Конституциялық Сот: тұрғын үйді меншікке алуға арналған тұрғын үй төлемдері бір рет қана беріледі
Конституциялық Сотқа Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңының тұрғын үйді меншікке сатып алу үшін тұрғын үй төлемдерін бір рет қана пайдалануды көздейтін 101-1-бабының 10-тармағын (өтініш берілген кезде қолданыста болған редакцияда, жаңа редакцияда – 101-1-баптың 7-тармағы) Конституцияға сәйкестігі тұрғысынан тексеру туралы өтініш келіп түсті.
Өтініш беруге құқық қорғау органы қызметкеріне тұрғын үй төлемдерін қайта тағайындаудан бас тарту негіз болды. Бұған дейін өтініш иесі ипотекалық қарыз бен тұрғын үй төлемдерін пайдалана отырып, бір бөлмелі пәтер сатып алған. Қарыз толық өтелгеннен кейін тұрғын үй төлемдері тоқтатылған. Кейін екі бөлмелі пәтер сатып алу үшін жаңа ипотекалық қарызды ресімдеу кезінде оған тұрғын үй төлемдерін тағайындаудан бас тартылған. Бірінші және апелляциялық сатыдағы соттар бұл бас тартуды заңды деп таныған.
Өтініш иесінің пікірінше, тұрғын үй төлемдерін қайта пайдалануға тыйым салу тұрғын үймен қамтамасыз етуге қатысты конституциялық кепілдіктерді және заң мен сот алдындағы теңдік қағидатын бұзады.
Конституциялық Сот мемлекет азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз ету үшін жағдай жасайтынын, ал азаматтардың жекелеген санаттарына тұрғын үй көмегін көрсету тәртібі мемлекеттің экономикалық және қаржылық мүмкіндіктерін ескере отырып, заңмен айқындалатынын атап өтті.
Сот тұрғын үй төлемдері қызметтік тұрғын үйдің орнына бюджет қаражаты есебінен берілетінін және оларды тұрғын үйді меншікке сатып алу үшін пайдалануға болатынын түсіндірді. Заңда бұл құқықты бір рет қана іске асыру көзделген.
Өтініш иесі тұрғын үй төлемдерін пайдаланып, пәтер сатып алу арқылы аталған құқығын іске асырған. Ипотекалық қарыз толық өтелгеннен кейін төлемдер уақытша тоқтатыла тұрған жоқ, біржола тоқтатылған. Заңнамада сол елді мекенде тұрғын үйді қайтадан меншікке сатып алу үшін бұл төлемдерді қайта бастау көзделмеген.
Сонымен бірге өтініш иесінің отбасы құрамын ескере отырып, қызметтік тұрғын үй алу немесе қызмет бабымен басқа өңірге ауыстырылған жағдайда тұрғын үйді жалға алу ақысын төлеуге арналған тұрғын үй төлемдерін алу мүмкіндігі сақталады.
Конституциялық Сот тұрғын үй төлемдерін беру шарттары мен оларды бір рет қана пайдалану тәртібінің заңмен белгіленуі өздігінен өтініш иесінің конституциялық құқықтарының бұзылғанын білдірмейтінін атап өтті.
📱 @consot_kz
Instagram | Facebook | X
Конституциялық Сотқа Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңының тұрғын үйді меншікке сатып алу үшін тұрғын үй төлемдерін бір рет қана пайдалануды көздейтін 101-1-бабының 10-тармағын (өтініш берілген кезде қолданыста болған редакцияда, жаңа редакцияда – 101-1-баптың 7-тармағы) Конституцияға сәйкестігі тұрғысынан тексеру туралы өтініш келіп түсті.
Өтініш беруге құқық қорғау органы қызметкеріне тұрғын үй төлемдерін қайта тағайындаудан бас тарту негіз болды. Бұған дейін өтініш иесі ипотекалық қарыз бен тұрғын үй төлемдерін пайдалана отырып, бір бөлмелі пәтер сатып алған. Қарыз толық өтелгеннен кейін тұрғын үй төлемдері тоқтатылған. Кейін екі бөлмелі пәтер сатып алу үшін жаңа ипотекалық қарызды ресімдеу кезінде оған тұрғын үй төлемдерін тағайындаудан бас тартылған. Бірінші және апелляциялық сатыдағы соттар бұл бас тартуды заңды деп таныған.
