Конституционный Суд: несогласие с судебными решениями не делает норму неконституционной

📨 В Конституционный Суд поступило обращение о проверке конституционности норм Гражданского и Административного процедурно-процессуального кодексов, правил работы со служебной информацией и Регламента Высшего Судебного Совета.

Заявитель пытался получить заключение психологического тестирования, пройденного при квалификационном экзамене на должность судьи. Закон и действующие правила не предусматривают выдачу такого заключения, о чем указали судебные инстанции в своих определениях.

Конституционный Суд подчеркнул, что доводы обращения в основном основаны на несогласии с применением нормы и действиями судов. Норма регулирует порядок работы со служебной информацией и обеспечивает возможность ознакомления с ней, включая судебное обжалование отказа, что соответствует конституционным гарантиям.

Конституционный Суд отметил, что представленные аргументы не выявляют нормативной неопределенности или нарушений прав, а сводятся к предположению о недостатках правоприменения в конкретной ситуации.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституциялық Сот әскери қызметшілерге тұрғынжай төлемдерін тағайындау ерекшеліктерін түсіндірді

📨 Конституциялық Сотқа «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңның және әскери қызметшілерді қызметтік тұрғынжаймен қамтамасыз ету қағидалары нормаларының Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы өтініш келіп түсті.

Өтініш беруші Шекара қызметінде қызмет өткерген және қызмет ету кезеңі үшін біржолғы тұрғынжай төлемін тағайындауға өтініш жасаған. Соттар әскери қызметшінің тұрғынжайға мұқтаж деп танылған сәттен бастап, тиісті рапорт негізінде төлем алу құқығы туындайтынын анықтады.

Конституциялық Сот азаматтарды тұрғынжаймен қамтамасыз ету үшін жағдай жасау туралы конституциялық норма жеке төлем алуға құқықты тікелей бекітпейтінін, ал бұл мәселені заң арқылы реттеуді көздейтінін атап өтті. Өтініштің уәждері негізінен нақты жағдайда нормалардың қолданылуымен келіспеушілікке негізделген, ал төлемдер жүйесінің өзі қаражатты тағайындау мен берудің тәртібін белгілей отырып, мемлекет пен азаматтардың мүдделері арасындағы теңгерімді қамтамасыз етеді.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституционный Суд разъяснил особенности назначения жилищных выплат военнослужащим

📨 В Конституционный Суд поступило обращение о проверке конституционности норм закона «О жилищных отношениях» и правил обеспечения служебным жильем военнослужащих.

Заявитель, проходивший службу в Пограничной службе, обратился за назначением единовременной жилищной выплаты за период службы. Суды установили, что право на выплату возникает с момента признания военнослужащего нуждающимся в жилье на основании поданного рапорта.

Конституционный Суд отметил, что конституционная норма о создании условий для обеспечения жильем граждан не закрепляет индивидуального права на выплаты, а делегирует регулирование этого вопроса закону. Доводы обращения в основном основаны на несогласии с применением норм в конкретной ситуации, тогда как сама система выплат устанавливает порядок назначения и предоставления средств, обеспечивая баланс интересов государства и граждан.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституциялық Сот: судьялардың отставкаға шығу тәртібі заңмен анықталады және судья мәртебесінің ерекшеліктерімен байланысты

📨 Конституциялық Сотқа «Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы» Конституциялық заңның судьялардың отставкаға шығу мәселелерін реттейтін 35-бабының Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы өтініш келіп түсті.

Өтініш жолдауға судьяның зейнеткерлік жасқа толуына байланысты отставкаға шығу туралы арыз беруі негіз болған. Алайда аталған арыз бұрын рәсімделген отставкаға сілтеме жасай отырып, сондай-ақ өзге негіздер бойынша өкілеттіктері тоқтатылғаннан кейін оны қайта қалпына келтіру тәртібін түсіндірумен қайтарылған.

