Конституция преамбуласын жаңарту тек редакциялық түзету емес – Үнзила Шапақ

▪️▪️ Конституциялық реформаның аясында Ата Заңның преамбуласын жаңғырту, оның мазмұнын заман талабына сай қайта өзектендіру мәселесін Парламент Мәжілісінің депутаты Үнзила Шапақ көтерді. Бұл ұсынысын ол Конституциялық комиссияның отырысында білдіріп, өз ойымен бөлісті.

🔹Депутаттың пікірінше, Конституция преамбуласын жаңарту тек редакциялық түзету емес. Мұндай өзгеріс – ұлттық мемлекеттілікті нығайтатын, елдің идеялық бағдарын айқындайтын маңызды қадам.

– Мемлекет басшысы да преамбулада ұлттық құндылықтарды негізге алу қажеттігін нақты атап өтті. Қазақ даласынан бастау алатын өркениет пен мемлекеттілік дәстүрінің сабақтастығын айқын көрсету, Қазақстанның Ұлы даладағы тарихи мемлекеттердің мұрагері екенін нақты бейнелеу маңызды екеніне ерекше мән берді. Сондықтан Конституциялық реформа аясында келіп түскен барлық ұсыныстарға үстірт емес, байыппен, терең көзқараспен қарау – ортақ міндетіміз, – деді Комиссия мүшесі өз сөзінде.

🔹Конституцияның преамбуласы – Негізгі Заңның идеялық әрі моральдық іргетасы, сондай-ақ Конституцияны қабылдаудағы түпкі мақсаттарды айқындайды, елдің тарихи-мәдени болмысын, ұлттық келбетін танытады.

Осы орайда Үнзила Шапақ өзгерістерге қатысты өз пікірі мен ойын айтты.

– Ендігі біз ұсынатын преамбула мәтінінде бірнеше іргелі бағыт айқын көрініс табуға тиіс. Ең әуелі, Қазақстан өзін біртұтас ұлт ретінде танытуы қажет. Бұл – ұлттық бірегейлікті күшейтетін, барша қазақстандықты ортақ мақсат пен жауапкершілікке ұйыстыратын басты ұстаным. Преамбулада мемлекеттің унитарлық сипаты, шекаралардың мызғымастығы мен аумақтық тұтастықты сақтау мәселесіне ерекше мән берілуге тиіс. Қазіргі геосаяси жағдайда бұл қағидаттар ел егемендігін нығайтатын шешуші факторлар болып саналады, – деді депутат.

🔹Сондай-ақ Үнзила Шапақтың айтуынша, «Әділетті Қазақстан» идеясы мен оның өзегі саналатын «Заң мен тәртіп» қағидатын преамбула деңгейінде бекіту мемлекет пен қоғам дамуының жаңа философиясын айқындайды.

– Бүгін біз Конституция туралы айтқанда тек билік пен құқықтық нормаларды ғана емес, ұлттың болашақ алдындағы жауапкершілігін де ойлауымыз керек. Сондықтан табиғатты аялау, экологиямызды сақтау идеясы Конституцияда қоғам мен мемлекеттің ортақ құндылығы ретінде көрініс табуға тиіс. Мәдениет, Әділетті Қазақстанның Конституциялық негізі мемлекеттілік – тек заңдар мен институттар арқылы ғана емес, ұлттық рух пен мәдениет арқылы орнығады. Сондықтан мәдениеттің және рухани құндылықтардың рөлі Конституцияда айқын көрініс табуға тиіс. Дәл осы мәдени негіз халықты біртұтас ұлтқа айналдырып, қоғамдық бірлікті нығайтады. Мәдениетті Конституциялық деңгейде бекіту арқылы біз Әділетті Қазақстанның тек құқықтық емес, өркениетті мемлекет екенін нақтылаймыз. Сонымен бірге мәдениет пен өнерге, ғылым мен білімге, инновацияға, табиғатты аялауға, бүгінгі және келер ұрпақ алдындағы жауапкершілікке мән берілуі Конституцияны тек құқықтық емес, өркениеттік құжат деңгейіне көтереді. Бұл – мемлекет пен халық арасындағы жария қоғамдық келісімнің айқын көрінісі, – деді ол.

Это не просто редакционная правка – Унзила Шапак об обновлении преамбулы Конституции

▪️▪️Депутат Мажилиса Парламента Унзила Шапак выступила с инициативой обновить преамбулу Основного закона и привести ее содержание в соответствие с современными требованиями. Свое предложение она озвучила на первом заседании Конституционной комиссии.

🔹По мнению народного избранника, обновление преамбулы Конституции – это не просто редакционная корректировка, а важный шаг, направленный на укрепление национального государства и определение его идеологического направления.

– Глава государства также подчеркнул необходимость опоры на национальные ценности в преамбуле. Он особо отметил важность демонстрации преемственности цивилизационных и государственно-образовательных традиций, берущих начало с казахской степи, и четкого отражения того, что Казахстан является наследником исторических государств Великой Степи. Поэтому наша общая задача в рамках конституционной реформы – подходить ко всем поступившим предложениям не поверхностно, а внимательно и глубоко, – отметила член Комиссии.

🔹Преамбула Конституции – это идеологический и моральный фундамент Основного закона, определяющий конечные цели его принятия, отражающий историко-культурную сущность страны и ее национальный облик.

В связи с этим Унзила Шапак поделилась своим видением необходимых изменений.

– В предлагаемом нами тексте преамбулы должны быть четко отражены несколько ключевых направлений. Прежде всего, Казахстан должен предстать как единая нация. Это основной принцип, усиливающий национальную идентичность и объединяющий всех казахстанцев вокруг общих целей и общей ответственности. В преамбуле следует особо подчеркнуть унитарный характер государства, нерушимость границ и сохранение территориальной целостности. В современных геополитических условиях эти принципы являются решающими факторами укрепления суверенитета страны, – сказала депутат.

🔹Кроме того, по словам Унзилы Шапак, закрепление на уровне преамбулы идеи «Справедливого Казахстана» и ее центрального принципа «Закон и Порядок» определяет новую философию развития государства и общества.

«Сегодня, говоря о Конституции, мы должны думать не только о власти и правовых нормах, но и об ответственности нации перед будущим», – добавила депутат.

🔹По ее словам, идея сохранения природы и экологии должна стать общей ценностью общества и государства. Культура, отметила она, является фундаментом Справедливого Казахстана, объединяет народ и укрепляет общественное единство.

Закрепление культурных и духовных ценностей на конституционном уровне позволяет рассматривать страну не только как правовое, но и как цивилизационное государство, а внимание к науке, образованию, инновациям и ответственности перед будущими поколениями делает Конституцию выражением общественного согласия между государством и народом.