🌐 Әлемдегі конституциялық сот төрелігі жаңалықтары

Эстония Жоғарғы соты көлік құралдарын тіркеу алымын төлеу тәртібін Конституцияға сәйкес деп таныды
 
2026 жылғы 16 маусымда Эстония Жоғарғы сотының Конституциялық палатасы көлік құралдарын тіркеу алымын төлеу тәртібін реттейтін заңнама ережелерін Конституцияға сәйкес деп таныды.

Істі қарауға Әділет канцлерінің өтініші негіз болды. Өтініш беруші көлік құралы ұрланған, жойылған немесе өзге де себептермен жоғалған жағдайда тіркеу алымын қайтару тетігінің болмауы мөлшерлестік қағидатын бұзады деп есептеді. Сонымен қатар, ол аталған алымды әкімшілендіру тәртібі заңнамалық деңгейде жеткілікті түрде реттелмегенін алға тартты.

Істі қараған Жоғарғы сот өтінішті қанағаттандырудан бас тартып, тіркеу алымы көлік құралының нақты пайдаланылу мерзіміне байланысты емес біржолғы төлем екенін атап өтті. Соттың пайымдауынша, бұл алымның негізгі мақсаты – азаматтарды экологиялық тұрғыдан анағұрлым қауіпсіз көлік құралдарын сатып алуға ынталандыру. Ал көлік құралының кейіннен жоғалуы немесе жойылуы оны өндіру барысында қоршаған ортаға келтірілген экологиялық әсерді жоймайды.

Сот Конституция мемлекетке көлік құралы жоғалған жағдайда тіркеу алымын қайтару міндетін жүктемейтінін көрсетті. Мұндай тетікті енгізу заң шығарушының құзыретіне жатады және оның қалауына қарай жүзеге асырылуы мүмкін.

Сонымен қатар, Жоғарғы сот қолданыстағы құқықтық реттеу теңдік қағидатын бұзбайды деген қорытындыға келді. Көлік құралын ел аумағынан тыс жерге әкеткен жағдайда тіркеу алымын қайтаруға мүмкіндік беретін ерекшеліктер қосарланған салық салуды болдырмауға бағытталған және олар көлік құралының ұрлануы немесе жойылуы жағдайларымен салыстыруға келмейді.

Сондай-ақ Сот тіркеу алымын әкімшілендіру тәртібі Конституция талаптарына сәйкес келеді деп таныды. Жекелеген рәсімдік мәселелердің Әкімшілік іс жүргізу туралы заңның ережелері негізінде реттелуі заңнамада олқылықтардың бар екенін білдірмейді.
 
#КонституциялықСот #Конституция #АдамҚұқықтары #ҚұқықҮстемдігі

🌐 Новости мира конституционного правосудия

Верховный суд Эстонии признал конституционным порядок уплаты регистрационного сбора за транспортные средства
 
16 июня 2026 года Конституционная палата Верховного суда Эстонии признала соответствующими Конституции положения законодательства, регулирующие порядок уплаты регистрационного сбора за транспортные средства.

Поводом для рассмотрения дела стало обращение канцлера юстиции, который считал, что отсутствие механизма возврата регистрационного сбора в случае кражи, уничтожения или иной утраты транспортного средства нарушает принцип соразмерности. Кроме того, заявитель указывал на недостаточную законодательную регламентацию порядка администрирования указанного сбора.

Рассмотрев дело, Верховный суд отклонил ходатайство, указав, что регистрационный сбор представляет собой единовременный платеж, не связанный с фактическим сроком эксплуатации транспортного средства. Основной целью его введения является стимулирование приобретения более экологичных транспортных средств, а последующая утрата автомобиля сама по себе не устраняет экологические последствия его производства.

Суд отметил, что Конституция не обязывает государство предусматривать возврат регистрационного сбора в случае утраты транспортного средства. Введение такого механизма относится к компетенции законодателя и может быть реализовано по его усмотрению.

Кроме того, Верховный суд пришел к выводу, что действующее регулирование не нарушает принцип равенства. Исключения, позволяющие вернуть регистрационный сбор при вывозе транспортного средства за пределы страны, направлены на предотвращение двойного налогообложения и не сопоставимы с ситуациями, связанными с кражей или уничтожением автомобиля.

Также Суд признал, что порядок администрирования регистрационного сбора соответствует требованиям Конституции. Несмотря на то что отдельные процедурные вопросы регулируются посредством применения положений Закона об административном производстве, это не свидетельствует о наличии пробелов в законодательстве.
 
