Конституционный Суд Республики Казахстан: годичный срок исковой давности по требованиям к СМИ не ограничивает право на судебную защиту

Конституционный Суд рассмотрел обращение о проверке на соответствие Конституции пункта 1 статьи 38 Закона Республики Казахстан «О масс-медиа», устанавливающего годичный срок исковой давности по требованиям к средствам массовой информации.

Поводом для обращения стал спор в связи с публикацией, которую заявитель считал порочащей его честь, достоинство и деловую репутацию. Суды отказали в удовлетворении его требований, исходя из того, что спорная публикация была размещена до вступления в силу Закона «О масс-медиа».

Заявитель полагал, что установленный законом годичный срок ограничивает его право на судебную защиту, поскольку о публикации ему стало известно после вступления закона в силу, а в период нахождения в местах лишения свободы он не имел доступа к Интернету.

Конституционный Суд отметил, что установленный законом годичный срок исковой давности не исключает возможности судебной защиты чести, достоинства и деловой репутации. Закон предусматривает возможность требовать опровержения недостоверных сведений, опубликования ответа и возмещения причиненного вреда.

Суд отметил, что исчисление срока со дня распространения публикации направлено на обеспечение правовой определенности в отношениях между лицом и средством массовой информации. Исчисление срока исключительно с момента, когда лицо узнало о публикации, напротив, могло бы привести к неопределенности в отношении продолжительности периода, в течение которого к СМИ могут быть предъявлены соответствующие требования.

Суд указал, что установление обстоятельств, связанных с моментом, когда лицо узнало о публикации, наличием у него реальной возможности получить соответствующую информацию, а также оценка подтверждающих их доказательств относятся к компетенции суда при рассмотрении конкретного дела.

В связи с этим Конституционный Суд не усмотрел в оспариваемой норме признаков нарушения конституционного права на судебную защиту.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

Конституциялық Сот жер учаскелерінің шекараларына қатысты өтінішті іс жүргізуге қабылдады

Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты Жоғарғы Соттың 2007 жылғы 16 шілдедегі № 6 «Соттардың жер заңнамасын қолдануының кейбір мәселелері туралы» нормативтік қаулысының 8-тармағы бесінші абзацының Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы өтінішті іс жүргізуге қабылдады.

Дауланып отырған ережеге сәйкес, жер учаскелері шекараларының қабаттасуына байланысты дауларды шешу кезінде тарихи қалыптасқан шекараларды негізге алу қажет.

Өтініш берушінің пікірінше, аталған ереже жеке меншік құқығының конституциялық кепілдіктеріне сәйкес келмейді. Сондай-ақ ол Жоғарғы Соттың нормативтік қаулылары қолданыстағы құқықтың құрамдас бөлігі болып табылатынын және соттардың қолдануы үшін міндетті екенін атап өтеді. Осыған байланысты мұндай қаулылар Конституцияға сәйкес келуге тиіс және онда кепілдік берілген құқықтар мен бостандықтарды шектемеуі қажет деп есептейді.

Конституциялық Сот дауланып отырған ереженің мазмұнын, мақсаттарын және құқық қолдану тәжірибесіндегі маңызын ескере отырып, оның конституциялылығына баға береді.

Конституциялық іс жүргізудің барысы мен қорытындылары туралы ақпарат Конституциялық Соттың ресми интернет-ресурсында және Telegram-арнасында жарияланады.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

Конституционный Суд принял к производству обращение о границах земельных участков

Конституционный Суд принял к производству обращение о проверке на соответствие Конституции абзаца пятого пункта 8 нормативного постановления Верховного Суда Республики Казахстан от 16 июля 2007 года № 6 «О некоторых вопросах применения судами земельного законодательства».

Согласно оспариваемому положению, при разрешении споров, связанных с наложением границ земельных участков, необходимо исходить из исторически сложившихся границ.

По мнению заявителя, данное положение не соответствует конституционным гарантиям права частной собственности. Заявитель также указывает, что нормативные постановления Верховного Суда, являясь составной частью действующего права и обязательными для применения судами, должны соответствовать Конституции и не могут ограничивать гарантированные ею права и свободы.

Конституционному Суду предстоит дать оценку конституционности оспариваемого положения с учетом его содержания, целей и правоприменительного значения.

Информация о ходе и итогах конституционного производства будет опубликована на официальном сайте и Telegram-канале Конституционного Суда.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

Қазақстан Конституциялық Сотының Төрағасы Венеция комиссиясының пленарлық отырысына қатысты

2026 жылғы 9-10 қазанда Венеция қаласында Еуропа Кеңесінің Құқық арқылы демократия үшін Еуропалық комиссиясының (Венеция комиссиясы) 148-ші пленарлық отырысы өтті.

