Şokir Tursun qaraşlari
5.47K subscribers
930 photos
151 videos
225 files
1.13K links
Şokir Tursunning şaxsiy telegram kanali.

Izoh yoza oliş uçun bu guruhga qöşiling:
https://t.me/+OqHqsY_POQtkY2Iy

Fikr yuritiladigan mavzular:
Til öqitish metodikasi
Ona tili va öqiş savodxonligi darsliklari
Ona tili darsliklari
Ta'lim
Download Telegram
Farzandlarimizni ilm-fanga qiziqtirish uchun kichkinagina tajriba!

Shu yilning 30 iyul kuni “Perseverance” nomli marskezar Mars sayyorasiga uchirilgan edi. “Perseverance” roverida maxsus chip boʻlib, unda 10 milliondan ortiq odamning ismi va familiyasi yozib qoʻyilgan. Endi ularning ismi abadiy Mars sayyorasida qoladi. Toʻgʻri, siz oʻz ismingizni bu chipga kiritib qoʻyishga biroz kech qoldingiz. Lekin keyingi parvozlar uchun hozirning oʻzida tekin roʻyxatdan oʻtishingiz mumkin. Roʻyxatga olinganingizdan keyin sizga maxsus “chipta” ham beriladi. Bu chipta bilan bemalol Marsga “uchish” mumkin😂

Gaplarni Saʼdullo Quronovdan oʻgʻirladim.

Marsga chipta kerak boʻlsa, bu yerga kiring 👇
https://mars.nasa.gov/participate/send-your-name/future
Aql yoshda emas - boshda deyishardi-ku!

Bugun qiziq ish boʻldi. Menga ta'lim berganlardan kimdir ustimdan Prezident administratsiyasiga arzi hol kiritibdi. Emishki, mening darsliklar yaratishda qatnashishim oʻquvchilarni savodsiz qilishga xizmat qilayotgan ekan. Oʻzim hali bola boʻlib, darslik oʻqishga muhtojligim bor ekan.

Toʻgʻri, hali yosh ekanimni, tajribam juda koʻp emasligini bundan tashqari oʻqiydigan narsalarim koʻp ekanini tan olaman. Bular darsliklar men sabab savodsizlikka yetaklashiga asos boʻla olmaydi. Yana bu gapni aql yoshda emas - boshda deb oʻqitgan oʻqituvching aytib tursa alam qilarkan-ey.

Oʻsha professor duch kelgan odam darslik yozyapti degan iddao ham keltiradi. Uzr-ku oʻsha aytilgan darslikni yozganlarning hammasi filologiya fanlari nomzodi (mendan tashqari). Oʻzi darsliklarni professorlar yozsin degan qoidani bilmas ekanman.

Yana bir kulgili iddao - puli bor odam darslik yozyapti. Bu quruq tuhmat, bu uchun oʻsha "professor"ni (kimligini aytishmadi) sudga berishim mumkin. Ya'ni u men mualliflar jamoasiga pora berib kirganimni aytmoqda. Bu katta tuhmat. Darslik yozib boyib ham ketganimiz yoʻq, aslida.

Darsliklardagi xatolarni koʻrsatishim mumkin degan ekanlar, marhamat, aytsinlar, bilaylik qayerda xato qilayotganimizni, issigʻida toʻgʻrilaylik.

Yana aytiladiki, Endi oʻylab koʻring oʻsha toʻrtinchi kurs talabasi yozgan darslikni oʻqigan oʻquvchi kim boʻlishi mumkin? Uzr, siz yozgan darslikdan ta'lim olganlar kim boʻldi? Shuni ham bilaylik degim keladi. Men qoʻshilgan darsliklar bolani koʻr, qoidaboz, maddoh qilib emas, har masalaga tanqidiy nigoh bilan qaray oladigan, obyektiv munosabat bildira oladigan shaxs boʻlib yetishishiga xizmat qiladi. Buni 12 yildan keyin koʻrasiz, Inshaalloh!

Oʻsha "professor" kim ekanini bilmayman, lekin har doim birinchi tilni oʻqitish yondashuvlari, ularni amalda qoʻllash borasida debat qilishga tayyorman. Bilaman, oʻsha "professor" bunga koʻnmaydi, axir men yosh bola boʻlsam, men bilan bahslashishga or qiladilar. Men oʻsha kunni intiq kutaman!

Baribir oʻsha odamga rahmat! Shu inson sabab tizimdagi hamma meni tanib oldi😂 Yana ham mashhur boʻlib ketdim bir kunda.

Kanalga ulanish: @birgap
Metod va metodologiyaning pedagogika va ilmiy ish yozishda turlicha ma'no anglatishini bilasizmi? Ikki atamaning ma'nolarini-chi?

Quyidagi yoʻnaltmada siz uchun ba'zi ma'lumotlarni keltirdim. Bu metod hamda metodologiya tushunchalarining men bilgan anglamlaridir.

https://shokiryuldash.medium.com/metod-va-metodologiyaning-farqi-nimada-6a845cc74516

Kanalga ulanish: @birgap
"Korpus nima?" degan savolga oʻzimcha javob izlagan, maʼlum maʼnoda javob bergan ekanman. Yozganimga bir yildan oshibdi (1 yil-u 6 oy) lekin ulashib qoʻyaveryapman.

Hozir fikrlarim oʻzgargan boʻlishi mumkin, lekin bu yerdagi fikrlarni rad etmayman. Keyinroq fursat boʻlganda korpus haqida yana gaplashamiz.

https://shokiryuldash.blogspot.com/2020/06/korpus-nima-korpus-tilshunosligi.html

Kanalga ulanish: @birgap
Meni filolog sifatida qiynaydigan bir qoʻshiq haqida yozmasam boʻlmaydi. Shu qoʻshiqni nimasini sevib eshitishlariga tushunmayman. Maza-matrasi noma'lum bu qoʻshiqda na matn yaxshi, na musiqa. Toʻgʻri odamlar jonli, kompyuter ishlov bermagan ovozni sogʻingandi deyishingiz mumkin, lekin bu qoʻshiqni filologlar ham sevib eshitayotganiga umuman tushunmay qoldim. Keling matnni tahlil qilamiz:

Birinchi toʻrt qator yaxshi, biror nima demayman, saviyasi jaa boʻlmasa ham el qatori yozilgan:

Visoling dil qoʻmsaydi, qaysar yurak koʻnmaydi,
Bundan ogʻir dard boʻlmaydi, janonim-a janonim.
Daydi dilim, telba dilim, takrorlaydi isming tilim,
Anor koʻksim tilim-tilim, hayronim-a hayronim.


Men umuman tushunmaydigani keyingi toʻrtlikdan boshlanadi:

Yetolmayman imkonim yoʻq, uzun yoʻllar boʻldi qisqa,
Muhabbatsiz oʻlganim yoʻq, janonim-a janonim.
Sevdim desam kulganding-a, sezdirmayin kuyganding-a,
Meni yomon suyganding-a, sarsonim-a sarsonim.

Qiziq, odam yetolmasligi uchun uzun yoʻl qisqarishi emas, qisqa yoʻl uzayishi kerak shekilli, yo meni mantigʻim ishlamay qoldimi? Muhabbatsiz oʻlganim yoʻq degani nimasi? Bu bilan sensiz ham yashayapman demoqchimi? Unda nima qilardi qoʻshiq aytib. Keyingi qatorlarni esa shunchaki yodingizda saqlab turing, yana qaytamiz.

Vasling izlab kim topdi? Mehring izlab kim topdi?
Bizga baxt eshik yopdi, armonim-a armonim.
Ozoringdan oʻlsaydim, qolmasmidi armonim,
Suymasang ham suysaydim, janonim-a janonim.

Endi bunisi nima degani. Yuqoridagi toʻrtlikda sevdim desam kulganding, sezdirmay kuyganding degan edi, men oʻylovdimki, qizni ham koʻngli bor ekan, lekin endi bu yerda suymasang ham suysaydim deyapti. Shunda qiz suyarmidi, suymasmidi? Ayni mana shu qator bilan bolaning ham suyishi shubha ostida qolib ketdi, suysaydim degani hali suymayman, endi suysam qani edi degani-da axir.

Gulga qiyos etmam sira, sen qalbim tilib ketgan,
Gul tikonin mendan soʻra, yomonim-a yomonim.
Yuragimga tigʻdek botar, gulim desam tikoning,
Ikki oʻtda kuyib oʻtar, Kamroning-a Kamroning,

Yana oʻsha gap, gulga qiyos etmam sira deydi-da, saldan keyin gulim desam tikoning deydi, Hammasi chalkashib ketdi-yu Karl! Kamronimiz esa ikki oʻtda kuyib oʻtarkan, qaysi ikki oʻtda? She'r davomida bitta oʻtni ham koʻrolmadik-ku hali.

Endi savol: shu bemaza matnli qoʻshiqni nimasini sevyapsizlar? Turgan bitgani chalkashlik, badiiyati nolga teng. Ovoz bilan musiqa "vaauv" boʻlsa ham mayli edi.

Kanalga ulanish: @birgap
👍3
Barcha Ona tili oʻqituvchilariga bagʻishlayman.

Ona tili o‘qituvchisiga

Mahliyojon, bilmaysan,
Ko‘zingga oshiqligim.
-"Shokir aytadi", degan,
So‘zingga oshiqligim.

Tushunmadim deb atay,
Jig‘ingga tekkim kelar.
Yuragingni egallab,
Imzoyim chekkim kelar.

Xoling - nuqta belgisi,
Qavs - qayrilma qoshlaring.
Yoddan chiqmas yodlatgan,
Unli-yu undoshlaring.

Yuzlaringga termulsam,
Bo‘pketarsan g‘alati.
Balki dardim anglarsan,
Tag‘in Xudo biladi...

Ustozimsan, tengdoshsan,
Nima qilay ko‘ngilda.
Qo‘l uzatsam ketdik deb,
Sal erigin, ko‘ngilda.

Tengdoshini suyganni,
Deyisharkan teng tentak.
Ustozini suyganlar,
Tentakdanam eng tentak.

Har eshikka yozilgan
- Balandlatmang ovozni.
Qo‘shib qo‘ymoq lozimdur
- SEVIB QOLMANG USTOZNI!!!

Shokir Yo‘ldosh

P.S.: bu she'rni abituriyentligimda yozganman (2016-yil), fitna qilmanglar. Hozir topib oldim qayta shunga hamma ona tili oʻqituvchilariga bagʻishlab qoʻya qoldim. Ayniqsa, oʻzi tengilarga dars oʻtadiganlariga.

Qizlar, sizlar oʻz ismingizni qoʻyib oʻqishingiz mumkin, shaxsan oʻzim ruxsat beraman☺️

Kanalga ulanish: @birgap
Ertaga qiziq kun! Oʻzbekiston tarixida birinchi marta shekilli (balkim menga shunaqa tuyulgandir) darslik mualliflari hamda oʻqituvchilar oʻzaro suhbatga kirishadi. Oʻqituvchilar bilan mualliflar oʻrtasida ommaviy uchrashuv boʻladi.

1-2-sinf Ona tili va oʻqish savodxonligi darsliklari, metodik qoʻllanmalari, mashq daftarlari mualliflari bilan uchrashuvda qatnashmoqchi boʻlsangiz @domlajon kanalini kuzatib boring. Ertaga 19-00da ovozli yoki video chat boʻladi.

Mezbonlar:
Iroda Azimova - filologiya fanlari nomzodi, dotsent

Klaraxon Mavlonova - pedagogika fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD), dotsent

Sa'dulla Quronov - filologiya fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD)

Shokir Tursun - Respublika ta'lim markazi xodimi

Anor Umbetova - Qibray tumani 9-maktab oʻqituvchisi

Mualliflar oʻqituvchilarni qiziqtirayotgan savollarga javob berishadi.

P.S.: iltimos mualliflarga nima uchun darsliklar kech yetib borgani, mashq daftari va oʻqituvchi kitobi kechikayotgani haqida savol bermang, bu ularning qoʻlidagi narsa emas, ularga bogʻliq boʻlgan jarayon emas. Mualliflar bilan mazmun borasida istagancha gaplashish mumkin.

Kanalga ulanish: @birgap
Bu yil hisobidan soʻnggi ish boʻlsa kerak...

Alloh xayrli qilsin!

UNESCO tomonidan tashkil qilingan hayotiy koʻnikmalarni rivojlantirish borasidagi loyihada ishlagandim. Orada qoʻllanma ham yozdik, meni ham sal-pal qoʻlim tekkandi, mualliflar qatoriga kiritishibdi.

Ushbuda oʻquvchilarda mediasavodxonlik, global fuqarolik, zoʻravonlikka qarshi turish, liderlik va yetakchilik hamda tadbirkorlik koʻnikmalarini rivojlantirish boʻyicha filologiya fanlari misolida baʼzi tavsiyalar mavjud.

Kanalga ulanish: @birgap
Ilk bor darslik mualliflari darslar qanday oʻtilayotgani haqida oʻqituvchilar bilan muloqot oʻrnatmoqda

Quvonarlisi, ular bugun darslik yuzasidan har qanday fikr ochiq. Ayni vaqtda mualliflar boʻlib oʻtayotgan ovozli chat davomida berilgan eʼtirozlarga munosabat bildirish bilan birgalikda dars jarayonlaridagi qiziqarli vaziyatlar haqida ham ma'lumotga ega bo'lishmoqda.

Ona tili darsligidagi “Sharikning tugʻilgan kuni” matn yuzasidan bir oʻqituvchining farzandi onasiga shunday savollarni beribdi:
1. Aya, biz nega itimizni tugʻilgan kunini nishonlamaymiz?
2. Nega itimizni olib kelgan joyimizdan uning qachon tugʻilganini soʻrab olmaganmiz?

Respublika taʼlim markazi mutaxassisi Shokir Tursunov mazkur vaziyatni izohlar ekan : “Xulosa qilyapmanki, biz maqsadga asta-sekin erisha olyapmiz! Bu boladagi ilk savollar”, - dedi.

Kanalga obuna bo'lish:👇👇👇
Telegram | Facebook | Instagram | You Tube
👍1
"Bolalar bizning darsligimiz bilan fikrlaydigan boʻlib qolmadi, ular avval ham fikrlardi. Biz darslarda ularga fikr bildirishga imkon yaratib berdik, xolos"

©️Ona tili va o'qish savodxonligi darsligi muallifi Iroda Azimova

👉Batafsil

Kanalga obuna bo'lish:👇👇👇
Telegram | Facebook | Instagram | You Tube
​​Men seni sevaman, eshityapsanmi, hey dunyo, men Zuhalni sevaman

Yaqinda "Diydor" teatr studiyasiga borgandik. "Kapalak tushi" spektaklini koʻrdik. Ushbu teatr studiyasi mening teatr borasida steretiplarimni buzib tashladi.

Bu yerda sahna shu qadar yaqinki, istalgan tomoshabin qoʻl uzatsa aktyorlarga yetadi.

Bu yerda dekoratsiya yoʻq. Hammasini oʻzingiz tasavvur qilasiz, aktyorlar bunga yordam berishadi. Dasturxondagi yemaklar, yaylovdagi qoʻzilar, bogʻdagi gullar hamda ularning hidi - hammasini oʻzingiz tasavvur qilasiz.

Siz ham sahnaning ichida rol oʻynayotganday boʻlasiz. Aktyorlarning koʻzingizga qarab turib soʻzlashi sizni sahna asarining ichiga olib kirib ketadi.

"Kapalak tushi"dan menga yoqqan jumlalar

1.
Har bir davlatda haqiqatni aytib turadigan bitta odam boʻlishi kerak. Eng muhimi u bittadan koʻpaymasligi kerak.

2. - Sen biror qizni qoʻlini ushlamagan, yanoqlaridan oʻpmaganmisan?
- Ha, ushlamadim, oʻpmadim.
- Balkim, oltin behi tushlar ham koʻrarsan?
- Ha, qayerdan bildingiz?
- Ey, eshityapsizlarmi, mening mamlakatimda pok inson haliyam bor ekan!

3. - Zuhal, men seni sevaman, men seni sevamaaaan!
- Jiming, birov eshitmasin!
- Nega, butun dunyo bilsin, men Zuhalni sevaman, eshityapsizlarmi, sevamaaan!
- Jiming, uyalaman! (Mana shu joyida maza qildim-da, juda yoqib ketdi shu joyi)

Xullas, yanvar oyida yana ish boshlaydi studiya, siz ham borib koʻring, maza qilasiz.

Kanalga ulanish: @birgap
Hozir qiziq holatni birgalikda kuzatamiz.

Men savol beraman, sizlar izohda javob berasizlar.

Savol: Odamlar nima qilyapti?

Kanalga ulanish: @birgap
Şokir Tursun qaraşlari
Hozir qiziq holatni birgalikda kuzatamiz. Men savol beraman, sizlar izohda javob berasizlar. Savol: Odamlar nima qilyapti? Kanalga ulanish: @birgap
Keling, stereotiplar haqida gaplashamiz.

Men yuqoridagi rasmni qoʻydim va savol berdim. Javob berganlarning hammasi darrov "Zakovat" oʻyinida boʻlgani kabi turli javoblar keltira boshladi. Qizigʻi ushbu javoblar chuqur tahlil qilish, bir necha holatlarni xulosalash orqali olinayotgani, xuddi intellektual oʻyinlarda beriladigan javoblarga oʻxshab ketdi.

Nega ekanini bilasizmi?

Biz oʻrganib qolganmiz, bunday savollar ortida, albatta, qandaydir bizni chalgʻitishga qaratilgan mantiq yotadi. Odatda intellektual oʻyinlarda shunday-ku toʻgʻrimi? Hammani mana shu his aldadi.

Savolga e'tibor beringlar, men shunchaki odamlar nima qilyapti deb soʻradim. Odamlar devorga tarmashib turibdi, ba'zilar yerda ularni kuzatyapti, kimlardir deraza tokchasida turibdi degan javoblar sizning miyangizga kelgani aniq. Siz esa negadir buni javob sifatida taqdim qilmadingiz. Buni "Zakovat" oʻyini deb oʻyladingiz. Vaholangki, savol juda oddiy, ortiqcha kontekstsiz edi. ODAMLAR NIMA QILYAPTI?

Agar sizni zakovatingizni sinamoqchi boʻlganimda, albatta, savolni toʻldirgan, sizni yanada chuqur oʻylashga undagan boʻlardim.

Stereotiplar ana shunaqa narsa, juda oddiy masalalarni ham qabul qilishda bizga halal qilib qoladi. Yangi yondashuvdagi Ona tili va oʻqish savodxonligi darsliklari ham ana shunday qabul qilindi. Hammaga til oʻqitish borasidagi oʻz stereotiplari tushunishga, anglashga halal qildi. Nega "Tanamizni oʻrganamiz" "Suv qayerdan keladi?" kabi tabiatshunoslik va tabiiy fanlar mavzulari ona tiliga kiritilgan deb tixirlik qilib turib olishdi. Bu ish ortida turgan juda oddiy mantiq tushunilmadi.

Kanalga ulanish: @birgap
Forwarded from Şokir Tursun qaraşlari
Metodikachilar va tilshunoslar uygʻoning!

Yuqoridagi bildirgini yozdim-u xayolimga tanlov oʻtkazish fikri kelib qoldi.

Oʻz hisobimdan maqolalar tanlovini e'lon qilaman. Tanlov quyidagi 3 yoʻnalishda boʻlib oʻtadi:

1. Oʻqib tushunish koʻnikmalarini rivojlantirish haqidagi eng yaxshi maqola

2. Yozma nutq koʻnikmalarini rivojlantirish haqidagi eng yaxshi maqola.

3. Lingvistik bilimni kontekstda oʻqitish haqidagi eng yaxshi maqola.

BONUS.
Olmoshning mustaqil soʻz emasligini/ekanligini hamda taqlid soʻzning mustaqil soʻz turkumi ekanligi/emasligini isbotlab bergan eng yaxshi ilmiy maqola

Har bir yoʻnalish gʻolibiga 200.000 soʻmdan pul mukofoti beraman (homiylar chiqib qolsa summa oʻzgarishi mumkin).

Tanlov shartlari bilan quyidagi yoʻnaltma orqali batafsil tanishishingiz mumkin:

https://telegra.ph/MAQOLALAR-TANLOVI-11-16

@birgap
👍1
Olmaqandni olishga oldig-u yemadik. Yegimiz kelmadi, lekin rasmga olishga yaradi😊
#tushuntirish #metodika

Ona tili va oʻqish savodxonligida turli fanlarga oid maʼlumotlar kiritilgan

Tarmoqlarda oʻqituvchilar bilan aloqaga kirishdim-u boshim baloga qoldi. Oʻqituvchilar nega bunaqa asabiy boʻlib qolgan? Buning oʻziga yarasha obyektiv va subyektiv sabablari boʻlsa kerak, albatta!

Bugundan boshlab kanalimda Ona tili va oʻqish savodxonligi darsliklari, ulardagi mavzularni oʻqitish, umuman til oʻqitishga kommunikativ yondashuv haqida bildirgilar qoʻyib boraman. Har bildirgiga bitta savolga javob boʻladigan maʼlumotlarni batafsil kiritishga harakat qilaman.

Aziz ustozlar, hurmatli oʻqituvchilar, sizlardan talab qilinadigani, ozgina vaqtingizni ayamay shularni oʻqib borish. Birinchi boʻlib tarmoqlarda eng koʻp tarqagan savolga javob bermoqchiman:

Ona tili va oʻqish savodxonligi darsligida turli boshqa fanlarga oid mavzular qalashtirib tashlangan, nega?

Javob quyidagi yoʻnaltmada👇:
https://shokiryuldash.medium.com/ona-tili-va-o%CA%BBqish-savodxonligida-turli-fanlarga-oid-ma%CA%BClumotlar-kiritilgan-6b8c5cf16753

Kanalga ulanish: @birgap
Bir necha kun avval, YouTubedagi UstozPro kanaliga intervyu berib kelgandim. Bugun xabar qilishlaricha dastlabki videocha tayyor ekan. Toʻliq videoga yoʻnaltmani ham keyinroq ulashaman, hozircha imtiyozlar haqida bir nimalar deganimni eshitib koʻrishingiz mumkin.

UstozPro YouTube kanaliga obuna boʻlib qoʻyish esingizdan chiqmasin.

https://youtu.be/fQIAvTgsaOE
👍1
Menga yana zarda qilib ketmadingmi?
Shuncha kutgan yana biroz kutmadingmi?

...

Qoʻllaringdan tutmoqni ham bilmabman hech,
Boy beribman muhabbatda, yutmabman hech.

...

Kuyganimdan foyda yoʻq-ku bilaman ham
Taqdirga tan beraman na qilaman ham...