Diplomdan kompetensiyaga: zamonaviy oliy ta’limda kasbiy va amaliy tayyorgarlikning yangi modeli

Bugun oliy ta’lim oldida turgan muhim vazifalardan biri — yoshlarga nafaqat nazariy bilim berish, balki ularni mehnat bozorida raqobatbardosh, mustaqil fikrlaydigan va amaliy kasbiy ko‘nikmalarga ega mutaxassislar sifatida tayyorlashdir.

Shu masala yuzasidan fikr-mulohazalarim, xususan, “1+1+1” modeli — bir diplom, bir amaliy kasb va bir qo‘shimcha professional kvalifikatsiya asosida kadrlar tayyorlash borasidagi takliflarim “Taraqqiyot” ilmiy-amaliy, ma’naviy-ma’rifiy jurnalining 2026-yil 3-sonida “Diplomdan kompetensiyaga: zamonaviy oliy ta’limda kasbiy va amaliy tayyorgarlikning yangi modeli” nomli maqolamda chop etildi.

✅ @d_roostamov

TA’LIMNING ASOSIY MAQSADI — MUSTAQIL FIKRLAYDIGAN, YANGILIK YARATADIGAN VA RAQOBATBARDOŞ AVLODNI TARBIYALAŞ

Bugun Toşkent şahrida öz işini boşlagan Markaziy Osiyo xalqaro ta’lim forumi iştirokçilariga hurmatli Prezidentimiz Şavkat Mirziyoyev tomonidan yöllangan murojaatda ilgari surilgan fikrlar ta’limning bugungi vazifalari va kelajakdagi taraqqiyot yönalişlarini belgilaş nuqtayi nazaridan alohida ahamiyat kasb etadi.

Davlatimiz rahbarining “Ta’lim tizimi faqat tayyor bilim beriş bilan çeklanmasdan, yoşlarda mustaqil fikrlaş, ijod qiliş, mas’uliyatni his etiş va butun umr davomida yangilikka intilib, örganib yaşaş könikmalarini ham şakllantirişi zarur” deb, aytgan fikrlari zamonaviy ta’limning mohiyatini aniq ifodalaydi. Darhaqiqat, bugun yoşlarni şunçaki ma’lumotlarni özlaştiradigan emas, balki mustaqil muşohada yuritadigan, yangiça yeçimlar topadigan, özgarişlarga moslaşadigan va butun umri davomida bilim olişga intiladigan şaxslar sifatida tarbiyalaşimiz zarur.

Ayniqsa, mazkur yondaşuv biz — oliy ta’lim muassasalari rahbarlari va pedagoglar zimmasiga katta mas’uliyat yuklaydi. Endilikda ta’lim samaradorligini faqat ötilgan maşğulotlar yoki berilgan bilimlar hajmi bilan emas, balki talabaning egallagan amaliy kompetensiyalari, mustaqil fikrlaş salohiyati, kasbiy tayyorgarligi va jamiyat hayotida öz örnini topa olişi bilan baholaş tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda.

Xususan, xorijiy tillar ta’limida ham tilni bilişning özi yakuniy maqsad böla olmaydi. Biz til orqali dunyoni anglaydigan, turli madaniyatlar örtasida samarali muloqot örnata oladigan, xalqaro ilmiy va kasbiy muhitda erkin faoliyat yuritadigan, öz bilimini amaliy natijaga aylantira oladigan mutaxassislarni tayyorlaşimiz lozim. Bunda zamonaviy pedagogik yondaşuvlar, raqamli texnologiyalar va sun’iy intellekt imkoniyatlaridan oqilona foydalaniş muhim örin tutadi.

Prezidentimiz murojaatida Markaziy Osiyoni umumiy intellektual makonga aylantiriş strategik maqsad sifatida belgilanganini ham alohida ta’kidlaşni istardim. Bu ğoya mintaqamiz universitetlari örtasida qöşma ta’lim dasturlari, ilmiy tadqiqotlar, akademik mobillik va innovatsion hamkorlikni rivojlantiriş uçun keng imkoniyatlar oçadi. Bunday jarayonlarda xorijiy tillarni mukammal egallagan, madaniyatlararo muloqot kompetensiyalariga ega yoş mutaxassislarning örni beqiyosdir.

Şu nuqtayi nazardan, Andijon davlat çet tillari institutida ta’lim sifatini oşiriş, öquv jarayonini xalqaro tajribalar bilan boyitiş, ilmiy salohiyatni rivojlantiriş, xorijiy hamkorlikni kengaytiriş hamda talabalarimizning zamonaviy mehnat bozoridagi raqobatbardoşligini ta’minlaşni ustuvor vazifalarimiz deb bilamiz.

Bugungi ta’limning eng muhim natijasi — diplom olgan bitiruvçi emas, balki bilimini hayotda qöllay oladigan, mustaqil fikrlaydigan, mas’uliyatli va doimiy izlanişda bölgan yetuk mutaxassisdir.

Zotan, ta’limning haqiqiy kuçi inson tafakkurini özgartirişida, uning imkoniyatlarini röyobga çiqarişida va jamiyat taraqqiyotiga xizmat qiladigan yangi avlodni şakllantirişidadir.

Dilşodbek RUSTAMOV,
Andijon davlat çet tillari instituti rektori

✅ @d_roostamov