Іс-шараға Комиссияға мүше 47 мемлекеттің, сондай-ақ Еуропа Кеңесі мен Еуропалық Одақ институттарының өкілдері қатысты. Қазақстан атынан Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының Төрағасы Эльвира Азимова қатысты.

Отырыс барысында Грузия, Грекия, Мальта, Молдова, Черногория, Польша, Сербия және Украинаның заңнамалық және институционалдық мәселелеріне қатысты қорытындылар қаралды. Негізгі назар конституциялық өзгерістерге, мемлекеттік институттардың ұйымдастырылуы мен қызметіне, сот жүйесінің тәуелсіздігіне, парламенттік әдеп пен сайлау құқықтарына аударылды.

Сонымен қатар азаматтардың шетелде дауыс беруі және үкімет мүшелерінің қылмыстық жауаптылығы мәселелері бойынша салыстырмалы-құқықтық баяндамалар ұсынылды.

Қазақстанның Венеция комиссиясының жұмысына қатысуы конституциялық құқық пен конституциялық сот төрелігін дамытудағы халықаралық тәсілдермен танысуға, сондай-ақ құқық үстемдігін қамтамасыз ету және адам құқықтары мен бостандықтарын қорғау мәселелері бойынша тәжірибе алмасуға мүмкіндік береді.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

Председатель Конституционного Суда Казахстана приняла участие в пленарной сессии Венецианской комиссии

9–10 октября 2026 года в Венеции состоялась 148-я пленарная сессия Европейской комиссии за демократию через право (Венецианской комиссии) Совета Европы.

В мероприятии приняли участие представители 47 государств – членов Комиссии, а также институтов Совета Европы и Европейского Союза. Казахстан представила Председатель Конституционного Суда Республики Казахстан Эльвира Азимова.

В ходе сессии рассмотрены заключения по законодательным и институциональным вопросам Грузии, Греции, Мальты, Молдовы, Черногории, Польши, Сербии и Украины. В центре внимания были вопросы конституционных изменений, организации и функционирования государственных институтов, независимости судебной системы, парламентской этики и избирательных прав.

Также представлены сравнительно-правовые доклады о голосовании граждан за рубежом и уголовной ответственности членов правительств.

Участие Казахстана в работе Венецианской комиссии позволяет знакомиться с международными подходами к развитию конституционного права и правосудия, а также обмениваться опытом по вопросам обеспечения верховенства права и защиты прав и свобод человека.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының Төрағасы Эльвира Азимова Венеция комиссиясының пленарлық отырысына қатысты

🔗 https://24.kz/kz/zha-aly-tar/sayasat/798323-konstitucialyk-sottyn-toragasy-venecia-komissiasynyn-plenarlyk-otyrysyna-katysty

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

Председатель Конституционного Суда Казахстана Эльвира Азимова приняла участие в пленарной сессии Венецианской комиссии

🔗 https://24.kz/ru/news/social/798318-kazakhstan-prinyal-uchastie-v-rabote-venetsianskoj-komissii

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

📌 ӨТКЕН АПТАДАҒЫ КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ СОТТЫҢ ЖАҢАЛЫҚТАР ДАЙДЖЕСТІ
 
📆 05.10.2026 – 11.10.2026
 
✅ Еуразиялық қауымдастықтың конституциялық бақылау органдары ынтымақтастықты дамыту мәселелерін Самарқандта талқылады
🔗 толығырақ
 
✅ Қазақстан мен Испанияның Конституциялық соттары ынтымақтастықты одан әрі дамыту мәселелерін талқылады
🔗 толығырақ
 
✅ Самарқандта түркі әлемі конституциялық бақылау органдары арасындағы өзара іс-қимылды дамыту мәселелері талқыланды
🔗 толығырақ
 
✅ Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты: сот актілерімен келіспеу конституциялық бақылауға негіз болып табылмайды
🔗 толығырақ

✅ Жоғарғы Сот азаматтық істерді қайта қарау тәртібін Конституциялық Соттың ұстанымына сәйкестендірді
🔗 толығырақ

✅ Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты: БАҚ-қа қойылатын талаптар бойынша бір жылдық талап қою мерзімі сот арқылы қорғалу құқығын шектемейді
🔗 толығырақ

✅ Конституциялық Сот жер учаскелерінің шекараларына қатысты өтінішті іс жүргізуге қабылдады
🔗 толығырақ

✅ Қазақстан Конституциялық Сотының Төрағасы Венеция комиссиясының пленарлық отырысына қатысты
🔗 толығырақ

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

📌 ДАЙДЖЕСТ НОВОСТЕЙ КОНСТИТУЦИОННОГО СУДА ЗА МИНУВШУЮ НЕДЕЛЮ
 
📆 05.10.2026 – 11.10.2026
 
✅ В Самарканде обсудили развитие сотрудничества органов конституционного контроля Евразийской Ассоциации
🔗 подробнее
 
✅ Конституционные Суды Казахстана и Испании обсудили вопросы дальнейшего сотрудничества
🔗 подробнее
 
✅ В Самарканде обсудили развитие взаимодействия органов конституционного контроля тюркского мира
🔗 подробнее

✅ Конституционный Суд Республики Казахстан: несогласие с судебными актами не является основанием для конституционного контроля
🔗 подробнее

✅Верховный Суд привел порядок пересмотра гражданских дел в соответствие с позицией Конституционного Суда
🔗 подробнее

✅ Конституционный Суд Республики Казахстан: годичный срок исковой давности по требованиям к СМИ не ограничивает право на судебную защиту
🔗подробнее

✅ Конституционный Суд принял к производству обращение о границах земельных участков
🔗 подробнее

✅ Председатель Конституционного Суда Казахстана приняла участие в пленарной сессии Венецианской комиссии
🔗 подробнее

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

Конституциялық Сот: құжаттың заңмен қорғалатын құпияға жататын-жатпайтыны нақты қылмыстық іс бойынша шешіледі

Конституциялық Сот мемлекеттік құпияларды немесе заңмен қорғалатын өзге де құпияны қамтитын құжаттарды алу тәртібін реттейтін Қылмыстық-процестік кодекстің 254-бабы бірінші бөлігінің Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы өтінішті қарады.

Өтініш беруге арыз иесінің көрінеу жалған құжатты пайдаланғаны үшін кінәлі деп танылған қылмыстық ісі негіз болды. Арыз иесі соттың еңбекке уақытша жарамсыздық парағында заңмен қорғалатын құпияны құрайтын мәліметтер жоқ деген тұжырымымен келіспеді.

Арыз иесінің пікірінше, дауланып отырған нормадағы «заңмен қорғалатын өзге де құпия» ұғымының айқын болмауы тиісті құжаттарды алу кезінде тергеу судьясының санкциясы қажет пе деген мәселені біржақты анықтауға мүмкіндік бермейді.

Конституциялық Сот Конституция жеке өмірге қол сұғылмауына, жеке және отбасы құпиясының сақталуына, сондай-ақ дербес деректердің қорғалуына кепілдік беретінін атап өтті. Заңнамада заңмен қорғалатын құпияның әртүрлі түрлері, оның ішінде медицина қызметкерінің құпиясы көзделген және осындай мәліметтерді қамтитын құжаттарды алу кезінде процестік кепілдіктер белгіленген.

Атап айтқанда, мемлекеттік құпияларды немесе заңмен қорғалатын өзге де құпияны қамтитын құжаттарды алу тергеу судьясының санкциясымен жүргізіледі. Қылмыстық-процестік заң талаптарын бұза отырып алынған мәліметтер дәлелдемелер ретінде пайдаланылмайды.

Нақты құжатта заңмен қорғалатын құпияның бар-жоғын және оны алу кезінде тергеу судьясының санкциясы қажет болған-болмағанын анықтау нақты қылмыстық істің мән-жайларын бағалауға байланысты және істі қарайтын соттың құзыретіне жатады.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

Конституционный Суд: вопрос об отнесении документа к охраняемой законом тайне решается по конкретному уголовному делу

Конституционный Суд рассмотрел обращение о проверке на соответствие Конституции части первой статьи 254 Уголовно-процессуального кодекса, регулирующей порядок выемки документов, содержащих государственные секреты или иную охраняемую законом тайну.

Поводом для обращения стало уголовное дело, по которому заявитель была признана виновной в использовании заведомо подложного документа. Заявитель не согласилась с выводом суда о том, что лист о временной нетрудоспособности не содержит сведений, составляющих охраняемую законом тайну.

По мнению заявителя, неопределенность понятия «иная охраняемая законом тайна» в оспариваемой норме не позволяет однозначно определить необходимость санкции следственного судьи при выемке соответствующих документов.

Конституционный Суд отметил, что Конституция гарантирует неприкосновенность частной жизни, личную и семейную тайну, а также защиту персональных данных. Законодательство предусматривает различные виды охраняемой законом тайны, включая тайну медицинского работника, и устанавливает процессуальные гарантии при выемке документов, содержащих такие сведения.

В частности, выемка документов, содержащих государственные секреты или иную охраняемую законом тайну, производится с санкции следственного судьи. Сведения, полученные с нарушением требований уголовно-процессуального закона, не могут использоваться в качестве доказательств.

