Өрөспүүбүлүкэтээҕи «Биисинэс-ЭКСПО 2026» быыстапка-дьаарбаҥка биһиги улууспутуттан 4 урбаанньыт: Заровняева Ульяна Николаевна, Гуляева Наталья Егоровна, Гоголева Валентина Эмилиевна уонна Тимофеева Күннэй Леонидовна бэрт көхтөөхтүк кыттан кэллилэр.

Быыстапка сүрүн соруга - олохтоох оҥорор таһаарар тэрилтэлэр бородуукталарын көрдөрүү уонна эргиэн сибээһин кэҥэтии буолар. Киэҥ хабааннаах тэрээһин кэмигэр араас маастар-кылаастары ыыттылар, интэриэһинэй спикердэр кэлэн бэйэ үөрүйэҕин үллэһиннилэр.

Икки күннээх тэрээһин түмүгүнэн Чурапчы улууһа үс анал ааты ылары ситистэ. Ол курдук, «Лучший ассортимент» анал аат 3-с үрдэлин Күннэй Леонидовна Тимофеева ылары ситистэ, «Лучший новый продукт» анал аат 2-с үрдэлэ Ульяна Николаевна Заровняеваҕа иҥэрилиннэ, оттон быыстапка истиэндэтин тупсаҕайдык (бастыҥнык) киэргэтии иһин диэн анал аат 1-кы үрдэлин хаһаайкатынан Наталья Егоровна Гуляева буолла.

Урбаанньыттарбытын үрдүк ситиһиигитинэн истиҥник эҕэрдэлиибит! Бу ситиһии Саха сирин урбаанньыттарын күнүн көрсө буолбута өссө үөрүүлээх, долгутуулаах. Үлэҕит өссө да таһаарыылаах, үтүө түмүктээх буоллун!

Уважаемые жители Чурапчинского района!

Хочу обратить внимание на серьезную проблему — попытки вербовки подростков и молодежи через социальные сети и мессенджеры.

Злоумышленники предлагают «легкий заработок», просят выполнить якобы простое задание: сфотографировать объект, передать посылку, поджечь урну или автомобиль. Иногда они запугивают, шантажируют и угрожают близким. За безобидными на первый взгляд просьбами могут скрываться подготовка поджогов, диверсий и других тяжких преступлений.

В России действует информационно-просветительский проект «Выход 31». Его главная задача — объяснить молодому человеку: пока преступление не совершено, еще можно остановиться и обратиться за помощью.

Название проекта связано со статьей 31 Уголовного кодекса Российской Федерации «Добровольный отказ от преступления». Если человек добровольно и окончательно отказался от совершения преступления, он не несет за него уголовной ответственности при соблюдении предусмотренных законом условий.

Если вам поступило подозрительное предложение:

— не выполняйте полученные инструкции;
— не отправляйте фотографии и видео;
— не передавайте банковские карты, телефон или другие вещи;
— прекратите общение и заблокируйте собеседника;
— сохраните переписку и другие доказательства;
— незамедлительно расскажите обо всем родителям, учителю или другому взрослому, которому доверяете;
— обратитесь в полицию.

Особенно обращаюсь к родителям: будьте внимательны к своим детям, интересуйтесь их общением в интернете, спокойно обсуждайте подозрительные сообщения и резкие изменения в поведении. Ребенок должен знать, что в сложной ситуации его не будут ругать — ему помогут.

📞 Линия помощи проекта «Выход 31»: 8-800-333-03-31
📞 Телефон доверия МВД России: 8-800-222-74-47
📞 Полиция: 102
📞 Единый номер экстренных служб: 112

Не поддавайтесь на угрозы и обещания легких денег. Вовремя остановиться и попросить помощи — значит защитить себя, своих близких и свое будущее.

Берегите себя и своих детей!

Мероприятия, посвященные ко Дню пожилых людей в селе Чурапча💐💐💐

Аҕам саастаахтар норуоттар икки ардыларынааҕы күннэринэн улууспут олохтоохторун, тыыл бэтэрээннэрин, ытык саастаах дьоммутун улуус салалтатын уонна тус бэйэм ааппыттан истиҥник эҕэрдэлиибин!

Эһиги сыралаах үлэни өрө тутан уонна үтүө үгэстэри салҕаан улууспут, өрөспүүбүлүкэбит сайдыыларыгар сүҥкэн кылааты киллэрбит, эйэлээх, дьоллоох олоҕу түстээбит үтүө дьыалаҕытынан киэн туттабыт, холобур оҥостобут, барҕа махтал тылларын этэбит. Төрөөбүт дойдугутугар итии тапталгыт, инникигэ бигэ эрэлгит, барыга эппиэтинэстээх сыһыаҥҥыт уонна уопсастыбаннай олоххо көхтөөх кыттыыгыт, тус интэриэстэргитинэн араас хайысхалаах түмсүүлэргэ  айа-тута, дьарыктана, үлэлии-хамсыы сылдьаргыт - барыта үүнэр көлүөнэҕэ үтүө холобурунан буолар.

Биһиги дойдубутугар, өрөспүүбүлүкэҕэ, улууспутугар аҕам саастаахтарга кыһамньы өрүү инники күөҥҥэ тутуллар. Национальнай бырайыактар чэрчилэринэн социальнай тутуулар, хаачыстыбалаах мэдиссиинэ өҥөтө сыллата тупсар, сайдар. Ону сэргэ аҕам саастаахтарга оҥорор көмө хаачыстыбата үрдүү турар. Эһиги баай уопуккут, муударай сүбэҕит, олоххо көхтөөх сыһыаҥҥыт билиҥҥи кэм уустуктарын аһарынарбытыгар күүстээх көмө-тирэх буолар.

Ытык-мааны дьоммутугар чэгиэн доруобуйаны, уһун, дьоллоох, көхтөөх олоҕу баҕарабын! Чугас дьоҥҥут тапталлара, истиҥ сыһыаннара санааҕытын кынаттыы, бөҕөргөтө турдун!

Бу күннэргэ дьон-сэргэ өрөспүүбүлүкэ Төрүт сокуонугар уларытыыны киллэрэри көҕүлүүр барылы дьүүллэhиигэ араас көрүүлэрин этэллэр, санааларын үллэстэллэр. Барылга этиллэринэн – Конституцияттан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дарханын үлэлиир болдьоҕо “икки болдьохтон ордук буолуо суохтаах” диэн хааччахтыыр нуорманы устуу. Ил Түмэн алтынньытааҕы сессиятыгар бу уларытыыны ылыннаҕына, Ил Дархан икки болдьох кэнниттэн, өссө утуу-субуу талыллар кыахтаныан сөп.

Бу ыллыктаах уонна олохтоох этии дии саныыбын. Туох ордук суолталааҕый? Үлэ түмүгэ, биллэн турар, хааччахтыыр болдьохтон ордук суолталаах. Өрөспүүбүлүкэ салайааччыта дьиҥнээх түмүктэри, экэниэмикэ  үрдээһинин, инфраструктура сайдыытын, дьон олоҕун хаачыстыбата тупсуутун көрдөрөр буоллаҕына - уопсастыбаҕа көдьүүстээҕин дакаастаабыт киһи дуоһунаһыгар салгыы үлэлиир бырааптаах буолуохтаах. Манна чопчу быһаарыы халандаар ыйыытынан буолбакка, өрөспүүбүлүкэҕэ төһө-хачча туһалаабытыгар олоҕуран ылыллыахтаах.

Өрөспүүбүлүкэ сиригэр-уотугар салайыы систиэмэтигэр биир бириинсиптэр үлэлиэхтээхтэр. Ол курдук, өрөспүүбүлүкэ бары муниципальнай тэриллиилэрин баһылыктарын дуоһунастарыгар талыллыылара кинилэр үлэлиир болдьохторун ахсаанынан хааччахтаммат - сокуонунан да уонна устаабынан да. Өрөспүүбүлүкэ үрдүкү дуоһунастаах киһитигэр эмиэ манна тэҥнэээх ньымалар үлэлиэхтээхтэр. Онуоха быыбардааччылар итэҕэллэрэ уонна түмүктэри сыаналааһын - сүрүн критерийинэн буолуохтаахтар.

Ил Дархан үлэтин түмүктэрин сыаналааһыҥҥа утумнаах үлэ уонна уһун болдьохтоох бырайыактары ситэрии улахан суолталаахтар. Бөдөҥ бырайыактар – суоллары уонна энергетика эбийиэктэрин тутууттан саҕалаан, тыа сирин сайыннарыы бырагыраамаларыгар диэри – бары өр сылларга суоттаммыттар. Онон болдьоҕунан хааччахтааһыны туоратыы -  стратегическай сайдыыны харгыстаппакка, салгыы утумнаахтык олоххо киллэриигэ, хайыы-үйэ үлэҕэ киирбит былааннары алдьаппакка, ылыллыбыт соруктары толорууну тиһэҕэр тиэрдиигэ, чопчу түмүктэр баар буолууларыгар улахан оруоллаах буолуоҕар саарбахтаабаппын. Биллэрин курдук, саҥа хамаанда үлэтэ хаһан сөптөөх тэтими тутан, кудуххайдык барыар диэри балачча элбэх бириэмэ, соччо сыра-хара, күүс-кыах көҥдөй ороскуоттаныан сөп. Оттон салгыы саҥа болдьоххо үлэлиир кыаҕы ылбыт хамаанда үлэтин урукку тэтимин өссө күүһүрдэн, түмүктэри ситиһиитэ быдан улаатыан сөп.  

Бу маннык ыллыктаах уонна олохтоох көннөрүүнү киллэрии түмүгэр, демократическай ньымалар тутаах суолталанан тахсаллар: бүтэһиктээх тыл – быыбардааччыларга. Чопчу кинилэр хандьыдаат үлэтин дьиҥнээх дьыалаларынан сыаналаан, дуоһунаһы иккистээн ылара сөптөөҕүн быһаараллар.

Тус бэйэм Саха Өрөспүүбүлүкэтин Төрүт сокуонугар уларытыылары киллэрэр туһунан көҕүлээһини өйүүбүн. Манна саамай сүрүнэ – өрөспүүбүлүкэ сайдыыта бигэ туруктаахтык, утумнаахтык барыыта, оттон көдьүүстээх быһаарыылар олохтоохтор интэриэстэрин туһугар  ылыллан, олоххо толоруллан иһиилэрэ.