Минтақадаги кескинлик сабабли авиарейслар кечикиши, бекор қилиниши ёки йўналиши ўзгариши мумкин. Шу муносабат билан фуқаролар эҳтиёт чораларига амал қилишга чақирилди.

Зарур ҳолларда фуқаролар Ўзбекистоннинг Саудия Арабистонидаги дипломатик ваколатхоналарига мурожаат қилишлари мумкин.

Ар-Риёздаги элчихона:
+966 11 263 52 23
Консул Шухрат Ибрагимов:
+966 56 721 77 31 (Telegram / WhatsApp)

Жиддадаги Бош консулхона:
+966 12 607 72 50
Консул Азимжон Кобилжонов:
+966 59 439 08 50 (Telegram / WhatsApp)

📞71-209-99-44

📍 Manzillar | 😎 Onlayn chat | 🕸 Sayt

Қўмитага келиб тушган мурожаатларга кўра, айрим банкларда кредитнинг ойлик тўловидан ортиқча киритилган маблағлар асосий қарзни сўндиришга йўналтирилмай, транзит ҳисобварақларида қолиб кетмоқда. Натижада асосий қарз миқдори камаймайди ва унга фоиз ҳисобланиши давом этади.

Қайд этилишича, айрим тижорат банкларининг кредит шартномаларида ортиқча тўланган маблағларни асосий қарзни сўндиришга йўналтириш мажбурияти аниқ белгиланган. Бироқ амалиётда ушбу талаб бажарилмаётган ҳолатлар учрамоқда. Шунингдек, банкларнинг мобил иловаларида кредит тўловларини бошқариш имкониятлари ҳам етарли эмаслиги таъкидланган.

Қўмитага кўра, ортиқча тўланган маблағларни асосий қарзни сўндиришга йўналтирмаслик ва фоиз ҳисоблашни давом эттириш «Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги қонун талабларига зид.

Банк хизматлари истеъмолчилари билан муносабатларда тижорат банклари фаолиятига қўйиладиган минимал талаблар тўғрисидаги низомга мувофиқ, агар шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, ойлик тўловдан ортиқча тушган маблағлар асосий қарзни сўндиришга йўналтирилиши керак. Бунда кредит суммаси қайта ҳисобланиши, банк дастурий таъминотидаги носозликлар эса қарз олувчининг мажбуриятлари ошишига сабаб бўлмаслиги лозим.

Шу муносабат билан қўмита Марказий банкка иккита таклиф киритди:

Низомнинг ортиқча тўланган маблағларни асосий қарзни сўндиришга йўналтириш тартибини белгиловчи 37-бандини амалиёт ва хорижий тажрибани ҳисобга олган ҳолда қайта кўриб чиқиш.
Кредитлар бўйича ҳисоб-китоблар, жумладан, муддатидан олдин сўндириш шартларини «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги қонун каби қонунчилик ҳужжатларида белгилаш.
Хорижий тажриба сифатида қўмита АҚШдаги айрим банклар амалиётини мисол келтирди. Уларда мижозлар мобил илова орқали «Principal Only» — «Фақат асосий қарз» опциясини танлаб, қўшимча маблағларни бевосита кредитнинг асосий суммасини камайтиришга йўналтириши мумкин.

Шунингдек, Россия ва Қозоғистонда кредитларни қўшимча тўловлар ва жарималарсиз муддатидан олдин сўндириш имконияти мавжудлиги, Европа Иттифоқида эса қарз олувчилар кредитнинг қолган муддати учун фоизлар ва харажатларни камайтириш ҳуқуқига эга экани қайд этилган.

Адлия вазирлигида рўйхатдан ўтказилган янги қарорга мувофиқ, банк хизматлари истеъмолчиларининг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш мақсадида қуйидаги талаб белгиланди:

• Кредит ёки кафиллик шартномаларига асосан мижознинг топшириғисиз унинг барча банк карталаридан пул маблағлари ечиб олинаётганда, ҳисобварақларда меҳнатга ҳақ тўлаш энг кам миқдорининг (МҲТЭКМ) камида ярми миқдоридаги маблағ қолдирилиши шарт.

• Бошқача айтганда, банк картадаги ҳамма пулни «нолга тенглаштириб» ечиб олишга ҳақли эмас — фуқаронинг бирламчи эҳтиёжлари учун ҳисобда камида 0,5 МҲТЭКМ миқдорида дахлсиз қолдиқ сақланиши керак.

Қачон кучга киради?
Ушбу қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойдан кейин амалга киритилади.