#Intervyu

“Iqtisodiy hamkorlik tashkiloti aʼzolari raqobatdosh emas, sherik boʻlishi va jahonda oʻz qudratini oshirishi kerak”, — dedi Progressiv islohotlar markazi bosh direktori Mirshohid Aslanov.

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram

#Intervyu

Progressiv islohotlar markazi eksperti Alouddin Komilov:

Iqtisodiy hamkorlik tashkiloti Markaziy Osiyo davlatlari uchun muhim ahamiyatga ega. Chunki mintaqamiz davlatlari dengizga chiqishi kerak. Agar IHT yaxshi ishlab ketsa, bu borada boshqa variantlar izlashga hojat qolmaydi. Bundan tashqari, Transafg‘on temiryo‘l koridori masalasi ham muhim. Bu loyihalar ishga tushsa, tashkilot istiqboliga xizmat qiladi.

Kun.uz nashriga bergan intervyudan. Unda ekspertimiz Iqtisodiy hamkorlik tashkilotining jahondagi o‘rni, tarixi, maqsad va vazifalari, bu mintaqaviy tashkilotning potensiali nega to‘liq ro‘yobga chiqmay kelganligi haqida to‘xtalib o‘tgan.

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram

Bugun Prezident Shavkat Mirziyoyev Iqtisodiy hamkorlik tashkilotining 16-sammitida global tinchlik va xavfsizlikka jiddiy tahdid solayotgan Yaqin Sharqdagi Falastin — Isroil urushiga yana bir bor alohida to‘xtaldi.

Ostonada 3-noyabr kuni bo‘lib o‘tgan Turkiy davlatlar tashkilotining 10-sammitida ham O‘zbekiston rahbari Falastin xalqining o‘z mustaqil davlatini barpo etishga bo‘lgan huquqini qo‘llab-quvvatlashini bildirgan edi.

Ushbu bayonot nima bilan ahamiyatli?

Batafsil maqolada o'qing

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram

#Intervyu

Progressiv islohotlar markazi eksperti Ozod Tanbayev:

IHTga aʼzo har bir davlatning alohida yuk tashish tariflari bor, bu esa yuk tashuvchi, logistik firmalarga qiyinchiliklar tug‘dirmoqda. Agar IHT hududida bir xil qiymatli tariflar joriy qilinib, yuk tashishni kengaytirish uchun logistik jihatdan qulay sharoitlar yaratilsa, asosiy muammo yechiladi.

Kun.uz nashriga bergan intervyudan.

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram

Progressiv islohotlar markazi: Oʻzbekiston sharoitida dronlardan foydalanish fermerlarga xarajatlarni kamaytirish imkonini beradi

Agar 2016-yilda qishloq xoʻjaligi uchun dronlar bozori 864 million dollarni tashkil etgan boʻlsa, 2022-yilga kelib uning hajmi 5 barobar oshib, 4,2 milliard dollarga yetdi.

Hozirgi kunda Oʻzbekistonda qishloq xoʻjaligining texnik jihozlanish darajasi: paxta va gʻallachilikda – 90 %; sabzavot va polizchilikda – 45 %; chorvachilikda – 48 %; bogʻdorchilik va uzumchilikda – 36 %.

Mamlakatimizda qishloq xoʻjaligi ishlarini bajarish uchun 267 mingdan ortiq texnika va uskunalar mavjud. Ularning 38 %i maʼnan va jismoniy jihatdan eskirgan, 15 yildan ortiq ishlatilgan.

Shu bilan birga, dronlardan qishloq xoʻjaligi maqsadlarida deyarli foydalanilmaydi. Bunga nima to‘sqinlik qilmoqda?

Batafsil saytimizda o'qing

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram

#Infografika

Texnologiya va innovatsiyalar mehnat bozorini o‘zgartirmoqda. Ular imkoniyatlar bilan bir qatorda yangi xavflarni ham yaratadi. Xorijiy tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, sun'iy intellektdan foydalanish ish joylarining 80 foiziga ta'sir qiladi.

Bugungi kunda AQShda generativ sun'iy intellektga asoslangan yechimlardan marketing va reklama sohasidagi xodimlarning 37 foizi texnologiya sohasi mutaxassislarining 35 foizi va konsalting xizmatlarini ko'rsatish sohasidagi mutaxassislarning 30 foizi foydalanmoqda. Ta'lim va tibbiyotda bunday xizmatlardan mos ravishda 19 va 15 foiz mutaxassislar foydalanadi.

Kelgusi besh yil ichida qaysi kasblarga talab ko'proq bo'ladi? Qaysi biri xavf ostida? Infografikada Butunjahon iqtisodiy forumi (WEF) versiyasiga ko‘ra, 2023—2027-yillardagi istiqbolli kasblar va qisqarib boradigan ish o‘rinlari ko‘rsatilgan.

Ma'lumot uchun: O'zbekistonda 30 yoshgacha bo‘lgan yoshlar 19 milliondan ortiq yoki aholining 55 foizini tashkil qiladi. Rasman ishsiz yoshlar esa taxminan 722 ming nafarni tashkil etadi.

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram

Qishloq xo‘jaligi to‘g‘ridan-to‘g‘ri va bilvosita O‘zbekiston aholisining qariyb 40 foizini ish bilan ta‘minlaydi va deyarli barcha asosiy ekinlarni sug‘orishga bog‘liq. O‘zbekistonda yillik suv iste’molidan qariyb 90 foizi qishloq xo‘jaligida foydalaniladi.

2022-yilda isteʼmol qilingan 39 milliard kub metr suvning 36 foizi tuproq o‘zanli kanal va ariqlarda yo‘qolgan. Yerlarning 70 foizi eski usulda sug‘orilgani bois, 5–6 milliard kub metr suv behuda sarflanib, kollektorlarga tashlanadi.

Jahon resurslari institutining prognoziga ko‘ra, 2040-yilga borib O‘zbekiston suv tanqisligi eng yuqori bo‘lgan 33 ta mamlakatning biriga aylanadi. Dronlar suv tanqisligi va ortiqchaligini o‘z vaqtida aniqlab, suv resurslarini boshqaradi. Dronlar orqali ekinlar va tuproq holatini tahlil qilib, namlik darajasi va havo haroratini baholab, o‘simliklar uchun zarur bo‘lgan suv hajmini aniq hisoblab chiqish mumkin.

Oʻzbekistonda qishloq xoʻjaligini raqamlashtirish, oʻgʻit va kimyoviy moddalar tannarxini pasaytirish, suv resurslarini boshqarish samaradorligini oshirish muammolarini hal etishda dronlardan foydalanish uchun keng imkoniyatlar mavjud.

Oʻzbekistonda dronlarning keng qoʻllanilishiga nima to‘sqinlik qilmoqda?

Bu haqida batafsil saytimizda oʻqing.

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram

Yangi zamon kasblari. Sun’iy intellekt rivojlanishi mehnat bozoriga qanday ta’sir qiladi?

Buyuk Britaniyada sun’iy intellekt xavfsizligi bo‘yicha o‘tkazilgan global sammitda Ilon Mask sun’iy intellektning rivojlanishi oqibatida shunday davrlar keladiki, ishlash ham kerak bo‘lmaydi degan fikrni bildirdi.

Jahon iqtisodiy forumining tadqiqotlariga ko‘ra, kelgusi besh yil ichida texnologiyalar biznesga ta’sir etuvchi asosiy omillardan biri bo‘ladi.

Qaysi kasblarga talab ortadi? Qanday ko‘nikmalar kerak bo‘ladi? Singapur, BAA, Avstraliya va Qozog‘iston qaysi yo‘ldan bormoqda?

Bu haqida batafsil saytimizda oʻqing.

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram

Dronlar multispektral tasvirlash orqali ekin maydonlarining holati haqida maʼlumot toʻplashi mumkin. Bu yer va hosilning oʻgʻitlarga boʻlgan ehtiyojni, zararkunandalar bilan zararlanish holatlarini, shuningdek, bakteritsid va virusli oʻsimlik kasalliklarini aniqlash imkonini beradi.

Dronlar suv tanqisligi va ortiqchaligini oʻz vaqtida aniqlab, suv resurslarini boshqaradi. Dronlar orqali ekinlar va tuproq holatini tahlil qilib, namlik darajasi va havo haroratini baholab, oʻsimliklar uchun zarur boʻlgan suv hajmini aniq hisoblab chiqish mumkin.

Dronlar mehnat unumdorligini sezilarli darajada oshirishi mumkin. Tadqiqotlarga koʻra, dronlar qishloq xoʻjaligi yerlarini kuzatish vaqtini 10 barobarga qisqartirishga yordam beradi.

Bu haqida batafsil saytimizda oʻqing.

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram

Tashqi qarz nima uchun olinadi va u iqtisodiy oʻsishga qanday ta’sir qiladi?

Oʻzbekistonda 2017-yilga qadar qarz masalalariga salbiy omil sifatida qaralgan va uni oshishiga yoʻl qoʻyilmagan. Buning oqibatida byudjet doim profitsitda boʻlishi zarur edi. 2017-yildan keyin davlat moliya tizimidagi islohotlar qarzga boʻlgan munosabatni oʻzgartirdi.

2022-yilda davlat qarzi yalpi ichki mahsulotning (YIM) 36,4 foiz koʻrsatkichi bilan tugallagan. 2023-yilning birinchi yarmida esa bu koʻrsatkich YIMning 36,8 foiziga yoki 31,5 mlrd dollarga yetdi.

Nega davlat tashqi qarzi oshmoqda? Tashqi qarz – xatarmi yo imkoniyat?

Bu haqida batafsil saytimizda oʻqing.

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram