🌐 Новости мира конституционного правосудия

Конституционный суд Румынии признал неконституционными изменения в Гражданский процессуальный кодекс, ограничивающие содержание судебных решений
 
Конституционный суд Румынии единогласно удовлетворил возражение о неконституционности, внесенное Народным адвокатом, и признал неконституционным закон о внесении изменений в статью 425, пункт (1), букву b) Закона № 134/2010 о Гражданском процессуальном кодексе.

Оспариваемые изменения исключали из обязательного содержания судебного решения краткое изложение доводов сторон. Конституционный суд установил, что такое исключение нарушает требования прозрачности правосудия и приводит к нарушению права на справедливое судебное разбирательство, гарантированного статьей 21, пунктом (3) Конституции.

Суд отметил, что структура судебного решения является важной гарантией верховенства права и позволяет сторонам понять, каким образом суд пришел к своему выводу. Изложение основных требований, возражений и аргументов участников процесса обеспечивает возможность проверки соблюдения принципа состязательности и оценки полноты судебного анализа.

По мнению Конституционного суда, судебное решение должно отражать последовательную связь между доводами сторон, установленными обстоятельствами, правовым анализом и итоговым выводом суда. Правосудие должно быть не только осуществлено, но и быть понятным и прозрачным для участников процесса и общества.

В связи с этим Конституционный суд постановил, что исключение из статьи 425 Гражданского процессуального кодекса положения о необходимости отражения кратких аргументов сторон в судебном решении противоречит конституционному праву на справедливое судебное разбирательство.

#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава

🌐 Әлемдегі конституциялық сот төрелігі жаңалықтары

Румынияның Конституциялық соты Қылмыстық-процестік кодексіне өзгерістер енгізу туралы заңның жекелеген ережелерін конституциялық емес деп таныды

Румынияның Конституциялық соты Жоғарғы кассациялық және әділет сотының Біріккен палаталары тұжырымдаған конституцияға сәйкессіздік туралы қарсылықты бірауыздан қанағаттандырып, Қылмыстық-процестік кодексі туралы № 135/2010 Заңға өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы заңның жекелеген ережелерін конституциялық емес деп таныды.

Конституциялық сот дауланып отырған ережелер заңнаманың сапасына қойылатын талаптарды, сондай-ақ Конституцияның 1-бабының 5-тармағында, 21-бабының 3-тармағында және 24-бабында кепілдік берілген әділ сот талқылауына және қорғалуға құқықтарды бұзады деген қорытындыға келді.

Сот қылмыстық істерді біріктіру немесе бөлу жөніндегі алдын ала сот отырысы судьясының өкілеттіктерін реттейтін нормалардың осы процестік кезеңнің сипатына сәйкес келмейтінін және заңның айқындығы мен болжамдылығы қағидатымен үйлеспейтін заңнамалық бірізділіктің бұзылуына әкелетінін атап өтті.

Бұдан бөлек, Конституциялық сот қылмыстық процеске қатысушыларға оларды есептеу және орындау тәртібі нақты айқындалмаған белгілі бір мерзімдерді сақтау міндетін жүктейтін ережелерді де конституциялық емес деп таныды. Соттың пікірінше, мұндай нормалар іс бойынша қатысушылардың процестік құқықтарын тиімді іске асыруды қамтамасыз етпейді және қылмыстық сот ісін жүргізудегі заңдылық қағидатын бұзады.

Сондай-ақ Сот алдын ала палата судьясының шешімдерін «res judicata» күшіне ие және «ne bis in idem» қағидатының қолданылу аясына жатады деп тану мұндай шешімдердің құқықтық табиғатына сәйкес келмейтінін атап өтті. Өйткені олар айыпталушының кінәлі немесе кінәсіз екендігі туралы мәселені шешпейді және қылмыстық істің мәніне қатысты болмайды.

Конституциялық сот мұндай құқықтық реттеу процестік кепілдіктерді, оның ішінде заңсыз алынған дәлелдемелерді алып тастауды және қылмыстық процеске қатысушылардың негізгі құқықтарын қорғауды қамтамасыз ету мүмкіндігін шектеуі мүмкін екенін атап өтті.

Res judicata (лат. «шешілген іс») — бұрын түпкілікті сот шешімі шығарылған мәселенің сол тараптар арасында сол нысана бойынша қайта қаралуына жол бермейтін құқықтық қағидат.

Ne bis in idem (лат. «бір нәрсе үшін екі рет емес») — егер белгілі бір әрекетке қатысты соттың түпкілікті шешімі шығарылған болса, ешкім сол әрекеті үшін қайтадан қылмыстық жауаптылыққа тартылмауға немесе жазаланбауға тиіс деген құқықтық қағидат.

#КонституциялықСот #Конституция #АдамҚұқықтары #ҚұқықҮстемдігі

🌐 Новости мира конституционного правосудия

Конституционный суд Румынии признал неконституционными отдельные положения закона о внесении изменений в Уголовно-процессуальный кодекс
 
Конституционный суд Румынии единогласно удовлетворил возражение о неконституционности, сформулированное Высшим судом кассации и юстиции – Объединенными секциями, и признал неконституционными отдельные положения Закона о внесении изменений и дополнений в Закон № 135/2010 об Уголовно-процессуальном кодексе.

Конституционный суд установил, что оспариваемые положения нарушают требования качества законодательства, право на справедливое судебное разбирательство и право на защиту, гарантированные статьями 1, пунктом (5), 21, пунктом (3) и 24 Конституции.

Суд отметил, что нормы, регулирующие полномочия судьи предварительной палаты по объединению или разделению уголовных дел, не соответствуют характеру этой стадии процесса и создают законодательную непоследовательность, несовместимую с принципом ясности и предсказуемости закона.

Кроме того, Конституционный суд признал неконституционными положения, устанавливающие обязанность участников уголовного процесса соблюдать определенные сроки без четкого определения процедуры их исчисления и исполнения. По мнению суда, такие нормы не обеспечивают эффективную реализацию процессуальных прав участников дела и нарушают принцип законности уголовного судопроизводства.

Также суд указал, что признание решений судьи предварительной палаты имеющими силу res judicata и подпадающими под действие принципа ne bis in idem не соответствует природе таких решений, поскольку они не разрешают вопрос о виновности или невиновности обвиняемого и не затрагивают существо уголовного дела.
 
Конституционный суд подчеркнул, что подобное регулирование могло бы ограничить возможность применения процессуальных гарантий, включая исключение незаконно полученных доказательств и защиту фундаментальных прав участников уголовного процесса.

- Res judicata (лат. «решенное дело») — это юридический принцип, означающий, что вопрос, по которому уже вынесено окончательное судебное решение, не может повторно рассматриваться между теми же сторонами по тому же предмету;

- Ne bis in idem (лат. «не дважды за одно и то же») — это юридический принцип, согласно которому никто не может быть повторно привлечен к уголовной ответственности или наказан за одно и то же деяние, если по нему уже имеется окончательное решение суда.

#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава

🌐 Әлемдегі конституциялық сот төрелігі жаңалықтары

Испанияның Конституциялық Соты әлеуметтік желілерде таратылатын ақпаратты қорғаудың шегін айқындады

Испанияның Конституциялық Соты әлеуметтік желілерде мәліметтер жариялау кезінде пікір білдіру бостандығы, ақпарат тарату құқығы және ар-намысты қорғау құқығының арақатынасы мәселесін қарады.

Сот фактілер туралы мәліметтерді тарату кезінде олардың шынайылығына қойылатын талап ескерілетінін атап өтті. Бұл ретте әлеуметтік желілердің қарапайым пайдаланушыларына ақпаратты тексеру тұрғысынан кәсіби журналистерге қойылатын талаптармен бірдей талаптар қойылмайды. Сонымен қатар елеулі айыптауларды таратқан кезде пайдаланушыдан қажетті сақтық пен жауапкершілік таныту күтіледі.

Бұрынғы муниципалдық кеңесшінің шағымын қарау барысында Сот жарияланған мәліметтердің бір бөлігі бейнежазбамен расталғанын, алайда өзге бірқатар тұжырымдардың тәуелсіз дереккөздер арқылы тексерілмегенін анықтады. Сондай-ақ Сот өтініш берушінің жария тұлға ретіндегі мәртебесін ескеріп, сайланбалы өкіл мәртебесі оның мәлімдемелеріне қоғам алдында қосымша салмақ беретінін атап өтті.

Дереккөз: Испанияның Конституциялық Соты, 2026 жылғы 20 шілдедегі № 76/2026 ақпараттық хабарлама (https://www.tribunalconstitucional.es/es/prensa/Paginas/default.aspx?utm_source=⁠).

#КонституциялықСот #Конституция #АдамҚұқықтары #ҚұқықҮстемдігі

🌐 Новости мира конституционного правосудия

Конституционный суд Испании определил пределы защиты информации, распространяемой в социальных сетях

Конституционный суд Испании рассмотрел вопрос о соотношении свободы выражения мнения, права на распространение информации и защиты чести при публикации сведений в социальных сетях.

Суд отметил, что при распространении сведений о фактах учитывается требование их достоверности. Суд отметил, что к обычным пользователям социальных сетей не могут предъявляться такие же требования по проверке информации, как к профессиональным журналистам. Вместе с тем при распространении серьезных обвинений от пользователя ожидается необходимая осмотрительность.

Рассматривая жалобу бывшего муниципального советника, Суд установил, что часть опубликованных сведений подтверждалась видеозаписью, однако ряд других утверждений не был проверен по независимым источникам. Суд также учел публичный статус заявителя, отметив, что положение избранного представителя придает его высказываниям дополнительный общественный вес.

Источник: Конституционный суд Испании, информационное сообщение № 76/2026 от 20 июля 2026 года (https://www.tribunalconstitucional.es/es/prensa/Paginas/default.aspx?utm_source=)

#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава

🌐 Әлемдегі конституциялық сот төрелігі жаңалықтары

Германияның Федералдық конституциялық соты сотта тыңдалу құқығын қорғады
 
Германияның Федералдық конституциялық соты істі қарау барысында адамның сотта тыңдалу құқығының сақталуы мәселесін қарап, аталған құқықтың бұзылғанын анықтады.

Конституциялық шағым беруге жалдау ақысы мен коммуналдық төлемдер бойынша берешекті өндіріп алу туралы сырттай шығарылған шешім негіз болды. Сот құжаттары бұған дейін өтініш берушінің мүддесін білдірген заң фирмасының серіктесі болған, алайда 2021 жылы онымен ынтымақтастығын тоқтатқан адвокатқа жіберілген.

Өтініш беруші аталған адвокатқа өз мүддесін білдіруге және сот құжаттарын алуға өкілеттік бермегенін мәлімдеді. Ол өз уәждерін растау үшін тиісті құжаттарды ұсынды.

Федералдық конституциялық сот өңірлік соттың өтініш берушінің іс үшін елеулі маңызы бар уәждерімен ол ұсынған дәлелдемелерді тиісті түрде қарамағанын анықтады.

Сот Германия Негізгі заңының 103-бабының 1-тармағында бекітілген тыңдалу құқығы соттарды істің нәтижесі үшін маңызы бар тараптардың уәждерін ескеруге міндеттейтінін атап өтті.

Анықталған құқық бұзушылыққа байланысты Федералдық конституциялық сот өңірлік соттың тиісті шешімінің күшін жойды. Сондай-ақ Бранденбург жері өтініш берушінің қажетті шығындарын өтеуге міндетті.

Дереккөз: Германияның Федералдық конституциялық соты, 2026 жылғы 10 маусымдағышешім
(https://www.bundesverfassungsgericht.de/SharedDocs/Entscheidungen/DE/2026/06/rk20260610_1bvr208025.html?nn=68112&utm_source=)

#КонституциялықСот #Конституция #АдамҚұқықтары #ҚұқықҮстемдігі

🌐 Новости мира конституционного правосудия

Федеральный конституционный суд Германии защитил право быть заслушанным в суде
 
Федеральный конституционный суд Германии рассмотрел вопрос о соблюдении права лица быть заслушанным при рассмотрении дела и признал его нарушенным.

Поводом для конституционной жалобы стало заочное решение о взыскании задолженности по арендной плате и коммунальным платежам. Судебные документы были направлены адвокату, который ранее являлся партнером юридической фирмы, представлявшей заявительницу, однако прекратил с ней сотрудничество еще в 2021 году.

Заявительница утверждала, что не уполномочивала данного адвоката представлять ее интересы и получать судебные документы. В подтверждение своих доводов она представила соответствующие документы.

Федеральный конституционный суд установил, что региональный суд не рассмотрел надлежащим образом существенные доводы заявительницы и представленные ею доказательства.

Суд подчеркнул, что закрепленное статьей 103 (1) Основного закона Германии право быть заслушанным обязывает суды учитывать доводы сторон, имеющие значение для исхода дела.

В связи с установленным нарушением Федеральный конституционный суд отменил соответствующее решение регионального суда. Земля Бранденбург также обязана возместить заявительнице необходимые расходы.

Источник: Федеральный конституционный суд Германии, решение от 10 июня 2026 года
(https://www.bundesverfassungsgericht.de/SharedDocs/Entscheidungen/DE/2026/06/rk20260610_1bvr208025.html?nn=68112&utm_source)

#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава

🌐 Әлемдегі конституциялық сот төрелігі жаңалықтары

Корея Республикасының Конституциялық Соты ұсталған адамның демалыс күні адвокатпен кездесуіне рұқсат бермеуді конституцияға қайшы деп таныды

Корея Республикасының Конституциялық Соты Чеджу түрмесі бастығының ұсталған адамның адвокатына қамауға алудың заңдылығын қайта қарау туралы өтініш дайындау мақсатында сенбі күні қорғауындағы адаммен кездесуге рұқсат бермеу әрекетін конституцияға қайшы деп таныды.

Өтініш беруші Ұлттық қауіпсіздік туралы заңды бұзды деген күдікпен ұсталып, Чеджу түрмесіне қамалған. Адвокатқа жұмыс уақытынан тыс болғаны және алдын ала жазылмағаны негізге алынып, қорғауындағы адаммен кездесуге рұқсат берілмеген. Өтініш беруші мұндай бас тарту заң көмегін алу құқығын бұзады деп есептеп, Конституциялық Сотқа жүгінген.

Сот Корея Республикасының Конституциясы қамауға алынған немесе ұсталған адамға заң көмегін «дереу» алу құқығына, сондай-ақ қамауға алудың заңдылығын сот арқылы тексерту құқығына кепілдік беретінін атап өтті. Адвокатпен уақтылы кездесу аталған құқықтарды іске асыру үшін ерекше маңызға ие және олардың ажырамас бөлігі болып табылады.

Түзеу мекемесіндегі қауіпсіздік пен тәртіпті қамтамасыз ету талаптарының негізділігін мойындай отырып, Сот заңнамада ерекше қажеттілік туындаған жағдайларда сотқа дейін қамауда отырған адамдармен белгіленген уақыттан тыс кездесулер өткізуге жол берілетінін көрсетті. Бұл ретте қаралып отырған жағдайда кездесуге рұқсат бермеуге іс жүзінде өтініштің демалыс күні түскені ғана негіз болған. Алайда қажетті қызметкерлерді тарта отырып, кездесуді ұйымдастыру мүмкіндігі болған.

Осыған байланысты Конституциялық Сот өтініш берушінің заң көмегін алу құқығын шектеу мөлшерлес болмаған деген қорытындыға келіп, адвокатқа өтініш берушімен кездесуге мүмкіндік беруден бас тартуды конституцияға қайшы деп таныды.

Бұл шешім ұсталғаннан кейін адвокатқа уақтылы қол жеткізу жеке бас бостандығын қорғаудың, сондай-ақ бостандықты заңсыз немесе негізсіз шектеуден қорғану құқығын қамтамасыз етудің маңызды кепілдігі екенін атап көрсетеді.

Дереккөз: Корея Республикасының Конституциялық Соты, 2026 жылғы 29 қаңтардағы шешім https://www.ccourt.go.kr/site/kor/ex/bbs/View.do?bcIdx=4263716&cbIdx=1195&utm_source=

#КонституциялықСот #Конституция #АдамҚұқықтары #ҚұқықҮстемдігі

🌐 Новости мира конституционного правосудия

Конституционный суд Республики Корея признал неконституционным отказ в свидании задержанного с адвокатом в выходной день
 
Конституционный суд Республики Корея признал неконституционными действия начальника тюрьмы Чеджу, отказавшего адвокату задержанного во встрече с подзащитным в субботу для подготовки обращения о пересмотре законности ареста.

Заявитель был задержан по подозрению в нарушении Закона о национальной безопасности и помещен в тюрьму Чеджу. Адвокату было отказано во встрече со ссылкой на нерабочее время, отсутствие предварительной записи. Заявитель обратился в Конституционный суд, посчитав отказ нарушением права на юридическую помощь.

Суд отметил, что Конституция Республики Корея гарантирует арестованному или задержанному право на получение юридической помощи «немедленно», а также право на судебную проверку законности ареста. Своевременная встреча с адвокатом имеет особое значение для реализации этих прав и является их неотъемлемой частью.

Признав обоснованными требования по обеспечению безопасности и порядка в исправительном учреждении, Суд указал, что законодательство допускает проведение свиданий с лицами, находящимися под стражей до суда, вне установленного времени в случаях особой необходимости. При этом отказ в рассматриваемом случае был обусловлен фактически лишь тем, что просьба поступила в выходной день, хотя возможность организовать встречу с привлечением необходимых сотрудников имелась.

В связи с этим Конституционный суд пришел к выводу, что ограничение права заявителя на юридическую помощь было несоразмерным, и признал отказ в предоставлении адвокату возможности встретиться с заявителем неконституционным.

Решение подчеркивает, что своевременный доступ к адвокату непосредственно после задержания является важной гарантией защиты личной свободы и права на защиту от незаконного или необоснованного ограничения свободы.
 
Источник: Конституционный суд Кореи, решение от 29 января 2026 года
https://www.ccourt.go.kr/site/kor/ex/bbs/View.do?bcIdx=4263716&cbIdx=1195&utm_source=

#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава

🌐 Әлемдегі конституциялық сот төрелігі жаңалықтары

Францияның Конституциялық кеңесі 15 жасқа толмаған адамдарға әлеуметтік желілерді пайдалануға жалпы тыйым салуды конституцияға қайшы деп таныды

Францияның Конституциялық кеңесі 2026 жылғы 14 тамыздағы № 2026-911 DC шешімімен 15 жасқа толмаған адамдардың әлеуметтік желілерге қол жеткізуіне жалпы тыйым салуды белгілейтін заң ережесін конституцияға қайшы деп таныды. Шешім парламентшілердің екі тобының өтініштері бойынша қабылданды.

Кеңес кәмелетке толмағандарды әлеуметтік желілерді пайдалануға байланысты тәуекелдерден қорғау конституциялық маңызы бар мақсат екенін атап өтті. Сонымен қатар белгіленген тыйым онлайн-сервистердің мазмұны, функционалдық ерекшеліктері және олармен байланысты тәуекелдердің сипаты ескерілместен, олардың кең ауқымына қолданылған.

Бұдан бөлек, заң пайдаланушылардың, оның ішінде кәмелетке толған адамдардың да жасын растауды көздеген, алайда жеке өмірге қол сұғылмаушылықты қорғаудың жеткілікті кепілдіктерін белгілемеген.

Конституциялық кеңес заңда көзделген шектеу кәмелетке толмағандарды қорғау мен Конституция кепілдік берген құқықтар мен бостандықтар арасындағы қажетті теңгерімді қамтамасыз етпейді деген қорытындыға келіп, заңның тиісті ережесін Конституцияға қайшы деп таныды.

Дереккөз: Францияның Конституциялық кеңесі, 2026 жылғы 14 тамыздағы № 2026-911 DC шешімі https://www.conseil-constitutionnel.fr/decision/2026/2026911DC.htm

#КонституциялықСот #Конституция #АдамҚұқықтары #ҚұқықҮстемдігі

🌐 Новости мира конституционного правосудия

Конституционный совет Франции признал неконституционным общий запрет социальных сетей для лиц младше 15 лет

Конституционный совет Франции решением № 2026-911 DC от 14 августа 2026 года признал неконституционным положение закона, устанавливавшее общий запрет доступа к социальным сетям для лиц младше 15 лет. Решение принято по обращениям двух групп парламентариев. (Конституционный Совет⁠)

Совет отметил, что защита несовершеннолетних от рисков, связанных с использованием социальных сетей, является конституционно значимой целью. Вместе с тем установленный запрет распространялся на широкий круг онлайн-сервисов без учета их содержания, функциональных особенностей и характера связанных с ними рисков.

Кроме того, закон предусматривал подтверждение возраста пользователей, включая совершеннолетних, при этом не устанавливая достаточных гарантий защиты частной жизни.

Конституционный совет пришел к выводу, что предусмотренное законом ограничение не обеспечивало необходимого баланса между защитой несовершеннолетних и конституционно гарантированными правами и свободами, и признал соответствующее положение закона противоречащим Конституции. (Конституционный Совет⁠)

Источник: Конституционный совет Франции, решение № 2026-911 DC от 14 августа 2026 года https://www.conseil-constitutionnel.fr/decision/2026/2026911DC.htm

#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава

🌐 Әлемдегі конституциялық сот төрелігі жаңалықтары

Францияның Конституциялық кеңесі өмірден кетуге көмек алу құқығы туралы заңның негізгі ережелерін Конституцияға сәйкес деп таныды

Францияның Конституциялық кеңесі 2026 жылғы 14 тамыздағы № 2026-910 DC шешімімен өмірден кетуге көмек алу құқығы туралы заңның негізгі ережелерін Конституцияға сәйкес деп танып, оларды қолдануға қатысты бірқатар талаптарды белгіледі.

Заңға сәйкес, кәмелетке толған науқас белгіленген талаптар сақталған жағдайда өмірді тоқтатуға арналған препаратты алып, оны өз бетінше қабылдай алады. Ал денсаулық жағдайына байланысты препаратты өздігінен қабылдай алмаған жағдайда дәрігердің немесе медицина қызметкерінің көмегіне жүгіне алады. Бұл құқық, атап айтқанда, ауыр әрі жазылмайтын дертке шалдыққан, ауруы асқынған немесе терминалдық сатыдағы, өз еркін әрі саналы түрде білдіре алатын адамдарға беріледі.

Конституциялық кеңес науқастардың құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз етуге бағытталған бірқатар кепілдіктерді белгіледі. Атап айтқанда, құқықтық қорғаудағы адамның өтінішін қарау кезінде дәрігер оның өкілінің пікірін ескеруге тиіс.

Сонымен қатар, Кеңес егер өмірді тоқтатуға арналған препаратты дайындауға және беруге қатысу фармацевтердің ар-ождан бостандығына қайшы келсе, оларды мұндай әрекетке қатысуға міндеттеуге болмайтынын атап өтті.

Осылайша, Конституциялық кеңес заңды қолдануға қатысты өзі белгілеген талаптар мен ескертпелерді ескере отырып, оның негізгі ережелерін Конституцияға сәйкес деп таныды.

Дереккөз: Францияның Конституциялық кеңесі, 2026 жылғы 14 тамыздағы № 2026-910 DC шешімі https://www.conseil-constitutionnel.fr/decision/2026/2026910DC.htm?utm_source=

#КонституциялықСот #Конституция #АдамҚұқықтары #ҚұқықҮстемдігі