish oʻynashni yoqtiraman…umumiy holat)
🔸I would like to play tennis today. (Men tennis oʻynashni xohlayman...muayyan vaziyat)
✳️ Ammo would mind/would appreciate fe'lidan keyin har doim gerundiy qoʻllanishi lozim.
🔸 Would you mind closing the door, please? (Eshikni yopib yubora olasizmi?)
🔸 I would appreciate you keeping it a secret. (Sizdan buni sir saqlashni so'rab qolgan bo'lardim)
✳️ Oʻtgan zamonda amalga oshmay qolgan ishlar uchun istak yoki pushaymonlikni bildirishda would like/would love/would hate/would prefer fe'llaridan keyin perfect infinitiv (to have +V3(ed) qoʻllaniladi.
🔸We would like to have gone on holiday but we didn't have enough money. (Biz ta'tilga chiqishni xohlagandik, lekin yetarlicha pulimiz yo'q edi)
🔸Poor old Tom! I would hate to have been in his position. (Bechora qariya Tom! Uning o'rnida bo'lishni xohlamagan bo'lardim)
❤️If you want to do some good to your friends 👉 just share this post
✳️ Umumiy qoidaga ko'ra, quyidagi fe'llardan keyin fe'lning gerundiy shakli qoʻllaniladi.
✅ to like - yoqtirmoq;
✅ to love - sevmoq;
✅ to hate - nafratlanmoq;
✅ to dislike - nafratlanmoq;
✅ to mind - qarshi bo’lmoq;
✅ can't stand - toqat qilolmaslik;
✅ to enjoy - zavqlanmoq
✅ can't bear - chidolmaslik
🔸Ann hates flying. (Anna samolyotda uchishni yomon ko'radi)
🔸Why do you dislike living here? (Nimaga bu yerda yashashni yomon ko'rasiz?)
🔸I don't like people shouting at me. (Men odamlarni menga baqirishlarini yoqtirmayman)
✳️ to love/to hate/can't bear fe'llaridan keyin ma'noda deyarli farqsiz to+infitinive ham qoʻllanishi mumkin.
🔸I love meeting/to meet people. (Men odamlar bilan uchrashishni juda yoqtiraman)
🔸I can't bear being/to be alone. (Men yolg'iz qo'lishga toqat qilolmayman)
⚠️ Ammo to enjoy/to dislike/to mind/can't stand fe'llaridan keyin har doim gerundiy qoʻllaniladi
🔸I enjoy being alone.
🔸Tom doesn't mind working at night.
✳️ to like - yoqtirmoq fe'li oʻzidan keyin gerundiy yoki to+infinitive bilan ma'noda biroz farq bilan qoʻllanishi mumkin.
1️⃣ like+gerundiy - biror ish qilishni yoqtirmoq (zavq beradi degan ma'noda) qoʻllaniladi.
🔸I like (=enjoy) walking in the garden. (Men bog'da sayr qilishni yoqtiraman)
🔸Do you like cooking? (Sizga ovqat qilish yoqadimi?)
2️⃣ like+to infinitive - biror ish qilishni yoqtirmoq (toʻg'ri deb hisoblash) ma'nosida qoʻllaniladi.
🔸I like to pay the bills without delays. (Men hisoblarni kechiktirmasdan toʻlashni yoqtiraman = toʻg'ri deb hisoblayman.)
🔸Mary likes people to be on time. (Mari odamlarni vaqtida kelishlarini yoqtiradi = yaxshi deb hisoblaydi.)
⚠️ Ammo would like/would love/would hate/would prefer fe'llaridan keyin har doim to+infinitive qoʻllaniladi.
🔸Would you like to come with us after dinner?
🔸I'd love to be able to travel around the world.
🔸Would you prefer to have dinner now or later?
✅ Qiyoslang:
🔸I like playing tennis. (Men tennish oʻynashni yoqtiraman…umumiy holat)
🔸I would like to play tennis today. (Men tennis oʻynashni xohlayman...muayyan vaziyat)
✳️ Ammo would mind/would appreciate fe'lidan keyin har doim gerundiy qoʻllanishi lozim.
🔸 Would you mind closing the door, please? (Eshikni yopib yubora olasizmi?)
🔸 I would appreciate you keeping it a secret. (Sizdan buni sir saqlashni so'rab qolgan bo'lardim)
✳️ Oʻtgan zamonda amalga oshmay qolgan ishlar uchun istak yoki pushaymonlikni bildirishda would like/would love/would hate/would prefer fe'llaridan keyin perfect infinitiv (to have +V3(ed) qoʻllaniladi.
🔸We would like to have gone on holiday but we didn't have enough money. (Biz ta'tilga chiqishni xohlagandik, lekin yetarlicha pulimiz yo'q edi)
🔸Poor old Tom! I would hate to have been in his position. (Bechora qariya Tom! Uning o'rnida bo'lishni xohlamagan bo'lardim)
❤️If you want to do some good to your friends 👉 just share this post
📖Dars #86 prefer/would rather/would sooner
✳️ to prefer - afzal koʻrmoq fe'li oʻzidan keyin ham gerundiy, ham to+infinitive bilan qoʻllanishi mumkin. Ammo fe'llarning ishlatilish qurilmasida ozgina farq bor.
1️⃣ prefer doing something TO doing something else
🔸 I prefer driving to traveling by train. (Men poyezdda sayohat qilishdan mashinada ketishni afzal koʻraman.)
2️⃣prefer to do something RATHER THAN do something else
🔸I prefer to drive rather than travel by train. (Men poyezdda sayohat qilishdan mashinada ketishni afzal koʻraman.)
⚠️ Ammo would prefer dan keyin har doim to+infinitive qoʻllaniladi.
🔸 I would prefer to stay at home rather than go to the cinema.
✳️ would rather birikmasi ham ma'no jihatdan would prefer ga oʻxshaydi, ammo undan keyin bare infinitive (to'siz infinitive) qoʻllanishi kerak.
🔸Shall we go by train?
▫️ No, I would prefer to go by car.
▫️ No, I would rather go by car.
✳️ Inkor shakli would rather not+bare infinitive qurilmasida qoʻllaniladi.
🔸I would rather not go out today. I'm tired. (Bugun ko'chga chiqmayman. Men charchaganman)
✳️ would rather fe'lining qurilmasiga e'tibor bering.
▫️ would rather do something THAN do something else
🔸I would rather stay at home than go out today.
✳️ Oʻtgan zamonda amalga oshmagan istaklar uchun esa would rather+perfect infinitive qoʻllaniladi.
🔸 Yesterday I had to stay at home. But I would rather have gone to the cinema. (Kecha men uyda qo'lishimga to'g'ri keldi. Lekin kinoteatrga borishni xohlagandim)
✳️ would rather qurilmasining yana bir o'ziga xos qo'llanish holati mavjud. Agar biz birovning biror ish-harakat amalga oshirishini yoki qilmasligini xohlasak, va buni muloyim tarzda bildirmoqchi bo'lsak, quyidagi qurilma qoʻllaniladi:
▫️I would rather you/Tom/they+oʻtgan zamon
🔸Shall I stay here? (Shu yerda qolaymi?)
▫️I would rather you came with us. (Menimcha, biz bilan kelganingiz yaxshi)
🔸Shall I tell them the news? (Ularga yangiliklarni aytaymi?)
▫️ I would rather you didn't. (Menimcha, aytmaganingiz ma'qul)
⚠️ Yuqoridagi gaplarda oʻtgan zamon qoʻllansada, ish-harakat amalga oshishi hozirgi yoki kelasi zamonga tegishli boʻladi.
🔸 I would rather you cooked the dinner now.
⚠️ O'tgan zamondagi holatlar uchun esa uzoq o'tgan zamon ishlatiladi.
🔸I'd rather you had been/hadn't been present.
🔸I'd rather he had told/hadn't told me about it.
✳️ would sooner+bare infinitive qurilmasi ham would rather kabi ma'noda va qurilmalarda ishlatiladi.
🔸 I would sooner give up sleep than miss my evening class.
🔸 I would sooner not talk about it now.
🔸I would sooner he didn 't know about it till I've talked to Pete.
❤️If you want to do some good to your friends 👉 just share this post
✳️ to prefer - afzal koʻrmoq fe'li oʻzidan keyin ham gerundiy, ham to+infinitive bilan qoʻllanishi mumkin. Ammo fe'llarning ishlatilish qurilmasida ozgina farq bor.
1️⃣ prefer doing something TO doing something else
🔸 I prefer driving to traveling by train. (Men poyezdda sayohat qilishdan mashinada ketishni afzal koʻraman.)
2️⃣prefer to do something RATHER THAN do something else
🔸I prefer to drive rather than travel by train. (Men poyezdda sayohat qilishdan mashinada ketishni afzal koʻraman.)
⚠️ Ammo would prefer dan keyin har doim to+infinitive qoʻllaniladi.
🔸 I would prefer to stay at home rather than go to the cinema.
✳️ would rather birikmasi ham ma'no jihatdan would prefer ga oʻxshaydi, ammo undan keyin bare infinitive (to'siz infinitive) qoʻllanishi kerak.
🔸Shall we go by train?
▫️ No, I would prefer to go by car.
▫️ No, I would rather go by car.
✳️ Inkor shakli would rather not+bare infinitive qurilmasida qoʻllaniladi.
🔸I would rather not go out today. I'm tired. (Bugun ko'chga chiqmayman. Men charchaganman)
✳️ would rather fe'lining qurilmasiga e'tibor bering.
▫️ would rather do something THAN do something else
🔸I would rather stay at home than go out today.
✳️ Oʻtgan zamonda amalga oshmagan istaklar uchun esa would rather+perfect infinitive qoʻllaniladi.
🔸 Yesterday I had to stay at home. But I would rather have gone to the cinema. (Kecha men uyda qo'lishimga to'g'ri keldi. Lekin kinoteatrga borishni xohlagandim)
✳️ would rather qurilmasining yana bir o'ziga xos qo'llanish holati mavjud. Agar biz birovning biror ish-harakat amalga oshirishini yoki qilmasligini xohlasak, va buni muloyim tarzda bildirmoqchi bo'lsak, quyidagi qurilma qoʻllaniladi:
▫️I would rather you/Tom/they+oʻtgan zamon
🔸Shall I stay here? (Shu yerda qolaymi?)
▫️I would rather you came with us. (Menimcha, biz bilan kelganingiz yaxshi)
🔸Shall I tell them the news? (Ularga yangiliklarni aytaymi?)
▫️ I would rather you didn't. (Menimcha, aytmaganingiz ma'qul)
⚠️ Yuqoridagi gaplarda oʻtgan zamon qoʻllansada, ish-harakat amalga oshishi hozirgi yoki kelasi zamonga tegishli boʻladi.
🔸 I would rather you cooked the dinner now.
⚠️ O'tgan zamondagi holatlar uchun esa uzoq o'tgan zamon ishlatiladi.
🔸I'd rather you had been/hadn't been present.
🔸I'd rather he had told/hadn't told me about it.
✳️ would sooner+bare infinitive qurilmasi ham would rather kabi ma'noda va qurilmalarda ishlatiladi.
🔸 I would sooner give up sleep than miss my evening class.
🔸 I would sooner not talk about it now.
🔸I would sooner he didn 't know about it till I've talked to Pete.
❤️If you want to do some good to your friends 👉 just share this post