🤱ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ АНА МЕН БАЛА: ЖҮЙЕЛІ ШАРАЛАР ЖӘНЕ НАҚТЫ НӘТИЖЕЛЕР


ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ана мен бала денсаулығын сақтау саласындағы оң өзгерістер туралы хабарлайды.

✅Әйелдер мен жүкті әйелдерді қолдау:
- әйелдер консультацияларының жұмысы қалпына келтірілді;
- «Аналар саулығы» бағдарламасы іске қосылды: 5,1 млрд теңге жүктілікке дейінгі зерттеп-қараулардың 12 түріне бөлінді;
- шалғай аудандардан келген жоғары қауіп тобындағы жүкті әйелдерге арналған «Салауатты Ана» пансионаттары құрылды;
- құрылған 22 Ұрықты сақтау орталығы мен бір күндік 18 клиника пренаталдық скринингпен қамтуды 8%-ға, туа біткен кемістікті анықтауды 13%-ға арттыруға мүмкіндік берді.

Нәтижесінде 978 жағдайда ауыр кемістігі бар балалардың туылуына жол берілмеді. Бұл нәрестелердің кемістіктерден болатын өлімнің 15%-ға, ал бастапқы мүгедектіктің 7,5%-ға төмендеуіне ықпал етті.

⚡️Инфрақұрылымды дамыту және кадр саясаты:
- өңірлерде жүкті әйелдердің жағдайын мониторингілеу және медицина қызметкерлерін үздіксіз оқыту үшін 20 ситуациялық және оқу-тренингтік орталық ұйымдастырылды;
- 2025 жылы МСАК ұйымдарында педиатриялық бөлімшелер ашылды, 3 жасқа дейінгі балаларға арналған 100 даму және ерте араласу орталығы ұйымдастырылды: нәтижесінде үйде сәбилер өлімі 22%-ға төмендеді;
- 2024 жылы «Феталдық медицина» инновациялық технологиясы енгізілді;
- жыл сайын елімізде балаларға 2000-ға жуық ашық жүрекке операция жасалады;
- педиатрияда 19 инновациялық технологияны енгізу балалардың шетелге емделуге жіберілуін 2 есеге қысқартуға мүмкіндік берді.

💰Қаржыландыру:
- 2024 жылғы 1 маусымнан бастап босандыру және бала күтімі қызметтеріне тарифтер ұлғайтылды;
- 20 млрд теңге медициналық ұйымдардың шығындарын жабуға, қымбат препараттарға қол жеткізуге және мамандарды ұстап қалуға бағытталды.

🤱МАТЕРИНСТВО И ДЕТСТВО В КАЗАХСТАНЕ: СИСТЕМНЫЕ МЕРЫ И РЕАЛЬНЫЕ РЕЗУЛЬТАТЫ


Министерство здравоохранения РК сообщает о положительных изменениях в сфере охраны материнского и детского здоровья.

✅Поддержка женщин и беременных:
- восстановлена работа женских консультаций;
- запущена программа «Аналар саулығы»: 5,1 млрд тенге выделено на 12 видов обследований перед беременностью;
- созданы пансионаты «Салауатты Ана» для беременных из группы высокого риска из отдаленных районов;
- созданные 22 Центра охраны плода и 18 Клиник одного дня позволили увеличить охват пренатальным скринингом на 8%, выявляемость врожденных пороков – на 13%.

В результате предотвращено рождение детей с тяжелыми пороками в 978 случаях. Это способствовало снижению младенческой смертности от пороков на 15%, а первичной инвалидности – на 7,5%.

⚡️Развитие инфраструктуры и кадровая политика:
- в регионах организованы 20 ситуационных и учебно-тренинговых центров для мониторинга состояния беременных и непрерывного обучения медработников;
- в 2025 году в организациях ПМСП открыты педиатрические отделения, организовано 100 центров развития и раннего вмешательства для детей до 3 лет: в результате на 22% снизилась младенческая смертность на дому;
- в 2024 году внедрена инновационная технология «Фетальная медицина»;
- ежегодно в стране детям проводят порядка 2000 операций на открытом сердце;
- внедрение 19 инновационных технологий в педиатрии позволило сократить направление детей на лечение за рубеж в 2 раза.

💰Финансирование:
- с 1 июня 2024 года увеличены тарифы на услуги родовспоможения и детства;
- 20 млрд тенге направлено на покрытие расходов медорганизаций, доступ к дорогим препаратам и удержание специалистов.

⚡️ҚАРАҒАНДЫДА МЕДИЦИНАЛЫҚ БІЛІМ БЕРУДІ ДАМЫТУ СТРАТЕГИЯСЫ ТАЛҚЫЛАНДЫ

Қарағандыда Денсаулық сақтау бірінші вице-министрі Тимур Сұлтанғазиевтің, медициналық жоғары оқу орындарының ректорларының, медициналық ұйымдар басшыларының қатысуымен ҚР Парламенті Мәжілісінің «Қазақстан Республикасындағы медициналық білім беруді дамыту стратегиясы» әлеуметтік-мәдени даму комитетінің «дөңгелек үстелі» өтті.

«Жыл сайын Министрлік медицина кадрларын даярлауға 5685 грант мөлшерінде: бакалавриатқа 2700, магистратураға 325, резидентураға 2500 және докторантураға 160 мемлекеттік білім беру тапсырысын бөледі. Медициналық кадрларды даярлауға мемлекеттік білім беру тапсырысы өңірлердегі кадрлардың қажеттілігі мен тапшылығын ескере отырып қалыптастырылады», - деді «дөңгелек үстелге» қатысушыларға Т.Сұлтанғазиев.

Жалпы, бірінші вице-министр 2024 жылдан бастап медициналық білім беру жүйесінде енгізілген бірқатар жаңалықтарды атап өтті. Медициналық мамандықтарға түсу кезінде шекті балды анықтау бойынша қабылдау рәсімі өзгерді, ақылы қабылдау қысқарды және білім беру грантының құны ұлғайды.

✔️2025 жылы келесі өзгерістер болды:
- өту балы 10 тармаққа 70-ке дейін көтерілді,
- мемлекеттік тапсырыс бойынша талапкерлер үшін 100 балдың ең төменгі шегі белгіленді
- ең талантты студенттерді іріктеу үшін ішкі конкурстар енгізілді
- шетелдік талапкерлер ағылшын тілін білетіндігін растайтын сертификатқа ие болуға міндетті.

ЖОО-ның жаңа білім беру бағдарламаларына сәйкес оқу процесіне симуляциялық технологияларды, клиникалық практикаларды және тағылымдамаларды қоса алғанда, тәжірибеге бағытталған модулдер интеграцияланған.
Пәнаралық тәсілдер енгізіліп, коммуникативті және көшбасшылық дағдыларды дамытуға баса назар аударылады. Дипломға дейінгі деңгейде жалпы білім беру есебінен базалық пәндердің саны 10 кредитке ұлғайтылды.

«Резидентурада бейінді мамандарды даярлау үшін қысқартылған бағдарламалар әзірленді. Интернатурада ағымдағы жылдың 1 қыркүйегінен бастап алты мамандық – жалпы практика дәрігері, терапия, педиатрия, хирургия, балалар хирургиясы, акушерлік және гинекология, сондай-ақ он төрт балалар мамандығы бойынша резидентура бойынша даярланады», - деп атап өтті Т.Сұлтанғазиев.

📈Студенттерді қорытынды аттестаттауды күшейту үшін үшінші курс деңгейінде базалық пәндердің білімін тәуелсіз бағалау енгізілді, бұл түлектердің дайындығын объективті бағалауға мүмкіндік береді.

Осы жылдың 1 қыркүйегінен бастап Қарағанды медицина және Қазан Федералдық университеттерінің арасындағы меморандумның шеңберінде қос дипломды бағдарламаға бакалаврларды қабылдау басталады. Сондай-ақ, Пәкістанда қазақстандық медицина университетінің филиалын ашу жоспарлануда.

💬Денсаулық сақтаудың бірінші вице-министрі үздіксіз интеграцияланған медициналық білім беру моделіне назар аудара отырып, қолданыстағы дайындық бағдарламаларына талдау жасады.

Оның айтуынша, 2022 жылы енгізілген МБҒИ жүйесі бірқатар кемшіліктерді анықтады: клиникалық тәжірибенің жетіспеушілігі, қаржылық жүктеменің өсуі, ауылдағы бастапқы буын дәрігерлерінің тапшылық қаупі.

⚪️Мәжіліс депутаты Асхат Аймағамбетов Қазақстанға тәжірибеге бағдарланған оқыту үлгілеріне көшу, цифрлық технологияларды, симуляциялық орталықтарды енгізу және халықаралық стандарттарға сәйкес бағдарламаларды жаңарту қажет екенін атап өтті.
Талқылау барысында дөңгелек үстелге қатысушылар ерекше назар аударуды қажет ететін бірқатар негізгі мәселелер бойынша өз пікірлерін білдірді. Бұл денсаулық сақтау саласындағы жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарына қойылатын біліктілік талаптарын өзектендіруге; білім беру бағдарламаларын қабылдау және мазмұны қағидаларын жетілдіруге; медициналық білім беруді интернационалдандыруға және түлектерді жұмысқа орналастыру мәселелеріне; сондай-ақ мемлекеттік қолдау және жүйелі реформалар арқылы дәрігер мамандығының беделін арттыру жөніндегі шараларға қатысты.

⚡️В КАРАГАНДЕ ОБСУДИЛИ СТРАТЕГИЮ РАЗВИТИЯ МЕДИЦИНСКОГО ОБРАЗОВАНИЯ

В Караганде состоялся «круглый стол» Комитета по социально-культурному развитию Мажилиса Парламента РК «Стратегия развития медицинского образования в Республике Казахстан» с участием первого вице-министра здравоохранения Тимура Султангазиева, ректоров медицинских вузов, руководителей медицинских организаций.

«Ежегодно министерство выделяет государственный образовательный заказ на подготовку медицинских кадров в размере 5685 грантов: 2700 на бакалавриат, 325 на магистратуру, 2500 на резидентуру и 160 на докторантуру. Государственный образовательный заказ на подготовку медицинских кадров формируется с учетом потребности и дефицита кадров в регионах», — проинформировал участников «круглого стола» Т. Султангазиев.

В целом, первый вице-министр отметил ряд новшеств, внедрённых в системе медобразования с 2024 года. Изменилась процедура приема по определению порогового балла при поступлении на медицинские специальности, сократился платный прием и увеличилась стоимость образовательного гранта.

✔️В 2025 году произошли следующие изменения:
- проходной балл повышен на 10 пунктов до 70,
- для абитуриентов по госзаказу установлен минимальный порог в 100 баллов
- введены внутренние конкурсы для отбора наиболее талантливых студентов
- иностранные абитуриенты обязаны иметь сертификат, подтверждающий знание английского языка.

Согласно новым образовательным программам вузов в процесс обучения интегрированы практико-ориентированные модули, включая симуляционные технологии, клинические практики и стажировки.
Внедряются междисциплинарные подходы, а также уделяется внимание развитию коммуникативных и лидерских навыков. На додипломном уровне увеличено количество базовых дисциплин на 10 кредитов за счет общеобразовательных.

«В резидентуре разработаны укороченные программы для подготовки профильных специалистов. В интернатуре с 1 сентября текущего года будут готовить по шести специальностям – врач общей практики, терапия, педиатрия, хирургия, детская хирургия, акушерство и гинекология, а также в резидентуре по четырнадцати детским специальностям», — отметил Т.Султангазиев.

📈Для усиления итоговой аттестации студентов внедрена независимая оценка знаний базовых дисциплин на уровне третьего курса, что позволит объективно оценивать готовность выпускников.

С 1 сентября этого года начнется прием бакалавров на двудипломную программу в рамках меморандума между Карагандинским медицинским и Казанским Федеральным университетами. Также в планах открытие филиала казахстанского медицинского университета в Пакистане.

💬Первый вице-министр здравоохранения представил анализ действующих программ подготовки, с фокусом внимания на модель непрерывного интегрированного медицинского образования.

По его словам, система НИМО, введенная в 2022 году, выявила ряд недостатков: нехватка клинической практики, рост финансовой нагрузки, риски дефицита врачей первичного звена и на селе.

⚪️Депутат Мажилиса Асхат Аймагамбетов отметил, что Казахстану необходим переход к более практико-ориентированным моделям обучения, внедрение цифровых технологий, симуляционных центров и обновление программ в соответствии с международными стандартами.
В ходе дискуссии участники круглого стола высказали свои мнения по ряду ключевых вопросов, требующих особого внимания. Это касается актуализации квалификационных требований к организациям высшего и послевузовского образования в сфере здравоохранения; совершенствование правил приема и содержания образовательных программ; интернационализация медицинского образования и вопросы трудоустройства выпускников; а также меры по повышению престижа профессии врача через государственную поддержку и системные реформы.

🟢«ҚОЛЖЕТІМДІ ЕМХАНА»: СКРИНИНГПЕН ҚАМТЫЛҒАН ҚАЗАҚСТАНДЫҚТАРДЫҢ САНЫ 4 МИЛЛИОНҒА ЖЕТТІ


МСАК тиімділігін арттыру - отандық денсаулық сақтауды дамытудағы негізгі басымдық. Соңғы бір жарым жылдың ішінде емханалар мен амбулаториялар жұмысындағы тәсілдер қайта қаралды. Негізгі назар «Қолжетімді емхана» тұжырымдамасына аударылады, ол медициналық көмекті халыққа жақындатады және ыңғайлы етеді.

🟢Бірінші - жасы 76 жасқа дейін ұлғайған сайын скринингтер жүргізу үшін нысаналы топ кеңейеді. Бұл қосымша 1 миллионға жуық адам зерттеліп-қаралып, барлығы 4 миллионға жуық қазақстандық скринингпен қамтылатынын білдіреді.

Қазіргі заманғы жоғары сезімталдық тесттері (гликирленген гемоглобин, ТТЛП, триглицеридтер) созылмалы ауруларды 1,5-2 есе жиі анықтауға мүмкіндік береді;

50-76 жастағы ер адамдардың арасындағы ми қан айналымы бұзылуларының жаңа скринингі - жыл сайын 850 мың адамды қамту. Бұл уақытында инсульттің алдын алуға және өмірді сақтауға мүмкіндік береді;

Онкоскринингтер қолжетімді болды - олар МӘМС пакетінен ТМККК-ға ауыстырылды, бұл тағы 300 мың сақтандырылмаған азаматты қамтуды қамтамасыз етеді.

✅Емханалардың жұмысын жаңа ұйымдастыру:
- мейіргерлер дәрігердің кейбір функцияларын алады, бұл көмектің қолжетімділігін 60%-дан 80%-ға дейін арттырады;
– қашықтықтан жазу – жалпы практика дәрігерлеріне қолжетімділік 3,5 есе, бейінді мамандарға - 15 есе өсті;
- жоспарланған қабылдау-енді пациенттің диагностикадан нәтижеге дейінгі жолы екі аптада 3-4 келудің орнына 15 минут ішінде 1 келуді қамтиды;
- учаскелік дәрігердің қабылдау уақыты 4-тен 6 сағатқа дейін ұзартылды;
- артық зерттеп-қараулар мен емшараларды болдырмау үшін оңтайлы өндіріс қағидаттары енгізілуде.

🔜Дәрігерлерді уәждеу және ынталандыру:
- жан басына шаққандағы нормативтің ынталандырушы компоненті 2 есеге ұлғайтылды (100 теңгеден 200 теңгеге дейін);
- бонустар енгізілді: онкология мен туберкулезді ерте анықтағаны үшін 5 АЕК дейін;
- сапалы көрсеткіштерге қол жеткізгені үшін мамандар бір учаскеге тоқсанына 2 млн теңгеге дейін (7 дәрігер мен мейіргер)ала алады;
- экономикалық ынталандыру жүйесі жоспарлануда: ЖНК белсенді емес халық үшін 20%-ға және сақтандырылмаған халық үшін 10%-ға төмендеді.

🔵Жедел жәрдем жүктемесін азайту:
- 4-санаттағы қоңыраулар МСАК-қа берілді;
- мобилдік бригадалар мен бірыңғай call-орталықтар құрылды, бұл жедел жәрдем жүктемесін 40-50%-ға төмендетуге мүмкіндік берді;
- емханалардың жанындағы жедел жәрдем кабинеттері жұмыс уақытында тәулік бойы стационарларға жүгіну санын 20%-ға азайтады.

Күтілетін нәтижелер:
– созылмалы аурулары бар пациенттерді қамтуды кеңейту - 30%-дан 80%-ға дейін;
- СИЕА бойынша шұғыл емдеуге жатқызуды 30%-дан 10%-ға дейін төмендету;
-созылмалы және онкологиялық ауруларды анықтаудың 1,5-2 есе артуы;
- қаржы ресурстарын неғұрлым ұтымды пайдалану.

🟢«ДОСТУПНАЯ ПОЛИКЛИНИКА»: ОХВАТ СКРИНИНГАМИ ПОВЫСИЛСЯ ДО 4 МЛН КАЗАХСТАНЦЕВ

Повышение эффективности ПМСП – основной приоритет в развитии отечественного здравоохранения. За последние полтора года пересмотрены подходы в работе поликлиник и амбулаторий. Основной акцент сделан на концепцию «Доступная поликлиника», которая делает медпомощь ближе и удобнее для населения.

🔵Первое – расширяется целевая группа для проведения скринингов с увеличением возраста до 76 лет. Это значит, что дополнительно будет обследовано еще около 1 млн человек, а всего скринингами охвачено порядка 4 млн казахстанцев.

Современные тесты высокой чувствительности (гликированный гемоглобин, ЛПНП, триглицериды) позволяют выявлять хронические заболевания в 1,5-2 раза чаще;

Новый скрининг нарушений мозгового кровообращения среди мужчин 50-76 лет – охват 850 тыс. человек ежегодно. Это позволит вовремя предотвращать инсульты и спасать жизни;

Онкоскрининги стали доступнее – они переведены из пакета ОСМС в ГОБМП, что обеспечит охват еще 300 тыс. незастрахованных граждан.

📡Новая организация работы поликлиник:

- медицинские сестры берут часть функций врача, что увеличивает доступность помощи с 60% до 80%;
- дистанционная запись – доступ к врачам общей практики вырос в 3,5 раза, к профильным специалистам – в 15 раз;
- запланированный прием – теперь путь пациента от диагностики до результата занимает 1 визит за 15 минут вместо 3-4 визитов за две недели;
- время приема участкового врача увеличено с 4 до 6 часов;
- внедряются принципы бережливого производства для исключения избыточных обследований и процедур.

✅Мотивация и стимулирование врачей:

- стимулирующий компонент подушевого норматива увеличен в 2 раза (со 100 до 200 тенге);
- введены бонусы: до 5 МРП за раннее выявление онкологии и туберкулеза;
- за достижение качественных показателей специалисты могут получать до 2 млн тенге в квартал на один участок (7 врачей и медсестер);
- планируется система экономического стимулирования: снижение КПН на 20% за неактивное население и на 10% – за незастрахованное.

🔜Снижение нагрузки на скорую помощь:
- вызовы 4-й категории переданы в ПСМП;
- созданы мобильные бригады и единые call-центры, что позволило снизить нагрузку на скорую на 40-50%;
- кабинеты неотложной помощи при поликлиниках уменьшают количество обращений в круглосуточные стационары в рабочее время на 20%.

🔵Ожидаемые результаты:
- расширение охвата пациентов с хроническими заболеваниями – с 30% до 80%;
- снижение экстренных госпитализаций по ХНИЗ с 30% до 10%;
- увеличение выявляемости хронических и онкологических заболеваний в 1,5-2 раза;
- более рациональное использование финансовых ресурсов.