#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава

🌐 Әлемдегі конституциялық сот төрелігі жаңалықтары

Ресей Конституциялық Соты кәмелетке толған азаматтарға өздерінің жыныстық қолсұғылмаушылығына қарсы қылмыс жасаған ата-анасын ата-ана құқықтарынан айыруды талап ету құқығын берді

Ресей Федерациясының Конституциялық Соты ата-ана құқықтарын тоқтату және ата-ана құқықтарынан айыру мәселелерін реттейтін Отбасы кодексінің ережелерінің конституциялылығын қарады.

Істі қарауға әкесінің өзіне және кәмелетке толмаған сіңлісіне қатысты жыныстық қолсұғылмаушылыққа қарсы қылмыс жасағаны үшін сотталған әйелдің шағымы негіз болды. Кейіннен анасының талап қоюы бойынша ер адам кенже балаларына қатысты ата-ана құқықтарынан айырылды. Алайда өтініш берушінің өзіне қатысты соттар оның әкесін ата-ана құқықтарынан айыру туралы талап қою арызын қабылдаудан бас тартты, өйткені ол сотқа жүгінген кезде кәмелетке толған болатын. Ал қолданыстағы заңнамада ата-ана құқықтарынан айыру тек кәмелетке толмаған балаларға қатысты ғана көзделген.

Конституциялық Сот баланың кәмелетке толуына байланысты ата-ана құқықтары тоқтатылғанымен, ата-ана мен бала арасындағы құқықтық байланыстардың бірқатары, атап айтқанда мұрагерлік, тұрғын үй және алименттік құқықтық қатынастар сақталатынын атап өтті. Сонымен қатар қолданыстағы заңнамада бұрын баласына қатысты ата-ана құқықтарынан айыруға негіз болатын қылмыс жасаған ата-анамен мұндай құқықтық байланысты тоқтатудың арнайы тетігі көзделмеген.

Конституциялық бақылау органы Отбасы кодексінің нормалары ата-анасы өзіне қатысты ауыр қылмыс жасаған жағдайда кәмелетке толған азаматтардың ата-ана құқықтарынан айыру туралы талап қоюларын қарауға және қанағаттандыруға кедергі келтірмейді деген қорытындыға келді. Заң шығарушы ата-ана мен кәмелетке толған бала арасындағы құқықтық байланысты тоқтатудың өзге тетігін белгілегенге дейін осы түсіндіру қолданылатын болады.

Конституциялық Сот мұндай тәртіп заңнамаға тиісті өзгерістер енгізілгенге дейін қолданылатынын да көрсетті. Өтініш берушінің ісі Соттың құқықтық ұстанымы ескеріле отырып қайта қарауға жіберілді. Сонымен қатар федералдық заң шығарушыға осындай жағдайларда ата-ана мен кәмелетке толған бала арасындағы құқықтық байланысты тоқтатудың арнайы тетігін заңнамалық деңгейде белгілеу тапсырылды.

#КонституциялықСот #Конституция #АдамҚұқықтары #ҚұқықҮстемдігі

🌐 Новости мира конституционного правосудия

Конституционный Суд России предоставил совершеннолетним лицам право требовать лишения родительских прав родителя, совершившего преступление против их половой неприкосновенности

Конституционный Суд Российской Федерации проверил конституционность положений Семейного кодекса, регулирующих вопросы прекращения и лишения родительских прав.

Поводом для рассмотрения дела стала жалоба женщины, отец которой осужден за преступления против половой неприкосновенности против нее и ее несовершеннолетней сестры. Впоследствии по иску матери мужчина был лишен родительских прав в отношении младших детей. Однако самой заявительнице суды отказали в принятии иска о лишении отца родительских прав, поскольку к моменту обращения в суд она уже достигла совершеннолетия, а действующее законодательство предусматривает лишение родительских прав только в отношении несовершеннолетних детей.

Конституционный Суд отметил, что после достижения ребенком совершеннолетия родительские права прекращаются, однако между родителем и ребенком сохраняется ряд правовых связей, связанных, в частности, с наследственными, жилищными и алиментными правоотношениями. При этом действующее законодательство не предусматривает специального механизма прекращения такой правовой связи с родителем, который ранее совершил в отношении ребенка преступление, являющееся основанием для лишения родительских прав.

Орган конституционного контроля пришел к выводу, что нормы Семейного кодекса не препятствуют рассмотрению и удовлетворению исков о лишении родительских прав, поданных совершеннолетними гражданами, если родитель совершил в отношении них тяжкое преступление. Такое толкование будет применяться до тех пор, пока законодатель не установит иной механизм прекращения правовой связи между родителем и достигшим совершеннолетия ребенком.

Конституционный Суд также указал, что такой порядок будет применяться до внесения соответствующих изменений в законодательство. Дело заявительницы направлено на пересмотр с учетом правовой позиции Суда, а федеральному законодателю предписано установить специальный механизм прекращения правовой связи между родителем и совершеннолетним ребенком в подобных случаях.

#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава

🌐 Әлемдегі конституциялық сот төрелігі жаңалықтары

Австрияның Конституциялық соты журналистке аяқталмаған конституциялық іс жүргізу материалдарымен танысуға рұқсат беруден бас тартты

Австрияның Конституциялық соты конституциялық іс жүргізуге қатысушы болып табылмайтын журналисттің қаралып жатқан конституциялық іс жүргізу материалдарымен танысуға рұқсат беру туралы өтінішін қарады.

Өтініш беруші өзінің заңды мүддесінің бар екенін алға тартып, ішкі саясат пен саяси партиялардың қызметін жариялап жүрген журналист ретінде қоғамдық бақылау функциясын жүзеге асыратынын көрсетті. Оның пікірінше, іс материалдарында қамтылған федералдық үкіметтің ұстанымымен танысу қоғамдық пікірталастың мазмұнды әрі сапалы өтуіне ықпал етер еді.

Конституциялық сот өтінішті қанағаттандырудан бас тартып, 1953 жылғы «Конституциялық сот туралы» заңға сәйкес іс материалдарымен танысу құқығы тек конституциялық іс жүргізудің тараптары мен қатысушыларына ғана тиесілі екенін атап өтті. Осыған байланысты Азаматтық процестік кодекстің үшінші тұлғалардың іс материалдарымен танысуына қатысты ережелері Конституциялық соттағы іс жүргізуге қолданылмайды.

Бұдан бөлек, Сот 2025 жылғы 1 қыркүйектен бастап күшіне енген Федералдық конституциялық заңның ақпаратқа қол жеткізу құқығын бекітетін ережелері атқарушы билік органдары мен жекелеген жария мекемелерге қатысты қолданылатынын, алайда сот билігі органдарына қолданылмайтынын атап өтті.

Сондай-ақ Конституциялық сот іс жүргізуге қатыспайтын тұлғаларға аяқталмаған істің материалдарына тек жалпы ақпараттық қызығушылықтың негізінде қол жеткізуге мүмкіндік беру конституциялық сот ісін жүргізудің тиісінше жүзеге асырылуына теріс әсер етуі мүмкін екенін көрсетті.

#КонституциялықСот #Конституция #АдамҚұқықтары #ҚұқықҮстемдігі

🌐 Новости мира конституционного правосудия

Конституционный суд Австрии отказал журналисту в доступе к материалам незавершенного конституционного производства

Конституционный суд Австрии рассмотрел обращение журналиста, который просил предоставить доступ к материалам находящегося на рассмотрении конституционного производства, участником которого он не являлся.

Заявитель ссылался на наличие законного интереса и указывал, что как журналист, освещающий вопросы внутренней политики и деятельности политических партий, выполняет функцию общественного контроля. По его мнению, ознакомление с позицией федерального правительства, содержащейся в материалах дела, способствовало бы более содержательной общественной дискуссии.

Конституционный суд отказал в удовлетворении ходатайства, указав, что в соответствии с Законом о Конституционном суде 1953 года право на ознакомление с материалами дела имеют только стороны и участники конституционного производства. В связи с этим положения Гражданского процессуального кодекса о доступе третьих лиц к материалам дела не применяются к производству в Конституционном суде.

Кроме того, Суд отметил, что право на доступ к информации, закрепленное вступившими в силу 1 сентября 2025 года положениями Федерального конституционного закона, распространяется на органы исполнительной власти и отдельные публичные учреждения, но не на органы судебной власти.

Конституционный суд также указал, что предоставление лицам, не являющимся участниками производства, доступа к материалам незавершенного дела исключительно в силу общего информационного интереса могло бы негативно повлиять на надлежащее осуществление конституционного судопроизводства.
 
#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава