🔰 Current Affairs Marathi 🔰

❤5

11.5K views08:14

👆👆👆👆👆👆👆👆👆👆👆

1⃣🍚 भारत व जागतिक भूक निर्मूलनातील भूमिका
1.जागतिक परिस्थिती
➤ 2025 मधील संयुक्त राष्ट्रांचा The State of Food Security and Nutrition in the World अहवालानुसार 2024 मध्ये 673 दशलक्ष (8.2%) लोक कुपोषित होते.
➤ 2023 च्या तुलनेत घट (688 दशलक्ष → 673 दशलक्ष).
➤ महामारीपूर्व (2018 मध्ये 7.3%) पातळीपर्यंत अजून पोहोचलेले नाही, पण सुधारणा सुरू.
2.भारताचे योगदान
➤ भारताच्या धोरणात्मक गुंतवणुकींमुळे भूक कमी करण्यामध्ये निर्णायक भूमिका.
➤ 2020-22 मध्ये भारतातील कुपोषण प्रमाण 14.3% → 12% (2022-24).
➤ सुमारे 3 कोटी लोक भुकेतून बाहेर आले.
➤ कोविड-19 सारख्या धक्क्यानंतरही ही प्रगती उल्लेखनीय.

2️⃣ 🏬 सार्वजनिक वितरण प्रणाली (PDS) चे रूपांतर
1.डिजिटल क्रांती व पारदर्शकता
➤ आधार-सक्षम लक्ष्यीकरण, बायोमेट्रिक प्रमाणीकरण, रिअल-टाइम इन्व्हेंटरी ट्रॅकिंग.
➤ ई-Point of Sale मशीन व One Nation One Ration Card योजना → स्थलांतरित व गरीब कुटुंबांसाठी महत्त्वपूर्ण.
➤ कोविड काळात 80 कोटींपेक्षा जास्त लोकांना धान्याचा पुरवठा शक्य.

3️⃣ 🥗 कॅलरीजपासून पौष्टिकतेकडे वाटचाल
1.नवीन आव्हाने
➤ भारतात अजूनही 60% लोकसंख्येसाठी निरोगी आहार परवडत नाही.
➤ पौष्टिक अन्न (फळे, भाज्या, कडधान्ये, प्रथिनेयुक्त पदार्थ) महाग.
➤ शीतसाखळी व बाजार जोडण्यामध्ये त्रुटी.
2.सरकारी उपक्रम
➤ PM POSHAN (2021) – शालेय पोषण योजनेत आहारातील विविधता व पोषण केंद्रित दृष्टिकोन.
➤ ICDS कार्यक्रम – लहान मुले व महिलांच्या पोषणावर भर.
➤ नवीन UN डेटा – अन्न महागाई असूनही निरोगी आहार तुलनेने अधिक परवडणारा.
3.दुहेरी समस्या
➤ भूक कमी होत असताना कुपोषण, स्थूलता व सूक्ष्मपोषकांच्या कमतरता वाढत आहेत.
➤ गरीब ग्रामीण व शहरी वर्ग अधिक प्रभावित.

4️⃣.🌾 कृषी-आहार प्रणालीचे रूपांतर आवश्यक
1.उत्पादन व उपलब्धता वाढवणे
➤ डाळी, फळे, भाज्या, दुग्धजन्य व पशूजन्य पदार्थांचे उत्पादन व परवडणारी उपलब्धता वाढवणे.
➤ शेतमालापैकी सुमारे 13% अन्न उत्पादन फार्म ते बाजार दरम्यान वाया जाते – शीतगृह, डिजिटल लॉजिस्टिक्समध्ये गुंतवणूक आवश्यक.
2.स्थानिक व महिला नेतृत्वाचा सहभाग
➤ महिला-नेतृत्वातील उपक्रम, स्थानिक सहकारी संस्था व FPOs ला पाठबळ.
➤ हवामान-तग धरणाऱ्या पिकांचे संवर्धन व बाजारपेठ उपलब्धता.
3.डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वापर
➤ AgriStack, e-NAM, Geospatial Data Tools – कृषी नियोजन, बाजार प्रवेश, पोषण-केंद्रित हस्तक्षेप यांना बळकटी.

5️⃣ 🌍 भारताचे जागतिक योगदान
1.भारताची अग्रणी भूमिका
➤ भारतातील अन्नसुरक्षा व डिजिटल शासन मॉडेल इतर विकसनशील देशांना मार्गदर्शक.
➤ सामाजिक सुरक्षा व कृषी सुधारणा जागतिक पातळीवर अनुकरणीय.
➤ भारत दाखवते की भूक कमी करणे शक्य आहे, आणि ते मोठ्या प्रमाणावर राबवता येते.
2.SDG 2 (Zero Hunger) शी संलग्नता
➤ 2030 पर्यंत भूक संपवण्याच्या उद्दिष्टासाठी भारताचे योगदान अत्यावश्यक.
➤ टिकून राहण्यासाठी केवळ अन्नधान्य पुरवठा नव्हे तर – पोषण, लवचिकता आणि संधी यांवर लक्ष केंद्रीत करणे गरजेचे.

🔔 निष्कर्ष
➤ "भुकेच्या घड्याळ्याची टिक-टिक सुरू आहे."
➤ भारत आता फक्त स्वतःला नव्हे तर जगाला अन्न पुरवण्यात निर्णायक.
➤ जागतिक भूक निर्मूलनाचा मार्ग भारतातून जातो.

🔥जॉईन🔥 @eMPSCkatta

❤37👍1

14.7K views08:14