Амма өрүс күнүн көрсө "Күөх чэппиэр" бырайыак чэрчитинэн Чурапчы, Амма, Таатта улуустарыгар өрүс кытылын ыраастааһыҥҥа субуотунньуктар бара тураллар.

Ол курдук Собакин Семен Иванович начаалынньыктаах, Чиркоев Иван Иванович иитээччи-тренердээх Мырыла спортивнай лааҕырын оҕолоро биир күнү барытын Амма эбэ кытылын ыраастааһыҥҥа анаатылар.

Амма өрүс күнэ сылын ахсын от ыйын үһүс субуотатыгар ыытыллар. Манан сибээстээн Мындаҕаайыга Амма кытылын ыраастыыр субуотунньук көхтөөхтүк барда.

От ыйын үһүс субуотата бука бары тапталлаах өрүспүт - Амма күнэ.

Бу күнү Николай Архипов улуус баһылыгынан талыллан баран, 2018 сыллаахха от ыйын 9 күнүгэр таһаарбыт уурааҕынан олохтообута. Быйыл Амма өрүс күнүн от ыйын 18 күнүгэр бэлиэтиэхпит.

Амма - Саха сирин биир саамай ыраас, сылаас уулаах, кэрэттэн кэрэ өрүһэ. Үйэлэргэ сири-уоту угуттуу, долгуһуйа уста турарын инниттэн харыстыыр сыаллаах ыытыллар Амма өрүс күнэ бу анаан-минээн бэлиэтэнэр Өлүөнэ уонна Бүлүү өрүстэр күннэрин сэргэ ыытыллар биир дьоһун бырааһынньык. Бу күн сарсыардаттан өрүс кытыытыгар олорор нэһилиэктэр олохтоохторо экологическай субуотунньуктарга тахсыылара, өрүс кытылын ыраастааһыннара үтүө үгэскэ кубулуйбута кэрэхсэбиллээх. Маннык дьоһун үгэстэр, бырайыактар кэҥии, сайда турдуннар.

Амма эбэбит барахсан сылааһынан угуттуур, ыраас, дьэҥкир уута, үүнүүлээх күөх солко хочолоро бэйэтин быйаҥыттан бар дьоммутугар дэлэйдик бэрсэн, бэлэхтии, барыбытын үөрдэ турдуннар!

Улуус баһылыгын планеркатыгар ааспыт нэдиэлэҕэ ыытыллыбыт үлэлэр түмүктэрин, чугастааҕы кэмҥэ ыытыллыахтаах үлэлэр былааннарын, бара турар үлэлэр хаамыыларын дьүүллэстилэр. Улуус киинин элбэх квартиралаах дьиэтигэр уунан хааччыйыы, септик боппуруостарын быһаарыыга, Куохара үрэх кытылын дьон-сэргэ сынньанар сирэ оҥоруу үлэтин саҕалааһыҥҥа, кылабыыһаны күрүөлээһиҥҥэ, Листиков аатынан уулусса суолун оҥорууга, Ньурбаҕа ыытыллыахтаах спартакиадаҕа путевкалары ылыыга сүүмэрдиир күрэхтэһиилэргэ салгыы кыттыы, улуус тэрилтэлэрин, хаһаайыстыбаларын сэлээркэнэн хааччыйыы курдук хайысхаларга үлэлэр салҕанан бара тураллара бэлиэтэннэ.  

Маны сэргэ оскуоланы бүтэрэр оҕолор үөрэх хаачыстыбатыгар көрдөрүүлэрэ үчүгэй – уопсайа 28 медалист, ол иһигэр 15 кыһыл көмүс, 13 үрүҥ көмүс уонна 25 оҕо 90-95 баалы ылбыт. Саҥа нэдиэлэҕэ улуус дьаһалтатыгар ситиһиилээх оҕолору чиэстээһин, «Илин» Эко-парка, ититэр систиэмэлэри кыстыкка киириигэ бэлэмнээһин, пааспардарын толорууга үлэни ыытыы,  оттооһуҥҥа, үүтү туттарыыга суһал ыстаап мунньаҕа, Чурапчы нэһилиэгин иһинээҕи суолу өрөмүөннээһин, тулаайах уонна төрөппүт көрүүтэ суох оҕолору дьиэлээһин, Дьокуускайга  олохтоох салайыныы Сэбиэтин мунньаҕа, спортиҥҥа сүүмэрдиир чемпионакка кыттыы уонна Д.П.Коркин үбүлүөйдээх сылыгар бэлэмнэнии курдук боппуруостарга сүбэ мунньахтар ыытыллыахтара.  

Кыстыкка сылааһы биэрэр ситимнэри бэлэмнээһин чэрчитинэн ыытыллар бары үлэлэри хонтуруоллааһыны улуус баһылыгын бастакы солбуйааччы Рустам Данилов тутан олорорунан киниэхэ Степан Саргыдаев хас биирдии тэрилтэлэр салайааччыларын кытта ыкса үлэлииргэ, хомунаалынай хаһаайыстыбаны толору кыстыкка бэлэмнээһин, пааспардааһыны толоруу үлэтин күүһүрдэргэ сорудахтаата.

Полиция отделын нэдиэлэтээҕи сводкатын иһиннэрии кэнниттэн полиция отделын сыл аҥарыгар ыыппыт үлэтин көрөр мунньаҕа буолбутуттан иһитиннэрдэ. Буруйу оҥоруу  таһыма былырыыҥҥы көрдөрүүнү кытта тэҥэ, ыарахан буруйу  оҥоруу, уоруу кыранан үрдээбитэ, түөкүннээһин арыый түспүтэ бэлиэтэннэ. Барыллааһын түмүгүнэн полиция Чурапчытааҕы салаатын үлэтин көрдөрүүтэ өрөспүүбүлүкэҕэ 34 улуус полициятын отделларын ортотугар 8 миэстэҕэ тахсыбыт.

Чэппиэргэ  прокуратураны кытта улуус баһылыга Мындаҕаайыга суолу уонна уһуйааны өрөмүөннээһин хаамыыларын көрө барыы, нэһилиэктэргэ оттооһун, үүт соҕотуопкатын хаамыытын көрөр мунньахтар, сырыылар буолуохтара. Планеркаҕа улуус окко киириитин, төһө от оттоммутун, төһө үүт туттарыллан иһэрин  туһунан улуус тыа хаһаайыстыбатыгар управлениетын начаалынньыга Анжелика Неустроева иһитиннэрдэ. Улуус бэйэтин сиригэр-уотугар быйыл 40 т. оту бэлэмниэхтээх, окко киирэн үлэ бара турар. Улуус үүтү туттарыыга 5200 тонна былааннааҕыттан от ыйын 1 күнүгэр 1863 тонна үүт соҕотуопкаламмыт, алта ыйдаах былаан 105 бырыһыан туолбут, ааспыт сыл туһааннаах көрдөрүүтүттэн 146 тоннанан элбэх үүт туттарыллыбыт. Былааннарын Алаҕар 208 %, Бахсы 154 %, Арыылаах 131 %, Хадаар 158 %, Хатылы 119%, Хайахсыт 158 %, Чакыр 150 %  толорбуттар. Болтоҥо нэһилиэгэ 61 % - саамай кыра көрдөрүү. “Чурапчы” кооператив 102 %, “Эргис” кооператив 127 %, “Эрэл” кооператив 99 % толорбуттар. Нэһилиэктэр баһылыктарын кытта сорох сыыппаралары чуолкайдаһан баран, эбии сэлээркэ кэлэрин быһаарсыы буолуохтаах.

Билигин тирээн турар соругунан бары күүһү оттооһуҥҥа уурууга уонна кыстыкка бэлэмнэниигэ туһулуурга планеркаҕа өссө төгүл чопчулаан этилиннэ.