CuongDC 📸
2.51K subscribers
18.5K photos
4.06K videos
164 files
9.28K links
📍 CuongDC is a Vietnamese technical professional, photographer, blogger, and AI workflow learner whose work is shaped by two distinctive signatures: “loantin DNA” and visual storytelling.
Download Telegram
Forwarded from CuongDC 📸
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Những nhà còn bắt được sóng điện thoại thì còn gửi tin, còn gọi được cứu hộ.
Còn những nơi mất sóng, mất điện, nước cô lập tứ phía… họ biết gọi ai?

📌 Thiếu chuyên gia tư vấn
đúng – gốc rễ của bi kịch xả lũ muộn ở miền Trung
🏷️
#xả_lũ #thủy_điện

⭐ Background
TS Nguyễn Quốc Dũng (Hội Đập lớn & Phát triển nguồn nước) chỉ ra một nghịch lý nguy hiểm: quyết định xả lũ – thứ ảnh hưởng sống còn đến hàng triệu dân – lại không có đội ngũ kỹ trị chuyên sâu để tư vấn.
Kết quả: chủ hồ đúng quy trình, tỉnh đúng thủ tục… nhưng hạ du vẫn chìm trong nước.

✅ Key Points

👉 Các tỉnh Việt Nam đang thiếu đội ngũ “kỹ trị” (hydrology – hydraulics) để tham mưu cho người có quyền ra lệnh xả lũ.
Khi không có người đủ chuyên môn ở bên cạnh, việc ra quyết định xả lũ sớm trở thành một hành động… mang tính đánh cược.


1️⃣ “Ai cũng đúng” – nhưng dân lại thiệt
• Chủ hồ: “Tôi vận hành đúng quy trình”.
• Ban chỉ huy PCTT của tỉnh: “Tôi ra lệnh đúng quy định”.
• Nhưng: quy trình lại mang tính hành chính, không tính toán động lực dòng chảy thực tế, không dựa vào mô phỏng thủy văn – thủy lực thời gian thực.

Kết quả:
➡️ Dù không ai sai, nhưng nước vẫn tràn về và hạ du ngập nặng.


2️⃣ Vì sao khó ra quyết định xả sớm?

(1) Thiếu đội ngũ tư vấn kỹ trị cho Chủ tịch tỉnh

lệnh xả lũ sớm đòi hỏi:
• đọc mô hình dự báo mưa – lưu vực
• kiểm tra độ bão hòa đất
• tính toán đường quá trình lũ (hydrograph)
• đánh giá rủi ro “đỉnh lũ kép”
• mô phỏng khi nào lũ sẽ chập với lũ từ phụ lưu

Không có chuyên gia → chủ tịch tỉnh phải quyết bằng cảm tính, cực kỳ rủi ro.


(2) Mâu thuẫn lợi ích nghiêm trọng

“Nếu xả sớm mà không mưa, ai chịu trách nhiệm?”

Thực tế
• 2017, thủy điện Hòa Bình xả sớm → hồ cạn → không phát đủ điện → bị phạt vì thiếu công suất.

Vậy nên doanh nghiệp sẽ:
• ưu tiên tích nước để phát điện
• chần chừ khi có yêu cầu hạ mực nước an toàn
• luôn ưu tiên hiệu quả kinh tế hơn an toàn phòng lũ


(3) Quy trình vận hành vừa đúng luật – vừa vô nghĩa trong thực tế

Quy trình cho phép xả 0 → 5.000 m³/s.
Đây là một dải cực rộng.

Buổi sáng:
• Lũ chưa về → chủ hồ xả 200–300 m³/s (đúng quy trình).

Buổi chiều:
• Lũ từ thượng nguồn ồ ạt về → họ buộc tăng xả lên 4.000–5.000 m³/s (cũng đúng quy trình).

➡️ Người dân không kịp trở tay.


3️⃣ Thảm họa ngày 19/11: minh chứng sống cho sự “lúng túng có hệ thống”

Sông Ba Hạ – mức xả 16.100 m³/s
• Lượng nước về: 16.160 m³/s
• Hồ buộc phải mở 12 cửa xả
• Gần như xả toàn bộ lượng nước vào hồ, không giữ được gì

Đây là tình huống không còn kiểm soát, vì hồ đã đầy 100% dung tích – chỉ còn cách “trả nước về tự nhiên”.

Các hồ xả 1.000–1.300 m³/s:
• Yaly
• Se San 3
• Se San 3A
• Se San 4
• Srêpốk 3
• Sông Tranh 2

Lũ đồng loạt từ Tây Nguyên + Nam Trung Bộ tạo “lũ chập lũ” – cực kỳ nguy hiểm cho hạ du.

4️⃣ Bản chất thật:

Khi hồ đầy, hồ sẽ xả. Không ai đỡ nổi.

Việc xả lũ sớm (tức hạ mực nước về “mực nước đón lũ”) là phương án duy nhất để giảm ngập.

Nhưng:
• nếu xả sớm mà trời không mưa → doanh nghiệp bị phạt
• nếu không xả sớm mà trời mưa to → dân chết
• nếu xả vừa vừa → quy trình hành chính không bảo vệ được ai

Đây là bi kịch của hệ thống
• an toàn hồ
• an toàn doanh nghiệp
• an toàn… trách nhiệm cán bộ


5️⃣ Cốt lõi của vấn đề –

Việt Nam cần một hệ thống quyết định dựa trên khoa học thủy động lực, không phải dựa trên quy trình hành chính và cảm tính của cán bộ.

Không có chuyên gia → không thể ra quyết định sớm.

Không ra quyết định sớm → lũ dồn về hồ → xả cưỡng bức → hạ du chìm.

❓ Why it matters
Vấn đề xả lũ ở Việt Nam không chỉ là chuyện mưa lớn – đó là lỗ hổng thể chế, nơi quyền quyết định vượt quá năng lực chuyên môn, và lợi ích kinh tế vượt trên an toàn cộng đồng.
Lũ không giết người.
Xả lũ muộn mới giết người.
Nếu không có đội ngũ kỹ trị độc lập hỗ trợ quyết định, thảm họa sẽ lặp lại mỗi năm, giống một “định mệnh đã lập trình”.

✅ Source
Tổng hợp phát biểu TS Nguyễn Quốc Dũng (Hội Đập lớn & Phát triển nguồn nước VN), thông tin vận hành hồ 19/11/2025.
⸻
🌐
book.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Những xe chở quan tài liên tiếp về Hòa Thịnh
Một nửa Nha Trang chìm trong bóng tối…

Ảnh: Trần Anh Khoa
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Người dân la hét, tự đập vào tường, mái tôn báo hiệu và tháo mái ngói chờ lực lượng đến cứu hộ.

Cre: Hồ Thuý Vi

📌 “đứt gãy cứu hộ” giữa tâm lũ miền Trung Phú Yên
🏷️ #flood2025 #phuyenuaoden #rescuegap

⭐ Background
Trong trận lũ lịch sử 20–21/11/2025, lực lượng cứu hộ được ghi nhận xuất hiện chủ yếu ở hai đầu Bình Định và Khánh Hòa. Nhưng Phú Yên — nằm chính giữa — gần như bị tách khỏi toàn bộ hệ thống cứu nạn, khiến hàng ngàn người bị cô lập nhiều ngày liền.

✅ Key Points

Bốn ngày kể từ khi dòng nước lũ bất ngờ ập xuống, những đoàn cứu trợ tự phát đầu tiên mới lần được đường vào các vùng bị cô lập. Và những gì họ nhìn thấy — những cảnh đời run rẩy bám lấy sự sống trong tuyệt vọng — đủ khiến bất kỳ ai còn biết rung động cũng phải lặng người.

Ở xã Hòa Thịnh, vùng tây Phú Yên cũ (nay thuộc Đắk Lắk mới), nước ngập nóc nhà suốt bốn ngày đêm. Không một xuồng cứu hộ chuyên nghiệp, không trực thăng, không lực lượng ứng cứu tiếp cận được. Trên những mái tôn lạnh cóng, trong cơn rét quặn người ấy… có những người đã không trụ nổi.
Họ ra đi trong im lặng.

Không ai biết chính xác bao nhiêu người.
Nhưng chỉ cần nghe giọng kể run run, chỉ cần nhìn ánh mắt đỏ hoe của những người sống sót… là đủ hiểu con số ấy không nhỏ.
Và đau hơn nữa: có lẽ nó sẽ không bao giờ được công bố trọn vẹn.

Không chỉ Hòa Thịnh.
Từ Bình Định vào Phú Yên rồi xuống Khánh Hòa, tiếng kêu cứu vang lên từ những mái nhà lấp ló giữa biển nước, từ những xóm nhỏ bị dòng lũ chia cắt, từ những người ôm điện thoại hết pin gào lên lần cuối trước khi rơi vào im lặng. Có nơi người dân kêu suốt hai ngày, ba ngày… mà không một lực lượng nào vào được.

Những nơi được cứu hộ chủ yếu chỉ nằm ở hai đầu Bình Định và Khánh Hòa.
Còn Phú Yên — ở giữa — như bị “bịt mạch”:
không đường bộ, không thuyền lớn, không xuồng máy, và càng không có trực thăng.

Trong bối cảnh ấy, những đoàn cứu trợ tự phát — những người dân cứu nhau — là ánh sáng hiếm hoi giữa màn tối. Nhưng họ chỉ có thể mang mì gói, áo phao, vài thùng nước… chứ không thể đưa người đang chới với giữa dòng lũ ra khỏi tử thần.

Trong cơn quẫn bách, điều cần nhất là:
cứu hộ – cứu hộ – và cứu hộ.
Nhưng suốt bốn ngày, những gì người dân nhận được lại quá ít so với nỗi tuyệt vọng họ phải chịu đựng.

Đây không phải chuyện đổ lỗi.
Đây là nỗi đau của những người đã bị bỏ lại.

Các tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa rộng lớn, hàng trăm xã phường. Khi nước lên quá nhanh, cấp xã tê liệt, cấp huyện hỗn loạn, cấp tỉnh quá tải, còn Trung ương thì quá xa. Một vùng gần chục triệu dân chìm trong nước, vậy mà không có tình trạng khẩn cấp quốc gia được ban bố — thứ tối thiểu để huy động toàn lực cứu hộ.

Lẽ ra ngay từ ngày đầu tiên, phải có:

• Trực thăng khảo sát liên tục từ không trung
• Drone trinh sát và thả phao
• Xuồng máy lớn mở lối từ cửa sông
• Tàu quân sự vào sát bờ để cơ động người
• Một trung tâm chỉ huy đặc biệt — chỉ làm đúng một việc: tìm người còn sống

Đó không phải điều quá sức.
Đó là điều bất kỳ quốc gia nào cũng làm khi người dân đối mặt sinh tử.

Đây không phải lời trách móc.
Đây là lời gọi tên một thực tế — để chúng ta không lặp lại những bi kịch như thế nữa.

Nếu một người mất vì không ai tìm đến kịp thời — đó không phải lỗi của trời.
Nếu một xã ngồi trên mái nhà bốn ngày không ai tiếp cận — đó không phải số phận.
Nếu tiếng kêu cứu vang lên từ hàng chục điểm mà không được đáp lại — đó không còn là “sự cố”.

Chúng ta không viết để công kích.
Chúng ta viết để đòi lại quyền được cứu sống.
Quyền được lắng nghe.
Quyền không bị bỏ rơi.

Và để lần tới, khi mưa lại về,
không ai phải sống thêm một đêm tuyệt vọng nào nữa.

❓ Why it matters
Vấn đề không chỉ là thiên tai. Đây là lỗ hổng hệ thống về ứng cứu khẩn cấp vùng trũng – vùng kẹp giữa, nơi lũ đổ về từ hai phía nhưng cứu hộ lại không thể tiếp cận từ bất kỳ phía nào.

“Bịt mạch cứu hộ” phải được xem là rủi ro an ninh quốc gia — chứ không chỉ là một sự cố trong vùng lũ.

✅ Source
Tổng hợp từ các ghi nhận thực địa, báo cáo ban đầu và lời kể của người dân trong tâm lũ Phú Yên – Khánh Hòa (20–21/11/2025).
Phân tích của Nguyen Quoc Chinh
⸻
🌐 book.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
❤1
Trưa nay có 4 chiếc trực thăng về sân bay Tuy Hoà để cứu trợ dân Phú Yên…

⸻
🇻🇳 Vì sao Việt Nam diễn tập trực thăng cứu hộ rất nhiều nhưng khi thảm hoạ xảy ra lại… không thấy chiếc nào?
🏷️ #cứu_hộ #trực_thăng

⭐ Background
Việt Nam thường xuyên diễn tập cứu hộ bằng trực thăng: trời quang mây tạnh, bãi đáp rộng, dây điện được dọn, kịch bản biết trước. Nhưng khi lũ thật tràn về như tại Phú Yên – Khánh Hòa – Bình Định vừa qua, không một chiếc trực thăng nào xuất hiện.
Sự chênh lệch giữa diễn tập và thực chiến phản ánh rõ khoảng trống về năng lực, an toàn bay, pháp lý và hệ thống phản ứng khẩn cấp.

✅ Key Points

1️⃣ Diễn tập thiên về trình diễn – không phải tác chiến thật

Trong các buổi diễn tập bạn thường thấy:
• Trời đẹp
• Gió nhẹ
• Khu vực trống trải
• Không có dây điện, không có nhà cao tầng
• Lực lượng được báo trước, phối hợp nhịp nhàng
• Người cần cứu đứng yên, không hoảng loạn
• Thông tin liên lạc thông suốt
• Thời gian ban ngày

Đó là môi trường “phòng thí nghiệm” – mục tiêu chính là:
• thể hiện năng lực
• tạo hình ảnh
• báo cáo thành tích
• không có stress về rủi ro sinh mạng

Nó không mô phỏng thực tế gió xoáy, mưa lớn, tầm nhìn gần như bằng 0.
=> Kết quả: khi lũ thật đến – mọi thứ khác hoàn toàn.

2️⃣ Trực thăng VN bị giới hạn rất lớn khi mưa bão thực sự

Đây là yếu tố mà nhiều người không biết:

🌀 Trực thăng không thể bay trong mưa lớn + gió giật + tầm nhìn thấp
• Trực thăng cứu hộ hiện đại của Nhật, Mỹ, Hàn còn phải hủy nhiệm vụ trong gió giật trên 40–50 km/h.
• Ở VN, khi lũ xảy ra:
• gió giật 50–70 km/h
• mưa dày đặc
• trần mây cực thấp
• sương – hơi nước – gió cuộn (downburst)

3️⃣ Địa hình đô thị VN cực khó cho trực thăng hạ cánh hoặc thả dây

VN có 3 đặc điểm khiến trực thăng khó tiếp cận:
1. Dây điện chằng chịt
2. Nhà san sát, mái tôn sắc bén, vật thể lơ lửng
3. Không có bãi đáp khẩn cấp trong khu dân cư

=> Trực thăng không có chỗ để hover (treo đứng) đủ an toàn.

Nhìn Nha Trang – Phú Yên – Bình Định:
toàn bộ khu dân cư là dây điện → trực thăng gần như bất lực.


4️⃣ Không có lực lượng SAR chuyên nghiệp như Nhật – Hàn – Mỹ

– Việt Nam không có đội cứu nạn đường không chuyên biệt (Air Rescue / Airborne SAR).
– Hiện tại chủ yếu là lực lượng quân đội, ghép từ nhiều đơn vị → không có tần suất luyện tập tác chiến thực tế.
– Phương tiện chủ lực là Mi-17, Mi-171, thiết kế hơn 40–50 năm trước.

So với:
• Nhật: đội cứu hộ Fire & Disaster Management (FDMA)
• Mỹ: Coast Guard Air Rescue
• Hàn: 119 Rescue
• Singapore: RSAF Rescue Squadron

=> VN không có đơn vị chuyên cứu hộ đường không, chỉ có “huy động khi cần”.

5️⃣ Rủi ro pháp lý cực lớn okhi “cứu bằng trực thăng” ở đô thị

Nếu trực thăng:
• mắc dây điện
• rơi
• gây sập mái
• gây thương vong
• hút người vào cánh quạt (downwash ấn nước cực mạnh)

=> trách nhiệm pháp lý rất khó phân định.
Vì thế, ở điều kiện không đảm bảo, lệnh an toàn thường là: “không bay.”

6️⃣ Quy trình yêu cầu trực thăng cứu hộ ở VN rất chậm và mang tính hành chính

Muốn điều trực thăng, tỉnh phải:
• gửi văn bản
• xác minh
• báo cáo cấp trên
• xin điều động lực lượng quân đội
• phê duyệt
• điều phương tiện

→ 3–6 giờ tối thiểu, thậm chí lâu hơn.

Trong khi lũ quét chỉ cần 30 phút – 2 giờ là biến khu dân cư thành “biển nước”.



7️⃣ Thực chiến cần máy bay cứu hộ cỡ nhỏ – VN lại không có

VN chủ yếu có Mi-8/Mi-17:
• nặng
• to
• đòi hỏi không gian rộng
• cần tầm nhìn tốt
• khó tiếp cận khu dân cư dày đặc
• rung mạnh khi bay trong gió lốc

→ Không phù hợp cho cứu hộ lũ đô thị.


❓ Why it matters
Sự vắng mặt của trực thăng khi người dân mắc kẹt trong đỉnh lũ là tín hiệu rõ ràng về lỗ hổng năng lực cứu hộ đường không.
Nếu Việt Nam không cải tổ theo hướng chuyên nghiệp hóa SAR, trang bị trực thăng cứu hộ cỡ nhỏ, cải thiện pháp lý và rút ngắn cơ chế phản ứng khẩn cấp, thảm họa tương tự sẽ còn lặp lại.
Diễn tập không cứu được ai.
Thực chiến mới là nơi quyết định sinh mạng.

✅ Source
Tổng hợp phân tích từ dữ liệu SAR quốc tế, năng lực trực thăng VN (Mi-8/Mi-17), điều kiện lũ miền Trung 18–21/11/2025.
⸻
🌐 book.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
👍1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Một người đàn ông ngồi trên thuyền cứu hộ, lặng lẽ di chuyển giữa vùng lũ ngập sâu.
Anh nhìn xa xăm qua biển nước đục ngầu, gương mặt căng thẳng và lo lắng tột độ.
Trong tiếng mưa và tiếng máy thuyền, anh cố gọi tìm ba mình — gọi mãi trong vô vọng.
❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Ám ảnh!

Xác người dưới gầm cầu

Cảm giác thiên tai lần này vượt ngoài sức tưởng tượng, cứu hộ mất kiểm soát
‼️ Những cánh tay trong mưa lạnh ngập lụt Phú Yên, quá đỗi xót xa

Các đoàn cứu trợ thương dân em, đừng vì chút kẹt xe 2 đầu mà quay về nha, tụi em rất cần
Lũ đã cuốn phăng toàn bộ nền đất dưới chân đường ray, để lại đoạn Nha Trang – Cây Cầy (xã Suối Hiệp) dài gần 100m treo lơ lửng giữa không như một chiếc cầu thép bị bóc trụ.

Vết sạt sâu gần 10m cho thấy sức mạnh khủng khiếp của dòng nước chảy xiết bên dưới — đủ để khoét rỗng cả quả đồi, đủ để cuốn trôi cả một chiếc container nặng hàng chục tấn.
tuyệt vọng – bất lực – đau xót
• Người phụ nữ đứng chờ, không biết đi đâu giữa biển nước.
• Quan tài bị chặn lại vì đường ngập, không thể di chuyển tiếp.
• Đồ cúng – hoa tang – thuyền – nước lũ tạo nên một cảnh tang thương giữa thiên tai.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
THÍ NGHIỆM MÔ PHỎNG LŨ LÀ HẬU QUẢ CỦA PHÁ RỪNG

🌳 VÌ SAO RỪNG CÓ THỂ NGĂN LŨ?

Khi mưa lớn kéo dài, nếu đất trống không có cây, nước sẽ không thấm kịp vào lòng đất mà chảy tràn trên bề mặt. Dòng nước này dễ dàng cuốn theo lớp đất – gây xói mòn, sạt lở, và dồn xuống hạ lưu, tạo thành lũ.

Ngược lại, khi có cây, có rừng:

🌱 Tán cây giúp giảm tốc độ nước mưa rơi trực tiếp xuống đất.
🍀 Lớp thảm thực vật và lá mục giữ lại nước mưa, làm chậm dòng chảy tràn.
🌿 Rễ cây giữ chặt đất, ngăn xói mòn và sạt lở.
🌳 Đất rừng tơi xốp như một miếng bọt biển, hấp thụ nước mưa tốt hơn nhiều lần so với đất trống.


🔬 Một thí nghiệm đơn giản minh chứng điều này:

Lấy hai chai nước hoặc hai mô hình đất giống nhau:
• Mô hình A: đất trống, không có cây.
• Mô hình B: đất có lớp cỏ hoặc cây nhỏ.

Khi đổ cùng một lượng nước lên hai mô hình:
• Ở mô hình A, nước tràn ra nhanh, kéo theo đất, tạo dòng chảy đục ngầu.
• Ở mô hình B, nước thấm từ từ, mặt đất giữ lại nước, dòng nước chảy ra chậm và trong hơn.

➡️ Đây chính là nguyên lý tự nhiên mà rừng áp dụng trên quy mô hàng nghìn hecta — giảm tốc độ dòng chảy, giảm xói mòn, giảm sạt lở và giảm đỉnh lũ cho hạ du.
👍2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Người trong cuộc nói về trận lũ lịch sử 20.11.2025

Diên Khánh, Khánh Hoà
👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Đại tướng Phan Văn Giang thăm hỏi, động viên người dân bị ảnh hưởng tại Tuy Phước sáng nay
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Đại tướng Phan Văn Giang thăm hỏi, động viên người dân bị ảnh hưởng tại Tuy Phước sáng nay
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
1 trường hợp được nhóm cứu hộ hỗ trợ mai táng ở Hoà Thịnh Phú Yên