Өтініш иесінің пікірінше, қолданыстағы құқықтық реттеу оның жағдайының ерекшеліктерін ескермейді және отставкаға қайта шығу мәселелерінде құқықтық айқынсыздық туғызады.

Конституциялық Сот дауланып отырған норма судьяның отставкаға шығу құқығын іске асырудың жалпы тәртібін белгілейтінін және судья өкілеттіктерін тоқтату мен тоқтата тұруды реттейтін заңнаманың өзге де нормаларымен өзара байланыста қолданылатынын атап өтті.

Конституциялық Сот өтініш уәждері нақты жағдайда норманы қолдану тәртібін түсіндіруге бағытталғанын және онда құқықтық айқынсыздықтың немесе конституциялық қағидаттарға қайшылықтың бар екенін дәлелдейтін негіздер қамтылмағанын көрсетті.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституционный Суд: порядок отставки судей определяется законом и связан с особенностями статуса судьи

📨 В Конституционный Суд поступило обращение о проверке конституционности статьи 35 Конституционного закона «О судебной системе и статусе судей Республики Казахстан», регулирующей вопросы отставки судей.

Поводом стало обращение судьи, который по достижении пенсионного возраста подал заявление об уходе в отставку. Заявление было возвращено с указанием на ранее оформленную отставку и разъяснением порядка ее возобновления после прекращения полномочий по иным основаниям.

По мнению заявителя, действующее регулирование не учитывает особенности его ситуации и создает правовую неопределенность в вопросах повторного выхода в отставку.

Конституционный Суд отметил, что оспариваемая норма закрепляет общий порядок реализации права судьи на отставку и применяется во взаимосвязи с иными положениями законодательства, регулирующими прекращение и приостановление полномочий судьи.

Конституционный Суд указал, что доводы обращения сосредоточены на интерпретации порядка применения нормы в конкретной ситуации и не содержат аргументов, свидетельствующих о наличии в ней неопределенности либо противоречия конституционным принципам.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституциялық Сот: мүлікті бөлу туралы нормалар сот арқылы қорғалу құқығынан айырмайды

📨 Конституциялық Сотқа «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» кодекстің 37-бабы 3-тармағын тексеру туралы өтініш келіп түсті.

Өтініш иесі бұрынғы жұбайымен мүлікті бөлуге қатысты сот шешімдеріне дау айтқан. Оның пікірінше, өзі тұрып жатқан пәтердегі үлесінен айырылған, ал өзінде қалған жер учаскесі өмір сүруге жарамсыз. Осыған байланысты ол тұрғын үйге қол сұғылмаушылық және меншік құқығының бұзылғанын алға тартқан.

Конституциялық Сот Кодекс нормаларының өзі мүлікті бөлу тәртібін реттейді және сот арқылы қорғалу мүмкіндігін шектемейді. Керісінше, өтініш иесінің дауы барлық сот сатыларында кезең-кезеңімен қаралғанын түсіндірді. Мүлікті бөлу кезінде тараптардың, оның ішінде балалардың мүдделері ескеріліп, әділдік қағидаттары қолданылған.

Өтініш иесінің уәждерінде көрсетілген негізгі мәселе – соттардың мүлікті қалай бөлгенімен келіспеуі. Алайда мұндай дәлелдер норманың мазмұнына емес, нақты сот шешімдерін бағалауға жатады.

Конституциялық Сот сот актілерін қайта қарау және мүлікті бөлуді бағалау мәселелері оның өкілеттіктеріне кірмейтінін атап өтті.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституционный Суд: нормы о разделе имущества не лишают права на судебную защиту

📨 В Конституционный Суд поступило обращение о проверке пункта 3 статьи 37 Кодекса «О браке (супружестве) и семье».

Заявитель оспаривал решения судов по разделу имущества с бывшей супругой. По его мнению, он лишился доли в квартире, где проживает, а оставшийся у него земельный участок не пригоден для жизни. В этом он усмотрел нарушение права на неприкосновенность жилища и собственности.

Конституционный Суд разъяснил: сами нормы Кодекса регулируют порядок раздела имущества и не ограничивают доступ к судебной защите. Напротив, спор заявителя был последовательно рассмотрен судами всех инстанций. При разделе учитывались интересы сторон, включая детей, и применялись принципы справедливости.

Ключевой момент, указанный в доводах заявителем, касается несогласия с тем, как именно суды распределили имущество. Однако такие аргументы относятся к оценке конкретных судебных решений, а не к содержанию самой нормы.

Конституционный Суд подчеркнул: вопросы пересмотра судебных актов и оценки распределения имущества не входят в его полномочия.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституциялық Сот: сот арқылы қорғалу құқығын жүзеге асыру тәртібін заң айқындайды

📨 Конституциялық Сот апелляциялық шешіммен келіспеген азаматтың өтінішін қарады. 2022 жылы 10 жылға бас бостандығынан айырылған сотталған адам 2025 жылы заң деңгейінде қабылданған өзгерістерге сілтеме жасай отырып, жаза мерзімін қысқартуды және қылмысты неғұрлым жеңіл санатқа қайта саралауды сұрады. Бірінші сатыдағы сот оның өтінішін қанағаттандырып, жаза мерзімін 7 жылға дейін қысқартты.

Кейіннен облыстық сот бұл шешімнің күшін жойып, үкімді өзгеріссіз қалдырды. Сонымен қатар сотталған адамға қабылданған апелляциялық қаулының кассациялық тәртіпте қайта қаралмайтыны түсіндірілді. Азамат мұны өзінің шағымдану құқығын шектеу деп бағалады.

Алдын ала қарау қорытындысы бойынша Конституциялық Сот Конституция сот арқылы қорғалу құқығына кепілдік беретінін, алайда оны жүзеге асырудың нақты тәртібін айқындамайтынын атап өтті. Бұл мәселе заң деңгейінде реттеледі, соған сәйкес кассация процестің міндетті кезеңі емес, қосымша кепілдік болып табылады.

Өтініште келтірілген уәждер негізінен апелляциялық соттың қорытындыларымен келіспеуге келіп тіреледі, ал Конституциялық Сот істерді мәні бойынша қайта қарамайды, сондықтан мұндай уәждер конституциялық іс жүргізуге негіз бола алмайды.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституционный Суд: порядок реализации права на судебную защиту определяет закон

📨 Конституционный Суд рассмотрел обращение гражданина, несогласного с апелляционным решением по своему делу. Осужденный в 2022 году к 10 годам лишения свободы просил снизить срок и переквалифицировать преступление на менее тяжкое, ссылаясь на изменения, принятые на уровне закона в 2025 году. Суд первой инстанции удовлетворил его просьбу, сократив срок до 7 лет.

В последующем, областной суд отменил это решение и оставил приговор без изменений. Одновременно осужденному разъяснили, что принятое апелляционное постановление не пересматривается в кассации. Гражданин посчитал это ограничением своего права на обжалование.

По результатам предварительного рассмотрения Конституционный Суд подчеркнул: Конституция гарантирует право на судебную защиту, но не определяет конкретный порядок ее реализации. Данный вопрос регулируется на уровне закона, согласно которого кассация является дополнительной гарантией, а не обязательным этапом процесса.

Изложенные в обращении доводы заявителя сводились к несогласию с выводами апелляционного суда, тогда как Конституционный Суд не пересматривает решения судов по существу, соответственно такие доводы не могут рассматриваться в качестве основания для конституционного производства.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

🔸 Қазақстанда конституциялық және сот ісін жүргізудің сараптамалық әлеуетін дамыту жобасы іске асырылуда

Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты Жоғарғы Сотпен, «Сана Сезім» әйелдер бастамаларының құқықтық орталығы» қоғамдық бірлестігімен және Нидерланд Корольдігінің Елшілігімен әріптестікте «Конституцияның үстемдігі: құқық, заңдылық, жауапкершілік» жобасын іске асыруда. Жобаның мақсаты – конституциялық және сот ісін жүргізудегі amicus curiae институты туралы білім мен практикалық дағдыларды арттыру. Аталған жоба құқықтық мәдениетті нығайтуға және заңгерлер қауымдастығы өкілдері қатарынан тәуелсіз сарапшылардың конституциялық сот төрелігіне қатысу сапасын арттыруға бағытталған.

Жоба аясында Астана, Алматы, Шымкент, Түркістан қалалары және басқа да өңірлердегі жоғары оқу орындарының заң мамандықтары студенттері арасында «Amicus Curiae Challenge» республикалық байқауы басталды. Байқау туралы толық ақпаратты «Сана Сезім» әйелдер бастамаларының құқықтық орталығы» қоғамдық бірлестігінің сайтынан алуға болады: https://www.sanasezim.org/?q=node/1013, https://www.instagram.com/p/DWlGXByCEaE/?igsh=MWFpdGM2cmlhcWN6eQ

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

🔹 В Казахстане реализуется проект по развитию экспертного потенциала конституционного и судебного производства

Конституционный Суд Республики Казахстан в партнерстве с Верховным Судом, ОО «Правовой центр женских инициатив «Сана Сезiм» и Посольством Королевства Нидерландов реализуют проект «Верховенство Конституции: право, законность, ответственность». Цель проекта – повышение знаний и практических навыков об институте amicus curiae в конституционном и судебном производстве. Данный проект направлен на укрепление правовой культуры и качества участия независимых экспертов в конституционном правосудии из представителей юридического сообщества.

В рамках проекта начат республиканский конкурс «Amicus Curiae Challenge» среди студентов юридических специальностей высших учебных заведений из Астаны, Алматы, Шымкента, Туркестана и других регионов. Подробная информация по конкурсу на сайте ОО «Правовой центр женских инициатив «Сана Сезiм» https://www.sanasezim.org/?q=node/1013, https://www.instagram.com/p/DWlGXByCEaE/?igsh=MWFpdGM2cmlhcWN6eQ

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституциялық Сот: сақтандыру даулары бойынша түсіндірмелер залалды өндіру құқығын шектемейді

📨 Конституциялық Сотқа Жоғарғы Соттың сақтандыру даулары бойынша сот практикасына арналған 2017 жылғы 6 қазандағы № 8 нормативтік қаулысының 19-тармағын тексеру туралы өтініш түсті.

Өтініш иесі жол-көлік оқиғасынан кейін залалды өндіру ісі бойынша сақтандыру компаниясы мен соттардың шешімдерімен келіспеуіне байланысты жүгінген. Оның пікірінше, Жоғарғы Соттың түсіндірмесі материалдық залалды өндіріп алу құқығын шектейді.

Конституциялық Сот дауланып отырған норма өздігінен ешқандай тыйым салмайтынын және құқықтар көлемін тарылтпайтынын атап өтті. Ол тек соттардың қолданыстағы заңнаманы қалай қолдануы керектігін түсіндіреді. Сонымен қатар заң залалды өндіруді, оның ішінде сақтандыру төлемі жеткіліксіз болған жағдайда сақтанушыдан да өндіріп алуды тікелей көздейді.

Өтініш иесінің уәждері іс жүзінде нақты даудың нәтижесімен келіспеуге саяды. Ол сақтандыру омбудсменіне және соттарға жүгіну арқылы қорғаудың қолжетімді тәсілдерін пайдаланғанымен, дауланып отырған норманың оның конституциялық құқықтарын нақты қалай бұзатынын көрсетпеген.

Конституциялық Сот сақтандыру компаниясының шешімдері мен сот актілерін қайта қарау оның өкілеттіктеріне кірмейтінін атап өтті.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституционный Суд: разъяснения по страховым спорам не ограничивают право на возмещение ущерба

📨 В Конституционный Суд поступило обращение о проверке пункта 19 нормативного постановления Верховного Суда от 6 октября 2017 года № 8, посвященного судебной практике по страховым спорам.

Поводом стало несогласие заявителя с решениями страховой компании и судов по делу о возмещении ущерба после ДТП. Он посчитал, что разъяснение Верховного Суда ограничивает его право на взыскание материального ущерба.

Конституционный Суд обратил внимание: оспариваемая норма сама по себе не вводит запретов и не сужает объём прав. Она лишь поясняет, как судам применять действующее законодательство. При этом закон прямо допускает взыскание ущерба, в том числе со страхователя, если страховой выплаты недостаточно.

Аргументы заявителя фактически сводятся к несогласию с исходом конкретного спора. Он уже воспользовался доступными способами защиты, включая обращение к страховому омбудсмену и в суды, однако не показал, каким именно образом сама норма нарушает его конституционные права.

Конституционный Суд подчеркнул: пересмотр решений страховой компании и судебных актов не входит в его полномочия.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституциялық Сот: жерді алып қою рәсімінің басталуы сот арқылы қорғалу құқығынан айырмайды

📨 Конституциялық Сотқа Жер кодексінің, «Мемлекеттік мүлік туралы» Заңның және мемлекет мұқтажы үшін жер учаскелерін мәжбүрлеп иеліктен шығару тәртібін реттейтін Жоғарғы Соттың нормативтік қаулысының нормаларын Конституцияның 13-бабы 2-тармағына сәйкестігін тексеру туралы өтініш келіп түсті.

Бұған әкімдіктің жер учаскесін алып қою рәсімін бастау туралы қаулысы негіз болды. Өтініш беруші оны соттарда даулауға тырысқан, алайда оның талаптары мәні бойынша қаралмаған – соттар ведомстволық бағыныстылық пен соттылық талаптарының сақталмағанын көрсеткен. Осыған байланысты ол қолданыстағы нормалар оны сот арқылы қорғалу құқығынан айырады деп мәлімдеді.

Конституциялық Сот дауланып отырған нормалардың өзі сот төрелігіне қол жеткізуді шектемейтінін түсіндірді. Заң жерді алып қою туралы шешімдермен меншік иесі келіспеген жағдайда оларды сот тәртібімен тексеруді тікелей көздейді. Басқаша айтқанда, сотқа жүгіну құқығы сақталады және қолданыстағы рәсімдермен қамтамасыз етіледі.

Сонымен бірге өтініш берушінің уәждері оның нақты жағдайында даудың мәні бойынша қаралмауы ведомстволық бағыныстылық пен соттылық туралы процестік нормалардың дұрыс қолданылмауына байланысты болғанын, ал бұл дауланып отырған нормалардың мазмұнымен байланысты еместігін көрсетті.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституционный Суд: начало процедуры изъятия земли не лишают права на судебную защиту

📨 В Конституционный Суд поступило обращение о проверке обращение о проверке на соответствие пункту 2 статьи 13 Конституции Республики Казахстан норм Земельного кодекса, Закона «О государственном имуществе» и нормативного постановления Верховного Суда, регулирующих порядок принудительного отчуждения земельных участков для государственных нужд.

Поводом стало постановление акимата о начале процедуры изъятия участка. Заявитель пыталась оспорить его в судах, однако ее требования не были рассмотрены по существу — суды указали на несоблюдение требований по подведомственности и подсудности. В связи с этим она заявила, что действующие нормы лишают ее права на судебную защиту.

Конституционный Суд разъяснил: сами по себе оспариваемые нормы не блокируют доступ к правосудию. Закон прямо предусматривает судебную проверку решений об изъятии земли, если собственник с ними не согласен. Иными словами, право на обращение в суд сохраняется и обеспечивается действующими процедурами.

Тогда как аргументы заявителя строились на том, что конкретно в ее ситуации спор не был рассмотрен по существу в связи с недолжным применением процессуальных правил о подведомственности и подсудности, а не с содержанием самих норм.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok