Lokal tarmoq, ichki telefon tarmog'i, Wi-Fi hamda server shkaflarini o'rnatish.


https://youtube.com/shorts/5mD2lkKjguE?si=4m8y27vMY22XVPlj

🖥 Cisco qurilmalardagi xotira turlari va ularning vazifasi

Cisco router va switchlar ichida turli xil xotira (memory) ishlatiladi. Har birining vazifasi va ichida saqlanadigan ma’lumoti boshqacha. Keling, birma-bir ko‘rib chiqamiz 👇

---

🔹 ROM (Read Only Memory)

* Qurilma yoqilganda ishga tushadigan bootstrap dasturi shu yerda.
* ROMmon (ROM Monitor) ham shu xotirada → recovery rejimi uchun.
* Ba’zan mini-IOS (RXBoot) ham shu yerda bo‘ladi.

---

🔹 Flash

* Qurilmaning asosiy saqlovchi joyi.
* Unda: IOS image (operatsion tizim), VLAN.dat (switchlarda), SDM fayllar, crash loglar saqlanadi.
* Qisqasi, qurilmaning “hard diski”.

---

🔹 NVRAM (Non-Volatile RAM)

* O‘chsa ham ma’lumotni saqlab qoladi.
* Eng asosiysi – startup-config shu yerda turadi.
* Config-register qiymati ham shu yerda saqlanadi.

---

🔹 RAM (DRAM)

* Faqat qurilma yoqilgan paytda ishlaydi. O‘chsa – ichidagi hammasi o‘chadi.
* Unda:

* Running-config (hozirgi aktiv sozlamalar).
* Routing jadvali (RIB) va FIB (CEF forwarding jadvali).
* ARP table, protokol ma’lumotlari (OSPF, EIGRP neighbor state va hokazo).
* Packet bufferlar (kiruvchi/chiqayotgan paketlar).
* Logging buffer (syslog xabarlari).

---

🔹 EEPROM

* Qurilmaning “pasporti”.
* Serial number, chassis ID, MAC address kabi hardware identifikatsiya ma’lumotlari shu yerda.

---

🔹 CAM (Content Addressable Memory)

* Asosan switchlarda.
* MAC address table shu yerda saqlanadi.
* Juda tez qidiruv qilish imkonini beradi.

---

🔹 TCAM (Ternary CAM)

* ACL (Access-list), QoS va Security policy uchun ishlatiladi.
* Paket kirganda TCAM’da parallel qidiruvdan o‘tadi → tez qaror chiqariladi.

---

🔹 Qo‘shimcha xotiralar (modelga qarab)

* CompactFlash / USB – qo‘shimcha IOS yoki loglarni saqlash uchun.
* QFP (Quantum Flow Processor) – yangi ISR/ASR routerlarda ASIC/NPU asosidagi tezkor forwarding xotirasi.

---

✅ Xulosa: Cisco qurilmasida har bir xotiraning o‘z vazifasi bor – ba’zisi operatsion tizimni saqlaydi, ba’zisi konfiguratsiyani, ba’zisi esa paketlarni hardware darajasida tez ishlash uchun xizmat qiladi.

👉 Siz qaysi xotirani ilgari bilmas edingiz? 😎 Komentda yozib qoldiring!

@cisco_server
@uzbekona_cisco

🎧 Apple taqdimoti yangi AirPods Pro 3 bilan boshlandi
👉 Max Mini hali ko‘rsatilgani yo‘q 🤔

🔑 Asosiy yangiliklar:
— Ichki datchiklar yurak urishini o‘lchaydi va ma’lumotlar «Salomatlik» ilovasiga sinxronlanadi.
— Jonli tarjima: endi quloqchinlar chet tilidagi nutqni real vaqtda tarjima qiladi.
— Kuchaytirilgan shovqinni bartaraf etish va yanada kuchli baslar.
— Yangilangan shakl: quloqlar endi og‘rimaydi, deb va’da qilishmoqda.

💰 Narxi: 249$

@cisco_server

Har narsaning o'z vaqti bor.

30 kundan so'ng Windows 10 ni qo'llab quvvatlash to'xtatiladi.

Bu xabarni hali ham windows 10 ishlatadigan do'stingiz bilan bo'lishing.
@cisco_server

Kelasi oydan boshlab Microsoft barcha qurilmalarga Copilot AI ini o'rnatadi.

Bu yaxshidek tuyilishi mumkin. Lekin aslida buni orqasida nimalar yotganini bilasizmi???

Shahsan shu xabardan keyin, linuxga o'tib ketishim uchun ishtiyoq yana ham kuchaydi.

AI o'rnatilsa nima bo'ladi?
Shahsiy ma'lumotlaringizni shahsiyligi qolmaydi eng qisqa qilib tushintirganda.

Shaxsan men kompyuterimda AI bo'lishini, istamayman.

Sizchi, siz nima qilasiz?

Quyidagi videoda batafsil ma'lumot olishingiz mumkin.
https://lnkd.in/p/dw_ZKWtD


@uzbekona_cisco
@cisco_server

#Tanqid #Shahsiy_fikr

Sezgan bo'lsangiz sentabr oyida barcha internet xizmatlarining narxlari ko'tarildi.
Xususan, oldin 120.ming bo'lgan uy interneti 132ming , endi esa 150ming bo'ldi.
Mobiuz da esa 25000lik tarif oldin 35000, kechadan boshlab 45000so'mga yetdi.

Oshirilish vajiga qarasangiz, tezlik oshirildi paketga qo'shimcha trafik qo'shildi deyishadi.

Uy internetini to'g'risi doim ishlatmayman, tezligi oshgan yoki oshmaganidan xabarim yo'q. Mayli tezlik oshirishsa oshirishsin bu yaxshi.

Lekin abonentlarning ruhsatisiz mobil internet paketiga o'zgartirish kiritib, narxini oshirishiga qarshiman.
Nimaga deysizmi?
Chunki har bir inson o'ziga mos paketni tanlab o'shanga o'tadi, bu tarifga o'tdimi demak shu paket uni qanoatlantirayapti.

Bu meni nazarimda odamlarni majburlab, rozi qilmasdan pulini olish.

Sifat xaqida umuman gapirmasa ham bo'ladi. Mobiuz chiqganidan buyon shu operatordan foydalansam, xizmat sifati yaxshilanish o'rniga xozir eng past nuqtaga yetgan.

Bitonkada 4G chiqadi. Upload download deyarli yuq.(Stabil emas). Ha bitonkani ham qo'yavering,
Uzbekistonning Silikon vodiysi hisoblangan IT park atrofini aytmasangiz ham bo'laveradi.

Nomerni saqlab qolib, operatorlarni o'zgartirmoqchi bo'lganimda eng arzon tariflar mobiuzda bo'lganligi sabab o'zgartirishni kechiktirgan edim. Endi ular ham narxni qolgan operatorlarga o'xshab ''STAFKA'' ga olib chiqib qo'yishdi. Stafkani bilmasangiz aytib o'taman, barcha operatorlar kelishib eng minimal tariflar paketini 40ming so'mdan oshiq qilib belgilashga og'zaki kelishib olishgan.
Bu albatta suniy narx oshirish.

Bunga mahalla qayerga qarayapti, uzairways qayerga qarayapti, sog'liq saqlash vazirligi qayerga qarayapti :)

Exxx

Qaysi mobile operatorni sifatini yaxshiligini maslahat berasizlar? Qay biri arzon, stabil internet bilan tanimlay oladi?

Javobingizni kutib qolamiz. Bu ko'pchilik uchun manfaatli bo'ladi deb bilaman

Ha aytgancha, O'zbekistondagi monopoliyaga chek qo'yish uchun xalqaro internet pravayderlariga, provayderlarimiz to'g'ridan to'g'ri ulanishga ruhsat berilibdi.
Qani ana endi ko'ramiz, narxlarimiz va sifatimiz qay tomonga xarakatlanar ekan.

@uzbekona_cisco
@cisco_server