Oʻquvchilarni sinfda qoldirish tizimini amalga qaytarish lozim deb bilaman.

Hamma oʻz aqliy yoshiga mos paytda bitirsin maktabni.

P.S. albatta, buning oʻz yoʻrigʻi bor. Pala-partish qoldirib tashlash ham yaramaydi.

@birgap

AQSHning Texas shtatida “Charter schools” mudirligi bor. Charter maktablari ham davlat maktabi boʻlib, oddiy maktablardan oʻquvchi soni kamligi, STEAMga asoslangani va istagan hududdan kelib oʻqish imkoniyati borligi bilan farq qiladi (AQSHda ham maktabga “propiska”ga qarab olishadi).

“Charter schools” mudirligi direktor oʻrinbosari oʻzbek olim ayoli, pedagogika fanlari doktori, Abdulla Oripovning qizlari Mavluda Oripova ekan. Yaqinda shu opa bilan dildan suhbatlashgan edik. Baholash borasida qilmoqchi boʻlgan oʻzgarishlarimiz haqidagi fikrlari, AQSHdagi holat haqida koʻp narsalarni soʻrab, bilib oldim.

Shu suhbatda koʻtarilgan, oʻsha kundan beri xayolimdan ketmayotgan bir holatni aytib bergim keldi.

Texas shtatida ham darsga xalal beradigan, oʻqituvchini hurmat qilmaydigan, gapga kirmaydigan oʻquvchilar juda koʻp ekan. Baʼzi maktablarda politsiya ham yurarkan. Yaʼni umuman tinchlanmagan oʻquvchini maktab hovlisida yurgan politsiya zobitiga topshirib qutulisharkan. Texas oʻqituvchilariga ham oʻquvchini urish, kaltaklash taqiqlangan ekan. Yaʼni oʻquvchi butkul tarbiyasiz boʻlsa ham uni oʻqitishga majbur ekanlar, chunki davlat maktabi.

Shunday boʻlsa ham oʻqituvchining qoʻlida ajoyib richag bor ekan. Yaʼni oʻquvchining tarbiyasiga qoʻyiladigan minus baholar. Masalan, oʻquvchi gap qaytarsa -5 ball ishlab oladi. Shunday ballar maʼlum davrda -40 ga yetganda oʻquvchining ota-onasiga rasmiy xat borarkan. Bu holat takrorlanaversa, oʻquvchining papkasi tayyorlanib tarbiyasizlar oʻqiydigan maxsus maktabga joʻnatilarkan.

Oʻzimizdagi holat haqida oʻylay ketdim. Bizda ham toʻpolonchilar koʻp, qoni buzilgan oʻquvchilar talaygina. Bizda ham oʻquvchini urish mumkin emas. Oʻqituvchining qoʻlidan kaltakni olib qoʻydik, lekin oʻrniga birorta ham richag bermadik. Yaʼni oʻqituvchida oʻquvchiga qarshi qoʻllay oladigan qurolning oʻzi qolmadi hisob. Bori ham oʻqituvchining ziyoniga ishlaydi, bir tashvishini oʻn qiladigan xilidan.

Texasdagi shu amaliyotni yaxshilab oʻrganib, sinov tariqasida qoʻllab koʻrish kerak ekan. Bu oʻzaro tiyib turish tamoyilini eslatib yuboradi. Ota-ona rasmiy xatni olgach bolasining tarbiyasi ustida ishlashi kerak, ishlamasa, marhamat, qattiq rejimdagi sifatsiz taʼlim uning farzandini kutib turadi. Davlat oʻz resurslarini foydasiz oʻquvchiga ishlatib oʻtirmaydi.

P.S. bu gaplarni 1,5 yil oldin yozganman. Hozir toʻliq oʻqituvchi boʻlib ishlab aytamanki, oʻquvchilarni maxsus tarbiyasizlar maktabiga yuborish yechim emas. Yechim ancha ichkarida. Uzoq yoʻl bosish kerak yechimga borguncha. 20 yildan ortiq vaqt davomida pishirgan oshimiz. Ichamiz ham.

@birgap

Elektron kitoblarni qogʻoz kitoblardan koʻra deyarli 1 barobar sekin oʻqirkanman.

Mayli, miyalaringni portlatmayman. 2 barobar sekin oʻqirkanman demoqchiman.

@birgap

Bugun adabiyot darsida berilgan asar tahlilidan keyin biroz vaqt ortib qoldi. Oʻquvchilarning tanqidiy fikrlash koʻnikmasiga qoʻshayotgan hissamni oshirish maqsadida bir savol berdim:

Bolalar, hozir men bir qoʻshiqqa ishlangan klipdan parcha qoʻyaman. Klipning oʻsha joyini koʻrdim-u izohlarga: "Professionalroq klipmeyker ishlatmabsizlar-da", deb yozdim. Sizlar nega shunaqa deb yozganimni topishingiz kerak.

Klip shu:

https://youtu.be/ljHEg503RQQ?si=btNIqjo3v2pRAkkd

Men klipning 1:11-soniyasidayoq xulosa qilib boʻlgan edim. Keyin oʻquvchilar bilan yarmigacha koʻrdik. Boshqa kamchiliklarni ham topishdi.

Sizlar ham urinib koʻringlar.

P.S. hamma oʻqituvchilar shunaqami, yurgan yoʻlida uchragan narsadan darsda qanday foydalansam ekan deb yuradigan. Bu klipni ham YouTubeda shunchaki koʻrib qolgan edim. Abdujalil Qoʻqonovning mashhur qoʻshiqlaridan birini qanday kover qilgan ekan deb koʻrgandim.

@birgap

Oʻzbekistonda blogerlarni qoʻllab-quvvatlash uchun "Tirikchilik" nomli platforma ishga tushibdi.

Oʻzingiz doim kuzatib boradigan blogerni choychaqa berish orqali qoʻllab-quvvatlashingiz mumkin ekan.

Masalan, quyidagi havolaga oʻtib, turli toʻlov tizimlari orqali menga choychaqa uzatishingiz mumkin:

https://tirikchilik.uz/shokirtursun

Choychaqaning minimal miqdori 5000 soʻm ekan.

Ushbu xizmatga ulanish orqali men ham kanalim faoliyatini yaxshilashni niyat qilganman. Oʻqituvchilar uchun koʻproq foydali qilmoqchiman. Oʻzim darslarda ishlatadigan topshiriqlar, taqdimotlar, darslik boʻyicha qoʻshimcha manbalar, nazorat ishlarini ulashib bormoqchiman. Bundan tashqari, oʻzim oʻqigan pedagogikaga oid kitoblar, turli tadqiqotlarning xulosalarini ham berib boraman. Darslarimni jonli yoyinda koʻpaytirish ham niyat qilingan (lekin buning uchun oʻquvchilarimdan ruxsat olish kerak).

Choychaqa berish majburiy emas.

P.S. sinab koʻrdim, hech qanday xavfli tomoni yoʻq, kartangiz firibgarlar qoʻliga oʻtmaydi. Faqat yuqorida koʻrsatilgan havola orqali kirishingiz kerak.

@birgap

Menimcha, ushbu asarni hamma oʻqituvchilar, ayniqsa, maktabdagi rahbar xodimlar oʻqishi shart.

Bloeg egasiga choychaqa qoldirish uchun havola:
https://tirikchilik.uz/shokirtursun

@birgap

Javob

60 yoshlardagi vrach oldiga hamshira kiradi, bemor sizni tanirkan, soʻrayapti deydi. Vrach borib qarasa, yoshlikdagi suygani. Keyin vrach eslay ketadi. Tanishgan kunlarini. Taxminan 25 yoshligini.

Demak, voqealar 1989-1990-yillarda boʻlyapti. Chunki 60-25=35; 2024-35=1989.

Yigit va qiz kutubxonada bir-biriga urilib ketadi. Kutubxona javonlarida esa 2021-, 2023-yillarda chiqqan kitoblar.

Yigitning qoʻlida iWatch soatlar.

Qizning onasida smartfon avlodiga tegishli telefon.

Xullas, shunaqa qoʻl uchida ishlangan klip.

Oʻquvchilarga qoʻyib berganimki, ularning tanqidiy, tahliliy fikrlashini oʻssin. Turli mediamahsulotlarga baho berishni oʻrgansin.

@birgap

Zahiriddin Muhammad Bobur hayoti va ijodiga bagʻishlangan sayt ishga tushibdi.

Saytdan Bobur haqidagi hamma narsani topish mumkinga oʻxshayapti:

- Kutubxona boʻlimida qoʻlyozmalar, ilmiy izlanishlar, mediamahsulotlar;
- Shajara boʻlimida Boburning shajarasi;
- Virtual sayohat boʻlimida Boburga aloqador joylarga virtual sayohat qilish.

https://baburid.uz/

@birgap

#kitobtavsiya
"Jelsomino yolgʻonchilar mamlakatida" – barcha, ayniqsa, oʻqituvchi va jurnalistlar oʻqishi shart boʻlgan asar.

Janni Rodari nega mashhur emasligini hamon tushuna olmayman.

Undan ham koʻproq tushunmaydiganim – bu asarning tarjimasi oʻsha davr senzurasidan qanday oʻtgan?

@birgap

Kanalda bugundan boshlab har kuni ikkita test chiqadi. Bitta test soʻzlar izohiga oid, ikkinchi test imlova savodxonlikka oid. Testlardan olingan bilim hayotingizda bir marta boʻlsa-da kerak boʻlib qolishi mumkin.

@birgap

"Alohida mavzu" loyihasining navbatdagi sonidan ba'zi iqtiboslar:

Axborot yetkazishda erkinlik (soʻz erkinligi) boʻlmas ekan, ta'lim rivojlanmay qolaveradi. Chunki soʻz erkinligi yoʻq joyda hech kim biror sohada tadqiqot ham qilmaydi.

Ilmni diniy va dunyoviyga ajratishimiz notoʻgʻri. Biz har qanday ilmni musulmon oʻlaroq qanday talqin qilamiz degan masalani koʻrsak bas.

Bizning ajdodlarimiz naql bilan oʻrganiladigan bilim (dinga oid) va aql bilan oʻrganiladigan bilim (fanga oid)ni bir oʻzanga olib kela olganlari uchun buyuk edi.

Ulamolarimiz aytgan, mudarris va masjid imomlari jamiyatdagi oʻrta tabaqadan yaxshiroq yashashi kerak. Shunda ilmga qiziqish ortadi.

Islom ulamolarining bir ta'rifi bor: kishi olim boʻlishi uchun hamma fandan nimadir bilishi kerak va bitta fandan hamma narsani bilishi kerak.

Oʻqituvchining oyligi masalasida gap ketsa, ularning yetarli miqdorda koʻp oylik olishi doimiy orzuligicha qoladimi deyman-da.

Oʻqituvchining oyligini $1000 qilamiz deyishgan edi, endi $1000 yetmaydi.

@birgap

Taqlid soʻzlar mavzusida taqdimot.

PDF nusxasi izohlarda turibdi.

Meni moddiy qoʻllab-quvvatlash uchun:

https://tirikchilik.uz/shokirtursun

@birgap

Taqlid soʻzlar mavzusini mustahkamlash uchun topshiriqlar.

Bu topshiriqlarni A5 formatda, orqa-oldi qilib chiqarsa, bitta oq qogʻoz ikki oʻquvchiga yetadi.

Meni moddiy qoʻllab-quvvatlash uchun:

https://tirikchilik.uz/shokirtursun

@birgap