Markaziy Osiyo davlatlarida urush faxriylari qancha pul mukofoti oladi?

Oʻzbekistonda joriy yilda Ikkinchi jahon urushining barcha qatnashchilari va nogironlariga 20 mln soʻm miqdorida bir martalik pul mukofoti beriladi. 2017-yilga nisbatan bir martalik pul mukofoti 10 barobarga oshgan.

Markaziy Osiyo davlatlarida ham Ikkinchi jahon urushi qatnashchilariga bir martalik pul mukofoti beriladi.

👉Batafsil saytimizda oʻqing

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram | Youtube

Si Szinpin Yevropada. Kun tartibida — uchta asosiy masala

Fransiya Xitoydan Ukrainadagi urush masalasida Rossiyaga bosim qilishni so‘rayapti, lekin Parij buning evaziga Pekinga nima taklif qila oladi?

Bu masala yuzasidan Kun.uz nashri tomonidan tashkil etilgan suhbatda Progressiv islohotlar markazi eksperti Alouddin Komilov ham ishtirok etdi.

📹 To‘liq videoni tomosha qiling

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram | Youtube

Texnologik ustunlik uchun global raqobatning kuchayishi va dekarbonizatsiya zarurati minerallarga boy hududlar dinamikasini qayta shakllantirmoqda.

Oxirgi 2 yilda AQSh, Yevropa va Xitoy oʻrtasidagi bu taʼminot zanjiri uchun raqobat yanada kuchayib, iqtisodiy xavfsizlikni yetakchi oʻringa qoʻydi.

Ortib borayotgan ushbu talabni qondirish uchun Yevropa Ittifoqi oʻta muhim xomashyoga boy mintaqa — Markaziy Osiyoga “koʻz tikmoq”da. Ushbu resurslarning ajralmas tabiati va ularning turli sohalardagi strategik ahamiyati mintaqa vakillari bilan hamkorlikni kengaytirishga undamoqda.

Yevropa Ittifoqi bilan hamkorlikda Markaziy Osiyo uchun qanday imkoniyatlar bor?

👉Batafsil saytimizda oʻqing

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram | Youtube

#Bilasizmi

💭Tasavvur qiling, sizda biror foydali g'oya yoki loyiha bor. Lekin uni amalga oshirish uchun boshlang'ich mablag'ingiz yo'q.

Mana shunday vaziyatda siz kraudfаnding amaliyotidan foydalanishingiz mumkin.

Xo'sh, kraudfаnding o'zi nima? U qanday amalga oshiriladi?

Ushbu savolga navbatdagi videoroligimizda javob topasiz.

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram | Youtube

Oxirgi 10 yilda Markaziy Osiyoga investitsiyalar hajmi qisqargan. Oʻsish faqat Oʻzbekistonda kuzatilmoqda.

Toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar oqimi xalqaro shartnomalar, milliy siyosatlar, ichki tartiblar va aniq chora-tadbirlar bilan taʼminlangan toʻgʻri meʼyoriy-huquqiy baza va biznes muhitini yaratishga bogʻliq.

Bundan tashqari, soʻnggi paytlarda geoiqtisodiy raqobat va texnologik oʻzgarishlar ushbu imtiyozlarga yangi va ortib borayotgan muammolarni keltirib chiqarmoqda.

2014—2022-yillarda toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar oqimi quyidagi dinamikani koʻrsatmoqda:
▫️Qirgʻiziston — 15%ga pasaygan;
▫️Qozogʻiston — 33%ga pasaygan;
▫️Oʻzbekiston — 209%ga koʻpaygan;
▫️Tojikiston — 47%ga pasaygan;
▫️Turkmaniston — 75%ga pasaygan.

Nega Markaziy Osiyoda toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar hajmi qisqarib bormoqda?

👉Batafsil saytimizda oʻqing

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram | Youtube

Progressiv islohotlar markazi direktori Mirshohid Aslanov Oʻzbekiston Milliy mass-mediani qoʻllab-quvvatlash va rivojlantirish jamoat fondi direktori Akramjon Fozilov bilan uchrashdi.

Tomonlar davlat organlari faoliyatining ochiqligi va shaffofligini taʼminlash, media hamjamiyatini rivojlantirish, jurnalist va blogerlar malakasini oshirish, ommaviy axborot vositalarining moliyaviy barqarorligini taʼminlashning dolzarb jihatlarini muhokama qildi.

👉Batafsil saytimizda oʻqing

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram | Youtube

#Expert_fikri

Ozod Tanbayev,
Progressiv islohotlar markazi siyosiy tahlilchisi:

— 2017 yilgacha Markaziy Osiyoda integratsiya, mintaqa xalqlarining birlashuvi haqida hattoki tasavvur ham qilib boʻlmas edi. Oxirgi 7–8 yil mobaynida oldingi 30 yilda qilinmagan ishlar amalga oshirildi. Mintaqa davlat rahbarlari o‘rtasidagi aloqalarni jadallashtirish, tovar ayirboshlash hajmini oshirish, chegaralarni ochish, qo‘shma loyihalar...

Ko‘p tomonlama hamkorlikning ildizida iqtisodiy aloqalar yotadi. Mana shu sohada ham Markaziy Osiyo davlatlari bir qator samarali yutuqlarga erishdi. Statistikaga toʻxtaladigan boʻlsak, 2016-yilda Markaziy Osiyo davlatlari oʻrtasida ichki savdo aylanmasi 4,2 mlrd dollarni tashkil etgan, 2023 yilning oxiriga kelib bu koʻrsatgich 14 mlrd dollarga yetdi, yaʼni 3 baravar oshdi.

Bunga asos sifati mintaqa davlatlari rahbariyatining siyosiy irodasi bilan bir qatorda chegara masalalarini koʻrsatish mumkin. Misol uchun, 2016-yilgacha Oʻzbekiston va Tojikiston yoki Oʻzbekiston va Qirgʻiziston chegaralarini bir kunda kesib oʻtadigan sayyohlar soni bor-yoʻgʻi 200–300 nafarni tashkil etgan boʻlsa, hozirgi kunga kelib bu koʻrsatgich 30 mingdan oshib ketdi. Muhimi, chegaralar ochilishi nafaqat iqtisodiy, turizm sohasidagi rivojlanishga olib keldi, balki jamiyatlar yaqinlashuviga sabab boʻldi.

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram | Youtube

#Expert_fikri

Alouddin Komilov,
Progressiv islohotlar markazi siyosiy tahlilchisi:

— Transafgʻon transport yoʻlagi loyihasi avtomobil yoʻllaridan tashqari, temir yoʻllarni ham oʻz ichiga oladi. Bugungi kunda, birgina misol, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarimizni boshqa mamlakatlarga yetkazish uchun oʻrtacha 35 kun ketadi. Loyiha toʻliq ishga tushgandan soʻng, bu muddat 3–5 kunni tashkil etadi. Bu oʻz navbatida fermerlarimizga vaqtdan yutib, mahsulotlarning sifatini saqlashga imkon beradi.

Koridorning tashqi effektlari ham bor, yaʼni u Afgʻonistonda ichki barqarorlikni taʼminlashga ham xizmat qilishi mumkin. Umuman olganda, ushbu koridorning toʻliq ishga tushishi tadbirkorlar, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari eksporti bilan shugʻullanuvchilarga nafaqat vaqt va mablagʻlarini iqtisod qilishga, balki dunyoning eng yirik bozorlaridan biri hisoblangan Xitoyga chiqishga imkon beradi.

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram | Youtube

#Ekspert_fikri

Mirshohid Aslanov,
Progressiv islohotlar markazi direktori:

— Bizning ekonometrik tahlillarimiz shuni koʻrsatmoqda-ki, toʻgʻridan-toʻgʻri chet el investitsiyalar hajmining bir foizga oshishi yalpi ichki mahsulotning 0,3 foizga oʻsishiga olib keladi.

Investitsiya kelishuvlari, birinchidan, yangi ishchi oʻrinlarini yaratishga yordam beradi, aholi daromadlarini oʻsishiga, sarmoyalar hajmini oshishiga, umuman olganda, aholini turmush darajasini yaxshilanishiga olib keladi.

Ikkinchidan, iqtisodiyotimizni diversifikatsiya qilish, uni sanoatlashtirishga yordam beradi.

Uchinchidan, iqtisodiy loyihalarning amalga oshirilishi infratuzilmani yaxshilaydi. Buning bilvosita taʼsirlari ham bor. Masalan, sanoatni rivojlanishi byudjetga tushumlarni koʻpaytiradi. Bu oʻz oʻrnida taʼlim sifatini, tibbiyot xizmatlarini yaxshilashga oʻz taʼsirini koʻrsatadi.

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram | Youtube

#Ekspert_fikri

Alouddin Komilov,
Progressiv islohotlar markazi siyosiy tahlilchisi:

— JSTga aʼzolik monopol kompaniyalar uchun zarar boʻlishi mumkin. Chunki tashkilot doirasida tenglik va haqqoniylik tamoyillarini qoʻllaniladi. Davlat tomonidan berilayotgan imtiyozlarga ega boʻlgan tadbirkorlar, JST talablariga koʻra, imtiyozlardan mahrum etiladi. JST aholi uchun ijobiy imkoniyatlar yaratishi mumkin. Masalan, Xitoy 20 yil JSTga aʼzolik davrida 800 mln aholini qashshoqlik qatlamidan olib chiqdi, global tashqi savdoda esa Xitoy ulushi 3 foizdan 25 foizga oshdi.

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram | Youtube

#Ekspert_fikri

Ozod Tanbayev,
Progressiv islohotlar markazi siyosiy tahlilchisi:

— Davlatlar iqtisodiyoti bir-biriga chambarchas bogʻlanib, globallashib ketdi, integratsion jarayonlar avjida. Bugungi kunda hech bir mamlakat izolyatsiyada oʻzi rivojlana olmaydi. Xohlaysizmi-xohlamaysizmi har bir davlat qoʻshnilari bilan va boshqa mintaqa vakillari bilan ochiq va shaffof aloqalarni oʻrnatish kerak.

JSTga aʼzo boʻlgandan keyin, xususan, bojxona tariflari 8 foizdan 10 foizgacha pasayadi, bu nafaqat Oʻzbekistonga import hajmini, balki Oʻzbekistondan eksport hajmi ham oshiradi. Bu esa Oʻzbekiston iqtisodiyotining shaffofligini taʼminlab, diskriminatsiyadan xalos qiladi hamda boshqa bozorlarga kirish imkoniyatini yaratib beradi.

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram | Youtube

#Ekspert_fikri

Alouddin Komilov,
Progressiv islohotlar markazi siyosiy tahlilchisi:

— JSTga aʼzolik isteʼmolchilar uchun hozirgiga nisbatan koʻproq tanlov bozoriga yoʻl ochib beradi. Hozir biz asosan mahalliy ishlab chiqaruvchilar orasidan mahsulot tanlayotgan boʻlsak, JSTga aʼzo boʻlgandan soʻng koʻproq va sifatli tanlovga ega boʻlamiz.

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram | Youtube

#Ekspert_fikri

Saodat Umarova,
Progressiv islohotlar markazi iqtisodiy tahlilchisi:

Nima uchun Xitoyning JSTga kirish jarayoni 15 yil davom etdi? Xitoy ushbu davrda 5 mingdan ortiq huquqshunos tayyorladi. Chunki JSTga muvaffaqiyatli aʼzolik muzokara jarayonining qanchalik samarali oʻtishi bilan bogʻliqdir.

“Oʻzbekiston—2030” strategiyasiga koʻra, biz 2030-yilgacha JSTga aʼzo boʻlish bilan bogʻliq muzokaralarni yakunlashimiz kerak. Tayyorgarlik jarayonida mahalliy tadbirkorlarimizni qoʻllab-quvvatlash mexanizmlari hamda moslashish davrini aniqlash uchun bizga ilmiy tadqiqotlar juda zarur.

Oʻzbekiston “double-landlocked” davlatdir, mahsulotlarning jismoniy eksporti bizga qimmatga tushadi. Demak, Oʻzbekiston IT texnologiyalar hamda moliya instrumentlarini eksportini jadallashtirishga alohida e'tibor qaratishi kerak.

@cpr_uz

LinkedIn | Twitter | Instagram | Youtube