📢 Сегодня состоится очередное заседание Комиссии по Конституционной реформе (Конституционной комиссии)

Мероприятие будет транслироваться в прямом эфире на официальных страницах в социальных сетях:

📱consot_kz

📱constcouncil.kz

📱 Конституциялық реформа 2026

Начало трансляции в 16:00 часов.

▪️▪️

Конституциялық комиссия Қазақстанның жаңа Конституциясының бірінші жобасын дайындады

Қазақстанның жаңа Конституциясының бірінші жобасы Конституциялық реформа жөніндегі Комиссияның кезекті отырысында қаралды.

🔹Оны дайындау кезінде соңғы 6 айда келіп түскен азаматтардың, қоғамдық ұйымдар, саяси партиялар мен сарапшылардың ұсыныстары, сондай-ақ Комиссия мүшелерінің пікірлері, ескертулері мен ұсынымдары ескерілді.

✔️Конституциялық сот төрағасының орынбасары Бақыт Нұрмұхановтың айтуынша, жаңа Конституция кіріспеден, 11 бөлімнен және 95 баптан тұрады.

«Конституцияның Преамбуласы толығымен жаңарды. Онда еліміздің өткенін дәріптейтін, бүгіні мен болашағына бағдар болатын жалпыұлттық құндылықтар көрініс тапты», – деді ол.

🔹Бақыт Нұрмұханов адами капиталды, білім беруді, ғылым мен инновацияны дамыту мемлекет қызметінің стратегиялық бағыты ретінде танылғанын атап өтті.

Конституциялық сот төрағасының орынбасары: «Бұл жаңашылдықтар жан-жақты талқыланып, баршаның қолдануына ие болды», – деді.

▪️▪️

Конституционная комиссия подготовила первый проект новой Конституции Казахстана

Первый проект новой Конституции Казахстана рассмотрен на очередном заседании Комиссии по Конституционной реформе.

🔹В рамках его подготовки были учтены предложения граждан, общественных организаций, политических партий и экспертов, поступившие за 6 месяцев, а также мнения, замечания и рекомендации членов Комиссии.

✔️Как сообщил заместитель председателя Конституционного суда Бакыт Нурмуханов, новая Конституция состоит из Преамбулы, 11 разделов и 95 статей.

«Преамбула полностью обновлена. В ней нашли отражение общенациональные ценности, олицетворяющие прошлое и служащие ориентиром для настоящего и будущего страны», – озвучил он.

🔹Бакыт Нурмуханов подчеркнул, что развитие человеческого капитала, образования, науки и инноваций признано в качестве стратегического направления деятельности государства.

«По этим новшествам прошли масштабные обсуждения, и они получили всеобщую поддержку», – сказал заместитель председателя Конституционного суда.

▪️▪️

Проект новой Конституции Казахстана: суверенитет и территориальная целостность отнесены к неизменным ценностям

В проекте нового Основного закона обозначены фундаментальные положения об устройстве Казахстана и укрепляющие его суверенитет и независимость. Об этом заявил заместитель председателя Конституционного суда Бакыт Нурмуханов на очередном заседании Конституционной комиссии.

🔹Презентуя проект Основного закона страны, он отметил, что данные положения вошли в первый раздел под названием «Основы конституционного строя».

«В соответствии с ними Республика Казахстан является унитарным государством. Формой правления определена президентская республика. Таким образом, реализовано предложение ряда ученых и специалистов о необходимости конкретизации формы правления», – озвучил Бакыт Нурмуханов.

🔹При этом, по его словам, административно-территориальное устройство страны предлагается определять не обычным законом, а конституционным законом.

«Суверенитет и Независимость, унитарность, территориальная целостность и форма правления Республики отнесены к категории неизменных ценностей. Данная норма отражена в первых статьях Конституции», – сказал заместитель председателя Конституционного суда.

🔹Он также напомнил о предложении на прошедшем заседании Комиссии, – закрепить на конституционном уровне, что носителем суверенитета является народ.

«Эта идея нашла отражение в тексте Конституции. В статье 4 четко закреплено, что единственным источником государственной власти и носителем суверенитета является народ Казахстана», – подчеркнул Бакыт Нурмуханов.

✔️По его словам, в тексте новой Конституции понятие «республиканский референдум» изменено на «всенародный референдум».

✔️Кроме того, сформулирована норма, согласно которой народ осуществляет власть непосредственно через всенародный референдум и свободные выборы, а также делегирует осуществление своей власти государственным органам.

▪️▪️

Жаңа Конституцияның жобасы: егемендік пен аумақтық тұтастық – өзгермейтін құндылықтар

Жаңа Ата Заңның жобасында Қазақстанның мемлекеттік ұйымдастырылуын айқындайтын, егемендігі мен дербестігін нығайтатын іргелі ережелер қарастырылды.
Бұл туралы Конституциялық Сот төрағасының орынбасары Бақыт Нұрмұханов Конституциялық комиссияның кезекті отырысында мәлімдеді.

🔹Ол Конституцияның жобасын таныстырды және аталған ережелер «Конституциялық құрылыстың негіздері» атты бірінші бөлімге енгізілгенін атап өтті.

«Құжатқа сәйкес, Қазақстан Республикасы – унитарлы мемлекет. Басқару нысаны – президенттік республика деп тұжырымдалды. Осылайша бұрын бірқатар ғалымдар мен мамандардың басқару нысанын нақтылау қажеттігі туралы ұсынысы жүзеге асты», – деді Бақыт Нұрмұханов.

🔹Бұл ретте Комиссия мүшесінің айтуынша, еліміздің әкімшілік-аумақтық құрылысын қатардағы заңмен емес, конституциялық заңмен айқындау ұсынылған.

«Егемендік пен Тәуелсіздік, унитарлық, аумақтық тұтастық, Республиканың басқару нысаны ешқашан өзгермейтін құндылықтар қатарына жатқызылды. Бұл мызғымас талап Конституцияның алғашқы нормаларында бекітілді», – деді Конституциялық Сот төрағасының орынбасары.

🔹Сонымен бірге, спикер Комиссияның кешегі отырысында егемендіктің иесі – халық екенін конституциялық деңгейде бекіту туралы ұсыныс жасалғанын еске салды.

«Бұл идея Конституция мәтінінде көрініс тапты. 4-бапта мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы және егемендік иесі – Қазақстан халқы, деп шегеленіп жазылды», – деді Бақыт Нұрмұханов.

✔️Оның айтуынша, Конституция мәтінінде «республикалық референдум» ұғымы «жалпыхалықтық референдум» деп өзгертілді.

✔️Бұдан бөлек, халық билікті жалпыхалықтық референдум және еркін сайлау арқылы тікелей жүргізеді және өз билігін жүзеге асыруды мемлекеттік органдарға береді, деген норма тұжырымдалды.

▪️▪️

Халық Кеңесі – Қазақстан халқының мүддесін білдіретін жоғары консультативтік орган

Бір палаталы Парламент үлгісі пен мемлекеттік органдардың жаңартылған жүйесіне арналған ережелер жаңа Конституция жобасының бірнеше бөлімдеріне енгізілді. Бұл жөнінде Конституциялық комиссияның кезекті отырысындағы сөзінде Қазақстан Республикасы Конституциялық Соты Төрағасының орынбасары Бақыт Нұрмұханов мәлімдеді.

✔️Оның айтуынша, бір палаталы Парламент моделіне арналған нормалар төртінші «Құрылтай» деген бөлімде жинақталды. Онда заң шығару органының өкілеттіктері бекітілді, сонымен қатар Құрылтайдың сессияларына және оның қызметін ұйымдастыруға қатысты баптардың барлығы дерлік жаңартылды.

«Заң шығару бастамасы құқығына ие субъектілердің қатары анықталды. Құрылтай заң қабылдау арқылы реттелетін аса маңызды қоғамдық қатынастардың тізбесі берілді. Заң жобаларын қарау мен қабылдаудың рәсімдері көзделді. Құрылтай Төрағасының лауазымына қатысты мәселелер жеке бапта реттелді» - деп Бақыт Нұрмұханов атап өтті.

✔️Конституция жобасының бесінші бөлімі «Үкіметке» арналып отыр.

«Бір палаталы Құрылтайға көшуге байланысты көптеген ережелер нақтыланды. Олар Үкімет пен оның мүшелерінің Құрылтай алдындағы жауаптылығы мен есеп беру, сенімсіздік вотумын білдіру, Құрылтайға заң жобаларын енгізу, республикалық бюджет және оның атқарылуы туралы есеп беру мәселелеріне байланысты болып отыр», - деді ол.

✔️Бақыт Нұрмұхановтың сөзінше, алтыншы бөлім екі баптан тұрады және Қазақстан Халық Кеңесіне қатысты мәселелерді реттейді.

«Құрамына ел азаматтары кіретін бұл жоғары консультативтік орган Қазақстан халқының мүддесін білдіреді. Оның Құрылтайға заң жобаларын енгізу, республикалық референдум тағайындау туралы ұсынысқа бастама жасау және басқа да маңызды өкілеттіктері белгіленді», - деп атап өтті.

✔️Жеке, жетінші бөлімде «Конституциялық Сотқа» қатысты нормалар шоғырландырылды.

🔹Бақыт Нұрмұханов Конституциялық Соттың құрамына, судьялардың өкілеттік мерзімдеріне және құзырына қатысты нормалар негізінен сақталғандығын мәлімдеді.

🔹Осы орайда Конституциялық Соттың конституциялық бақылау жүргізетін және бүкіл ел аумағында Конституцияның үстемдігін қамтамасыз ететін тәуелсіз мемлекеттік орган ретіндегі миссиясы белгіленді.

▪️▪️

Высший консультативный орган, представляющий интересы народа Казахстана – Бакыт Нурмуханов о Халық Кеңесі

Нормы, посвященные модели однопалатного Парламента и обновленной системе государственных органов, включены в несколько разделов проекта новой Конституции. Об этом заявил заместитель председателя Конституционного Суда Республики Казахстан Бакыт Нурмуханов, выступая на очередном заседании Конституционной комиссии.

✔️Он сообщил, что нормы, касающиеся однопалатного Парламента, сосредоточены в четвертом разделе «Курултай». В нем закреплены полномочия законодательного органа, а также существенно обновлены статьи, регулирующие сессии Курултая и организацию его деятельности.

«Определен круг субъектов, обладающих правом законодательной инициативы. Представлен перечень наиболее важных общественных отношений, регулируемых путем принятия законов Курултаем. Предусмотрены процедуры рассмотрения и принятия законопроектов. Вопросы, касающиеся должности Председателя Курултая, урегулированы в отдельной статье», – отметил Бакыт Нурмуханов.

✔️Пятый раздел проекта Конституции посвящён Правительству.

«В связи с переходом к однопалатному Курултаю положения ряда статей уточнены. Они касаются вопросов ответственности и подотчетности Правительства и его членов перед Курултаем, внесения законопроектов в Курултай, а также республиканского бюджета и отчетов о его исполнении», – подчеркнул он.

✔️Шестой раздел, по словам Бакыта Нурмуханова, состоит из двух статей и регулирует деятельность Қазақстан Халық Кеңесі.

«Этот высший консультативный орган, в состав которого входят граждане страны, представляет интересы народа Казахстана. Установлены его полномочия по внесению законопроектов в Курултай, инициативы о назначении всенародного референдума, а также другие важные функции», – заявил он.

✔️Отдельный, седьмой раздел посвящен Конституционному Суду.

🔹Бакыт Нурмуханов отметил, что положения, регулирующие состав Суда, сроки полномочий судей и их компетенцию, в основном сохранены.

🔹При этом четко определена миссия Конституционного Суда как независимого государственного органа, осуществляющего конституционный контроль и обеспечивающего верховенство Конституции на всей территории страны.

«Сот төрелігінің конституциялық қағидаттары айтарлықтай күшейтілді» – Бақыт Нұрмұханов жаңа Конституция жобасы туралы баяндады

Қазақстан Республикасы Конституциялық Соты төрағасының орынбасары Бақыт Нұрмұханов Конституциялық комиссияның кезекті отырысында жаңа Конституция жобасындағы сот төрелігі жүйесіне, жергілікті басқаруға және Негізгі заңға өзгерістер енгізу тәртібіне қатысты маңызды өзгерістер туралы баяндады.

✔️Оның айтуынша, Конституцияның сегізінші бөлімі – «Сот төрелігі. Прокуратура. Құқық қорғау тетіктері» аясында сот төрелігінің конституциялық қағидаттары айтарлықтай күшейтілген.

🔹Сот ісін жүргізу нысандарының қатары артты, судьялардың тәуелсіздігі нығайды. сот жүйесінің кадр мәселелері шешілді. Сондай-ақ адвокатураның құқықтық мәртебесі алғаш рет Конституцияда нақты бекітілді.

«Бұл – адам құқықтары мен бостандықтарын қорғау кепілдіктерін арттыруға, сондай-ақ қоғамның сот жүйесіне деген сенімін күшейтуге бағытталған маңызды қадам», – деп атап өтті Бақыт Нұрмұханов.

✔️Сонымен қатар ол Конституцияның жергілікті мемлекеттік басқару мен өзін-өзі басқару мәселелеріне арналған тоғызыншы бөлімі Құрылтайдың құрылуы және елімізде жүргізіліп жатқан әкімшілік реформаны ескере отырып қайта қаралғанын айтты. Бірқатар нормалар нақтыланып, мемлекеттік басқарудың жаңа жағдайларына бейімделген.

«Бұл бөлімнің жаңартылуы мемлекет пен қоғамның жергілікті деңгейдегі өзара іс-қимылын тиімді етуге деген ұмтылысты көрсетеді», – деп нақтылады Конституциялық Сот төрағасының орынбасары.

✔️Бұдан бөлек, Бақыт Нұрмұханов Конституцияда жаңа, оныншы бөлімнің пайда болғанына назар аударды. Бұл бөлім Негізгі заңға өзгерістер мен толықтырулар енгізу тәртібіне арналады. Сондай-ақ ол «Қорытынды және өтпелі ережелер» деп аталатын он бірінші бөлімнің мазмұнына тоқталды.

✔️Атап айтқанда, бұдан былай Конституцияға өзгерістер Президенттің шешімімен және тек жалпыхалықтық референдум арқылы ғана енгізіледі. Сонымен бірге референдум өткізу бастамасын көтеретін субъектілер қатарына Халық Кеңесін қосуды көздейтін норма қарастырылған.

▪️▪️

«Существенно усилены конституционные принципы правосудия» – Бакыт Нурмуханов о проекте новой Конституции

Заместитель председателя Конституционного Суда Республики Казахстан Бакыт Нурмуханов на очередном заседании Конституционной комиссии рассказал о ключевых новеллах в проекте новой Конституции, затрагивающих систему правосудия, местное управление и порядок внесения поправок в Основной закон.

✔️По его словам, в восьмом разделе Конституции «Правосудие. Прокуратура. Правозащитные механизмы» существенно усилены конституционные принципы правосудия.

🔹Расширены формы судопроизводства, укреплена независимость судей. Кроме того, на конституционном уровне официально закреплен правовой статус адвокатуры.

«Это важный шаг в развитии судебной системы, направленный на повышение гарантий защиты прав и свобод человека, а также на укрепление доверия общества к институтам правосудия», — отметил Бакыт Нурмуханов.

✔️Он также сообщил, что девятый раздел Конституции, посвященный вопросам местного государственного управления и самоуправления, был пересмотрен с учетом создания Курултая и проводимой административной реформы. Ряд положений был уточнен и адаптирован к новым условиям государственного управления.

«Обновление данного раздела отражает стремление к более эффективной модели взаимодействия государства и общества на местном уровне», — подчеркнул Бакыт Нурмуханов.

✔️Кроме того, он обратил внимание на появление нового, десятого раздела Конституции, который регламентирует порядок внесения изменений и дополнений в Основной закон, а также на содержание одиннадцатого раздела «Заключительные и переходные положения».

✔️В частности, изменения в Конституцию теперь могут вноситься по решению Президента и только посредством всенародного референдума, при этом в число субъектов, предлагающих его проведение, включен Халық Кеңесі.

Жаңа Конституция жобасы қоғам мен мемлекет эволюциясының негізін қалыптастырады – Бақыт Нұрмұханов

Конституциялық сот төрағасының орынбасары Бақыт Нұрмұханов Конституциялық комиссияның кезекті отырысында жаңа Конституция жобасы қоғам мен мемлекеттің дамуындағы стратегиялық міндеттерге жауап беретінін және Қазақстан мемлекеттілігінің негіздерін нығайтуға бағытталғанын айтты.

✔️Оның сөзінше, жобада ұсынылған жаңашылдықтар елімізде қалыптасқан мемлекеттіліктің конституциялық негіздерін күшейте отырып, қайта бекітеді. Адам құқықтары мен Конституция негізінде құқық үстемдігін қамтамасыз етуге қажетті жағдайлар жасайды.

🔹Спикер Конституция жобасындағы ережелер «Күшті Президент – Ықпалды Парламент – есеп беретін Үкімет» тұжырымдамасының логикасына сай келетінін, елдің одан әрі дамуы үшін мызғымас институционалдық негіз қалыптастыратынын атап өтті.

«Конституция жобасына енгізілген ережелер қоғам мен мемлекет эволюциясының жаңа бір кезеңін ашуға негіз қалайды», – деді Конституциялық Сот төрағасының орынбасары.

‼️Сонымен бірге Бақыт Нұрмұханов Конституциялық комиссия мүшелерінің, сондай-ақ белсенді азаматтар мен ұйымдардың ұсынымдары ара қарай жұмыс барысында да құнды азық болатынын жеткізді.

▪️▪️

Проект новой Конституции формирует основу эволюции государства и общества – Бакыт Нурмуханов

Заместитель председателя Конституционного Суда Республики Казахстан Бакыт Нурмуханов на очередном заседании Конституционной комиссии заявил, что представленный проект новой Конституции отвечает стратегическим задачам развития общества и государства и направлен на укрепление основ казахстанской государственности.

✔️Он отметил, что предлагаемые новшества переутверждают основы сложившейся государственности Казахстана с усилением акцентов, создавая условия для обеспечения верховенства права на основе Конституции.

🔹По его словам, положения проекта полностью соответствуют логике и целям концепции «Сильный Президент – влиятельный Парламент – подотчетное Правительство» и формируют прочную институциональную основу для дальнейшего развития страны.

«Заложенные в проекте Конституции положения создают основу для начала качественно нового этапа эволюции государства и общества», – отметил судья Конституционного Суда.

‼️Вместе с тем Бакыт Нурмуханов добавил, что предложения членов Комиссии, неравнодушных граждан и организаций будут ценным источником при дальнейшей работе.

▪️▪️

ҚР Конституциялық Сот Төрағасының орынбасары Бақыт Нұрмұханов: «Халық Кеңесі – Қазақстан халқының мүддесін білдіретін жоғары консультативтік орган»

****

Заместитель председателя Конституционного Суда Нурмуханов Бакыт: «Халық Кеңесі – высший консультативный орган, представляющий интересы народа Казахстана»

▪️▪️

«Сот төрелігінің конституциялық қағидаттары айтарлықтай күшейтілді» – Бақыт Нұрмұханов жаңа Конституция жобасы туралы баяндады

****

«Существенно усилены конституционные принципы правосудия» – Бакыт Нурмуханов о проекте новой Конституции