Түркістанда конституциялық сот төрелігінің және Amicus Curiae институтының дамуы талқыланды

Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінде «Конституция үстемдігі және конституциялық іс жүргізудегі Amicus Curiae институтының дамуы» атты тренинг өтті.

Шара Қазақстан Республикасы Конституциялық Соты, «Сана Сезім» әйелдер бастамаларының құқықтық орталығы қоғамдық бірлестігі және Нидерланд Корольдігі Елшілігінің ұйымдастыруымен өтті.

Тренингке адвокаттар, заң консультанттары, жоғары оқу орындарының профессорлық-оқытушылық құрамы, Адам құқықтары жөніндегі уәкілдің, Бала және отбасы құқықтары жөніндегі уәкілдің, сондай-ақ азаматтық қоғам ұйымдарының өкілдері қатысты. Қатысушылар қатарында университет ректоры Жанар Темірбекова, Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ профессоры Ермек Абдрасулов, «Сана Сезім» құқықтық орталығының атқарушы директоры Вера Закутняя және университеттің заң факультетінің деканы Әлия Қасымбек болды. Шараның модераторы Конституциялық Соттың талдаушысы Әлия Бердібаева болды.

Конституциялық Соттың судьясы Айгүл Қыдырбаева Конституция мен заң үстемдігі қағидатының маңыздылығын, конституциялық бақылау органдарының конституциялық заңдылықты қамтамасыз етудегі рөлін, сондай-ақ олардың нормативтік құқықтық актілердің Конституцияға сәйкестігін тексеру, конституциялық-құқықтық дауларды шешу және конституциялық нормаларға ресми түсіндірме беру жөніндегі функцияларын атап өтті.

Талқылау барысында қатысушылар конституциялық сот төрелігіне қолжетімділік, ұлттық және халықаралық құқықтың арақатынасы, сондай-ақ тәуелсіз сараптамалық ұстанымды тарту құралы және конституциялық сот ісін жүргізу сапасын арттыру тетігі ретінде Amicus Curiae институтының маңызы мәселелерін қарастырды.

Бұдан бөлек, конституциялық бақылау органы өкілдері Түркістан қаласы білім бөлімінің «№32 жалпы білім беретін мектеп» КММ оқушыларымен кездесіп, олар құқық, конституциялық құндылықтар және Конституциялық Сот қызметі мәселелеріне жоғары қызығушылық танытып, ашық диалогқа белсене қатысты.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

В Туркестане обсудили развитие конституционного правосудия и института Amicus Curiae

В Международном казахско-турецком университете имени Ходжи Ахмета Ясави состоялся тренинг «Верховенство Конституции и развитие института Amicus Curiae в конституционном производстве».

Организаторами мероприятия выступили Конституционный Суд Республики Казахстан совместно с ОО «Правовой центр женских инициатив «Сана Сезiм» и Посольством Королевства Нидерландов.

В тренинге приняли участие адвокаты, юридические консультанты, представители профессорско-преподавательского состава вузов, Уполномоченного по правам человека, Уполномоченного по правам ребенка и семьи, а также организаций гражданского общества. Среди участников мероприятия ректор университета Жанар Темирбекова, профессор ЕНУ имени Л.Н. Гумилева Ермек Абдрасулов, исполнительный директор ОО «Правовой центр женских инициатив «Сана Сезiм» Вера Закутняя и декан юридического факультета университета Алия Касымбек. Модератором мероприятия выступила аналитик Конституционного Суда Алия Бердибаева.

Судья Конституционного Суда Айгуль Кыдырбаева отметила значимость принципа верховенства Конституции и закона, роль органов конституционного контроля в обеспечении конституционной законности, а также их функции по проверке нормативных правовых актов на соответствие Конституции, разрешению конституционно-правовых споров и официальному толкованию конституционных норм.

В ходе обсуждений участники рассмотрели вопросы доступа к конституционному правосудию, соотношения национального и международного права, а также значение института Amicus Curiae как инструмента привлечения независимой экспертной позиции и повышения качества конституционного судопроизводства.

Кроме того, представители органа конституционного контроля встретились с учащимися КГУ «Общеобразовательная школа №32» отдела образования города Туркестан. В ходе встречи школьники проявили высокий интерес к вопросам права, конституционных ценностей и деятельности Конституционного Суда, активно участвуя в открытом диалоге.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

🔹 Санкт-Петербургте Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының делегациясы еліміздің конституциялық даму тәжірибесін таныстырды

2026 жылғы 19-21 мамыр аралығында Қазақстан Республикасы Конституциялық Соты Төрағасының орынбасары Бақыт Нұрмұханов пен судья Айжан Жатқанбаева Санкт-Петербург қаласында өткен «Конституциялық бақылау және қазіргі заманның жаһандық сын-қатерлері» халықаралық конференциясына қатысты.

Ресей Федерациясының Конституциялық Соты ұйымдастырған халықаралық форум әлемнің 20 елінен келген судьялар мен заңгерлерді және ЕАЭО Соты өкілдерін жинап, климаттық, технологиялық және геосаяси сын-қатерлерге құқықтық жауаптар әзірлеу мақсатында екі жұмыс сессиясы аясында, оның ішінде конституциялық сот ісін жүргізуде жасанды зердені тек қосалқы құрал ретінде қолдану мәселелерін қарастырды.

Бақыт Нұрмұханов өз сөзінде Қазақстандағы ауқымды конституциялық реформаларға шолу жасап, олардың қазіргі үрдістерге жауап берудің негізін қалағанын атап өтті. Жаңа Ата заңда «Заң және тәртіп» қағидаты, адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын мүлтіксіз сақтау, барлық елдермен бейбітшілік пен достыққа ұмтылу, мәдениет пен білім, ғылым мен инновация құндылықтары бекітілген.

Сондай-ақ, Конституциялық Сотқа халықаралық ұйымдар шешімдерінің Конституцияға сәйкестігін тексеру өкілеттігінің берілуі болды. Сонымен қатар, конституциялық бақылау органының түсіндірмесінде Конституцияға сәйкес деп танылған нормативтік құқықтық актілер тек осы түсіндірме шеңберінде ғана қолданылатыны бекітілген.

Конференция қорытындысы бойынша қатысушылар жаһандық сын-қатерлер жағдайында конституциялық бақылау ұлттық егемендік пен азаматтардың құқықтарын қорғаудың басты қалқанына айналуы тиіс, ол құқықтық жүйеге өзінің іргелі құндылықтарын жоғалтпай жаңа шындықтарға бейімделуге көмектесетіні туралы қорытындыға келді.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституциялық Сот судьясы Shakarim University-де дәріс оқыды

Семей қаласындағы Shakarim University-де Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының судьясы Еркін Оңғарбаевтың профессор-оқытушылар құрамы, жас ғалымдар мен университет білім алушылары үшін лекциясы өтті.

Кездесу барысында Еркін Оңғарбаев жаңа Конституцияның негізгі ережелері мен конституциялық реформаның басты жаңалықтары туралы айтып, олардың мемлекет пен қоғам арасындағы сенімді нығайтудағы, құқықтық мемлекетті дамытудағы, сондай-ақ адам құқықтары мен бостандықтарын қорғау кепілдіктерін күшейтудегі маңызын атап өтті.

Конституциялық Сот Аппаратының талдау және конституциялық іс жүргізу бөлімі басшысының орынбасары Әсет Балғынтаев Конституциялық Соттың қызметі мен конституциялық бақылау тетіктері туралы айтып берді.

Ашық диалог аясында конституциялық заңдылықты нығайту, адам құқықтарын қорғау тетіктерінің тиімділігін арттыру мәселелері, сондай-ақ Конституциялық Соттың еліміздің ұлттық құқықтық жүйесіндегі рөлі талқыланды, қатысушылар өздерін қызықтырған сұрақтарға жауап алды.

Ғылыми кеңестің шешімімен Еркін Оңғарбаевқа құқықтық ғылым мен құқықтық мәдениетті дамытуға қосқан үлесі үшін «Shakarim University-дің құрметті профессоры» атағы берілді. Конституциялық Сот өкілдері университеттің білім беру және ғылыми инфрақұрылымымен, соның ішінде Шәкәрім музейімен, Shakarim Lab зертханаларымен және спорт кешенімен танысып, оқу және ғылыми зерттеулерге жасалған жағдайларды жоғары бағалады.

Сонымен қатар қонақтар университет жанындағы «Shakarim High School» мектебінде өткен «Соңғы қоңырау» салтанатты рәсіміне қатысып, түлектерге сәттілік пен жарқын болашақ тіледі.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Судья Конституционного Суда выступил с лекцией в Shakarim University

В Shakarim University города Семей состоялась лекция судьи Конституционного Суда Республики Казахстан Еркина Онгарбаева для профессорско-преподавательского состава, молодых ученых и обучающихся университета.

В ходе встречи Еркин Онгарбаев рассказал о ключевых положениях новой Конституции и основных новеллах конституционной реформы, подчеркнув их значение для укрепления доверия между государством и обществом, развития правового государства, а также усиления гарантий защиты прав и свобод человека.

Заместитель руководителя отдела анализа и конституционного судопроизводства Аппарата Асет Балгынтаев рассказал о деятельности Конституционного Суда и механизмах конституционного контроля.

В рамках открытого диалога были обсуждены вопросы укрепления конституционной законности, повышения эффективности механизмов защиты прав человека, а также роль Конституционного Суда в национальной правовой системе страны, также участники получили ответы на интересующие их вопросы.

Решением Ученого совета Еркину Онгарбаеву присвоено звание «Почетный профессор Shakarim University» за вклад в развитие юридической науки и правовой культуры. Представители Конституционного Суда также ознакомились с образовательной и научной инфраструктурой университета, включая музей Шакарима, лаборатории Shakarim Lab и спортивный комплекс, высоко оценив созданные условия для обучения и научных исследований.

Кроме того, гости приняли участие в торжественной церемонии «Последний звонок» школы «Shakarim High School» при университете, пожелав выпускникам успехов и достижения высоких целей.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok