🔠🟢🔠🔠🔠🔠🔠 🔠🟢🔠🔣
BIRLAMCHI V. 🆚 IKKILAMCHI V.

💬...kompleks birikmalardagi markaziy atomning birlamchi (asosiy) va ikkilamchi (koordinatsion) valentliklari aslida qanday kelib chiqadi, keling shu savollarga javob topamiz✔️

ustoz👨🏻‍🏫 Bunyod Raxmanov
kanal🔗 @ChemOfficer
kanal🔗 @olympic_uz_ru_en

⌨️⌨️⌨️⌨️⌨️
Assalomu aleykum ustoz
Bir savol bor edi: element avval bog' hosil qilib songra gibridlanadimi yoki gibridlanib keyin bog' hosil qiladimi. Universitetdagi bir ustoz avval gibridlanib keyin bog' hosil qiladi dedi. Shunga aniqlik kiritmoqchi edim . Javob uchun oldindan rahmat.

🔠🔤🔠🟢🔤
Voleykum assalom, juda o'rinli savol.
Atom yolg'iz holatda orbitallari gibridlanmagan holatda to'g'rimi, chunki bunga hojat yo'q. Gibridlanish o'zi nima? — jaydari tilda aytganda o'ziga boshqa atomni bog'lash uchun qulaylik (fazoviy optimallik va energetik minimumlik) yaratishdir. Gibridlanish uchun energiya talab qilinadi. Demak, ikki atom o'zaro bir-biriga yaqinlashib bog' hosil qila boshlagach yuqorida aytganimdek noqulaylik vujudga kelsa gibridlanadi. Agar noqulaylik tug'ilmasa gibridlanmaydi. Masalan, H2O dagi O (2 ta energetik pog'ona, atom hajmi tor) ikkita H ga qulay sharoit yaratish uchun gibridlanadi (v.burchak 104,5°). H2S dagi S esa ( 3 ta energetik pog'ona, atom hajmi keng) ikkita H ni o'ziga bog'lash uchun ortiqcha energiya sarflab o'tirmasdan o'ziga bog'laydi, ya'ni gibridlanmaydi (v.burchak 92,1°). Demak, qachonki bog'lanishda noqulaylik vujudga kelsagina gibridlanish ro'y beradi. Yana bir misol, HCl da Cl orbitallari gibridlanmaydi, deylik HClO3 da esa Cl orbitallari gibridlanadi. VBN va MOM ning umumiy qonuniyati shundaki, atom orbitallari energiyasidan molekulyar orbitallar energiyasi kichik bo'lsagina molekula hosil bo'ladi.
Xulosa: bog' hosil bo'lish jarayonida fazoviy noqulaylik va energetik maksimallik vujudga kelgandan so'ng atom orbitallari gibridlanadi.

ustoz👨🏻‍🏫 Bunyod Raxmanov
kanal🔗 @ChemOfficer
kanal🔗 @olympic_uz_ru_en

🌐TELEGRAM🌐 асосчиси Павел Дуровдан ҳаётий маслаҳатлар:

1. Ўзинг ёқтирган ишни қил. Ўқи ўрган, ривожлан. Ўзингни ичдан ўзгартир. Олтин қоида - ўзинг ростан ҳам яхши кўрган ишни қил ва сен ҳақиқатдан ўзингни бахтли ҳис қиласан.

2. Ҳар хил фасд-фуд, тамаки, спиртли ичимликлардан воз кеч.

3. Чет тилларини ўрган. Интернетда рус тили фойдаланувчилари 60 миллион атрофида, инглиз тилидагилар эса миллиарддан ортиқ. Инглиз тилини билиш ҳаётий эҳтиёжга айланиб бўлган.

4. Китоб ўқи. Ҳафтада битта китоб ўқисанг, бир йилда 50 та китоб бўлади, бу ҳаётингни тубдан ўзгартириб юбориши аниқ.

5. Дам олиш кунларини олдиндан режалаштир ва мароқли ўтказ.

6. Мақсадлар қўй ва уларни ёзиб бор. Энг асосийси улар аниқ, тушунарли ва мавҳумликдан йироқ бўлсин. Агар мақсад қўймасанг, уларга етишнинг умуман бошқа иложи йўқ.

7. Вақтдан унумли фойдалан. Ўз ишларингни шундай режалаштиргинки, улар сенсиз ҳам ишласин, ишда сенинг иштирокинг жуда кам бўлсин. Бошланишига Алленнинг (Getting things done) китобини ва Глеб Архангельскийни ўқиб чиқ. Тез қарор қабул қилишга ўрган, кейинга қолдирма. Ҳамма ишни ё ўзинг қил, ё бошқаларга бўлиб бер.

8. Компьютер ўйинларидан воз кеч, интернетда бекорга вақт ўтказишни бас қил. Ижтимоий тармоқларни минимал ҳолатга келтир, битта аккаунтинг бўлса, етади. Телевизордан умуман воз кеч, унда онгинг улар айтгандек ювилиб боради.

9. Етарлича жисмоний машқ ва нормал овқатланиш бўлса, 7 соат уйқу етарли бўлади.

10. Ўзингни яхши, ҳалол, ақлли ва муваффақиятли одамлар билан боғла, улар сени барибир ғалабага олиб чиқади.

11. Спорт билан шуғуллан. Велик, бодибилдинг, турник, брус, футбол, югуриш - буларнинг ҳаммаси мияга эндорфин юклайди ва ўзгача фикрлайдиган бўласан. Тана ўзгача тонусни ҳис қилади. Вақтим йўқ деб баҳона қилма, спорт учун доимо вақт топишинг шарт.

12. Ҳеч ким қилмаган ишларни қил, бунинг учун сенга спорт энг яхши ёрдамчи ҳисобланади. Ишга, ўқишга ҳар куни бошқача йўллардан бориб кўр.

13. Қўрқма. Қўрқув фақат сенинг миянгда шаклланади, у аслида йўқ. Фақат сен ва мақсадларинг бор, қўрқувга жой йўқ.

ustoz👨🏻‍🏫 Bunyod Raxmanov
kanal🔗 @ChemOfficer
kanal🔗 @olympic_uz_ru_en