Вопрос о том, содержит ли конкретный документ охраняемую законом тайну и требовалась ли санкция следственного судьи при его выемке, связан с оценкой обстоятельств конкретного уголовного дела и относится к компетенции суда, рассматривающего дело.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

🌐 Әлемдегі конституциялық сот төрелігі жаңалықтары

Түркияның Конституциялық Соты электрондық сауда алаңдарын тұтынушылар алдындағы жауапкершіліктен босатуды конституцияға қайшы деп таныды

Түркияның Конституциялық Соты электрондық сауда алаңдарының операторларын сатушылар ұсынатын ақпараттың, тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің заңнама талаптарына сәйкес келмеуі үшін жауапкершіліктен босатуды көздейтін заңнамалық ережелердің конституциялылығы туралы мәселені қарады.

Сот электрондық делдалдарды жауапкершіліктен толық босату жекелеген жағдайларда тұтынушылардың құқықтарын тиімді қорғауға кедергі келтіруі мүмкін екенін атап өтті. Атап айтқанда, бұл сатушыны іс жүзінде жауапкершілікке тарту мүмкін болмаған жағдайларға қатысты.

Өз шешімінде Сот сатушы мен сатып алушы арасындағы техникалық байланысты ғана қамтамасыз ететін делдалдар мен тауарларды немесе көрсетілетін қызметтерді таныстыру және ілгерілету бойынша неғұрлым белсенді қызмет атқаратын делдалдардың аражігін ажыратты.

Сот белгілі бір мән-жайларда белсенді делдалды жауапкершіліктен босату оның мүліктік мүдделері мен тұтынушылардың құқықтары арасындағы әділ тепе-теңдікті бұзуы мүмкін екенін атап өтті.

Сонымен қатар, Сот мемлекеттің мүліктік құқықтар мен тұтынушылардың құқықтарын тиімді қорғауды қамтамасыз ету міндетіне назар аударды.

Осыған байланысты қаралған нормалар конституцияға қайшы деп танылды. Заң шығарушыға жаңа құқықтық реттеу тетігін әзірлеуге мүмкіндік беру мақсатында аталған нормалардың күшін жою тоғыз айға кейінге қалдырылды.

Дереккөз: Түркия Республикасының Конституциялық Соты https://normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/kbb/pages/search/NormDenetimi?id=a2JiOjk1ZDJlM2RjLTFhM2YtMzgzNC1iOTY1LWVhMWMwOTM2MzY0Zg&type=NormDenetimi

#КонституциялықСот #Конституция #АдамҚұқықтары #ҚұқықҮстемдігі

Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты дегеніміз не?

Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты – конституциялық бақылауды жүзеге асыратын және Қазақстан Республикасының Конституциясының бүкіл ел аумағында үстемдігін қамтамасыз ететін тәуелсіз мемлекеттік орган. Конституциялық Сот Төрағадан және өкілеттік мерзімі сегіз жыл болатын он судьядан құралады. Конституциялық Соттың ұйымдастырылуы мен қызметі конституциялық заңмен реттеледі.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

Что такое Конституционный Суд Республики Казахстан?
 
Конституционный Суд Республики Казахстан – независимый государственный орган, осуществляющий конституционный контроль и обеспечивающий верховенство Конституции Республики Казахстан на всей территории страны.
Конституционный Суд состоит из Председателя и десяти судей, срок полномочий которых восемь лет.
Организация и деятельность Конституционного Суда регулируются конституционным законом.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

🌐 Әлемдегі конституциялық сот төрелігі жаңалықтары

Индонезияның Конституциялық Соты дербес деректерді трансшекаралық тасымалдау кезінде оларды қорғау мәселелерін қарады

Индонезияның Конституциялық Соты дербес деректерді ел аумағынан тыс жерлерге беруді реттейтін «Дербес деректерді қорғау туралы» заң ережелерінің конституциялылығына қатысты істі қарады.

Конституциялық Сотқа төрт студент шағымданып, дербес деректерді шет мемлекеттер мен халықаралық ұйымдарға беру кезінде оларды құқықтық қорғау деңгейінің төмендеу ықтималдығына алаңдаушылық білдірді.

Сот өтініш берушілердің талаптарын қанағаттандырудан бас тарта отырып, дербес деректерді трансшекаралық беру кезінде олардың тиісінше қорғалуын қамтамасыз ету қажеттігін атап өтті.

Соттың ұстанымына сәйкес, бұл саладағы мемлекеттік бақылау кешенді сипатта болуы, ал деректерді қабылдаушы мемлекет олардың белгіленген талаптарға сай қорғалу деңгейін қамтамасыз етуі тиіс.

Сонымен қатар, Сот деректерді қабылдаушы мемлекеттің заңнамасы мен дербес деректерді қорғау тетіктерін бағалауда дербес деректерді қорғау жөніндегі уәкілетті органның маңызды рөлін атап өтті.

Дереккөз: Индонезияның Конституциялық Соты https://en.mkri.id/news/details/2026-05-25/State_Must_Control_Personal_Data_Transfer_Holistically?utm_source

#КонституциялықСот #Конституция #АдамҚұқықтары #ҚұқықҮстемдігі