भारतीय हवाई दलाचा (IAF) सर्वात मोठा 'फायर पॉवर' सराव 'वायू शक्ती-२०२६' (Vayu Shakti 2026) चे आयोजन राजस्थानमधील जैसलमेर येथील पोखरण रेंजवर करण्यात आले आहे.

या सरावाची प्रमुख वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
तारीख: हा मुख्य सराव २७ फेब्रुवारी २०२६ रोजी होणार असून, याची रंगीत तालीम २४ फेब्रुवारीला होईल.

सहभागी विमाने: यात राफेल (Rafale), सुखोई-३० MKI, तेजस (Tejas), मिराज-२००० आणि जगुआर यांसारखी लढाऊ विमाने तसेच अपाचे (Apache) आणि चिनूक (Chinook) सारखी हेलिकॉप्टर्स सहभागी होतील.

क्षमता प्रदर्शन: या सरावात हवाई दलाच्या अचूक लक्ष्यभेदाच्या क्षमतेचे आणि 'ऑपरेशन सिंदूर'च्या यशाचे प्रदर्शन केले जाईल.

व्याप्ती: या सरावादरम्यान साधारणपणे १२,००० किलो स्फोटकांचा वापर करून हवाई दलाची आक्रमक आणि संरक्षणात्मक ताकद जगाला दाखवली जाईल.

हा सराव साधारणपणे दर तीन वर्षांनी (Triennial) आयोजित केला जातो, ज्याचा उद्देश भारताच्या हवाई सामर्थ्याचे आणि सज्जतेचे दर्शन घडवणे हा असतो.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

फेब्रुवारी २०२६ मध्ये दिल्ली सरकारने मुलींच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी 'लखपती बिटिया योजना' सुरू करण्याची घोषणा केली आहे. या योजनेचे मुख्य तपशील खालीलप्रमाणे आहेत: 

अंमलबजावणी: ही योजना १ एप्रिल २०२६ पासून अधिकृतपणे लागू केली जाईल.

उद्देश: ही योजना २००८ च्या जुन्या 'लाडली योजने'ची जागा घेणार असून, मुलींना जन्म ते पदवीपर्यंत आर्थिक आधार देणे हा याचा मुख्य उद्देश आहे.

आर्थिक मदत: योजनेअंतर्गत लाभार्थी मुलीला टप्प्याटप्प्याने एकूण ₹५६,००० ची मदत दिली जाईल. ही रक्कम व्याजासह वाढून मुलगी २१ वर्षांची झाल्यावर तिला १ लाख रुपयांहून अधिक रक्कम प्राप्त होईल.

पात्रता आणि लाभ: आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबातील मुलींना याचा लाभ मिळेल. ही मदत थेट मुलीच्या बँक खात्यात जमा केली जाईल.

कोणी केली घोषणा?: दिल्लीच्या मुख्यमंत्री रेखा गुप्ता यांनी १० फेब्रुवारी २०२६ रोजी या योजनेची घोषणा केली.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

भारताने जानेवारी २०२६ मध्ये '
जिंगकींग ज्रि/ ल्यु चराई सांस्कृतिक लँडस्केप'
 (Jingkieng Jri/ Lyu Chrai Cultural Landscape) या नावाने मेघालयातील जिवंत मूळ पुलांचे (Living Root Bridges) नामांकन UNESCO च्या २०२६-२७ जागतिक वारसा मूल्यमापन चक्रासाठी अधिकृतपणे सादर

सांस्कृतिक वारसा: हे पूल खासी आणि जयंतिया समुदायांनी रबर फिकस (Ficus elastica) झाडांच्या मुळांपासून पिढ्यानपिढ्या जतन केलेल्या स्वदेशी जैव-अभियांत्रिकीचा (Bio-engineering) एक उत्कृष्ट नमुना आहेत.

अधिकृत सादरीकरण: युनेस्कोमधील भारताचे राजदूत विशाल व्ही. शर्मा यांनी पॅरिसमध्ये युनेस्कोच्या जागतिक वारसा केंद्राचे संचालक लाझारे असोमो एलौंडौ यांना हा नामांकनाचा दस्तऐवज (Dossier) सुपूर्द केला.

महत्त्व: हे नामांकन भारताच्या निसर्ग आणि मानवी संस्कृतीच्या अनोख्या सहअस्तित्वावर प्रकाश टाकते. जर याची निवड झाली, तर मेघालयातील या वारशाला जागतिक स्तरावर मोठी ओळख मिळेल.

स्थानिक समुदायाचा सहभाग: हे पूल तयार करण्याची आणि टिकवून ठेवण्याची परंपरा पूर्णपणे स्थानिक समुदायांच्या ज्ञानावर आणि 'मे रामेव' (Mei Ramew - धरती माता) प्रती असलेल्या त्यांच्या आदरावर आधारित आहे.

🤩 ओल चिकी स्क्रिप्ट भाषिक सक्षमीकरणाची 100 वर्षे
◾️ओल चिकी लिपीच्या शताब्दी समारंभ झाला
◾️तिचे नाव 'ओल' (लेखन) आणि 'चिकी' (चिन्ह) या शब्दांपासून आले आहे
◾️दिनांक - 16 फेब्रुवारी 2026
◾️ठिकाण - नवी दिल्ली
◾️उद्घाटन - राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू
◾️आयोजन - सांस्कृतिक मंत्रालय
◾️चिकी लिपीच्या 100 वर्षांच्या निमित्त भारत सरकारकडून नाणे आणि टपाल तिकिट प्रकाशित
◾️1925 - पंडित रघुनाथ मुर्मू यांनी विशेषतः संथाली भाषेसाठी ओल चिकी लिपी विकसित केली होती
◾️2003 - भारतीय संविधानाच्या आठव्या अनुसूचीमध्ये समाविष्ट करण्यात आली (92 वी घटनादुरुस्ती)
◾️संथाली ध्वन्यात्मकतेचे अचूक प्रतिनिधित्व करण्यासाठी डिझाइन केलेली ही लिपी 30 अक्षरे आहेत.
◾️ओल चिकी ही संथाली भाषेची अधिकृत लिपी आहे
.
🤩 देशातील पहिली 'एआय लिव्हिंग लॅब' मुंबईत 
● देशातील पहिली AI Living Lab महाराष्ट्रात मुंबईत सुरू झाली आहे.
● हे रतन टाटा महाराष्ट्र राज्य कौशल्य विद्यापीठ च्या मुख्यालयात (मुंबई) स्थापन करण्यात आलं आहे.
● उद्घाटन - मंगलप्रभात लोढा
● छोट्या-मोठ्या उद्योगांच्या रोजच्या समस्या AI ने सोडवण्यासाठी आणि विद्यार्थ्यांना खऱ्या कामाचा अनुभव देण्यासाठी ही लॅब आहे
.
🤩 एआय इम्पॅक्ट परिषद बद्दल काही महत्वाची माहिती
◾️उद्घाटन - पंतप्रधान नरेंद्र मोदी
◾️एकूण 500+ सत्रे
◾️45+ देश सहभागी
◾️3250 वक्ते  , 300 दालने
◾️ही भारतातील चौथी शिखर परिषद आहे (ब्रिटन, दक्षिण कोरिया आणि फ्रान्स नंतर)
◾️परिषदेतील सर्व दालनांची 'पीपल (लोक), प्लॅनेट (ग्रह) आणि प्रोग्रेस (प्रगती)' या तीन संकल्पनात्मक चक्रांमध्ये रचना करण्यात आली आहे
◾️याच वेळी 'यूपीआय वन वर्ल्ड वॉलेट'ची पायलट आवृत्ती सुरू केली
.
🤩 आजच्या काही Oneliner
◾️पंतप्रधान तारिक रहमान - बांगलादेशच्या नवीन सरकारच्या शपथविधी समारंभाला आज ढाका येथे लोकसभेचे अध्यक्ष ओम बिर्ला उपस्थित होते (पंतप्रधान मोदी नाही )
◾️भारत विस्तार' या योजना - दिल्लीतील एआय शिखर परिषदेदरम्यान, केंद्रीय मंत्री श्री शिवराज सिंह चौहान यांनी राजस्थानमध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर आधारित 'भारत विस्तार' या योजनेचा पहिला टप्पा सुरू केला.
◾️6 वा भारत-फ्रान्स वार्षिक संरक्षण संवाद - 17 फेब्रुवारी कर्नाटक येथे (सहअध्यक्ष - राजनाथ सिंह आणि फ्रान्स सुश्री कॅथरीन वॉट्रिन यांनी )
◾️टांझानिया पीपल्स डिफेन्स फोर्सेसच्या उच्चस्तरीय शिष्टमंडळाची भारत भेट (17 ते 19 फेब्रुवारी 2026 भारत आणि टांझानियाच्या संरक्षण दलांमधील तांत्रिक कौशल्याची देवाणघेवाण वाढवणे)
#NewsBooster

चौधरी चरण सिंह विद्यापीठ (CCSU), मेरठ हे भारतातील पहिले 'AI-सक्षम' (AI-enabled) राज्य विद्यापीठ ठरले आहे.

अधिकृत घोषणा: या 'पायलट प्रोजेक्ट'ची घोषणा २८ जानेवारी २०२६ रोजी दिल्लीतील 'गुगलच्या एआय फॉर लर्निंग' फोरममध्ये करण्यात आली.

भागीदारी: हा प्रकल्प कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (MSDE), Google Cloud आणि CCSU विद्यापीठ यांच्या संयुक्त विद्यमाने राबवला जात आहे.

वैशिष्ट्ये: या विद्यापीठामध्ये विद्यार्थ्यांसाठी AI ट्यूटर्स, शिक्षकांसाठी अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी AI साधने आणि प्रशासकीय कामांसाठी ऑटोमेशनचा वापर केला जाणार आहे.

उद्देश: हा एक 'नॅशनल पायलट' प्रकल्प असून, मेरठमधील यशस्वी प्रयोगानंतर हा मॉडेल देशभरातील इतर १२-०० हून अधिक विद्यापीठांमध्ये लागू करण्याची सरकारची योजना आहे.

महत्त्वाची नोंद: जर आपण 'पूर्णपणे समर्पित AI विद्यापीठा'बद्दल विचार केला, तर युनिव्हर्सल एआय युनिव्हर्सिटी (कर्जत, मुंबई) ही भारतातील पहिली खाजगी एआय युनिव्हर्सिटी म्हणून ओळखली जाते. मात्र, सरकारी स्तरावर मेरठचे CCSU हे पहिले AI-सक्षम राज्य विद्यापीठ ठरले आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

'प्रोजेक्ट चित्ता' अंतर्गत 28 फेब्रुवारी 2026 रोजी बोत्सवाना येथून 8 नवीन चित्ते मध्य प्रदेशातील कुनो राष्ट्रीय उद्यानात आणले जाणार आहेत.

आगमनाची तारीख व मार्ग: हे चित्ते 28 फेब्रुवारी रोजी बोत्सवानाच्या सर सेरेत्से खामा आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून भारतीय हवाई दलाच्या विशेष विमानाने ग्वाल्हेर एअरबेसवर आणले जातील आणि तिथून हेलिकॉप्टरने कुनोमध्ये नेले जातील.

चित्त्यांची संख्या: यामध्ये 2 मादी आणि 6 नर चित्त्यांचा समावेश असून, त्यांना बोत्सवानातील मोकोलोडी नेचर रिझर्व्हमध्ये क्वारंटाईन करण्यात आले आहे.

प्रकल्पाचा विस्तार: हा या प्रकल्पाचा तिसरा टप्पा आहे. यापूर्वी 2022 मध्ये नामीबियातून 8 आणि 2023 मध्ये दक्षिण आफ्रिकेतून 12 चित्ते आणले गेले होते.

सद्यस्थिती: फेब्रुवारी 2026 मध्येच कुनोमध्ये 'आशा' (5 बछडे) आणि 'गामिनी' (3 बछडे) या चित्त्यांनी जन्म दिलेल्या नवीन बछड्यांमुळे भारतातील चित्त्यांची एकूण संख्या आता 38 झाली आहे.

या नवीन चित्त्यांच्या आगमनामुळे भारतातील चित्त्यांची संख्या वाढण्यास आणि त्यांच्या जनुकीय विविधतेत भर पडण्यास मोठी मदत होईल. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

नीती आयोगाचे उपाध्यक्ष सुमन बेरी यांनी १३ फेब्रुवारी २०२६ रोजी नवी दिल्ली येथे 'ट्रेड वॉच क्वार्टरली' (Trade Watch Quarterly) अहवालाची सहावी आवृत्ती प्रकाशित केली. 

या अहवालातील काही महत्त्वाचे मुद्दे खालीलप्रमाणे आहेत:

कालावधी: ही आवृत्ती आर्थिक वर्ष २०२५-२६ च्या दुसऱ्या तिमाहीतील (जुलै-सप्टेंबर २०२५) व्यापारावर आधारित आहे.

प्रमुख उपस्थिती: या प्रकाशन प्रसंगी नीती आयोगाचे सदस्य डॉ. अरविंद विरमानी आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.

विशेष लक्ष (Thematic Focus): या वेळच्या अहवालाचा मुख्य विषय 'इलेक्ट्रॉनिक्स व्यापार' हा होता. इलेक्ट्रॉनिक्स आता भारताच्या निर्यातीतील दुसऱ्या क्रमांकाची सर्वात मोठी श्रेणी बनली आहे.

निर्यातीतील वाढ: या तिमाहीत भारताची एकूण निर्यात (वस्तू आणि सेवा) वार्षिक तत्त्वावर सुमारे ८.५% नी वाढली आहे.

इलेक्ट्रिकल मशिनरी: या क्षेत्रातील निर्यातीत ३३.४% इतकी लक्षणीय वाढ नोंदवण्यात आली आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

ट्रान्सपरन्सी इंटरनॅशनलने १० फेब्रुवारी २०२६ रोजी जाहीर केलेल्या भ्रष्टाचार धारणा निर्देशांक (CPI) २०२५ नुसार भारताच्या क्रमवारीत सुधारणा झाली आहे.

या अहवालातील भारताशी संबंधित महत्त्वाचे मुद्दे खालीलप्रमाणे आहेत:

भारताची क्रमवारी: १८२ देशांच्या यादीत भारत ९१ व्या क्रमांकावर आहे.

क्रमवारीत सुधारणा: २०२४ मध्ये भारत ९६ व्या क्रमांकावर होता. यंदा भारताने पाच स्थानांची झेप घेतली आहे.

भारताचे गुण (Score): भारताला १०० पैकी ३९ गुण मिळाले आहेत (गेल्या वर्षी ३८ गुण होते).

जागतिक स्थिती: भारताचा स्कोअर अजूनही जागतिक सरासरीपेक्षा (४२) कमी आहे.

शेजारील देश: दक्षिण आशियामध्ये भूतान (१८ वा क्रमांक) भारताच्या पुढे आहे, तर पाकिस्तान (१३६ वा) आणि बांगलादेश (१५० वा) भारताच्या तुलनेत मागे आहेत.

अव्वल देश: डेन्मार्कमध्ये सर्वात कमी भ्रष्टाचार असून तो पहिल्या क्रमांकावर आहे

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

फेब्रवारी 2026 मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या हेन्ले पासपोर्ट इंडेक्स (Henley Passport Index) नुसार सिंगापूरने पुन्हा एकदा जगातील सर्वात शक्तिशाली पासपोर्ट म्हणून आपला पहिला क्रमांक कायम राखला आहे. 

या निर्देशांकातील काही महत्त्वाचे मुद्दे खालीलप्रमाणे आहेत:

सिंगापूरचे वर्चस्व: सिंगापूरच्या पासपोर्टधारकांना आता जगातील 192 देशांमध्ये व्हिसा-मुक्त (Visa-free) किंवा 'व्हिसा ऑन अरायव्हल' प्रवेश मिळतो.

दुसरा क्रमांक: 
जपान आणि दक्षिण कोरिया हे देश संयुक्तपणे दुसऱ्या क्रमांकावर असून त्यांच्या नागरिकांना 187 देशांत विना-व्हिसा प्रवास करता येतो.

भारताची प्रगती: भारतीय पासपोर्टने यावर्षी लक्षणीय सुधारणा केली असून तो 75 व्या क्रमांकावर पोहोचला आहे. भारतीय नागरिक आता 56 देशांमध्ये आगाऊ व्हिसाशिवाय प्रवास करू शकतात.

सर्वात कमकुवत पासपोर्ट: या यादीत अफगाणिस्तानचा पासपोर्ट सर्वात शेवटी (101 व्या क्रमांकावर) आहे, ज्याला केवळ 24 देशांमध्ये व्हिसा-मुक्त प्रवेश मिळतो. 

या ताज्या आकडेवारीनुसार आशियाई देशांनी जागतिक पासपोर्ट क्रमवारीत आपले दबदबा कायम ठेवल्याचे दिसून येते. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

तारिक रहमान यांची नुकतीच बांगलादेशाच्या नवीन पंतप्रधानपदी निवड झाली आहे. 
या संदर्भातील महत्त्वाचे मुद्दे खालीलप्रमाणे आहेत:

शपथविधी: बांगलादेश नॅशनलिस्ट पार्टीचे (BNP) नेते तारिक रहमान यांनी १७ फेब्रुवारी २०२६ रोजी बांगलादेशचे ११ वे पंतप्रधान म्हणून अधिकृतपणे शपथ घेतली.

निवडणूक निकाल: फेब्रुवारी २०२६ मध्ये झालेल्या सार्वत्रिक निवडणुकीत तारिक रहमान यांच्या BNP पक्षाने प्रचंड बहुमताने विजय मिळवला. त्यांच्या युतीने संसदेत २०९ जागा जिंकल्या.

सत्तांतर: त्यांनी अंतरिम सरकारचे प्रमुख मोहम्मद युनूस यांची जागा घेतली आहे. ऑगस्ट २०२४ मध्ये शेख हसीना यांच्या राजीनाम्यानंतर सुमारे १८ महिने युनूस यांनी देशाचा कार्यभार सांभाळला होता.

परतणे: तारिक रहमान हे माजी राष्ट्रपती जियाउर रहमान आणि माजी पंतप्रधान खालिदा झिया यांचे पुत्र आहेत. ते १७ वर्षांच्या वनवासानंतर (लंडनमध्ये वास्तव्यास होते) डिसेंबर २०२५ मध्ये बांगलादेशात परतले.

मंत्रिमंडळ: त्यांच्या २५ सदस्यीय मंत्रिमंडळात हिंदू समुदायालाही प्रतिनिधित्व देण्यात आले आहे.

जॉइन करा @chaluGhadamodi

३१ डिसेंबर २०२५ पर्यंतच्या अधिकृत आकडेवारीनुसार, गुजरात हे भारतातील अक्षय ऊर्जा (Renewable Energy) क्षेत्रात सर्वाधिक योगदान देणारे राज्य ठरले आहे.

एकूण क्षमता: गुजरातची स्थापित अक्षय ऊर्जा क्षमता ४२.५८३ गिगावॅट (GW) वर पोहोचली आहे, जी भारताच्या एकूण क्षमतेच्या १६.५०% आहे.

पवन ऊर्जा (Wind Power): पवन ऊर्जेमध्ये गुजरात देशात पहिल्या क्रमांकावर असून, राज्याची क्षमता १४,८२०.९४ मेगावॅट आहे.

सौर ऊर्जा (Solar Power): सौर ऊर्जेच्या बाबतीत गुजरात देशात दुसऱ्या क्रमांकावर आहे (राजस्थान प्रथम आहे). गुजरातची सौर क्षमता २५,५२९.४० मेगावॅट आहे.
रूफटॉप सोलर: घरांच्या छतावर बसवल्या जाणाऱ्या सौर यंत्रणेत (Rooftop Solar) गुजरात देशात आघाडीवर असून, यात राज्याचा वाटा २५% पेक्षा जास्त आहे.

जगातील सर्वात मोठे पार्क: कच्छमधील 
खवडा रिन्युएबल एनर्जी पार्क
 हे पूर्ण झाल्यावर जगातील सर्वात मोठे अक्षय ऊर्जा पार्क ठरेल, ज्याचे नियोजित उद्दिष्ट ३७.३५ GW आहे.

गुजरातने २०३० पर्यंत १०५ GW अक्षय ऊर्जा क्षमतेचे उद्दिष्ट ठेवले आहे, जे भारताच्या ५०० GW च्या राष्ट्रीय उद्दिष्टासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

केंद्र सरकारने २४ फेब्रुवारी २०२६ रोजी केरळ राज्याचे नाव बदलून ‘केरळम’ करण्याच्या प्रस्तावाला अधिकृतपणे मंजुरी दिली आहे.

या ऐतिहासिक निर्णयाबाबतचे काही महत्त्वाचे मुद्दे खालीलप्रमाणे आहेत:
मंजुरी: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत हा निर्णय घेण्यात आला.

संवैधानिक प्रक्रिया: या मंजुरीनंतर आता 'केरळ (नाव बदल) विधेयक, २०२६' तयार केले जाईल. भारतीय राज्यघटनेतील कलम ३ नुसार, राष्ट्रपती हे विधेयक केरळ विधानसभेला त्यांचे मत मांडण्यासाठी पाठवतील.

पार्श्वभूमी: केरळ विधानसभेने २४ जून २०२४ रोजी राज्याचे नाव बदलण्याचा प्रस्ताव एकमताने मंजूर करून केंद्राकडे पाठवला होता .

कारणे: मल्याळम भाषेत राज्याचे नाव नेहमीच 'केरळम' असे राहिले आहे, परंतु संविधानाच्या पहिल्या अनुसूचीमध्ये ते 'केरळ' असे नोंदवले गेले होते. ही दुरुस्ती करून भाषिक अस्मिता जपण्यासाठी हा बदल करण्यात येत आहे.

या प्रक्रियेच्या पुढील टप्प्यात, राज्य विधानसभेचे मत प्राप्त झाल्यानंतर, हे विधेयक संसदेत मांडले जाईल आणि त्यानंतर राज्याचे नाव अधिकृतपणे सर्व कागदपत्रांमध्ये 'केरळम' होईल.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

हैदराबाद मधील नामपल्ली (Nampally) येथे देशातील पहिले पूर्णतः स्वयंचलित (Fully Automated) मल्टि-लेव्हल पार्किंग कॉम्प्लेक्स उभारण्यात आले आहे. 

या प्रकल्पाची काही महत्त्वाची वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:

अत्याधुनिक तंत्रज्ञान: हे कॉम्प्लेक्स जर्मन 'पॅलिस' (Palis) तंत्रज्ञानावर आधारित असून मानवी हस्तक्षेपाशिवाय (Zero Human Intervention) कार्य करते.

क्षमता: या १५ मजली इमारतीत एकूण १० मजले पार्किंगसाठी असून, तिथे सुमारे २५० कार आणि २०० दुचाकी वाहने पार्क करण्याची सोय आहे.

वेळ आणि सुरक्षितता: रोबोटिक यंत्रणेमुळे वाहन पार्क करण्यासाठी किंवा पुन्हा मिळवण्यासाठी अतिशय कमी वेळ लागतो. वाहन चालकाला फक्त ठराविक जागेवर वाहन उभे करून कार्ड स्वाइप करावे लागते.

व्यावसायिक सोयी: पार्किंगव्यतिरिक्त या इमारतीत फूड कोर्ट, व्यावसायिक दुकाने आणि सिनेमागृह देखील उपलब्ध आहेत.
प्रकल्प खर्च: हैदराबाद मेट्रो रेल्वे लिमिटेड (HMRL) द्वारे सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी (PPP) तत्त्वावर सुमारे १०२ कोटी रुपये खर्चून हा प्रकल्प उभारला.

अधिक चालू घडामोडी जाणून घेण्यासाठी जॉइन करा @ChaouGhadamodi

भरती-ओहोटीमुळे येणाऱ्या पुराला (Tidal Flooding/Sea Incursion) 'राज्य-विशिष्ट आपत्ती' म्हणून घोषित करणारे 
केरळ हे देशातील पहिले राज्य ठरले आहे.

निर्णयाची तारीख: केरळ सरकारने फेब्रुवारी २०२६ मध्ये हा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला.
उद्देश: या घोषणेमुळे भरती-ओहोटीच्या पुरामुळे बाधित झालेल्या कुटुंबांना आता राज्य आपत्ती प्रतिसाद निधी (SDRF) मधून आर्थिक मदत मिळणे शक्य होणार आहे.

पार्श्वभूमी: यापूर्वी भरती-ओहोटी ही एक नैसर्गिक आणि नियमित प्रक्रिया मानली जात असल्याने त्यातून होणाऱ्या नुकसानीसाठी कोणतीही भरपाई दिली जात नव्हती. मात्र, अरबी समुद्राची वाढती पाणीपातळी आणि किनारी भागातील वाढते नुकसान लक्षात घेऊन सरकारने हा बदल केला आहे.

बाधित क्षेत्र: केरळच्या ५९० किमी लांबीच्या किनारपट्टीवरील ९ जिल्ह्यांमध्ये या समस्येचे प्रमाण अधिक आहे, जिथे 'हाय टाइड लाइन' (HTL) ओलांडून समुद्राचे पाणी लोकवस्तीत शिरते.

कायदेशीर आधार: हा निर्णय आपत्ती व्यवस्थापन कायदा, २००५ मधील तरतुदींनुसार घेण्यात आला आहे.

या निर्णयामुळे मच्छिमार, किनारी शेतकरी आणि छोट्या व्यापाऱ्यांना मोठा दिलासा मिळणार आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

चेन्नईच्या छायाचित्रकार राम्या श्रीराम यांनी नॅशनल जिओग्राफिक इंडियाच्या 'कॅप्चर इन मोशन' (Capture in Motion) स्पर्धेत विजय मिळवला आहे.

या विजयाबद्दलची महत्त्वाची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

विजेते छायाचित्र: त्यांनी केरळमधील पारंपारिक 'कंदनार केलन थेय्यम' (Kandanar Kelan Theyyam) उत्सवाचे एक अतिशय प्रभावी आणि गतिमान छायाचित्र टिपले होते.

विशेष सन्मान: या विजयामुळे त्यांचे हे छायाचित्र नॅशनल जिओग्राफिकच्या २०२६ च्या अधिकृत कॅलेंडरमध्ये स्थान मिळवणाऱ्या १२ विजेत्या फोटोंपैकी एक ठरले आहे

प्रक्रिया: राम्या या गेल्या चार वर्षांपासून थेय्यम या कलाप्रकाराचे दस्तऐवजीकरण करत आहेत. हे विजयी छायाचित्र त्यांनी कन्नूरमधील एका मंदिरात, गर्दी आणि आगीच्या आव्हानात्मक परिस्थितीत टिपले होते.

इतर विजेते: या स्पर्धेत देशभरातून हजारो प्रवेशिका आल्या होत्या, ज्यामध्ये अमरावतीच्या डॉ. तुषार आंबडकर यांनीही वन्यजीव श्रेणीत अव्वल स्थान पटकावले आहे.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

महाराष्ट्रातील भंडारा जिल्ह्यातील बेला (Bela) ग्रामपंचायत ही राज्यासह देशातील पहिली 'नेट झिरो' (Net-Zero) ग्रामपंचायत ठरली आहे. 

या गावाने केलेल्या महत्त्वपूर्ण कामांची वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:

नेतृत्व: सरपंच शारदा गायधने यांच्या मार्गदर्शनाखाली गावाने हे यश संपादन केले आहे.
वृक्षारोपण: लग्नकार्य आणि सणासुदीच्या निमित्ताने ग्रामस्थांनी ९०,००० पेक्षा जास्त झाडे लावून त्यांचे संवर्धन केले आहे.

स्वच्छ ऊर्जा: सौर ऊर्जेचा वापर वाढवण्यासाठी घरांवर, अंगणवाड्यांवर आणि पंचायत कार्यालयावर सोलर पॅनेल बसवण्यात आले आहेत.

इंधन बदल: पारंपरिक धुराच्या चुलींऐवजी ग्रामस्थांनी पूर्णपणे LPG गॅसचा वापर स्वीकारला आहे.

कचरा व्यवस्थापन: गावात कचरा वर्गीकरण आणि एकल-वापर प्लास्टिकवर (Single-use plastic) बंदी घालण्यात आली आहे.

पुरस्कार: या कामगिरीसाठी बेला ग्रामपंचायतीला केंद्र सरकारचा 'राष्ट्रीय पंचायत पुरस्कार २०२४' (National Panchayat Award 2024) देऊन गौरवण्यात आले आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

भारतीय हवाई दलाच्या दक्षिण हवाई कमांडद्वारे फेब्रवारी २०२६ मध्ये लक्षद्वीप आणि मिनिकॉय द्वीपसमूहात 'कलारी लीप २०२६' (Kalari Leap 2026) या संयुक्त सागरी सरावाचे आयोजन करण्यात आले होते.

सहभागी दल: या सरावात भारतीय हवाई दलासह भारतीय तटरक्षक दल (Indian Coast Guard) आणि सशस्त्र दल विशेष ऑपरेशन विभाग (AFSOD) यांचा समावेश होता.

उद्देश: बेट प्रदेशांचे संरक्षण, जलद सैन्य तैनात करणे (Rapid Force Projection) आणि सागरी क्षेत्रातील आव्हानांना तोंड देण्यासाठी संयुक्त नियोजन तपासणे हा या सरावाचा मुख्य उद्देश होता.

प्रमुख मोहिमा: सरावामध्ये हवेतून आणि जमिनीवरून केली जाणारी घुसखोरी, विशेष हेलिबोरने (Heliborne) मोहिमेचा सराव, अँटी-शिप स्ट्राइक आणि सागरी शोध व बचाव (Search and Rescue) मोहिमांचा समावेश होता.

वापरलेली संसाधने: हवाई दलाने Su-30MKI, AN-32 आणि Mi-17V5 ही विमाने/हेलिकॉप्टर वापरली, तर तटरक्षक दलाने आपली जहाजे, जेमिनी बोटी आणि डॉर्नियर २२८ (Dornier 228) विमानांचा वापर केला.

या सरावाला केरळच्या 'कलारीपयट्टू' या प्राचीन युद्धकलेतील चपळता आणि अचूकतेचे प्रतीक म्हणून 'कलारी लीप' हे नाव देण्यात आले आहे 

@ChaluGhadamodi

केंद्रीय रस्ते वाहतूक व महामार्ग मंत्रालयामार्फत आयोजित 'बिल्ड इंडिया इन्फ्रा अवॉर्ड २०२६' (Build India Infra Awards 2026) मध्ये महाराष्ट्र सार्वजनिक बांधकाम विभागाला (PWD) मोठा बहुमान मिळाला आहे. 

या पुरस्काराचे महत्त्वाचे तपशील खालीलप्रमाणे आहेत:

पुरस्काराचे नाव: 'डिजिटल इनोव्हेशन ऑफ द इयर' (Digital Innovation of the Year).

प्रणाली: सार्वजनिक बांधकाम विभागाने विकसित केलेले 'वृक्षारोपण व देखरेख ॲप' (Tree Plantation and Monitoring App).

पुरस्कार वितरण: २४ फेब्रुवारी २०२६ रोजी नवी दिल्ली येथे केंद्रीय रस्ते वाहतूक व महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांच्या हस्ते हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.

स्वीकार: सार्वजनिक बांधकाम विभागाचे सचिव संजय दशपुते यांनी विभागाच्या वतीने हा पुरस्कार स्वीकारला.

वैशिष्ट्य: या ॲपमुळे राज्यातील रस्त्यांच्या कडेला होणाऱ्या वृक्षारोपणाचे जिओ-टॅगिंग (Geo-tagging) आणि रिअल-टाइम देखरेख करणे सोपे झाले असून, तंत्रज्ञानाचा वापर करून पर्यावरणाचे संवर्धन केल्याबद्दल हा गौरव करण्यात आला आहे. 

महाराष्ट्र सार्वजनिक बांधकाम मंत्री : शिवेंद्रसिंहराजे भोसले

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

आयसीसी महिला टी-20 विश्वचषक 2026 चे आयोजन इंग्लंड आणि वेल्स मध्ये 12 जून ते 5 जुलै 2026 या कालावधीत केले जाणार आहे. 

या स्पर्धेबद्दलची काही महत्त्वाची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

सहभागी संघ: या वेळी प्रथमच 12 संघ या स्पर्धेत सहभागी होत आहेत, ज्यामुळे ही महिला टी-20 विश्वचषकाची आतापर्यंतची सर्वात मोठी आवृत्ती ठरेल.

उद्घाटन सामना: स्पर्धेचा पहिला सामना 12 जून रोजी बर्मिंगहॅममधील एजबॅस्टन येथे यजमान इंग्लंड विरुद्ध श्रीलंका असा खेळला जाईल.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

पुणे जिल्ह्यातील भीमाशंकर ज्योतिर्लिंग मंदिराच्या सभामंडपाच्या कामाची गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये (Guinness World Records) नोंद करण्याची प्रक्रिया पुणे जिल्हा प्रशासनाने अधिकृतपणे सुरू केली आहे.

विक्रमी वेळ: सुमारे २,७५० चौरस फुटांच्या या भव्य सभामंडपाचे काम केवळ चार महिन्यांत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.

पारंपरिक तंत्रज्ञान: हे बांधकाम पूर्णपणे पारंपरिक दगडी स्थापत्यकलेचा वापर करून केले जात आहे. यात सिमेंट किंवा आधुनिक साहित्याचा वापर टाळून केवळ दगडांचा वापर केला जात आहे.

रचना: या सभामंडपात ४८ कोरीव दगडी स्तंभ, सुंदर कमानी आणि मध्यभागी एक भव्य दगडी घुमट असेल.

मुदत: हे काम ९ जानेवारी २०२६ रोजी सुरू झाले असून, ३० एप्रिल २०२६ पर्यंत ते पूर्ण करण्याचे नियोजन आहे.

नाशिक येथील २०२७ च्या सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर भाविकांच्या सोयीसाठी हा जीर्णोद्धार प्रकल्प हाती घेण्यात आला आहे.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi