ҚАЗАҚСТАНДА СОЗЫЛМАЛЫ БҮЙРЕК АУРУЫНЫҢ ПРОФИЛАКТИКАЛЫҚ ШАРАЛАРЫ КҮШЕЙТІЛУДЕ

Бүгін, 27 наурызда Қазақстанда нефролог күні атап өтіледі — бұл бүйрек ауруларын диагностикалау, емдеу және профилактикалаумен айналысатын медицина мамандарының кәсіби мерекесі. Бұл күн бізге бүйрек саулығының маңыздылығын және елімізде нефрология саласында соңғы жылдары қол жеткізілген жетістіктерді еске салады.

Бүйрек аурулары — бүкіл әлем бойынша 800 миллионнан астам адамды қамтитын жаһандық қоғамдық денсаулық сақтау мәселесі. Мамандардың бағалауынша, әлемде әрбір оныншы адам осы дерттен зардап шегеді.

Созылмалы бүйрек ауруы (СБА) ерте кезеңдерде көбіне симптомсыз өтеді, алайда ауру асқынған сайын жүрек-қантамыр ауруларының дамуына, өмір сапасының төмендеуіне және бүйрек жеткіліксіздігіне әкеледі.

Аурудың терминалдық сатысында пациенттің өмірі бүйректі алмастырушы терапияға — диализге немесе бүйректі трансплантаттауға тәуелді болады. Бұл ретте қолданыстағы емдеу әдістерінің ешқайсысы толық сауығуды қамтамасыз етпейді, бұл сырқаттанушылық пен өлім деңгейінің жоғары болуына әсер етеді.

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі СБА-ны ерте анықтау пациенттердің денсаулығы мен өмірін сақтаудағы негізгі фактор екенін атап өтеді. Қарапайым, инвазивті емес әрі қолжетімді диагностикалық әдістер — қан мен несеп талдаулары бүйрек функциясының бұзылуын дер кезінде анықтауға және аурудың өршуін баяулатуға мүмкіндік береді.

Қант диабеті, артериялық гипертензия, жүрек-қантамыр аурулары, семіздікпен ауыратын, сондай-ақ бүйрек аурулары бойынша тұқым қуалайтын анамнезі бар адамдар жоғары қауіп тобына жатады. Ерте диагностика бүйрек қызметін сақтауға ғана емес, сонымен қатар қымбат емдеуге деген қажеттілікті азайтуға мүмкіндік береді.

Қазіргі уақытта бүйректі трансплантаттауды күту парағында 4506 пациент, оның ішінде 123 бала бар.

Елімізде нефрологиялық көмекті жетілдіру мақсатында жүйелі шаралар кешені жүзеге асырылуда. Атап айтқанда, «UMC» корпоративтік қоры базасында консервативтік нефрология, диализ және трансплантаттауды біріктіретін Республикалық нефрология орталығы құрылды.

2026 жылдан бастап облыстық ауруханаларды жаңғырту жұмыстары басталды. Оның аясында нефрологиялық бөлімшелер мен мамандандырылған төсек-орындар ашу, сондай-ақ Ақтөбе, Алматы, Қостанай, Маңғыстау және Жетісу облыстарында амбулаториялық-кеңес беру орталықтарын кеңейту көзделген.

Мамандарды даярлауға арналған сертификаттау курсы бекітіліп, еліміздің медициналық жоғары оқу орындарында 50-ден астам дәрігер резидентура бағдарламалары бойынша білім алуда.

Нефрологиялық көмек көрсету стандарты қайта қаралып, жаңартылды, онда пациенттің медициналық-санитариялық алғашқы көмек деңгейі мен трансплантаттаудан кейінгі сүйемелдеуге дейінгі барлық кезеңдердегі бағыты нақты айқындалған.

Алғаш рет артериялық гипертензиясы және 2 типті қант диабеті бар пациенттерде бүйрек функциясының бұзылуын ерте анықтауға арналған зерттеулер (несептегі альбумин/креатинин арақатынасын анықтау) енгізілді, бұл көрсеткіштер медициналық қызметтердің сапасын бағалау жүйесіне қосылды.

Бүйрек донорлығын дамыту мақсатында Трансплантаттау және жоғары технологиялық медициналық қызметтерді үйлестіру жөніндегі республикалық үйлестіру орталығы құрылды. Қазіргі уақытта 11 трансплантаттау орталығы жұмыс істейді, санитариялық авиация мен қан қызметінің ресурстары тартылған.

Денсаулық сақтау министрлігі азаматтарды өз денсаулығына мұқият қарауға, уақтылы профилактикалық қарап-тексерулерден өтуге және қауіп факторлары болған жағдайда бүйрек жағдайын тұрақты бақылауға шақырады.

Бүйректің амандығын сақтау — әрбір адамның жалпы әл-ауқаты мен өмір сапасына қосылған маңызды үлес.

В КАЗАХСТАНЕ УСИЛИВАЮТСЯ МЕРЫ ПО ПРОФИЛАКТИКЕ ХРОНИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНИ ПОЧЕК

Сегодня, 27 марта отмечается День нефролога в Казахстане - медицинского специалиста, занимающегося диагностикой, лечением и профилактикой заболеваний почек. Этот день напоминает нам о важности здоровья почек и о том, какие достижения медицины в Казахстане в области нефрологии были достигнуты за последние годы.

Заболевания почек – глобальная проблема общественного здравоохранения, затрагивающая более 800 миллионов человек во всем мире. По оценкам специалистов, от данного заболевания страдает каждый десятый человек в мире.

На ранних стадиях ХБП часто протекает бессимптомно, однако по мере прогрессирования приводит к серьезным осложнениям, включая сердечно-сосудистые заболевания, снижение качества жизни и развитие почечной недостаточности.

В терминальной стадии заболевания жизнь пациента зависит от проведения заместительной почечной терапии — диализа или трансплантации почки. При этом ни один из существующих методов лечения не является полностью излечивающим, что обуславливает высокие показатели заболеваемости и смертности.

Министерство здравоохранения Республики Казахстан подчеркивает, что раннее выявление ХБП является ключевым фактором в сохранении здоровья и жизни пациентов. Простые, неинвазивные и доступные методы диагностики — анализы крови и мочи — позволяют своевременно выявить нарушения функции почек и принять меры по замедлению прогрессирования заболевания.

Особое внимание уделяется обследованию групп высокого риска, к которым относятся лица с сахарным диабетом, артериальной гипертензией, сердечно-сосудистыми заболеваниями, ожирением, а также имеющие семейный анамнез болезней почек. Ранняя диагностика позволяет не только сохранить функцию почек, но и снизить потребность в дорогостоящем лечении.

По состоянию на сегодняшний день в листе ожидания на трансплантацию почки находятся 4506 пациентов, включая 123 ребенка.

В целях совершенствования нефрологической помощи в стране реализуется комплекс системных мер. Так, на базе КФ «UMC» создан Республиканский центр нефрологии на базе, объединяющий консервативную нефрологию, диализ и трансплантацию в единую систему оказания помощи.

С 2026 года начата реновация областных больниц, предусматривающая открытие нефрологических отделений и специализированных коек, а также расширение амбулаторно-консультативных центров в Актюбинской, Алматинской, Костанайской, Мангистауской и Жетысуской областях.

Утвержден сертификационный курс для первичной подготовки специалистов, в медицинских вузах страны ведется обучение более 50 врачей по программам резидентуры.

Пересмотрен и актуализирован стандарт оказания нефрологической помощи с детализированным маршрутом пациента на всех этапах, включая уровень первичной медико-санитарной помощи и посттрансплантационное сопровождение.

Впервые внедрены исследования для раннего выявления нарушений функции почек (определение соотношения альбумин/креатинин в моче) у пациентов с артериальной гипертензией и сахарным диабетом 2 типа, данные показатели включены в систему оценки качества медицинских услуг.

Для развития донорства почек создан Республиканский координационный центр по координации трансплантации и высокотехнологичных медицинских услуг, функционируют 11 центров трансплантации, задействованы ресурсы санитарной авиации и службы крови.

Министерство здравоохранения призывает граждан внимательно относиться к своему здоровью, своевременно проходить профилактические обследования и при наличии факторов риска регулярно контролировать состояние почек.

Сохранение здоровья почек — важный вклад в общее благополучие и качество жизни каждого человека.