Өтініш иесінің пікірінше, тұрғын үй төлемдерін қайта пайдалануға тыйым салу тұрғын үймен қамтамасыз етуге қатысты конституциялық кепілдіктерді және заң мен сот алдындағы теңдік қағидатын бұзады.
Конституциялық Сот мемлекет азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз ету үшін жағдай жасайтынын, ал азаматтардың жекелеген санаттарына тұрғын үй көмегін көрсету тәртібі мемлекеттің экономикалық және қаржылық мүмкіндіктерін ескере отырып, заңмен айқындалатынын атап өтті.
Сот тұрғын үй төлемдері қызметтік тұрғын үйдің орнына бюджет қаражаты есебінен берілетінін және оларды тұрғын үйді меншікке сатып алу үшін пайдалануға болатынын түсіндірді. Заңда бұл құқықты бір рет қана іске асыру көзделген.
Өтініш иесі тұрғын үй төлемдерін пайдаланып, пәтер сатып алу арқылы аталған құқығын іске асырған. Ипотекалық қарыз толық өтелгеннен кейін төлемдер уақытша тоқтатыла тұрған жоқ, біржола тоқтатылған. Заңнамада сол елді мекенде тұрғын үйді қайтадан меншікке сатып алу үшін бұл төлемдерді қайта бастау көзделмеген.
Сонымен бірге өтініш иесінің отбасы құрамын ескере отырып, қызметтік тұрғын үй алу немесе қызмет бабымен басқа өңірге ауыстырылған жағдайда тұрғын үйді жалға алу ақысын төлеуге арналған тұрғын үй төлемдерін алу мүмкіндігі сақталады.
Конституциялық Сот тұрғын үй төлемдерін беру шарттары мен оларды бір рет қана пайдалану тәртібінің заңмен белгіленуі өздігінен өтініш иесінің конституциялық құқықтарының бұзылғанын білдірмейтінін атап өтті.
Instagram | Facebook | X
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Конституционный Суд: жилищные выплаты для приобретения жилья в собственность предоставляются однократно
В Конституционный Суд поступило обращение о проверке на соответствие Конституции пункта 10 статьи 101-1 Закона Республики Казахстан «О жилищных отношениях» (в редакции, действовавшей на момент обращения; в новой редакции — пункт 7 статьи 101-1), предусматривающего однократное использование жилищных выплат для приобретения жилья в собственность.
Поводом для обращения стал отказ в повторном назначении жилищных выплат сотруднику правоохранительного органа. Ранее заявитель приобрел однокомнатную квартиру с использованием ипотечного займа и жилищных выплат. После полного погашения займа выплаты были прекращены. При оформлении нового ипотечного займа для приобретения двухкомнатной квартиры в их назначении отказали.
Суды первой и апелляционной инстанций признали отказ правомерным.
Заявитель полагал, что запрет на повторное использование жилищных выплат нарушает конституционные гарантии обеспечения жильем и принцип равенства перед законом и судом.
Конституционный Суд отметил, что государство создает условия для обеспечения граждан жильем, а порядок предоставления жилищной поддержки отдельным категориям граждан определяется законом с учетом экономических и финансовых возможностей государства.
Суд разъяснил, что жилищные выплаты предоставляются за счет бюджетных средств взамен служебного жилья и могут использоваться для приобретения жилья в собственность. Законом предусмотрена однократная реализация данного права.
Заявитель воспользовался этой возможностью, приобретя квартиру с использованием жилищных выплат. После полного погашения ипотечного займа выплаты были прекращены, а не приостановлены. Законодательство не предусматривает их возобновления для повторного приобретения жилья в собственность в том же населенном пункте.
Вместе с тем за заявителем сохраняется возможность получения служебного жилья с учетом состава семьи либо жилищных выплат на оплату аренды жилья в другом регионе при переводе по службе.
Конституционный Суд подчеркнул, что установление законом условий предоставления жилищных выплат и однократности их использования само по себе не свидетельствует о нарушении конституционных прав заявителя.
📱 @consot_kz
Instagram | Facebook | X
В Конституционный Суд поступило обращение о проверке на соответствие Конституции пункта 10 статьи 101-1 Закона Республики Казахстан «О жилищных отношениях» (в редакции, действовавшей на момент обращения; в новой редакции — пункт 7 статьи 101-1), предусматривающего однократное использование жилищных выплат для приобретения жилья в собственность.
Поводом для обращения стал отказ в повторном назначении жилищных выплат сотруднику правоохранительного органа. Ранее заявитель приобрел однокомнатную квартиру с использованием ипотечного займа и жилищных выплат. После полного погашения займа выплаты были прекращены. При оформлении нового ипотечного займа для приобретения двухкомнатной квартиры в их назначении отказали.
Суды первой и апелляционной инстанций признали отказ правомерным.
Заявитель полагал, что запрет на повторное использование жилищных выплат нарушает конституционные гарантии обеспечения жильем и принцип равенства перед законом и судом.
Конституционный Суд отметил, что государство создает условия для обеспечения граждан жильем, а порядок предоставления жилищной поддержки отдельным категориям граждан определяется законом с учетом экономических и финансовых возможностей государства.
Суд разъяснил, что жилищные выплаты предоставляются за счет бюджетных средств взамен служебного жилья и могут использоваться для приобретения жилья в собственность. Законом предусмотрена однократная реализация данного права.
Заявитель воспользовался этой возможностью, приобретя квартиру с использованием жилищных выплат. После полного погашения ипотечного займа выплаты были прекращены, а не приостановлены. Законодательство не предусматривает их возобновления для повторного приобретения жилья в собственность в том же населенном пункте.
Вместе с тем за заявителем сохраняется возможность получения служебного жилья с учетом состава семьи либо жилищных выплат на оплату аренды жилья в другом регионе при переводе по службе.
Конституционный Суд подчеркнул, что установление законом условий предоставления жилищных выплат и однократности их использования само по себе не свидетельствует о нарушении конституционных прав заявителя.
Instagram | Facebook | X
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының Төрағасы Эльвира Азимова Астана халықаралық қаржы орталығы (АХҚО) сотының Төрағасы лорд Ян Бернеттпен кездесу өткізді.
Екі сот органы арасындағы ынтымақтастық қолданыстағы меморандум негізінде жүзеге асырылады және тәжірибе алмасуды, сондай-ақ кәсіби құзыреттерді дамытуға бағытталған бастамаларды іске асыруды қамтиды.
Эльвира Азимова 2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енген Қазақстан Республикасы Конституциясының негізгі ережелерін және Конституциялық Соттың жаңартылған өкілеттіктерін таныстырды.
АХҚО Сотының Төрағасы Конституциялық Сотқа AIFC Court Moot сот процесін модельдеу бойынша IX студенттік конкурсқа қолдау көрсеткені үшін алғысын білдірді. Биыл конкурсқа Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан, Қытай, Түркия және Италия университеттерінен 14 команда қатысты.
Кездесу қорытындысы бойынша тараптар кәсіби ынтымақтастықты одан әрі жалғастыруға дайын екендіктерін білдірді.
Instagram | Facebook | X
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Председатель Конституционного Суда Республики Казахстан Эльвира Азимова провела встречу с Председателем Суда Международного финансового центра «Астана» (МФЦА) лордом Яном Бернеттом Суда.
Сотрудничество двух судебных органов осуществляется на основе действующего меморандума и включает обмен опытом, реализацию инициатив по развитию профессиональных компетенций.
Эльвира Азимова представила ключевые положения Конституции Республики Казахстан, вступившей в силу 1 июля 2026 года и обновленные полномочия Конституционного Суда.
Председатель Суда МФЦА выразил благодарность Конституционному Суду за поддержку IX-го студенческого конкурса по моделированию судебных процессов AIFC Court Moot. В этом году в нем приняли участие 14 команд из университетов Казахстана, Кыргызстана, Узбекистана, Китая, Турции и Италии.
По итогам встречи участники выразили готовность продолжить профессиональное сотрудничество.
Instagram | Facebook | X
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Конституциялық Сот бала құқықтары жөніндегі уәкілдерді балаларды қорғауға қатысты шешімдерімен таныстырды
2026 жылғы 28 қазанда Астана қаласында Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының Төрағасы Эльвира Азимова Орталық Азия елдері, Қытай, Финляндия және Жапонияның бала құқықтары жөніндегі уәкілдерімен және сарапшыларымен кездесу өткізді. Кездесуге Қазақстан Республикасы Құрылтайы Төрағасының орынбасары, Бала құқықтары жөніндегі уәкіл Динара Зәкиева, БҰҰ Бас хатшысының Балаларға қатысты зорлық-зомбылық мәселелері жөніндегі арнайы өкілі Наджат Маалла Мджид, сондай-ақ ЮНИСЕФ-тің Қазақстандағы өкілдері қатысты.
Кездесуді ашқан Эльвира Азимова Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының негізгі ережелерін таныстырып, отбасы, ана, әке және баланы қорғаудың конституциялық кепілдіктеріне ерекше назар аударды. Талқылаудың басты тақырыбы Конституциялық Соттың тәжірибесіне арналды. Қатысушыларға балалардың құқықтары мен заңды мүдделеріне қатысты, сондай-ақ тиісті конституциялық кепілдіктердің мазмұнын ашып көрсететін Конституциялық Соттың шешімдері мен құқықтық ұстанымдары таныстырылды.
Конституциялық Соттың судьялары Айжан Жатқанбаева мен Айгүл Қыдырбаева, сондай-ақ БҰҰ Бас хатшысының арнайы өкілі Наджат Маалла Мджид тақырыптық баяндамалар жасады.
Кездесу қорытындысы бойынша қатысушылар адам құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз етуде, ұлттық заңнаманы дамытуда және құқық қолдану практикасын конституциялық қағидаттар мен Қазақстанның халықаралық міндеттемелеріне сәйкестендіруде конституциялық бақылаудың маңызды рөл атқаратынын бірауыздан атап өтті.
Осы тұрғыда балаларға қатысты зорлық-зомбылықтың алдын алуға бағытталған халықаралық бастамаларға мемлекеттердің белсенді қатысуының маңыздылығы да атап өтілді. 2025 жылы Балаларға қатысты зорлық-зомбылықты тоқтату жөніндегі жаһандық альянсқа қосылу мәселесіне назар аударылды.
📱 @consot_kz
Instagram | Facebook | X
2026 жылғы 28 қазанда Астана қаласында Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының Төрағасы Эльвира Азимова Орталық Азия елдері, Қытай, Финляндия және Жапонияның бала құқықтары жөніндегі уәкілдерімен және сарапшыларымен кездесу өткізді. Кездесуге Қазақстан Республикасы Құрылтайы Төрағасының орынбасары, Бала құқықтары жөніндегі уәкіл Динара Зәкиева, БҰҰ Бас хатшысының Балаларға қатысты зорлық-зомбылық мәселелері жөніндегі арнайы өкілі Наджат Маалла Мджид, сондай-ақ ЮНИСЕФ-тің Қазақстандағы өкілдері қатысты.
Кездесуді ашқан Эльвира Азимова Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының негізгі ережелерін таныстырып, отбасы, ана, әке және баланы қорғаудың конституциялық кепілдіктеріне ерекше назар аударды. Талқылаудың басты тақырыбы Конституциялық Соттың тәжірибесіне арналды. Қатысушыларға балалардың құқықтары мен заңды мүдделеріне қатысты, сондай-ақ тиісті конституциялық кепілдіктердің мазмұнын ашып көрсететін Конституциялық Соттың шешімдері мен құқықтық ұстанымдары таныстырылды.
Конституциялық Соттың судьялары Айжан Жатқанбаева мен Айгүл Қыдырбаева, сондай-ақ БҰҰ Бас хатшысының арнайы өкілі Наджат Маалла Мджид тақырыптық баяндамалар жасады.
Кездесу қорытындысы бойынша қатысушылар адам құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз етуде, ұлттық заңнаманы дамытуда және құқық қолдану практикасын конституциялық қағидаттар мен Қазақстанның халықаралық міндеттемелеріне сәйкестендіруде конституциялық бақылаудың маңызды рөл атқаратынын бірауыздан атап өтті.
Осы тұрғыда балаларға қатысты зорлық-зомбылықтың алдын алуға бағытталған халықаралық бастамаларға мемлекеттердің белсенді қатысуының маңыздылығы да атап өтілді. 2025 жылы Балаларға қатысты зорлық-зомбылықты тоқтату жөніндегі жаһандық альянсқа қосылу мәселесіне назар аударылды.
Instagram | Facebook | X
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Конституционный Суд ознакомил омбудсменов по правам ребенка со своими решениями по защите детства
28 октября 2026 года в Астане Председатель Конституционного Суда Республики Казахстан Эльвира Азимова провела встречу с уполномоченными по правам ребенка и экспертами стран Центральной Азии, Китая, Финляндии и Японии. Во встрече приняли участие заместитель Председателя Курултая Республики Казахстан, Уполномоченный по правам ребенка Динара Закиева и Специальный представитель Генерального секретаря ООН по вопросу о насилии в отношении детей Наджат Маалла Мджид, а также представители ЮНИСЕФ в Казахстане.
Открывая встречу, Эльвира Азимова представила основные положения новой Конституции Республики Казахстан, уделив особое внимание конституционным гарантиям защиты семьи, материнства, отцовства и детства. Центральное место в обсуждении заняла практика Конституционного Суда: участникам представлены его решения и правовые позиции, касающиеся прав и законных интересов детей, а также раскрывающие содержание соответствующих конституционных гарантий.
Судьи Конституционного Суда Айжан Жатканбаева и Айгуль Кыдырбаева, а также Специальный представитель Генерального секретаря ООН Наджат Маалла Мджид выступили с тематическими докладами.
В завершении встречи участниками единогласно выражена позиция об актуальной роли конституционного контроля в обеспечении прав и свобод человека, развитии национального законодательства и приведении правоприменительной практики в соответствие с конституционными принципами и международными обязательствами Казахстана.
В этом контексте также отмечена важность активного участия стран в международных инициативах по предупреждению насилия в отношении детей, включая присоединение в 2025 году к Глобальному альянсу по искоренению насилия в отношении детей.
📱 @consot_kz
Instagram | Facebook | X
28 октября 2026 года в Астане Председатель Конституционного Суда Республики Казахстан Эльвира Азимова провела встречу с уполномоченными по правам ребенка и экспертами стран Центральной Азии, Китая, Финляндии и Японии. Во встрече приняли участие заместитель Председателя Курултая Республики Казахстан, Уполномоченный по правам ребенка Динара Закиева и Специальный представитель Генерального секретаря ООН по вопросу о насилии в отношении детей Наджат Маалла Мджид, а также представители ЮНИСЕФ в Казахстане.
Открывая встречу, Эльвира Азимова представила основные положения новой Конституции Республики Казахстан, уделив особое внимание конституционным гарантиям защиты семьи, материнства, отцовства и детства. Центральное место в обсуждении заняла практика Конституционного Суда: участникам представлены его решения и правовые позиции, касающиеся прав и законных интересов детей, а также раскрывающие содержание соответствующих конституционных гарантий.
Судьи Конституционного Суда Айжан Жатканбаева и Айгуль Кыдырбаева, а также Специальный представитель Генерального секретаря ООН Наджат Маалла Мджид выступили с тематическими докладами.
В завершении встречи участниками единогласно выражена позиция об актуальной роли конституционного контроля в обеспечении прав и свобод человека, развитии национального законодательства и приведении правоприменительной практики в соответствие с конституционными принципами и международными обязательствами Казахстана.
В этом контексте также отмечена важность активного участия стран в международных инициативах по предупреждению насилия в отношении детей, включая присоединение в 2025 году к Глобальному альянсу по искоренению насилия в отношении детей.
Instagram | Facebook | X
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM