2-SAVOL
Ham shaklan, ham talaffuz jihatidan oʻxshash bu ikki harfni oʻzbeklar orasida adashtirish juda ham koʻp uchraydi. Shu adashtirishlardan biri biz sizga Ona tili darslarida tushuntirgan bir ibora mazmunining oʻzgarib ketishiga sabab boʻlgan. Agar "Oʻzbek tilining izohli lugʻati"ga ishonsak, ushbu ibora tarkibidagi eng muhim soʻzning 8 ta maʼnosi bor. Ulardan biri quyidagicha: ikki voqea, hodisa yoki payt oʻrtasidan oʻtgan vaqt, fursat.
Diqqat savol: siz bizga oʻsha iboraning toʻgʻri variantini yozib bering.
@birgap
Ham shaklan, ham talaffuz jihatidan oʻxshash bu ikki harfni oʻzbeklar orasida adashtirish juda ham koʻp uchraydi. Shu adashtirishlardan biri biz sizga Ona tili darslarida tushuntirgan bir ibora mazmunining oʻzgarib ketishiga sabab boʻlgan. Agar "Oʻzbek tilining izohli lugʻati"ga ishonsak, ushbu ibora tarkibidagi eng muhim soʻzning 8 ta maʼnosi bor. Ulardan biri quyidagicha: ikki voqea, hodisa yoki payt oʻrtasidan oʻtgan vaqt, fursat.
Diqqat savol: siz bizga oʻsha iboraning toʻgʻri variantini yozib bering.
@birgap
👍2
3-SAVOL
Ushbu savolning javobini topishda maʼnodosh soʻzlarni yaxshiroq bilishingiz yordam beradi.
Fargʻona viloyati hududida bir shahar mavjud. Uning nomi bir son va suv obyektiga oid soʻz qoʻshilmasidan hosil boʻlgan. Nomdan oʻsha suv obyektidan shuncha miqdorda bor degan mazmun anglashiladi. Ammo koʻpchilik, yoʻq, bunday emas, aslida bu jannatga aloqador, yaʼni birinchi soʻz sonni anglatmaydi, talaffuz oʻzgarib shu holga kelib qolgan deyishadi.
Diqqat savol: siz bizga oʻsha shaharning hozirgi nomini emas, jannatga aloqador boʻlgan eski nomidagi birinchi soʻzni yozib bering.
@birgap
Ushbu savolning javobini topishda maʼnodosh soʻzlarni yaxshiroq bilishingiz yordam beradi.
Fargʻona viloyati hududida bir shahar mavjud. Uning nomi bir son va suv obyektiga oid soʻz qoʻshilmasidan hosil boʻlgan. Nomdan oʻsha suv obyektidan shuncha miqdorda bor degan mazmun anglashiladi. Ammo koʻpchilik, yoʻq, bunday emas, aslida bu jannatga aloqador, yaʼni birinchi soʻz sonni anglatmaydi, talaffuz oʻzgarib shu holga kelib qolgan deyishadi.
Diqqat savol: siz bizga oʻsha shaharning hozirgi nomini emas, jannatga aloqador boʻlgan eski nomidagi birinchi soʻzni yozib bering.
@birgap
👍4
4-SAVOL
Hozirgi savol darslarda oʻquvchilar tomonidan ishlatiladigan bir soʻzga aloqador. Matematikaga kirish uchun ona tili darsidan ruxsat soʻraydiganlar ham shu soʻzni albatta ishlatadi. Ammo hozir savol oʻsha soʻzning aborigen tilidagi koʻrinishiga bogʻliq. Matematikani yaxshi biladiganlar oʻsha aborigencha soʻzni qoʻllashlari mumkin.
Yevropaliklar esa ularni ilk bor 1770-yil uchratganlar. Gap kimlar yoki nimalar haqida ekanini tushunmagan boʻlsangiz ham savolga javob berishga harakat qilib koʻring.
@birgap
Hozirgi savol darslarda oʻquvchilar tomonidan ishlatiladigan bir soʻzga aloqador. Matematikaga kirish uchun ona tili darsidan ruxsat soʻraydiganlar ham shu soʻzni albatta ishlatadi. Ammo hozir savol oʻsha soʻzning aborigen tilidagi koʻrinishiga bogʻliq. Matematikani yaxshi biladiganlar oʻsha aborigencha soʻzni qoʻllashlari mumkin.
Yevropaliklar esa ularni ilk bor 1770-yil uchratganlar. Gap kimlar yoki nimalar haqida ekanini tushunmagan boʻlsangiz ham savolga javob berishga harakat qilib koʻring.
@birgap
👍5
5-SAVOL
Oʻzbek tilidagi ayrim soʻzlar qadimda biroz boshqacha boʻlgan. Masalan, tuproq emas, turpoq; yomgʻir emas, yogʻmir. Yaʼni bir harf oʻrni almashgan. Sharqiy Osiyo xalqlarining bir topishmogʻi javobi ham shunday soʻzlardan hisoblanadi.
Topishmoq quyidagicha:
Ikki jamalaksoch uchrashsa, dunyoni qorongʻilik bosadi.
Diqqat savol: topishmoqning javobini qadimgi oʻzbek tilidagi soʻz bilan yozib bering.
@birgap
Oʻzbek tilidagi ayrim soʻzlar qadimda biroz boshqacha boʻlgan. Masalan, tuproq emas, turpoq; yomgʻir emas, yogʻmir. Yaʼni bir harf oʻrni almashgan. Sharqiy Osiyo xalqlarining bir topishmogʻi javobi ham shunday soʻzlardan hisoblanadi.
Topishmoq quyidagicha:
Ikki jamalaksoch uchrashsa, dunyoni qorongʻilik bosadi.
Diqqat savol: topishmoqning javobini qadimgi oʻzbek tilidagi soʻz bilan yozib bering.
@birgap
👍1
6-SAVOL
Qoidani eslab qoling.
-gich qoʻshimchasining -kich hamda -qich shakllari ham bor.
Kommunistik siyosat paytida tejamkorlik rejimi sabab qish faslida UNDAN foydalanish taqiqlangan.
Diqqat savol: siz bizga uning nimaligini yuqori aniqlikda yozib bering.
@birgap
Qoidani eslab qoling.
-gich qoʻshimchasining -kich hamda -qich shakllari ham bor.
Kommunistik siyosat paytida tejamkorlik rejimi sabab qish faslida UNDAN foydalanish taqiqlangan.
Diqqat savol: siz bizga uning nimaligini yuqori aniqlikda yozib bering.
@birgap
👍2
7-SAVOL
Afsonani tinglang:
Buyuk ipak yoʻlida qatnab savdo qilganlar yoʻlda dam olgan kezlari oʻchoq oʻrnida atrofdan terib kelingan toshlardan foydalangan. Ketayotganda oʻchoqdagi olovni suv sepib oʻchirganlarida esa toshlar ovoz chiqarib, rangi oqarib qolgan.
Diqqat savol: Oʻzbekistondagi qaysi aholi yashash manzilining nomi ushbu afsonadan kelib chiqqan boʻlishi mumkin?
@birgap
Afsonani tinglang:
Buyuk ipak yoʻlida qatnab savdo qilganlar yoʻlda dam olgan kezlari oʻchoq oʻrnida atrofdan terib kelingan toshlardan foydalangan. Ketayotganda oʻchoqdagi olovni suv sepib oʻchirganlarida esa toshlar ovoz chiqarib, rangi oqarib qolgan.
Diqqat savol: Oʻzbekistondagi qaysi aholi yashash manzilining nomi ushbu afsonadan kelib chiqqan boʻlishi mumkin?
@birgap
👍4
8-SAVOL
Ushbu suratda bir soʻz yashirib qoʻyilgan.
Diqqat savol: siz bizga oʻsha yashirilgan soʻzning oʻzbek tilida ishlatiladigan muqobilini yozib bering.
@birgap
Ushbu suratda bir soʻz yashirib qoʻyilgan.
Diqqat savol: siz bizga oʻsha yashirilgan soʻzning oʻzbek tilida ishlatiladigan muqobilini yozib bering.
@birgap
👍2
9-SAVOL
Oshxonadan uzoqlashmagan holda davom etamiz.
Diqqat savol: yarim oy soʻzining fransuzchasini yozib bering.
@birgap
Oshxonadan uzoqlashmagan holda davom etamiz.
Diqqat savol: yarim oy soʻzining fransuzchasini yozib bering.
@birgap
🤔5
10-SAVOL
Ushbu ixtiro insoniyat rivojiga juda ham katta taʼsir oʻtkazgan. Yevropa reformatsiyasining yuzaga kelishida ham katta rol oʻynagan boʻlsa ne tong.
Tarixiy romanlardan birida oʻrta asrlar oxirida yashagan ruhoniy yoshlar “yangi nemis vabosi” kasofati bilan aynib ketayotganini aytgan.
Diqqat savol: Ruhoniy “yangi nemis vabosi” deb atagan ixtironi yozib bering.
@birgap
Ushbu ixtiro insoniyat rivojiga juda ham katta taʼsir oʻtkazgan. Yevropa reformatsiyasining yuzaga kelishida ham katta rol oʻynagan boʻlsa ne tong.
Tarixiy romanlardan birida oʻrta asrlar oxirida yashagan ruhoniy yoshlar “yangi nemis vabosi” kasofati bilan aynib ketayotganini aytgan.
Diqqat savol: Ruhoniy “yangi nemis vabosi” deb atagan ixtironi yozib bering.
@birgap
11-SAVOL
sogʻliqni saqlash vazirligi, milliy tiklanish demokratik partiyasi, xalq demokratik partiyasi, iqtisodiyot va moliya vazirligi, bosh vazir, senat raisi
Diqqat savol: Ona tili darslarida oʻrganilgan qoidalarni yaxshilab eslang va yuqoridagilar orasidan bitta ortiqchasini yozib bering.
@birgap
sogʻliqni saqlash vazirligi, milliy tiklanish demokratik partiyasi, xalq demokratik partiyasi, iqtisodiyot va moliya vazirligi, bosh vazir, senat raisi
Diqqat savol: Ona tili darslarida oʻrganilgan qoidalarni yaxshilab eslang va yuqoridagilar orasidan bitta ortiqchasini yozib bering.
@birgap
👍1
12-SAVOL
Savol ham, javob ham qisqa.
X bir daqiqada ikki marta, bir soniyada esa bir marta uchraydi.
Diqqat savol: X ni yozib bering.
@birgap
Savol ham, javob ham qisqa.
X bir daqiqada ikki marta, bir soniyada esa bir marta uchraydi.
Diqqat savol: X ni yozib bering.
@birgap
13-SAVOL
Ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilaridan biri oʻzi foydalanayotgan ijtimoiy tarmoqni UNGA oʻxshatadi. Foydalanuvchining fikricha, UNI ochib qaraysiz, arzigulik hech narsa yoʻqligini koʻrasiz, lekin buni bila turib birozdan keyin UNI yana ochib koʻrasiz. U narsa deyarli hammaning uyida bor, demak siz ham bunday holatga duch kelgan boʻlishingiz tabiiy.
Diqqat savol: oʻtgan oʻyindagi xatoni takrorlamasdan, Uning nima ekanini aniq yozib bering.
@birgap
Ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilaridan biri oʻzi foydalanayotgan ijtimoiy tarmoqni UNGA oʻxshatadi. Foydalanuvchining fikricha, UNI ochib qaraysiz, arzigulik hech narsa yoʻqligini koʻrasiz, lekin buni bila turib birozdan keyin UNI yana ochib koʻrasiz. U narsa deyarli hammaning uyida bor, demak siz ham bunday holatga duch kelgan boʻlishingiz tabiiy.
Diqqat savol: oʻtgan oʻyindagi xatoni takrorlamasdan, Uning nima ekanini aniq yozib bering.
@birgap
👍2
14-SAVOL
Jamiyatimizda X ga nisbatan e’tiborni kuchaytirish tarafdorlari soni ortib bormoqda. Biroq ayrimlar X ga bee’tibor boʻlishga urinib, aybni goh texnikaga, goh vaqt tigʻizligiga toʻnkashadi. Umuman olganda X ni pisand qilmaydiganlar sizlarning orangizda ham topiladi. Bu nopisandlikdan emas, balki bilimsizlikdan, bilimga amal qilmaslikdan boʻlishi ham mumkin. Men sizga aytsam, agar oʻz vaqtida X ga amal qilinmaganiga e’tibor qaratilganida edi, balkim Pushkin bunchalik erta oʻlmagan boʻlar edi.
Diqqat savol: X ning nima ekanini ikki soʻzda yozib bering.
@birgap
Jamiyatimizda X ga nisbatan e’tiborni kuchaytirish tarafdorlari soni ortib bormoqda. Biroq ayrimlar X ga bee’tibor boʻlishga urinib, aybni goh texnikaga, goh vaqt tigʻizligiga toʻnkashadi. Umuman olganda X ni pisand qilmaydiganlar sizlarning orangizda ham topiladi. Bu nopisandlikdan emas, balki bilimsizlikdan, bilimga amal qilmaslikdan boʻlishi ham mumkin. Men sizga aytsam, agar oʻz vaqtida X ga amal qilinmaganiga e’tibor qaratilganida edi, balkim Pushkin bunchalik erta oʻlmagan boʻlar edi.
Diqqat savol: X ning nima ekanini ikki soʻzda yozib bering.
@birgap
👍3
15-SAVOL
Qadimda soʻzlarning biroz boshqacha talaffuz qilinganini bir necha bor takrorladik. Buni yodingizdan chiqarmaysiz degan umiddamiz.
Parij butun dunyoga sevgi shahri deya tanilgan. Men bunga qoʻshilmayman. Aslida haqiqiy sevgi shahri Markaziy Osiyoda. Bu shaharning nomi Toshkentda ham bot-bot tilga olinadi.
Diqqat savol: shahar nomini yozib bering
@birgap
Qadimda soʻzlarning biroz boshqacha talaffuz qilinganini bir necha bor takrorladik. Buni yodingizdan chiqarmaysiz degan umiddamiz.
Parij butun dunyoga sevgi shahri deya tanilgan. Men bunga qoʻshilmayman. Aslida haqiqiy sevgi shahri Markaziy Osiyoda. Bu shaharning nomi Toshkentda ham bot-bot tilga olinadi.
Diqqat savol: shahar nomini yozib bering
@birgap
👍1
16-SAVOL
Bu ikki soʻzni koʻplar adashtiradi, chunki ularni bir xil aytamiz. Biri Markaziy Osiyoga xos yegulik boʻlsa, ikkinchisi jonzotni anglatadi. Agar birinchi soʻz oʻrniga ikkinchi soʻzni qoʻllab yuborsangiz, sizga “akunamatata” deyishimiz mumkin.
Diqqat savol: shu ikki soʻzni yozib bering.
@birgap
Bu ikki soʻzni koʻplar adashtiradi, chunki ularni bir xil aytamiz. Biri Markaziy Osiyoga xos yegulik boʻlsa, ikkinchisi jonzotni anglatadi. Agar birinchi soʻz oʻrniga ikkinchi soʻzni qoʻllab yuborsangiz, sizga “akunamatata” deyishimiz mumkin.
Diqqat savol: shu ikki soʻzni yozib bering.
@birgap
👍1
17-SAVOL
Bu ibora 3 ta soʻzdan iborat va barcha soʻzlar bir xil harfdan boshlanadi. Ibora faqat erkaklarga qoʻllanadi va “ori, nomusi, vijdoni bor” degan ma’nolarda ishlatiladi.
Bir shoir harflar haqidagi she’rida katta “A” harfiga nisbatan ham shu iborani qoʻllagan. Lekin “Samsung” logotipiga bu ibora mos emas.
Diqqat savol: shu iborani yozib bering
@birgap
Bu ibora 3 ta soʻzdan iborat va barcha soʻzlar bir xil harfdan boshlanadi. Ibora faqat erkaklarga qoʻllanadi va “ori, nomusi, vijdoni bor” degan ma’nolarda ishlatiladi.
Bir shoir harflar haqidagi she’rida katta “A” harfiga nisbatan ham shu iborani qoʻllagan. Lekin “Samsung” logotipiga bu ibora mos emas.
Diqqat savol: shu iborani yozib bering
@birgap
👍5❤1
18-SAVOL
Ekranga diqqat qiling!
Tuyuq janrini bilasiz: 4 qatorli boʻladi, 3 ta qator oxirida yozilishi bir xil soʻzlar keladi. Ekranda sizga “oqlagan” tuyugʻi namuna sifatida berilgan.
Endi quyida sizga Erkin Vohidov ijodidan bir tuyuq keltirilgan. Yordam sifatida aytishimiz mumkinki, bu tuyuqda ham rang nomini uchratishimiz mumkin.
She’rim hali musavvada – ___ ,
Munaqqid, sen uni o’qib ____.
Qalamhaqi uchun shoshib nashr ettirdim,
Bizning yorga palto kerak – ___.
Diqqat savol: siz shu tuyuqda uchta qatorda tushirib qoldirilgan soʻzlarni yozib bering.
@birgap
Ekranga diqqat qiling!
Tuyuq janrini bilasiz: 4 qatorli boʻladi, 3 ta qator oxirida yozilishi bir xil soʻzlar keladi. Ekranda sizga “oqlagan” tuyugʻi namuna sifatida berilgan.
Endi quyida sizga Erkin Vohidov ijodidan bir tuyuq keltirilgan. Yordam sifatida aytishimiz mumkinki, bu tuyuqda ham rang nomini uchratishimiz mumkin.
She’rim hali musavvada – ___ ,
Munaqqid, sen uni o’qib ____.
Qalamhaqi uchun shoshib nashr ettirdim,
Bizning yorga palto kerak – ___.
Diqqat savol: siz shu tuyuqda uchta qatorda tushirib qoldirilgan soʻzlarni yozib bering.
@birgap
👍9
19-SAVOL
Ekranga diqqat qiling!
Savol muallifi yurtimiz mehmonlariga ayrim soʻzlarimizni oson yodlab qolish uchun siz koʻrib turgan variantlarni taklif qildi.
Bu variantlar umumiylikka ega nomlar sanalib, ular poytaxtimizga tashrif buyurgan xorijliklar uchun qoʻl kelishiga ishonamiz.
Diqqat savol: shu kabi variantlardan biri boʻlgan oxirgi jumlada qoldirib ketilgan sportchi nomini yozib bering.
@birgap
Ekranga diqqat qiling!
Savol muallifi yurtimiz mehmonlariga ayrim soʻzlarimizni oson yodlab qolish uchun siz koʻrib turgan variantlarni taklif qildi.
Bu variantlar umumiylikka ega nomlar sanalib, ular poytaxtimizga tashrif buyurgan xorijliklar uchun qoʻl kelishiga ishonamiz.
Diqqat savol: shu kabi variantlardan biri boʻlgan oxirgi jumlada qoldirib ketilgan sportchi nomini yozib bering.
@birgap
👍5
Javoblarni qanday eʼlon qilay?
Anonymous Poll
28%
Har bir savol izohiga yozing
53%
Har bir savol javobini alohida post qiling (tushuntirish bilan)
19%
Hamma javobni bitta post qilib yozing
👍8
1-savolning javobi: e va o harflari
Izoh: “Alifbe” kitobi va alifbo soʻzlari edi. Biror til harflarining maʼlum tartibda berilgan majmuyi – alifbo. Alifboni oʻrgatish uchun moʻljallangan kitob – alifbe.
2-savolning javobi: joniga ora kirmoq
Izoh: koʻpchilik bu iborani joniga oro kirmoq deb biladi, shunday aytadi va yozadi. Aslida bu ibora jon va muammoning oʻrtasiga tushish haqida boʻlib, oro emas, ora soʻzi ishlatilishi kerak.
3-savolning javobi: behisht
Izoh: Beshariq shahrining nomi beshta ariq emas, jannat mazmunini beruvchi behisht va ariq soʻzlaridan kelib chiqqan deydiganlar mavjud. Jannat soʻzining maʼnodoshlaridan biri behisht ekanini bilishingiz sizga yordam bergan boʻlishi kerak.
@birgap
Izoh: “Alifbe” kitobi va alifbo soʻzlari edi. Biror til harflarining maʼlum tartibda berilgan majmuyi – alifbo. Alifboni oʻrgatish uchun moʻljallangan kitob – alifbe.
2-savolning javobi: joniga ora kirmoq
Izoh: koʻpchilik bu iborani joniga oro kirmoq deb biladi, shunday aytadi va yozadi. Aslida bu ibora jon va muammoning oʻrtasiga tushish haqida boʻlib, oro emas, ora soʻzi ishlatilishi kerak.
3-savolning javobi: behisht
Izoh: Beshariq shahrining nomi beshta ariq emas, jannat mazmunini beruvchi behisht va ariq soʻzlaridan kelib chiqqan deydiganlar mavjud. Jannat soʻzining maʼnodoshlaridan biri behisht ekanini bilishingiz sizga yordam bergan boʻlishi kerak.
@birgap
👍5