KHÔNG PHẢI THỤY SĨ, ĐÂY LÀ HÀ GIANG CỦA VIỆT NAM

Nhìn những dãy núi đá nối nhau, con đường nhựa uốn lượn giữa sườn núi và chiếc xe từ miền Nam chạy lên tận đây, nhiều người có thể liên tưởng đến một cung đường nào đó ở châu Âu. Nhưng không, đây là Hà Giang của Việt Nam nhé các bạn!

HÀ GIANG LOOP – ĐI MỘT LẦN RẤT DỄ MUỐN QUAY LẠI

Đây là một đoạn thuộc vòng cung Hà Giang, khu vực Cao nguyên đá Đồng Văn. Núi đá vôi nhọn, nương ngô nằm sát đường, những khúc cua nối tiếp nhau và lan can chạy men theo sườn núi là hình ảnh rất đặc trưng trên hành trình Quản Bạ – Yên Minh – Đồng Văn – Mèo Vạc.

Không phải đoạn cheo leo nhất của Mã Pì Lèng, nơi nhìn xuống vực sâu và dòng Nho Quế phía dưới, nhưng chính những đoạn đường như thế này lại có cái đẹp rất riêng. Không quá dữ dội, đủ rộng để dừng chân, ngắm núi và kiếm một góc đẹp chụp vài tấm hình.

TÔI ĐÃ ĐI CUNG NÀY HAI LẦN

Lần đầu, hai vợ chồng đi bằng xe máy. Lần sau đưa cả gia đình trở lại bằng ôtô. Cùng một con đường nhưng hai cách đi cho hai cảm giác khá khác nhau.

Nếu hỏi cách nào “đã” hơn thì có lẽ vẫn là xe máy. Ngồi trên xe, từng khúc cua, con dốc, luồng gió lạnh và cả không khí của núi rừng đều đến trực tiếp hơn. Đổi lại cũng mệt hơn, có những đoạn lạnh cóng, găng tay áo khoác đủ thứ khá lỉnh kỉnh.

XE MÁY ĐỂ CẢM, ÔTÔ ĐỂ THƯỞNG NGOẠN

Đi ôtô thì nhàn hơn hẳn. Không phải chống chọi với gió lạnh suốt đường, quần áo cũng chỉn chu hơn nên mỗi lần thấy cảnh đẹp có thể dừng lại chụp ảnh khá thoải mái. Đưa cả gia đình đi cũng thuận tiện hơn nhiều.

Bởi vậy nếu còn trẻ, thích cảm giác phượt và đủ sức khỏe, Hà Giang bằng xe máy rất đáng thử. Còn muốn đi cùng gia đình, thong thả ngắm cảnh và mang về một album tử tế thì ôtô lại có cái sướng riêng.

Tôi đã thử cả hai.

Và nếu có lần thứ ba, chắc vẫn đi.

Bởi có những nơi đẹp đến mức xem ảnh đã thích, nhưng phải tự mình chạy qua những con đường ấy mới hiểu tại sao người ta cứ muốn quay lại Hà Giang.

⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC

VÉN KHÉO
Người tham gia ẩn danh
...
Mua nhà chuẩn bị cưới, nhà trai bỏ 100% tiền nhưng bên gái đòi đứng tên chung mới chịu làm đám cưới
Mình 32 tuổi, tích lũy sau nhiều năm đi làm cùng với sự hỗ trợ của bố mẹ đẻ, mình đã mua được một căn chung cư 2 phòng ngủ trị giá 3,8 tỷ đồng ở Hà Nội (đã thanh toán 100%, không nợ ngân hàng). Căn nhà này đứng tên mình từ trước khi quen bạn gái. Bạn gái mình 25 tuổi, thu nhập khoảng 8 triệu/tháng, gia đình ở quê điều kiện kinh tế trung bình.
Khi hai gia đình gặp nhau bàn chuyện đám cưới, mẹ bạn gái đặt thẳng vấn đề: "Căn nhà cháu mua rồi thì tốt quá. Nhưng cưới xong, cháu phải sang tên thêm tên con gái cô vào sổ hồng để nó đứng tên chung. Con gái đi lấy chồng bao nhiêu rủi ro, phải có cái tên trên mảnh đất/căn nhà thì mới có cảm giác an toàn mà yên tâm sinh con đẻ cái. Nếu không đứng tên chung thì cô không cho cưới.
Mình rất bất ngờ. Mình giải thích rằng tài sản này do mình và bố mẹ tích góp trước hôn nhân, sau khi cưới hai đứa sống ở đó không phải trả tiền thuê nhà đã là một sự ổn định rồi. Sau này nếu hai vợ chồng cùng làm lụng mua thêm tài sản mới thì đương nhiên đứng tên chung. Bạn gái mình thấy vậy thì khóc lóc, bảo mình phòng thủ với cô ấy, không coi cô ấy là người nhà, rằng nếu anh yêu em thật lòng thì tiếc gì cái tên trên cái sổ hồng, hay anh toan tính sau này ly hôn để không mất gì cả?
Mình cảm thấy rất thất vọng vì tình cảm bị đem ra cân đo đếm đếm bằng tài sản có sẵn. Theo mọi người, yêu cầu đứng tên chung tài sản tích lũy trước hôn nhân của nhà gái là "tiêu chuẩn an toàn" hợp lý hay là thói tham lam, thực dụng?

MẸ ĐỨNG DƯỚI MƯA, CHỈ VÌ SỢ CON LỠ CHUYẾN XE

Mạng xã hội bất ngờ chia sẻ trở lại một khoảnh khắc từng được một nữ sinh đăng cách đây khá lâu. Bức ảnh chẳng có gì cầu kỳ: trời mưa, trước nhà là con đường ướt, còn người mẹ cứ đứng ngoài đó chờ xe cho con.

Điều khiến nhiều người dừng lại nằm ở câu chuyện phía sau.

“CON Ở TRONG NHÀ ĐI, KHI NÀO XE ĐẾN MẸ GỌI”

Cô gái kể mình đi học xa, về nhà được ít ngày rồi lại phải lên đường. Hôm ấy trước giờ đi, trời đổ mưa rất to. Mẹ bảo: “Con ở trong nhà đi, khi nào xe đến mẹ gọi.”

Thế là con ở trong nhà, còn mẹ đứng ngoài mưa. Không phải vì mẹ thích dầm mưa, mà chỉ vì sợ chiếc xe chạy ngang qua không thấy người đón, rồi con mình lỡ chuyến.

Một việc rất nhỏ. Nhỏ đến mức có lẽ với người mẹ, đó chỉ là chuyện bình thường phải làm trước khi con đi xa.

NHƯNG VỚI ĐỨA CON, ĐÓ LẠI LÀ MỘT KÝ ỨC CÓ THỂ NHỚ CẢ ĐỜI

Nữ sinh viết: “Dù là 5 năm, 10 năm hay là 50 năm nữa, con cũng sẽ không thể quên được khoảnh khắc ngày hôm nay.”

Có lẽ khi còn sống cùng cha mẹ mỗi ngày, chúng ta ít để ý những chuyện như vậy. Một bữa cơm để phần, một cuộc điện thoại hỏi đã tới nơi chưa, vài món đồ lỉnh kỉnh nhét thêm vào vali, hay một người đứng ngoài đường nhìn theo cho đến khi chiếc xe khuất hẳn.

Chỉ đến lúc đi học xa, đi làm xa, mỗi năm số lần trở về ít dần, những việc tưởng rất bình thường ấy mới bắt đầu có trọng lượng.

TÌNH THƯƠNG CỦA MẸ NHIỀU KHI CHẲNG CẦN CHUYỆN GÌ LỚN

Người mẹ trong câu chuyện không nói một câu nào đặc biệt. Bà chỉ bảo con cứ ngồi trong nhà để khỏi ướt, phần mình thì ra ngoài đứng dưới mưa canh xe.

Mẹ chịu ướt một chút cũng được. Miễn con đừng ướt.

Mẹ đứng chờ một lúc cũng được. Miễn con đừng lỡ chuyến.

Và có lẽ vì vậy mà bức ảnh cũ nhiều năm sau vẫn khiến người ta xúc động. Không phải bởi nó ghi lại một sự kiện lớn, mà bởi rất nhiều người nhìn vào đó và nhận ra một người quen thuộc trong cuộc đời mình.

“Mẹ ơi, con cảm ơn mẹ rất nhiều. Có mẹ là điều hạnh phúc nhất trên đời này.”

⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC

KHÔNG PHẢI BÀ RỊA, MÀ LÀ THẠNH AN

Sáng 7/9, Công an TP.HCM chính thức thông tin về vụ một nam sinh dùng hung khí tấn công 5 học sinh cùng trường. Một chi tiết cần đính chính trong những thông tin đang lan truyền trên mạng: vụ việc xảy ra tại xã Thạnh An, TP.HCM, không phải Bà Rịa.

Theo thông tin ban đầu, ngày 4/9, nam sinh sinh năm 2011 đã dùng hung khí tấn công làm 5 học sinh khác bị thương tại một trường học trên địa bàn xã Thạnh An. Công an xã nhanh chóng có mặt, phối hợp với bảo vệ nhà trường giữ nam sinh và đưa các em bị thương đi cấp cứu. Hiện sức khỏe cả 5 học sinh đã ổn định, tiếp tục được theo dõi và điều trị tại bệnh viện.

HAI CHI TIẾT ĐÁNG CHÚ Ý TỪ KẾT QUẢ XÁC MINH BAN ĐẦU

Công an TP.HCM cho biết nam sinh trước đây từng được khám, điều trị tại bệnh viện và được chẩn đoán “Phản ứng với stress trầm trọng và rối loạn sự thích ứng - các rối loạn hỗn hợp về hành vi và cảm xúc”. Thời gian gần đây, em có một số biểu hiện tâm lý, cảm xúc chưa ổn định trong sinh hoạt và học tập.

Chi tiết thứ hai đáng lưu ý là môi trường mạng. Theo kết quả xác minh bước đầu, nam sinh đã tham gia, tiếp cận những nội dung tiêu cực từ một hội, nhóm trên nền tảng mạng xã hội nước ngoài. Công an cho rằng những nội dung này tác động đến nhận thức, thúc đẩy em tìm hiểu cách thức thực hiện hành vi và cuối cùng dẫn đến vụ tấn công.

Hai yếu tố này cần được hiểu đúng: đây là những thông tin điều tra ban đầu, không nên đơn giản hóa thành “có vấn đề tâm lý nên gây bạo lực” hay quy toàn bộ nguyên nhân cho mạng xã hội. Cơ quan công an vẫn đang thu thập chứng cứ để xác định đầy đủ diễn biến, nguyên nhân và các yếu tố liên quan.

ĐỪNG ĐỢI ĐẾN KHI ĐỨA TRẺ CẦM HUNG KHÍ

Điều đáng suy nghĩ từ vụ việc không chỉ nằm ở vài phút xảy ra trong trường học, mà ở những dấu hiệu có thể đã xuất hiện trước đó. Một đứa trẻ thay đổi cảm xúc bất thường, thu mình hoặc trở nên cực đoan, liên tục tiếp xúc với nội dung bạo lực, tham gia những cộng đồng trực tuyến tiêu cực… đều là những tín hiệu người lớn không nên bỏ qua.

Khuyến cáo của Công an TP.HCM vì vậy khá thực tế: cha mẹ cần biết con đang xem gì trên mạng, chơi với ai, tham gia những nhóm nào và tâm lý gần đây thay đổi ra sao. Khi phát hiện dấu hiệu bất ổn hoặc trẻ tiếp xúc thường xuyên với nội dung kích động, bạo lực, cần phối hợp với nhà trường và người có chuyên môn thay vì chờ mọi chuyện “tự hết”.

ĐỪNG BIẾN MỘT ĐỨA TRẺ THÀNH “NHÂN VẬT MẠNG”

Nam sinh sinh năm 2011 và những người bị thương đều là người chưa thành niên. Công an TP.HCM đã đề nghị người dân không suy diễn, không chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng và đặc biệt không phát tán hình ảnh, thông tin cá nhân của các học sinh liên quan.

Điều này rất quan trọng. Điều tra nguyên nhân để phòng ngừa những vụ việc tương tự là cần thiết; biến khuôn mặt, tên tuổi và đời tư của những đứa trẻ thành nội dung câu view trên mạng thì không giúp giải quyết được điều gì.

Năm học mới vừa bắt đầu. Mong 5 học sinh bị thương sớm bình phục và trở lại trường. Còn với người lớn, có lẽ đây thêm một lời nhắc rằng thế giới mà trẻ em sống hôm nay không chỉ nằm trong gia đình và lớp học, mà còn nằm trong chiếc điện thoại chúng cầm mỗi ngày.

⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC

Lễ khai giảng quá nhiều nước mắt

BOEING 767 CỦA AMAZON LAO KHỎI ĐƯỜNG BĂNG LÀM 05 NGƯỜI THIỆT MẠNG: AI SẼ PHẢI ĐỀN?

Một chiếc Boeing 767-300 chở hàng trong mạng lưới Prime Air của Amazon đã lao khỏi đường băng khi hạ cánh xuống Sân bay Quốc tế Miami chiều 6/9. Chuyến bay 7598 xuất phát từ San Juan, Puerto Rico và do hãng hàng không 21 Air khai thác, chứ Amazon không trực tiếp điều hành chuyến bay.

Máy bay vượt khỏi cuối đường băng 30, băng qua khu vực đường sá gần sân bay, va vào nhiều phương tiện rồi bốc cháy. Dữ liệu Flightradar24 cho thấy nó vẫn còn ở tốc độ khoảng 112 knot, tương đương 207 km/h, khi rời phần đường băng sử dụng được. Ít nhất 5 người thiệt mạng và 5 người khác bị thương, trong đó 3 người nguy kịch. Hơn 60 đơn vị cứu hộ với khoảng 200 nhân viên đã được huy động.

MÁY BAY MANG LOGO AMAZON, NHƯNG AMAZON KHÔNG PHẢI HÃNG BAY

Đây là điểm dễ gây nhầm nhất khi nhìn những hình ảnh từ hiện trường. Chiếc 767 mang thương hiệu Amazon Prime Air, nhưng chuyến bay được vận hành bởi 21 Air, một hãng hàng không chở hàng của Mỹ. Amazon sử dụng các hãng hàng không đối tác để vận hành máy bay và phi hành đoàn trong mạng lưới logistics của mình.

Vì vậy, nếu sau này phát sinh các vụ kiện từ gia đình người thiệt mạng, người bị thương hay chủ những phương tiện bị phá hủy, 21 Air và các công ty bảo hiểm liên quan đến hoạt động khai thác máy bay sẽ là những bên được xem xét đầu tiên.

AMAZON VÀ BOEING CÓ THỂ BỊ KÉO VÀO KHÔNG?

Có thể, nhưng logo trên thân máy bay không tự động đồng nghĩa Amazon phải chịu trách nhiệm cho toàn bộ vụ tai nạn. Muốn buộc Amazon chịu thêm trách nhiệm, thông thường phải xác định được căn cứ pháp lý liên quan đến vai trò hoặc hành vi cụ thể của công ty trong chuỗi vận hành.

Boeing cũng vậy. Đây là chiếc 767 khoảng 32 năm tuổi, ban đầu hoạt động như máy bay chở khách và được chuyển đổi thành máy bay chở hàng năm 2015. Tuổi máy bay tự nó không chứng minh Boeing có lỗi. Nhà sản xuất chỉ trở thành một mắt xích trách nhiệm đáng kể nếu điều tra phát hiện vấn đề liên quan đến thiết kế, sản xuất hoặc những yếu tố kỹ thuật mà pháp luật có thể quy trách nhiệm cho Boeing hay một đơn vị khác.

Ngoài hãng khai thác, Amazon và Boeing, một vụ tai nạn hàng không lớn còn có thể liên quan đến chủ sở hữu máy bay, đơn vị bảo dưỡng, đơn vị chuyển đổi máy bay, sân bay hoặc những nhà thầu khác. Ai thực sự phải trả và trả bao nhiêu chỉ có thể xác định sau khi nguyên nhân và trách nhiệm của từng bên được làm rõ.

112 KNOT Ở CUỐI ĐƯỜNG BĂNG LÀ CON SỐ ĐÁNG CHÚ Ý

Chi tiết gây chú ý nhất lúc này là tốc độ của chiếc 767 khi rời đường băng. Flightradar24 ghi nhận khoảng 112 knot, nhưng con số ấy chưa tự nó giải thích nguyên nhân tai nạn. Thời tiết lúc đó có giông, gió khoảng 17 knot và giật tới 26 knot.

Một máy bay không dừng kịp có thể liên quan đến nhiều biến số: điểm tiếp đất, tốc độ tiếp cận, gió, tình trạng mặt đường băng, hệ thống phanh, spoiler, reverse thrust, quyết định của tổ lái và nhiều yếu tố khác. Hiện FAA và NTSB đang điều tra; chưa có kết luận chính thức rằng gió đuôi, thời tiết hay lỗi phi công là nguyên nhân.

AI “ĐỀN” CUỐI CÙNG SẼ PHẢI CHỜ ĐIỀU TRA

Về thực tế, các hợp đồng bảo hiểm hàng không tồn tại chính để xử lý những thiệt hại cực lớn như thế này. Nhưng không nên rút gọn thành công thức “bảo hiểm 21 Air trả hết, Amazon và Boeing không liên quan”. Một vụ tai nạn làm nhiều người chết, nhiều phương tiện bị phá hủy và một máy bay hàng hóa lớn hư hỏng có thể kéo theo nhiều yêu cầu bồi thường và nhiều bên tranh luận trách nhiệm với nhau trong thời gian dài.

Điều chắc chắn ở thời điểm này đơn giản hơn: chiếc máy bay mang tên Amazon, nhưng Amazon không phải hãng vận hành nó; chiếc máy bay do Boeing chế tạo, nhưng việc nó là Boeing cũng chưa chứng minh Boeing có lỗi.

Muốn biết cuối cùng ai phải trả bao nhiêu, trước hết phải trả lời được câu hỏi quan trọng hơn:

Vì sao một chiếc Boeing 767 sau khi hạ cánh vẫn lao ra khỏi cuối đường băng với tốc độ khoảng 207 km/h?

NTSB mới bắt đầu đi tìm câu trả lời đó.

⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC

NIKE SA SÚT KHI RỜI S&P 100: KHÔNG CHỈ VÌ MỘT ĐÔI GIÀY BONG KEO

Một trong những biểu tượng lớn nhất của ngành thể thao Mỹ vừa nhận thêm một tín hiệu đáng chú ý. Từ ngày 21/9/2026, Nike sẽ rời S&P 100 sau gần 18 năm và được thay thế, cùng một số tên tuổi khác, bởi Dell, Palo Alto Networks, Arista Networks và SanDisk. Nike vẫn nằm trong S&P 500; đây là thay đổi về thành phần chỉ số sau khi vốn hóa suy giảm, không phải hủy niêm yết hay “giấy khai tử” cho thương hiệu.

Những con số phía sau quyết định ấy khá nặng nề. Cổ phiếu Nike đóng cửa ngày 4/9 ở 38,40 USD, vùng thấp nhất khoảng 12 năm, trong khi đỉnh năm 2021 từng quanh 177 USD. Giá cổ phiếu đã mất khoảng 78% từ đỉnh, còn vốn hóa hiện chỉ khoảng 57 tỷ USD, thấp hơn hơn 200 tỷ USD so với thời kỳ hoàng kim.

ALPHAFLY CHỈ LÀ PHẦN DỄ NHÌN THẤY NHẤT

Với dân chạy bộ, sự hụt hơi của Nike dễ được nhìn thấy qua Alphafly. Alphafly 3 ra mắt từ đầu 2024 và đến nay đã khoảng hai năm rưỡi, một khoảng thời gian khá dài trong cuộc đua super shoe vốn đang thay đổi rất nhanh. Trong lúc đó, Adidas, ASICS, Saucony, On và các thương hiệu Trung Quốc liên tục đưa ra những thế hệ mới.

Nike cũng gặp những phàn nàn về độ bền, bong đế hay keo tách trên một số đôi giày race đắt tiền. Với một đôi giày khoảng 300 USD, người mua có thể chấp nhận đế mỏng và tuổi thọ thấp hơn giày tập, nhưng sẽ khó chấp nhận cảm giác sản phẩm xuống cấp quá sớm.

Tuy nhiên, nói Nike “chết vì Alphafly” thì quá đơn giản.

CÚ TRƯỢT LỚN HƠN NẰM Ở CẢ MÔ HÌNH KINH DOANH

Các con số tài chính cho thấy vấn đề rộng hơn nhiều so với giày marathon. Năm tài chính 2026, doanh thu Nike đạt 46,4 tỷ USD, gần như đi ngang theo báo cáo và giảm 2% nếu loại ảnh hưởng tỷ giá. Nike Direct giảm 6%, riêng Nike Brand Digital giảm 12%, trong khi Converse giảm tới 31%. Greater China cũng là một trong những thị trường kéo kết quả Nike Brand đi xuống.

Một phần khó khăn còn là di sản của chiến lược đẩy mạnh DTC trong những năm trước: Nike thu hẹp quan hệ với một số nhà bán lẻ để kéo khách về cửa hàng và nền tảng của mình. Khoảng trống trên kệ không ở đó mãi. Adidas, Hoka, On và nhiều đối thủ khác bước vào, không chỉ giành runner mà còn giành cả khách lifestyle.

Nike hiện đã quay lại củng cố wholesale — và FY2026 cho thấy doanh thu wholesale tăng lên 27,5 tỷ USD, tăng 6% theo báo cáo. Điều đó cũng cho thấy công ty đang sửa một phần chiến lược cũ, chứ không đơn giản ngồi yên nhìn thị trường rời đi.

S&P 100 KHÔNG QUAN TÂM ALPHAFLY BONG KEO

S&P Dow Jones Indices không loại Nike vì một hội đồng nào đó mang Alphafly ra chạy thử rồi thấy bong đế. S&P 100 tập hợp những doanh nghiệp Mỹ lớn và có tính đại diện cao; việc tái cân bằng nhằm giữ chỉ số phù hợp với phạm vi vốn hóa của nó.

Nhìn những cái tên đi vào và đi ra lần này mới thấy câu chuyện rộng hơn Nike. Cùng rời S&P 100 còn có Colgate-Palmolive, Simon Property Group và Honeywell Aerospace; bốn cái tên bước vào đều thuộc công nghệ: Dell, Palo Alto Networks, Arista Networks và SanDisk.

Vì vậy, cú rơi của Nike là câu chuyện riêng của Nike, nhưng cũng nằm trong một sự dịch chuyển lớn hơn của thị trường vốn Mỹ: tiền đang trả mức định giá rất cao cho hạ tầng AI, data center, chip, cloud và cybersecurity.

THỨ NIKE ĐÁNH MẤT ĐÁNG SỢ HƠN MỘT VỊ TRÍ TRONG CHỈ SỐ

Giai đoạn 2017–2021, nhắc đến cuộc cách mạng giày chạy carbon gần như không thể bỏ qua Nike. Vaporfly, ZoomX rồi Alphafly từng khiến cả ngành phải chạy theo. Nike không chỉ bán nhiều giày; họ tạo cảm giác rằng muốn biết giày chạy tương lai trông như thế nào thì hãy nhìn vào dấu Swoosh.

Ngày nay Nike vẫn là một doanh nghiệp khổng lồ, FY2026 vẫn bán được hơn 46 tỷ USD hàng hóa và vẫn nằm trong S&P 500. Vì vậy nói thương hiệu “chết” rõ ràng là quá sớm.

Nhưng có một thứ Nike đã thực sự mất đi khá nhiều: quyền mặc định được xem là kẻ dẫn đầu đổi mới.

Đối với một thương hiệu từng xây cả đế chế trên tinh thần Just Do It, đó có lẽ mới là lời cảnh báo đáng ngại nhất. Không phải vì một đôi Alphafly bong keo, mà vì trong lúc Nike chậm lại, rất nhiều đối thủ đã học được cách chạy nhanh hơn.

⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC