📢 Бүгін Конституциялық реформалар жөніндегі комиссияның (Конституциялық комиссия) кезекті отырысы өтеді

Іс-шара әлеуметтік желідегі ресми парақшаларда:

📱consot_kz

📱constcouncil.kz

📱Конституциялық реформа 2026

тікелей эфирде көрсетіледі.

Тікелей эфир сағат 14:00-де басталады.

📢 Сегодня состоится очередное заседание Комиссии по Конституционной реформе (Конституционной комиссии)

Мероприятие будет транслироваться в прямом эфире на официальных страницах в социальных сетях:

📱consot_kz

📱constcouncil.kz

📱 Конституциялық реформа 2026

Начало трансляции в 14:00 часов.

▪️▪️

Конституциялық Сот Төрағасының орынбасары Бақыт Нұрмұханов Конституция жобасының жекелеген ережелерінің редакцияларын қайта форматтау және нақтылау туралы пікір білдірді

****

Заместитель председателя Конституционного Суда Бакыт Нурмуханов о переформатировании и уточнении редакций отдельных положений проекта Конституции

▪️▪️

«Өңірлер үшін жаңа Конституция жобасының практикалық маңызы зор» – Қызылорда облысының әкімі Нұрлыбек Нәлібаев

****

«Новый проект Конституции имеет важную практическую значимость для регионов» – аким Кызылординской области Нурлыбек Налибаев

▪️▪️

«Еңбек адамы – экономиканың құралы емес, мемлекеттің басты құндылығы» – депутат Максим Рожин

****

«Человек труда – не ресурс экономики, а высшая ценность государства» – депутат Рожин Максим

▪️▪️

Цифрлық ортада азаматтардың құқықтарын қорғаудың маңыздылығы туралы айтты – Философия, саясаттану және дінтану институтының басшысы Айгүл Сәдуақасова

****

О важности защиты прав граждан в цифровой среде – Директор Института философии, политологии и религиоведения Айгуль Садвокасова

▪️▪️

Конституцияда некенің еріктілігі қағидатын бекіту туралы айтты – Ақтөбе облысы мәслихатының төрағасы Гүлқасима Сүйінтаева

****

О закреплении принципа добровольности брака в Конституции – Председатель маслихата Актюбинской области Гулкасима Суентаева

▪️▪️

ҚР Парламенті Сенаты Төрағасының орынбасары Ольга Перепечина Құрылтайдың ішкі ұйымы мен өкілеттігі туралы сөз қозғады

****

Заместитель Председателя Сената Парламента РК Ольга Перепечина рассказала о внутренней организации и полномочиях Курултая

▪️▪️

ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты, «Ұлттық волонтерлік желі» заңды тұлғалар бірлестігінің басшысы Вера Ким Конституцияда волонтерлікті ынталандыруды бекіту туралы бастама көтерді

****

Депутат Мажилиса Парламента РК, руководитель ОЮЛ «Национальная волонтерская сеть» Вера Ким выступила с инициативой закрепить поощрение волонтерства в Конституции

▪️▪️

Премьер-министрдің орынбасары - Мәдениет және ақпарат министрі, Конституциялық реформалар жөніндегі комиссия төрағасының орынбасары Аида Балаева: «Ешкім медициналық көмек пен білім алу құқығынан айырылмайды»

****

Заместитель Премьер-Министра - министр культуры и информации, заместитель председателя Конституционной комиссии Аида Балаева: «Никто не будет лишен права на получение медицинской помощи и образования»

▪️▪️

«Қолданыстағы Конституцияны 12 адам жазған, соның үшеу шетелдік мамандар» – Ерлан Қарин

▪️▪️

«Еліміз алғашқылардың бірі болып цифрлық деректерді қорғау нормасын Ата Заңға енгізіп отыр» – Ерлан Қарин

▪️▪️

«Тұңғыш рет Конституцияда ғылым мен инновация мемлекет қызметінің стратегиялық бағыты ретінде айқындалды» – Ерлан Қарин

▪️▪️

Жаңа Конституцияның жобасына теңгені ұлттық валюта ретінде бекітетін норма енгізілді – Бақыт Нұрмұханов

Конституциялық Сот төрағасының орынбасары Бақыт Нұрмұханов жаңа Конституция жобасын жетілдіру барысы мен жалпыхалықтық талқылау нәтижесінде енгізілген негізгі өзгерістер туралы айтып берді.

✔️ Оның айтуынша, жаңа Конституция жобасы жарияланған сәттен бастап әртүрлі арналар арқылы 4 мыңнан астам ұсыныс келіп түскен. Бақыт Нұрмұханов атап өткендей, Конституциялық комиссия барлық ұсыныстар, пікірлер мен ескертулерді мұқият зерделеп жатыр.

«Талдау көрсеткендей, олардың бірқатары назар аударуға тұрарлық және баптардың мазмұнын толықтырады, кепілдіктерді күшейтеді, құқықтық нормалардың тұжырымдамасын жақсартады, сондай-ақ айқындық пен құқықтық нақтылықты арттырады», – деді Бақыт Нұрмұханов Конституциялық комиссияның кезекті отырысында.

🔹 Дәлірек айтқанда, теңгені ұлттық валюта ретінде конституциялық тұрғыда бекіту ұсынысын жүзеге асыру үшін 2-бап жаңа тармақпен толықтырылды. Қазақстан Республикасының ұлттық валютасы (ақша бірлігі) – теңге. Теңгені эмиссиялаудың айрықша құқығы Қазақстан Республикасына тиесілі. Спикердің айтуынша, азаматтардың өтініштерінде де осындай ұсыныстар болған.

🔹 Бұл баптың 6-тармағы 7-тармақ болып өзгертіліп, жоба редакциясында мынадай мазмұнда сақталады: «Қазақстан Республикасының Егемендігі, Тәуелсіздігі, унитарлығы, аумақтық тұтастығы мен басқару үлгісі өзгермейді».

«6-бапта мемлекеттік органда саяси партия ұйымын құруға жол берілмейтіні туралы норманы 1-тармақтан 2-тармаққа өзгеріссіз ауыстыру ұсынылып отыр. Бұл норма аталған баптың 2-тармағының ережелерін логикалық тұрғыдан толықтырады, онда мемлекеттің қоғамдық бірлестік ісіне, ал қоғамдық бірлестіктің мемлекет ісіне заңсыз араласуына және қоғамдық бірлестікке мемлекеттік орган функцияларын жүктеуге жол берілмейтіні жазылған», - деп хабарлады Бақыт Нұрмұханов.

🔹 Конституция жобасының азаматтық мәселелеріне арналған 12-бабы да нақтылауды қажет етеді деген ұсыныстар айтылуда. Атап айтқанда, 3-тармаққа Қазақстан Республикасының азаматы қос азаматтыққа немесе көп азаматтыққа ие бола алмайтыны, ал өзге азаматтықтың болуы заңда көрсетілген тәртіп пен шарттарға сәйкес, Қазақстан Республикасының азаматтығын тоқтатуға негіз болатыны туралы норма енгізіледі.

🔹 Енгізілген ұсыныстар ішінде Конституцияда әрбір адамның мемлекеттік билік органдары мен олардың қызметшілерінің заңсыз әрекеттері салдарынан келген залалдың өтемін алуға құқығын бекіту де ерекше қызығушылық тудырған.

«Қылмыстық-процестік кодексте қылмыстық процесті жүргізетін органның заңсыз әрекеттерінен келтірілген залалды өтеу тәртібін реттейтін 4-тарау қарастырылған. Ондағы ережелерге сәйкес, заңсыз ұстау, қамауда ұстау, үйқамаққа алу, қызметінен уақытша шеттету, арнаулы медициналық ұйымға орналастыру, соттау, медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану салдарынан келтірілген залал қылмыстық процесті жүргізетін органның кінәсіне қарамастан толық көлемде бюджет қаражаты есебінен өтеледі», – деп атап өтті спикер.

🔹 Сонымен бірге, ол Конституция жобасының 18-бабы нақтыланғанын айтты. Жаңа редакцияға сәйкес, сот шешімінсіз адамды заңда көзделген мерзімдерден артық ұстауға болмайды. Сөз соңында Бақыт Нұрмұханов жаңа Конституция жобасын жетілдіру жұмыстары жалғасып жатқанын жеткізді.

▪️▪️

В проект новой Конституции внесена норма, закрепляющая тенге в качестве национальной валюты - Бакыт Нурмуханов

На очередном заседании Конституционной комиссии заместитель председателя Конституционного Суда Республики Казахстан Бакыт Нурмуханов сообщил о ходе доработки проекта новой Конституции и ключевых изменениях, внесенных в результате всенародного обсуждения.

✔️ Бакыт Нурмуханов отметил, что с момента публикации проекта новой Конституции по различным каналам поступило более 4 000 предложений. Все поступающие предложения, отклики и замечания, как подчеркнул спикер, тщательно изучаются Конституционной комиссией.

«Анализ показывает, что ряд из них заслуживает внимания, восполняют содержание статей, усиливают гарантии, улучшают формулировки правовых норм, вносят большую ясность и правовую определенность», – отметил он.

🔹 В частности, в реализацию предложения о конституционном закреплении тенге в качестве национальной валюты статья 2 была дополнена 6 пунктом. Национальная валюта (денежная единица) Республики Казахстан – тенге. Исключительное право эмиссии тенге принадлежит Республике Казахстан. Спикер добавил, что аналогичное предложение содержится и в обращениях граждан.

🔹 Пункт 6 данной статьи становится пунктом 7 и остается в редакции Проекта: «Суверенитет, Независимость, унитарность, территориальная целостность, форма правления Республики Казахстан неизменны».

«В статье 6 норму о недопустимости создания в государственных органах организаций политических партий предлагается из пункта 1 перенести в пункт 2 в такой же редакции. Представляется, что она будет логично дополнять положения пункта 2 данной статьи, согласно которым не допускаются незаконное вмешательство государства в дела общественных объединений и общественных объединений в дела государства, а также возложение на общественные объединения функций государственных органов», – сообщил Нурмуханов.

🔹 Статья 12 проекта, посвященная вопросам гражданства, также предлагается к уточнению. Отметим, в пункт 3 вносится положение о том, что гражданин Республики Казахстан не может иметь двойного или множественного гражданства, а наличие иного гражданства является основанием для прекращения гражданства Республики Казахстан в порядке и на условиях, определяемых законом.

🔹 Cреди внесенных предложений большой интерес представляет и закрепление в Конституции права каждого на возмещение вреда, причиненного в результате противоправных действий органов государственной власти и их служащих.

«В УПК предусмотрена глава 4, регулирующая порядок возмещения вреда, причиненного незаконными действиями органа, ведущего уголовный процесс. Согласно ее положениям вред, причиненный лицу в результате незаконного задержания, содержания под стражей, домашнего ареста, временного отстранения от должности, помещения в специальную медицинскую организацию, осуждения, применения принудительных мер медицинского характера, возмещается из бюджетных средств в полном объеме независимо от вины органа, ведущего уголовный процесс», – отметил спикер.

🔹 Кроме того, он рассказал, что уточнена статья 18 проекта Конституции. Так, согласно новой редакции без судебного решения человек не может быть подвергнут задержанию свыше сроков, предусмотренных законом. В завершение Бакыт Нурмуханов подчеркнул, что работа по доработке проекта новой Конституции продолжается.