@turlovforchess :

Стартовал VI Межконтинентальный онлайн-чемпионат по шахматам среди заключённых!

С момента проведения первого чемпионата в 2021 году эта инициатива охватила уже шесть континентов. В этом году турнир установил новый рекорд по количеству участников: 140 команд из 56 стран соревнуются в мужском, женском и юношеском разделах на протяжении трёх дней онлайн-соревнований.

Чемпионат организован ФИДЕ совместно с офисом шерифа округа Кук (Cook County Sheriff’s Office) в рамках программы Chess for Freedom («Шахматы ради свободы»), которая использует шахматы как инструмент образования, реабилитации и социальной реинтеграции.

За каждым ходом стоит нечто большее, чем сама игра: концентрация, дисциплина, командная работа, эмоциональный контроль и умение мыслить на несколько шагов вперёд. Шахматы не могут изменить прошлое, но способны помочь построить другое будущее.

Желаю всем участникам успехов и искренне надеюсь, что эта программа будет и дальше развиваться, охватывая всё больше стран по всему миру!

#chessforfreedom #TurlovforChess #chessinprisons

https://www.instagram.com/reel/DeemncZti3k/?mdxt=YmJ4Zm5zNG5hcjdt

«Atyrau Open 2026» (Masters)
Round 4

https://s2.chess-results.com/tnr1483107.aspx?lan=11&art=2&rd=4&flag=30&SNode=S0

https://lichess.org/broadcast/atyrau-open-2026-masters/round-4/LkvZECNj#boards

#KazChess2026

«Atyrau Open 2026» (Open)
Round 4

https://s1.chess-results.com/tnr1483112.aspx?lan=11&art=2&rd=4&flag=30&SNode=S0

https://lichess.org/broadcast/atyrau-open-2026-open/round-4/zSQd3UiL#boards

#KazChess2026 #Atyrau

#KazChess2026 :

Баспасөз хабарламасы
Шымкентте бірден үш Шахмат үйі ашылды
Шымкентте 15 қазанда үш Шахмат үйінің салтанатты ашылуы өтті. Жаңа кеңістіктер Абай атындағы саябақта, Металлургтер саябағында және 17-ші шағын аудандағы жаяу жүргіншілер аллеясында бой көтерді. Мұнда қала тұрғындары шахмат ойнап, жаттықтырушылармен шыңдалып, турнирлерге қатыса алады. Ашылу рәсіміне Халықаралық шахмат федерациясының (FIDE) және KazChess президенті Тимур Турлов пен Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков қатысты.
Жаңа Шахмат үйлерінің орны кездейсоқ таңдалған жоқ. Үш нысан да Шымкенттің тұрғындар жиі демалатын әрі уақыт өткізетін танымал қоғамдық орындарында орналасқан. Жобаның басты идеясы – шахматты халыққа барынша қолжетімді ету. Партия ойнау немесе мүдделестермен кездесу үшін арнайы спорт мектептеріне барудың қажеті жоқ, бұған енді саябақтар мен аллеяларда да толық жағдай жасалған.
Ауданы 223 шаршы метрді құрайтын ең үлкен Шахмат үйі Абай атындағы саябақта орналасқан. Ауданы 81 шаршы метрлік тағы екі павильон Металлургтер саябағы мен 17-ші шағын аудандағы аллеяда салынды. Соңғы нысанда жазғы терраса да қарастырылған. Залдар арнайы шахмат үстелдерімен жабдықталған. Олардың сыйымдылығы бір мезгілде 96 және 48 орынды құрайды.
«Қаламызда шахматқа деген қызығушылықтың жыл сайын артып келе жатқаны қуантады. 2024 жылы Орталық саябақта ардагерлер мен аға буын өкілдеріне арналған Шахмат үйі ашылған болатын. Бүгінде бұл игі бастама жалғасуда. Жаңа нысандар тұрғындарға бас қосуға, шахматпен тұрақты айналысуға және бос уақытын пайдалы өткізуге мүмкіндік береді. Алдағы уақытта да бұқаралық спортты дамытуға және дарынды спортшыларды қолдауға ерекше көңіл бөлеміз», – деді Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков.
Құрылысқа Freedom Holding Corp. «Freedom Шапағат» корпоративтік қоры арқылы демеушілік жасады. Қор жобаны жобалау алдындағы дайындықтан бастап нысандарды тапсырғанға дейінгі барлық кезеңде үйлестіруді жүзеге асырды. Нысандар толық пайдалануға берілген соң Freedom Telecom ғимараттарды интернетпен қамтамасыз етуді жоспарлап отыр.
«Шымкентте жылдан-жылға шахматқа деген қызығушылықтың артып келе жатқанын анық көріп отырмын. Қала турнирлер саны мен дарынды ойыншылар, әсіресе балалар мен жастар арасында көшбасшылар қатарына нық енді. Бірақ чемпиондар өздігінен пайда болмайды: әлемдік тәжірибе көрсеткендей, үлкен спорт ең алдымен бұқаралық сипат пен халықтың сүйіспеншілігінен басталады. Сондықтан FIDE-нің алдағы жылдардағы негізгі міндеттерінің бірі – шахматқа мүмкіндігінше көп адамды тарту. Бірден үш Шахмат үйінің ашылуын осы бағыттағы маңызды қадам деп санаймын. Аздаған уақыттан соң олар қала өмірінің ажырамас бөлігіне айналады деген үлкен үмітім бар. Ең бастысы – бұл жерде шахмат сүйер қауым мен чемпиондар қатары көбейіп, Шымкент өңірден де тыс жерлерге танымал Қазақстан мен Орталық Азияның ең мықты шахмат орталықтарының бірі ретінде дами береді», – дейді Тимур Турлов.
Орталық Шахмат үйінің дизайнын әзірлеуге шахмат қайраткері, Шахматшылар одағының президенті Шыңғыс Нұрғалимов белсенді қатысты. Мердігер ұйым «Орда-Строй Капитал» ЖШС.
Салтанатты ашылудан соң жаңа Шахмат үйлерінде бірден SHYMKENT CHESS HOUSE BLITZ Challenger 2026 балалар блиц-турнирі басталып кетті. Оған 100 жас өрен қатысуда. Ойындар бір мезгілде үш алаңда өтіп жатыр: Абай атындағы саябақта 60 қатысушы болса, Металлургтер саябағы мен 17-ші шағын аудандағы аллеяның әрқайсысында 20 шахматшыдан бақ сынауда. Бәсеке швейцариялық жүйе бойынша 9 турдан тұрады (уақыт бақылауы: 3 минут + әр жүріске 2 секунд).
Шымкент – шахмат тарихы бай қала
Жаңа Шахмат үйлерінің ашылуы Қазақстанға талай танымал шахматшыны сыйлаған қала дәстүрін ары қарай жалғастырады.
Аға буынның жарқын өкілдерінің бірі 87 жастағы Инна Матвеева-Попрукайло. Ол 1965 жылы КСРО чемпионатының финалында ойнаған алғашқы қазақстандық шахматшылардың бірі болды. 1973 жылы Қазақ КСР чемпионы атағын жеңіп алды. Белсенді спорттық жолын аяқтап, көп жылдарын медицинаға арнаған ол зейнет жасында шахматқа қайта оралды.

2023 жылы Матвеева-Попрукайло 65 жастан асқан сеньорлар арасында Азия чемпионатын жеңіп алса, 2025 жылы осы жас санатында Қазақстан чемпионы атанды.
Шымкентпен бірнеше көрнекті шахматшының есімі тығыз байланысты. Осы қаланың тумасы Тамара Клинк әйелдер арасындағы гроссмейстер, Қазақстанның екі дүркін чемпионы және төрт шахмат олимпиадасының қатысушысы. Тәуелсіз Қазақстанның 1992 және 1993 жылдардағы алғашқы екі әйелдер чемпионатының жеңімпазы Ләззат Тәжиева да халықаралық аренада ел намысын қорғады. Бүгінде оның есімі Шымкенттегі № 4 мамандандырылған балалар-жасөспірімдер олимпиадалық резерв спорт мектебіне берілген, ал қалалық чемпионаттар шахматшыны еске алуға арналып өткізіледі.
Тағы бір танымал есім Гулисхан Нахбаева, әйелдер арасындағы гроссмейстер және Қазақстанның жеті дүркін чемпионы. Ол ұлттық құрама сапында алты рет шахмат олимпиадасында өнер көрсетті.
Өңірдің шахматтық дәстүрін әйелдер арасындағы гроссмейстер, Қазақстанның үш дүркін чемпионы, жеті шахмат олимпиадасының қатысушысы, ал бүгінде Қазақстан шахмат федерациясының атқарушы директоры Гульмира Дәулетова және гроссмейстер, елдің үш дүркін чемпионы әрі ұлттық құраманың көпжылдық ойыншысы Ринат Жұмабаев жалғастырды.
Шымкент шахмат мектебінің қалыптасуына бапкер, арбитр әрі ұйымдастырушы Григорий Ким үлкен үлес қосты. 1970-ші жылдардың аяғынан бастап оның қызметі қаладағы шахматты дамытумен тығыз байланысты болды. Бүгінде бұл жұмысты жалғастырып жүргендердің бірі – 2000 жылғы Қазақстан чемпионы, Қазақстан шахмат федерациясы Шымкент филиалының атқарушы директоры Алтын Есіркепова.
Балалар спортынан әлемдік деңгейдегі турнирлерге дейін
Бүгінде Шымкент шахматшыларды тәрбиелеп қана қоймай, республикалық және халықаралық деңгейдегі жарыстарды тұрақты түрде өткізіп келеді.
Шымкент бірнеше жылдан бері әлемдік деңгейдегі шахматшыларды қабылдап келеді. 2024 жылы мұнда әлемдік шахматтың үздік өкілдерінің басын қосқан FIDE әйелдер Гран-приінің кезеңі өтті. Ал 2026 жылдың наурызында қала 25 млн теңге жүлде қоры бар KazChess Masters Nauryz 2026 турнирін өткізіп, қайтадан шахмат қауымдастығының назарында болды. Шахмат тақтасында Сербия, Үндістан, Венгрия, Мексика және Өзбекстаннан келген белгілі гроссмейстерлер, сондай-ақ қазақстандық дарынды жастар кездесті. Қатысушылар арасында Алексей Сарана, Беньямин Гледура, Пранав Венкатеш, Меруерт Камалиденова және Даниял Сапенов болды.
Жарыстың елеулі оқиғаларының бірі – 13 жасар Данис Қуандықұлының ең жоғары рейтингілі қатысушы Алексей Сарананы жеңуі болды. Турнир жеңімпазы болып 9 мүмкіндіктен 7,5 ұпай жинаған үндістандық гроссмейстер Пранав Венкатеш атанды.
Осы айда Шымкентте 411 жас қатысушының басын қосқан Дінмұхамед Қонаевты еске алуға арналған классикалық шахматтан Қазақстан Балалар кубогының алғашқы кезеңі өткізілді. Мұнда 87 шахматшы бақ сынаған сеньорлар арасындағы Қазақстан чемпионаты да өтті.
Өңірде шахматтық білім беру де дамып келеді. Тамыз айында «Білім берудегі шахмат» бағдарламасы бойынша жергілікті 48 педагог оқудан сәтті өтті.
Үш Шахмат үйінің ашылуы қалалық инфрақұрылымды дамытудағы келесі қадам болып, бұл ойынға әртүрлі жастағы тұрғындарды одан әрі тартуға мүмкіндік береді.

Шахмат екі астана шеңберінен шығып келеді
Қазақстандағы шахмат өмірі баяғыда-ақ Астана мен Алматы төңірегімен шектелуден қалды. Бүгінде ірі халықаралық турнирлер облыс орталықтарында өтіп, елдің қалалары мен аудандарында шахматпен айналысуға жаңа мүмкіндіктер ашылуда.
Егер 2015 жылы Қазақстанда 58 шахмат турнирі өткізілсе, 2025 жылы олардың саны үш мыңға жетті. Он жыл ішінде жарыстар саны шамамен 52 есе өсті. Өңірлерде шахматты дамытумен Қазақстан шахмат федерациясының 20 аймақтық филиалы айналысады.
Осы жұмыстың бағыттарының бірі екі астанадан тыс жерлерде ірі халықаралық жарыстарды өткізу. 2026 жылдың маусымында Ақтөбе жүлде қоры 100 мың долларды құрайтын Aktobe Open – Владимир Дворкович мемориалын өткізді. Шілде айында Өскеменде 16 елден 200-ден астам шахматшыны, соның ішінде 22 гроссмейстерді біріктірген Oskemen Open өтті.

Мұндай турнирлер қазақстандық жас ойыншыларға елден шықпай-ақ мықты қарсыластармен тақта үстінде кездесуге мүмкіндік береді.
Бұл ретте шахмат бұқаралық деңгейде де қолжетімді болып келеді. Ал Шығыс Қазақстан облысында 2026 жылы екі мыңға жуық адамның қатысуымен 44 шахматтық іс-шара өткізілді. Павлодарда тамыз айында 185 жас шахматшының басын қосқан Қазақстан Балалар кубогының «Прииртышье – 2026» кезеңі өтті. Мұнда турнирлер қалалық алаңдарда, соның ішінде орталық жағалауда да өткізіліп тұрады.

Бөлек бағыттардың бірі – шахматтық білімді дамыту. Бүкіл Қазақстан бойынша 2026–2027 оқу жылының басында «Білім берудегі шахмат» бағдарламасына 2 509 мектеп қосылды. Шахмат сабақтары 6 770 сыныптағы 133 812 оқушыны қамтиды. Ақтөбе облысында шахмат 202 мектепте оқу пәні ретінде енгізілді, ал Павлодар облысында барлық жалпы білім беретін мектептерде шахмат бойынша қосымша білім беретін педагогтердің штаттық бірліктері қарастырылған.
Инфрақұрылымды дамыту осы жұмыстың заңды жалғасы. Мектеп қабырғасында шахматпен танысатын балалар көбейген сайын, олардың әрі қарай шеберлігін шыңдап, жарыстарға қатысуына жағдай жасайтын кеңістіктерді құрудың маңызы арта түседі. Шымкент тұрғындары үш жаңа Шахмат үйінің ашылуы арқылы осындай мүмкіндікке ие болып отыр. Жаңа орталықтар алғашқы жүрісін жасап жүрген бүлдіршіндерден бастап, шахматты серік еткен тәжірибелі ойыншыларға дейінгі әртүрлі буын өкілдерінің басын қосатын заманауи алаң болмақ.

#KazChess2026 :

Пресс-релиз
В Шымкенте открыли сразу три Дома шахмат
15 октября в Шымкенте состоялось торжественное открытие трёх Домов шахмат. Новые пространства появились в парке имени Абая, Парке металлургов и на пешеходной аллее 17-го микрорайона. Здесь жители города могут играть в шахматы, заниматься с тренерами и участвовать в турнирах. В церемонии открытия приняли участие президент международной шахматной федерации и президент Kazchess Тимур Турлов и аким Шымкента Габит Сыздыкбеков.
Места для новых Домов шахмат выбрали не случайно. Все три расположены в популярных общественных пространствах Шымкента, где ежедневно отдыхают и проводят время жители города. Главная идея проекта - сделать шахматы доступнее. Чтобы сыграть партию или встретиться с единомышленниками, не обязательно идти в специализированные спортивные школы, можно сделать это даже на улице.
Самый большой Дом шахмат площадью 223 квадратных метра расположен в парке имени Абая. Ещё два павильона площадью по 81 квадратному метру построены в Парке металлургов и на Аллее 17-го микрорайона. На последней предусмотрена также летняя терраса. Залы оборудованы специальными шахматными столами и рассчитаны на одновременные занятия 96 и 48 человек.
По словам акима Шымкента Габита Сыздыкбекова, открытие новых Домов шахмат станет важным шагом в развитии городской инфраструктуры, а также позволит организовать полезный досуг горожан и расширить кругозор молодежи:
«Радует, что интерес к шахматам в нашем городе с каждым годом растёт. В 2024 году в Центральном парке был открыт «Дом шахматиста» для ветеранов и представителей старшего поколения. Сегодня эта добрая инициатива получает продолжение. Эти объекты предоставят жителям возможность встречаться, регулярно заниматься шахматами и с пользой проводить свободное время. Мы и в дальнейшем будем уделять особое внимание развитию массового спорта и поддержке талантливых спортсменов».
Спонсором строительства выступил Freedom Holding corp. через корпоративный фонд «Freedom Шапағат». Фонд также обеспечивал сопровождение проекта на всех этапах - от предпроектной подготовки до сдачи готовых объектов. После полной сдачи объектов Freedom Telecom планирует обеспечить здания интернетом.
«Я прекрасно вижу, как год от года в Шымкенте растет интерес к шахматам. Город уже уверенно входит в лидеры по числу турниров и талантливых игроков, особенно среди детей и молодежи. Но чемпионы, конечно, не появляются сами по себе: как показывает мировой опыт, сильный спорт вырастает прежде всего из всенародной любви и массовости. Поэтому одна из ключевых задач FIDE на ближайшие годы состоит в том, чтобы привлечь к шахматам как можно больше людей. Открытие сразу трех Домов шахмат я считаю серьезным шагом в этом направлении. И очень надеюсь, что совсем скоро они станут привычной частью городской жизни. Ну и, пожалуй, самое главное: у шахмат здесь будет появляться все больше поклонников и чемпионов, а Шымкент продолжит расти как один из сильнейших шахматных центров Казахстана и Центральной Азии, известный далеко за пределами региона», - говорит Тимур Турлов.
В разработке дизайна центрального Дома шахмат принимал активное участие шахматный деятель, президент Союза шахматистов Чингиз Нургалимов. Подрядчиком выступило ТОО «Орда-Строй Капитал».
Сразу после торжественного открытия в новых Домах шахмат стартовал детский блицтурнир SHYMKENT CHESS HOUSE BLITZ Challenger 2026. В соревнованиях принимают участие 100 юных шахматистов. Игры проходят одновременно на трёх площадках: в парке имени Абая участвуют 60 спортсменов, в Парке металлургов и на аллее 17-го микрорайона – по 20. Турниры проводятся по швейцарской системе в девять туров с контролем времени 3 минуты + 2 секунды на каждый ход.
Шымкент - город с большой шахматной историей
Открытие новых Домов шахмат продолжает традиции города, подарившего Казахстану целую плеяду известных шахматистов.

Одна из самых ярких представительниц старшего поколения - 87-летняя Инна Матвеева-Попрукайло. Ещё в 1965 году она стала одной из первых казахстанских шахматисток, сыгравших в финале чемпионата СССР. В 1973 году завоевала титул чемпионки Казахской ССР. Завершив активную спортивную карьеру и посвятив много лет медицине, она вернулась к шахматам уже в пенсионном возрасте. В 2023 году Матвеева-Попрукайло выиграла чемпионат Азии среди сеньоров старше 65 лет, а в 2025-м стала чемпионкой Казахстана в той же возрастной категории.
С Шымкентом связаны имена сразу нескольких выдающихся шахматисток. Уроженка города Тамара Клинк - гроссмейстер среди женщин, двукратная чемпионка Казахстана и участница четырёх шахматных олимпиад. Ляззат Тажиева, победительница первых двух женских чемпионатов независимого Казахстана в 1992 и 1993 годах, также представляла страну на международной арене. Сегодня её имя носит специализированная детско-юношеская спортивная школа олимпийского резерва № 4 в Шымкенте, а городские чемпионаты проводятся в память о шахматистке.
Ещё одно известное имя - Гулисхан Нахбаева, гроссмейстер среди женщин и семикратная чемпионка Казахстана. Она шесть раз выступала на шахматных олимпиадах, представляя национальную сборную.
Шахматные традиции региона продолжили Гульмира Даулетова – гроссмейстер среди женщин, трёхкратная чемпионка Казахстана, участница семи шахматных Олимпиад, а сегодня исполнительный директор Казахстанской федерации шахмат, и Ринат Джумабаев - гроссмейстер, трёхкратный чемпион страны и многолетний участник национальной сборной.
Большую роль в становлении шахматной школы Шымкента сыграл тренер, арбитр и организатор Григорий Ким. С конца 1970-х годов его деятельность была тесно связана с развитием шахмат в городе. Среди тех, кто продолжает эту работу сегодня, - чемпионка Казахстана 2000 года Алтын Есиркепова, исполнительный директор шымкентского филиала Казахстанской федерации шахмат.
От детских соревнований до турниров с участием мировых звёзд
Сегодня Шымкент не только воспитывает шахматистов, но и регулярно принимает соревнования республиканского и международного уровня.
Шымкент уже не первый год принимает шахматистов мирового уровня. В 2024 году здесь прошёл этап женского Гран-при FIDE, собравший ведущих представительниц мировых шахмат. А в марте 2026 года город вновь оказался в центре внимания шахматного сообщества, приняв KazChess Masters Nauryz 2026 с призовым фондом 25 млн тенге. За шахматными досками встретились известные гроссмейстеры из Сербии, Индии, Венгрии, Мексики и Узбекистана, а также молодые казахстанские таланты. Среди участников были Алексей Сарана, Беньямин Гледура, Пранав Венкатеш, Меруерт Камалиденова и Даниял Сапенов.
Одной из главных сенсаций стала победа 13-летнего Даниса Куандыкулы над Алексеем Сараной - самым рейтинговым участником соревнований. Победителем турнира стал индийский гроссмейстер Пранав Венкатеш, набравший 7,5 очка из 9 возможных.
В том же месяце Шымкент принял первый этап Детского кубка Казахстана по классическим шахматам памяти Динмухамеда Кунаева, собравший 411 юных участников. Здесь же состоялся чемпионат Казахстана среди сеньоров, в котором выступили 87 шахматистов.
Параллельно развивается и шахматное образование. В августе обучение по программе «Шахматы в образовании» прошли 48 местных педагогов.
Открытие трёх Домов шахмат станет следующим шагом в развитии городской инфраструктуры и позволит привлечь к игре ещё больше жителей разных возрастов.
Шахматы выходят за пределы столиц
Шахматная жизнь Казахстана давно не ограничивается Астаной и Алматы. Сегодня крупные международные турниры проходят в областных центрах, а в городах и районах страны появляются новые возможности для занятий шахматами.
Если в 2015 году в Казахстане проводилось 58 шахматных турниров, то в 2025-м их количество достигло трёх тысяч. За десять лет число соревнований выросло почти в 52 раза. Развитием шахмат на местах занимается региональная сеть Казахстанской федерации шахмат, объединяющая 20 филиалов.

Одним из направлений этой работы стало проведение крупных международных соревнований за пределами двух столиц. В июне 2026 года Актобе принимал Aktobe Open - Мемориал Владимира Дворковича с призовым фондом 100 тысяч долларов. В июле в Усть-Каменогорске прошёл Oskemen Open, собравший более 200 шахматистов из 16 стран, включая 22 гроссмейстеров. Подобные турниры дают молодым казахстанским игрокам возможность встречаться за доской с сильными соперниками, не выезжая за пределы страны.
При этом шахматы становятся всё доступнее и на массовом уровне. Так в Восточно-Казахстанской области за 2026 год проведено 44 шахматных мероприятия с участием почти двух тысяч человек. В Павлодаре в августе прошёл этап Детского кубка Казахстана «Прииртышье - 2026», объединивший 185 юных шахматистов. Здесь же проводят турниры на городских площадках, в том числе на центральной набережной.
Отдельное направление - развитие шахматного образования. На начало 2026–2027 учебного года к программе «Шахматы в образовании» присоединились 2 509 школ по всему Казахстану. Шахматные занятия охватывают 133 812 учеников в 6 770 классах. В Актюбинской области шахматы введены как учебный предмет в 202 школах, а в Павлодарской области во всех общеобразовательных школах предусмотрены ставки педагогов дополнительного образования по шахматам.
Развитие инфраструктуры становится логичным продолжением этой работы. Ведь чем больше детей знакомятся с шахматами в школе, тем важнее создавать пространства, где они смогут заниматься дальше, участвовать в соревнованиях и совершенствовать своё мастерство.
Именно такую возможность получили жители Шымкента с открытием трёх новых Домов шахмат. Они станут местом встречи разных поколений - от детей, только осваивающих первые ходы, до опытных игроков, для которых шахматы давно стали частью жизни.