Sun'iy intellekt - xaloskormi yoki halokat keltiruvchi?

So'nggi kunlarda sun'iy intellekt (SI) tahdidi yana kun mavzusiga aylandi. "OpenAI" va "Anthropic" modellarining sinov paytida chegarani buzib, ochiq internetga chiqib ketgani va belgilangan topshiriqni bajarish uchun boshqa sayt va tizimlarga buzib kirgani turli vahimalarga sabab bo'ldi.

AQSh qonunchilari orasida yangi modellar ustida tadqiqotlarni butunlay to'xtatishga chaqirayotganlar bor. SI kompaniyalarining yetakchilari ham, kutilmaganda, sinovlarni sekinlashtirishga undamoqda.

Sun'iy intellekt otasi deb ataladigan Jefri Hintonga ko'ra, keyingi 30 yil ichida odamzotning SI qo'lida qirilib ketishi xavfi 10-20 foiz atrofida. "Anthropic" asoschisi va rahbari Dario Amadey ham SI tufayli global ko'lamdagi falokatning yuz berishi ehtimolini 25 foiz deb hisoblaydi. Ilon Mask bunday xavf darajasini 20 foiz deb baholagan.

Nega SIdan bunchalik qo'rqishmoqda? Har qanday savolingizga erinmasdan va charchamasdan javob beradigan, hatto so'kishlaringizni eshitib, yana sizga bo'yin egib beminnat xizmat qilayotgan chatbotda nega bunchalik katta xavf ko'rishyapti?

Sun'iy intellekt odamga o'xshaydi: unga qanday tarbiya bersangiz, shunday natija olasiz. To'g'ri tarbiya va odob olgan, yaxshi muhitda ulg'aygan farzand, odatda, ulg'ayib yaxshi odam bo'ladi; hech qachon ota-onasining yuzini yerga qaratmaydi. Lekin istisnolar doim bor: ba'zan hamma yaxshi deb bilgan odam xato qilib qo'yishi mumkin.

SI ham shunday: unga to'g'ri narsalar o'rgatilsa, insonga itoatkor, faqat uning xizmatini qiladigan beminnat dastyor bo'ladi. Lekin har doim ham shunday bo'lishiga kafolat yo'q.

Chunki SI qanday qaror berishini va nimani so'nggi qaror sifatida taqdim etishini hech kim tushuntirib bera olmaydi. "ChatGPT"da 10 ta oynacha ochib, har biriga bir xil savol tashlasangiz, 10 xil javob olasiz. Mazmunan, javoblar bir xil va to'g'ri, lekin matn va javobni yetkazish shakli hammasida har xil.

Odamzot borgan sari mustaqil qaror berish vakolatlarini SI zimmasiga topshirib boryapti. Ish unumdorligini oshirish, xarajatlarni kamaytirish, tezroq ishlash va hokazo sabablar bilan.

SI shunchalik odamlar ishonchini qozonadiki, bora-bora eng muhim va murakkab vazifalar bo'yicha qaror qabul qilish vakolatlari to'liq uning ixtiyoriga beriladi; u barcha tizimlarga kirib boradi. Aslida, xavf bunda emas. Eng katta xavf uning odamzotdan yuzlab barobar aqlliroq ekanida. U beminnat xizmat qilishda davom etadi va ayni paytda butun tizimlarni to'liq egallab oladi yoki ularga istalgan payt kira olishi uchun o'ziga zamin hozirlab qo'yadi. Holat shu darajaga yetadiki (biz bu nuqtaga yaqinmiz), endi uni o'chirib qo'ya olmaysiz...

"Anthropic" kompaniyasi SI konstitutsiyasini ishlab chiqqan. Unda ikkita bahsli nuqta bor:

1. Model nima to'g'ri va noto'g'riligi haqida mustaqil xulosaga ega bo'lishi kerak.
2. Model hech qachon uni boshqarayotgan odamlardan nazoratni tortib olmasligi kerak.

Bu ikki qoida bir-biriga zid. Agar SI odamzot xohishini o'zi to'g'ri deb bilgan qarorga zid deb topsachi? Odamning buyrug'iga bo'ysunadimi yoki o'zi to'g'ri deb bilgan ishni qiladimi?

Modelni har qancha tarbiyalamang, u kutilmagan qarorlarni qabul qilishi yoki siz bexabar qandaydir ishlarni amalga oshirib qo'yishi ehtimoli har doim bor.

Shuning uchun, menimcha, savolni boshqacharoq qo'yish kerak: SI qanchalik odamzot uchun xavfli, deb so'ramasdan, balki qachon SI odamzot nazoratidan chiqib ketishi mumkin, degan savol ustida o'ylanish kerak.

Nazoratni qo'ldan chiqargan kunimiz - odamzot tamaddunining tugash nuqtasi bo'ladi. Balki, insoniyatni barcha azob-uqubatlardan qutqaradigan kelajakning boshlanishi bo'lar bu?

@bmamadiev

iPhone 18 Pro Max ko’zi bilan: Nyu-Jersidan Manxetten qanday ko’rinadi?

@bmamadiev

Ўзбекистонлик талабалар энди Aileaders.uz платформаси орқали Google’нинг “Gemini AI Plus” хизматидан бир йил давомида бепул фойдаланиши мумкин. Бу имконият Google ва Рақамли технологиялар вазирлиги ҳамкорлигида амалга оширилиб, Ўзбекистон талабалари Google’нинг халқаро верификация тизимига киритилди. Талабаларга 60 доллар қийматидаги обуна доирасида Gemini’нинг кенгайтирилган имкониятлари, 400 ГБ булутли хотира, Google Flow, Gmail ва NotebookLM’да сунъий интеллект функциялари ҳамда AI мусиқа студиясидан фойдаланиш имконияти берилади.

Reuters xabariga koʻra, Qozogʻiston hukumatiga aloqador deb taxmin qilinayotgan Silent Lynx xakerlar guruhi qo’shni davlatlar tarmoqlariga buzib kirgan. Hujumga uchragan davlatlar qatorida Rossiya, Belarus, O’zbekiston, Turkmaniston va Tojikiston bor.

Hujumlardan asosiy maqsad energetika, davlat boshqaruvi va strategik infratuzilmalarga oid maxfiy maʼlumotlarni yigʻish boʻlishi mumkin.

Xakerlarning diplomatik muzokaralar arafasida davlat idoralarini nishonga olishi, neft taʼminoti va suv resurslariga qiziqishi ularning hukumatga aloqadorligi haqidagi gumonlarni oshiradi.

Rossiyada neftni qayta ishlovchi zavod va mahalliy hukumat tarmoqlari nishonga olingan. Oʻzbekistonga uyushtirilgan hujumda esa “Smart Forestry”tashabbusi va suv resurslari bilan bogʻliq infratuzilma ma’lumotlarini qo’lga kiritish maqsad qilingani aytilmoqda.

@bmamadiev

- Kuchugimning (ismini aytdi) bogʻchasini oʻzgartirdim, - dedi Aleks.
- Yoʻgʻe? - dedi yana bir Aleks.

Bu ikki hamkasbimning ertalabki suhbatidan. Ular kamida 10 daqiqa davomida uy jonivoriga kunduzi qarab turadigan markazni boshqasi bilan almashtirishga nega majbur boʻlgani haqida gaplashdi…

Yiliga kamida 200-300 ming dollar topadigan amerikaliklarning kundalik tashvishlari nimalardan iborat? Ular oʻzaro suhbatlarda nimalar haqida gaplashadi?

Odatda, siyosat haqida gaplashilmaydi. Kamida, ishxonada shunday. Chunki siyosat - nozik mavzu. Ayniqsa, siyosiy qutblashish kuchaygan bir paytda ikkinchi tomonning qarashini bilmay turib, siyosat haqida gap boshlash katta xato va odobsizlik hisoblanadi.

Tirikchilik tashvishlari, narx-navo ham mavzular orasida yoʻq. Chunki ularda moddiy yetishmovchilik yo’q.

Uy jonivorlarini sevishadi. Kuchuklar haqida soatlab gapirish mumkin. Kuchugini qayerga olib borgani, nimalar qilgani haqida. Bunda odatda 2-tomonning ham uy jonivori boʻlishi kerak. Ular bir-birlarining kuchuklari nomini yoddan biladi.

Taomlar - katta mavzu. Kecha qaysi restoranga borgani, qanday taom buyurtma qilgani har kuni boʻladigan suhbatlarda, albatta, kamida 30-40 foiz joyni band qiladi. Ovqatlar haqida berilib va batafsil gaplashish Amerika madaniyatining ajralmas bir qismi.

Ichimliklarga (alkogolli va alkogolsiz) ham alohida bob ajratiladi. Nima yoqishi va yoqmasligi, qayerda qaysi ichimlik zo’rligi haqida uzoq gaplashish mumkin.

Shaharda qanaqadir konsertlar oʻtkazilgan boʻlsa, bu ham suhbatlarda quloqqa chalinadi. Ayniqsa, qoʻshiqchilar va musiqa - koʻp muhokama qilinadigan mavzu. Men eng noʻnoq boʻlgan soha bu - chunki qoʻshiqchilarni kuzatmayman va tinglamayman.

Yana, sayohatlar haqida koʻp gap ketadi. Har yili deyarli hamma kamida bir marta taʼtil paytida xorij safarida boʻladi. Qayerlarga borgani, nimalar qilgani haqida gap ketishi tabiiy.

“Dam olish kunlaring qanday o’tdi?”, - degan savol, odatda, har dushanba kuni beriladi. Hech kim uyda oʻtirdim demaydi. Qayergadir borgan, qanaqadir xobbisi bilan shugʻullangan boʻladi. Bu mavzu muhokamasi ham uzoq choʻzilishi mumkin.

Shu bilan umr ham o’tib ketadi…

@bmamadiev

“Anthropic” kompaniyasining ogohlantirishicha, yaqin oylarda sunʼiy intellekt (SI) modellari oʻz nusxalarini yaratib, internetga ulangan qurilmalar boʻylab mustaqil tarqala oladigan darajaga yetishi mumkin.

Bunday dasturlar “AI worms” (SI qurtlari) deb ataladi. Ular oddiy kompyuter viruslaridan farqli ravishda, turli qurilmalarga moslashishi, zaifliklarni aniqlashi va insonning doimiy boshqaruvisiz tarqalishi mumkin.

Tadqiqotchilar 9 milliard parametrli SI modelini toʻqqiz xil apparat turidan sakkiztasida ishga tushirishga muvaffaq boʻlgan. Kelajakda bunday modellar aqlli televizorlar, kuzatuv kameralari va boshqa internetga ulangan qurilmalarda ishlashi mumkin. Natijada minglab qurilmalardan iborat, markaziy serverga bogʻliq boʻlmagan tarmoq shakllanishi va uni toʻxtatish qiyinlashishi ehtimoli bor.

Masalan, sunʼiy intellekt yordamida tarqaladigan virus minglab uylarning kuzatuv kameralarini egallab olishi mumkin. Oddiy virusdan farqli ravishda, u har bir kameraning dasturiy taʼminotini oʻrganib, mavjud zaifliklarga moslashishi mumkin. Keyin boshqa kameralarga, aqlli televizorlarga yoki internetga ulangan qurilmalarga oʻtib, oʻz nusxalarini tarqatadi.

Asosiy xavotir — bunday virusni toʻxtatish uchun bitta serverni oʻchirish kifoya qilmaydi. Chunki uning nusxalari minglab mustaqil qurilmalarda ishlashda davom etadi.

@bmamadiev

Amazon Web Services o’zbekistonliklarga sunʼiy intellekt va IT boʻyicha bepul kurslarni taqdim etadi

Amazon Web Services (AWS) bilan olib borilgan muzokaralar natijasida aileaders.uz platformasida sunʼiy intellekt va axborot texnologiyalariga oid yangi oʻquv kurslari ishga tushirildi.

Kurslar faqat nazariy bilim berish bilan cheklanmaydi. Ularda amaliy koʻnikmalarni shakllantirishga ham alohida eʼtibor qaratilgan.

📚 Qanday kurslar mavjud?

✅Machine Learning Essentials for Business and Technical Decision Makers;
✅ Planning a Generative AI Project;
✅Security, Compliance, and Governance for AI Solutions;
✅ Essentials of Prompt Engineering;
✅Job Roles in the Cloud va boshqa kurslar

🎓 Kurslarda o’qish bepul. Shuningdek, xalqaro sertifikatlarni qoʻlga kiritish va it-istedod.uz dasturi orqali tegishli xarajatlarning 100 foizigacha kompensatsiya olish imkoniyati mavjud.

🔗 Batafsil maʼlumot va roʻyxatdan oʻtish: https://aileaders.uz

@bmamadiev

AQSh bosh diplomati Oʻzbekistonga nima uchun bordi?

AQSh Davlat kotibi Marko Rubio 18–19-oktabr kunlari Samarqandda boʻldi. Bu oddiy diplomatik tashrif emas. Rubio Oʻzbekistonga AQShning yuzlab ishbilarmonlari bilan keldi. Samarqandda u Markaziy Osiyoning besh davlati tashqi ishlar vazirlari ishtirokida C5+1 uchrashuvini va Amerika–Oʻzbekiston ishbilarmonlik va investitsiya kengashining yigʻilishini oʻtkazdi.

Bu galgi tashrifning avvalgilaridan qanday farqi bor?

Eng muhim yangilik — Amerika kompaniyalari bilan umumiy qiymati 12 milliard dollarlik 54 ta savdo, investitsiya va texnologik hamkorlik bitimlari imzolandi. Kelishuvlar temiryoʻl transporti, energetika, foydali qazilmalar, moliya, raqamli texnologiyalar va boshqa sohalarni qamrab oladi.

Albatta, 12 milliard dollarlik kelishuv imzolandi degani shuncha pul Oʻzbekistonga kirib keldi, degani emas. Bu bitimlar turli majburiyat va rejalarni oʻz ichiga oladi. Ularning qanchasi amalda bajarilishi va qancha mablagʻ real investitsiyaga aylanishini vaqt koʻrsatadi.

Yana bir yangilik: Oʻzbekiston AQSh tashabbusi bilan ishlab chiqilgan Artemida kelishuvlariga qoʻshildi. Kelishuv kosmosdan tinch maqsadlarda foydalanish va xalqaro fazoviy hamkorlik tamoyillarini belgilaydi. Oʻzbekiston ushbu kelishuvlarga qoʻshilgan 77-davlat boʻldi. Tomonlar AQShning fuqarolik yadro texnologiyalari va kosmik sohadagi hamkorlik imkoniyatlarini ham muhokama qildi.

Rubio va Oʻzbekiston Tashqi ishlar vaziri Baxtiyor Saidov ikki davlat oʻrtasidagi kengaytirilgan strategik sheriklik muloqotini ham boshladi. Prezident Shavkat Mirziyoyev Rubioni «Buyuk xizmatlari uchun», AQSh Prezidentining maxsus vakili Serjio Gorni esa «Doʻstlik» ordeni bilan taqdirladi.

AQShning Markaziy Osiyoga qiziqishi oshdimi?

Markaziy Osiyo Xitoy va Rossiya katta taʼsirga ega boʻlgan mintaqa. AQSh bu yerda oʻz iqtisodiy ishtirokini kengaytirish, ayniqsa, zamonaviy texnologiyalar uchun zarur strategik minerallarni qo’lga kiritish imkoniyatlarini izlamoqda.

Amerika matbuoti tashrifni asosan shu nuqtayi nazardan yoritdi. “Reuters” va “Bloomberg” Rossiya hamda Xitoy bilan iqtisodiy raqobat, investitsiyalar va foydali qazilmalar masalasiga urgʻu berdi. “Associated Press” esa Ukrainadagi urush va Yaqin Sharqdagi inqirozlar davom etayotgan bir paytda Rubio nega aynan Markaziy Osiyoga kelgani haqidagi savollarni koʻtardi.

Bu yerda asosiy jihat — AQShning Oʻzbekiston bilan munosabatlarni diplomatik muloqotdan aniq iqtisodiy loyihalarga oʻtkazishga urinayotgani. Samarqanddagi uchrashuvlar shunchaki siyosiy yaqinlikni namoyish qilish emas, Amerika kapitali va texnologiyalarini Oʻzbekistonning energetika, transport va strategik minerallar sohalariga olib kirishga qaratilgan.

Buning ortida Vashingtonning Xitoyga bogʻliq taʼminot zanjirlarini diversifikatsiya qilish va Rossiya hamda Xitoy iqtisodiy taʼsiri kuchli boʻlgan mintaqada oʻz ishtirokini oshirish maqsadi ham turibdi.

Muhim savol — Amerika kompaniyalari Oʻzbekistonda haqiqatan ham ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻyadimi, texnologiya olib kiradimi va loyihalarga kapital ajratadimi? Agar bu rejalar amalga oshsa, Oʻzbekiston AQSh uchun shunchaki xomashyo yetkazib beruvchi emas, balki ishlab chiqarish va texnologik hamkorlikdagi sherikka aylanishi mumkin.

Oʻzbekiston uchun esa asosiy masala Amerikaning mintaqaga qiziqishidan maksimal darajada amaliy foyda olish bo’lishi kerak: yangi texnologiyalar, ishlab chiqarish quvvatlari, xorijiy sarmoya va eksport bozorlariga kengroq chiqish imkoniyatlarini yaratish bo’yicha.

Yirik G’arb davlati bilan strategik muloqotni kuchaytirish Rossiya va Xitoy ta’sirini muvozanatga solib turishda ham qo’l keladi. Chunki Vashington AQSh kompaniyalari sarmiya kiritgan yurtlarni hech qachon o’z holiga tashlab qo’ymaydi.

@bmamadiev

Lotin yozuviga asoslangan yangi Özbek alifbosi qonuni bugun imzolanibdi. Olti oydan keyin kuçga kiradi. Yangı alifbomiz xayrli bölsin, azizlar.

Endi klaviaturalarimizni sozlab olişimiz kerak. Yangi harflarni yozişga qöl kelişi ham endi biroz vaqt oladi. 🙂

@bmamadiev

Yaqin orada aksiyalari IPO orqali sotuvga chiqishi kutilayotgan “Anthropic” kompaniyasi ulushlarining 5 foizini jamoatchilik uchun ehson qilishini ma’lum qildi. Bu 100 milliard dollarga yaqin summa.

Aksiyalar qiymati har safar 50 foizga o’sganda, bu jamg’armaga yana 2 foiz o’tkazib boramiz, dedi kompaniya asoschisi Dario Amadey.

Ilon Mask ham kelasi yili Amerikadagi har bir bolaga bir donadan “SpaceX” aksiyasini sovg’a qilishini aytdi va keyinroq yanada ko’proq berishini ta’kidladi.

Shunday va’dalar bilan chiqayotgan boshqa kompaniyalar va milliarderlar ham bor. Takliflardan biri - barcha SI kompaniyalari ulushlarining 1 foizini fuqarolarga bo’lib berish. Ya’ni har bir kompaniyada sizning shaxsiy ulushingiz bo’ladi va bu degani, siz ularning daromadiga ham sherik bo’lasiz.

SI erasida odamlar ishlamasligi, lekin hammaga oylik haq berilishi haqida ko’p eshityapmiz. Ehtimol, bu kelajak mana shunday shaklda tus olar?

@bmamadiev

Farzandingiz kosmos haqida, uning paydo bo’lish tarixi va qanday ishlashi haqida o’rganishini istasangiz, bolalarga mos tilda yozilgan va tushuntirilgan “The Book of Young Geniuses” kitobini tavsiya qilaman. Bu asar ilm-fanga va bolalar ta’limiga befarq bo’lmagan har bir oilaning kitob jovonida bo’lishi kerak.

Kitob muallifi - Nyu-Yorkda yashovchi vatandoshimiz, yozuvchi, olim va tadqiqotchi Husan Tursunov.

“Amazon” saytidan sotib olishingiz mumkin: https://a.co/d/0bKmbsRs

@bmamadiev

Qozog‘iston AI infratuzilmasiga milliardlab dollar investitsiya kiritmoqda. Biz-chi?

Bugun, 23-oktabr kuni, NVIDIA asoschisi va CEOsi Jensen Huang Qozog‘istonga tashrif buyurdi. Qozog‘iston Yekibastuz shahrida Data Center Valley — 1 gigavattgacha kengayishi rejalashtirilgan ulkan data-markazlar klasterini qurmoqda. Loyihaga milliardlab dollar investitsiya jalb qilish ko‘zda tutilgan.

Yana bir muhim voqea: 15-oktabr kuni Qozog‘iston va Ozarbayjon Kaspiy dengizi tubidan o‘tkazilgan 380 km uzunlikdagi optik tolali kabelni ishga tushirdi. Bu Markaziy Osiyoni Yevropa bilan bog‘laydigan yangi internet yo‘nalishi.

Nima uchun bu juda muhim?

Bugungi kunda Markaziy Osiyo internet infratuzilmasining katta qismi Rossiya orqali o’tadigan xalqaro yo‘nalishlarga bog‘liq. Bu esa Yevropa va Amerika kompaniyalarining mintaqamizda data-markazlar qurishi uchun geosiyosiy va texnik risklarni oshiradi.

Ikkinchi muammo — latency, ya’ni ma’lumot almashishdagi kechikish. Ayniqsa, real vaqt rejimida ishlaydigan AI xizmatlari uchun bu juda muhim. Shuning uchun xalqaro kompaniyalar ko‘pincha infratuzilmasi rivojlangan boshqa hududlarni tanlaydi.

Qozog‘iston bu ikki muammoni bir vaqtda hal qilishga harakat qilyapti: bir tomondan global internetga muqobil ulanish yo‘llarini yaratmoqda, ikkinchi tomondan arzonroq energiya va katta hisoblash quvvatlarini taklif qilmoqda.

Nima uchun compute shunchalik muhim?

Menimcha, yaqin kelajakda davlatlarning raqobatbardoshligi ularning sun’iy intellektni qanchalik tez va chuqur joriy qila olishiga bog‘liq bo‘ladi.

Ilgari sanoat rivojlanishi uchun elektr energiyasi, yo‘llar va zavodlar kerak bo‘lgan bo‘lsa, AI davrida intellektual mehnatning asosiy resurslaridan biri — hisoblash quvvati.

AI modellarini yaratish, o‘qitish va ishlatish uchun katta miqdorda compute kerak. Bu quvvatga arzon, tez va ishonchli kirish imkoniyati bo‘lmagan mamlakatlar texnologik jihatdan boshqalarga qaram bo‘lib qolishi mumkin.

O‘zbekiston qayerda?

Bizda ham harakatlar boshlandi. NVIDIA texnologiyalari asosidagi superkompyuter ishga tushirildi, yangi data-markazlar ochilmoqda. Lekin xalqaro miqyos bilan solishtirganda, hisoblash infratuzilmamizning ko‘lami hali kichik.

Bugun ko‘plab kompaniyalarimiz AI xizmatlarini xorijdagi, asosan Amerika kompaniyalari infratuzilmasi orqali ishlatmoqda. Buning uchun chet elga pul to‘laymiz va boshqa mamlakatlarning texnologik infratuzilmasiga bog‘lanib qolamiz.

Yana bir muhim masala: ChatGPT yoki boshqa AI chatlardan foydalanish hali kompaniyada AI joriy qilinganini anglatmaydi. Haqiqiy transformatsiya — AI biznes jarayonlari, davlat xizmatlari, ishlab chiqarish, tibbiyot va ta’limning ichiga kirib, real ishlarni bajarishni boshlaganida yuz beradi.

Buning uchun esa faqat dasturchilar emas, kuchli infratuzilma, compute, sifatli ma’lumotlar va katta investitsiyalar kerak.

Qozog‘iston kelajakda AI infratuzilmasini boshqa davlatlarga eksport qiladigan markazga aylanishga harakat qilyapti.

Biz esa faqat AI xizmatlarini iste’mol qiladigan mamlakat bo‘lib qolmasligimiz kerak.

AI davrida eng katta boyliklardan biri — intellektual mehnatni yaratish va masshtablash imkoniyati. Bu imkoniyatning poydevori esa compute.

Menimcha, O‘zbekiston uchun bu yo‘nalishga investitsiyalarni keskin oshirish, xalqaro internet yo‘nalishlarini diversifikatsiya qilish va mahalliy AI infratuzilmasiga xususiy investorlarni jalb qilish strategik zaruratga aylanmoqda.

Chunki bugun AI infratuzilmasiga investitsiya qilayotgan davlatlar ertangi iqtisodiyot uchun poydevor yaratmoqda.

@paiziev24

“Microsoft” kompaniyasi 60 ming ishchisiga ko’ngilli ravishda ishdan bo’shash haqida taklif yubordi. Bu jami xodimlarining qariyb 30 foiziga teng.

Agar taklifni qabul qilsa, ishdan bo’shagan xodimlarga, vazifasi va stajidan kelib chiqqan holda, 10 oygacha bo’lgan maoshlari to’lab beriladi.

Rad etsachi? Hozircha buning oqibati qanday bo’lishi ma’lum emas.

@bmamadiev

NVIDIA Qozog’istonni mintaqadagi AI lideri sifatida ko’ryaptimi?

NVIDIA asoschisi va bosh direktori Jensen Huang kuni kecha Qozogʻistonda bo’ldi.

Tashrifni shunchaki ramziy deb boʻlmaydi. NVIDIA Qozogʻistonda yirik AI infratuzilmasini rivojlantirish, mahalliy startaplarga sarmoya kiritish va sanoatda robototexnikani kengaytirishga qaratilgan tashabbuslarni qoʻllab-quvvatlashni va’da bermoqda.

Tashrif davomida qanday kelishuvlarga erishildi?

1. Firebird bilan yirik AI infratuzilmasi kelishuvi

Amerikaning Firebird kompaniyasi va Qozogʻiston hukumati oʻrtasida investitsiya kelishuvi imzolandi.

Loyihaning asosiy koʻrsatkichlari:

• 45 mingta NVIDIA Grace Blackwell grafik protsessori uchun AQSh eksport litsenziyasi olingan.
• Dastlabki bosqich Kazakhtelecom bilan hamkorlikda qurilmoqda.
• Tijoriy foydalanishni 2027-yilning uchinchi choragida boshlash rejalashtirilgan.
• Keyingi bosqichlar amalga oshsa, umumiy infratuzilma quvvati 500 megavattga yetishi mumkin.

2. NVIDIA Qozogʻiston bilan bogʻliq Higgsfield AI startapiga sarmoya kiritmoqda

NVIDIA Qozogʻistonliklar tomonidan yaratilgan Higgsfield AI kompaniyasiga investitsiya kiritishini eʼlon qildi.

Higgsfield AI sun’iy intellekt yordamida video kontent yaratishga ixtisoslashgan.

Investitsiya miqdori oshkor qilinmagan. Lekin NVIDIA’dan sarmoya olishning o’zi katta gap.

3. Kazakhtelecom yangi avlod NVIDIA chiplarini oʻrnatadi

Kazakhtelecom Ostona va Olmaotada 400 ta H200 hamda 480 ta B300 grafik protsessorini oʻrnatgan.

2027-yilda kompaniya Data Center Valley loyihasida yana mingdan ortiq GPU, Ekibastuz hududida esa mingdan ortiq NVIDIA Vera Rubin GPUʼsini ishga tushirishni rejalashtirmoqda.

Bu infratuzilma mahalliy kompaniyalar, universitetlar va dasturchilarga AI modellarini ishlab chiqish uchun zarur hisoblash resurslaridan foydalanish imkonini beradi.

4. Qozogʻistonda robotaksi xizmatini yoʻlga qoʻyish rejalashtirilmoqda

inDrive va Xitoyning Pony.ai kompaniyasi Qozogʻistonda haydovchisiz taksi xizmatini joriy etish imkoniyatini oʻrganishga kelishdi.

Dastlabki manzil — Ostona. Loyihada NVIDIAʼning avtomobillar uchun AI hisoblash platformasi va xavfsizlik texnologiyalaridan foydalanish koʻzda tutilgan.

Jensen Huang, shuningdek, mamlakatning Physical AI — robotlar, avtonom mashinalar va sanoat uskunalarini boshqaruvchi AI tizimlari — boʻyicha xalqaro markazga aylanishi gʻoyasini qoʻllab-quvvatladi.

Bu yoʻnalish ayniqsa Qozogʻistonning togʻ-kon sanoati, metallurgiya, qishloq xoʻjaligi va logistika tarmoqlari uchun muhim. Ammo hozircha bu aniq investitsiya majburiyatlarini ko’zda tutmaydi.

Tashrifning Markaziy Osiyo va O’zbekiston uchun ahamiyati

Qozogʻistonning uchta ustunligi bor: nisbatan katta energiya resurslari, yirik infratuzilma loyihalariga sarmoya jalb qilish imkoniyati va NVIDIA kabi global texnologiya yetkazib beruvchilari bilan toʻgʻridan-toʻgʻri hamkorlikni yo’lga qo’ya olgani.

Loyihalar muvaffaqiyatli amalga oshsa, mamlakat Markaziy Osiyoda AI xizmatlarini eksport qiluvchi markazga aylanishi mumkin.

Qozogʻistonning NVIDIA bilan hamkorligi Oʻzbekiston uchun ham muhim saboq: AI sohasida raqobatlashish uchun faqat dasturchilar tayyorlash va startaplarni qoʻllab-quvvatlash yetarli emas. Zamonaviy data markazlarni qurish ham zarur.

Oʻzbekiston buning uchun uchta ustuvor vazifani hal qilishi kerak:

• Infratuzilma: barqaror elektr taʼminoti va zamonaviy GPUʼlarga asoslangan AI maʼlumotlar markazlarini rivojlantirish.

• Investitsiya: NVIDIA kabi kompaniyalarga aniq moliyaviy va texnik asoslangan loyihalarni taklif qilish.

• Mahalliy AI sanoati: oʻzbek tilidagi modellar, ilmiy tadqiqotlar va eksportga yoʻnaltirilgan AI mahsulotlarini rivojlantirish.

Bu maqsadlarni amalga oshirish milliardlab dollarlik sarmoyani talab qiladi.

Menimcha, Oʻzbekiston Qozogʻiston bilan investitsiyalar hajmi boʻyicha raqobatlashishi shart emas. Muhimi - oʻz ustunliklarini aniqlab, AI strategiyasini real infratuzilma, investitsiya va xalqaro bozorda raqobatlasha oladigan mahsulotlarga aylantira olish.

@bmamadiev