🔻زن مسلمان در سه راهی سنت، فمینیسم و استعمار

با حضور  سعیده میرصدری
میزبان نورا نوری‌صفت

سه شنبه  ۴ آذر ۱۴۰۴


تماشای این برنامه در صفحه اینستاگرام دین‌آنلاین
https://www.instagram.com/dinonline


🆔 @dinonline

زهرا اخوان صراف از توجه علامه طباطبایی به اوپانیشادها می‌گوید.




و در اوپانيشاد ، ادهياى چهارم، آيه 13 مى‌خوانيم كه شيت استر گفته است: آيا براى اين ذات نورانى اعمال صالح بجاى آورم و يا آن ذات روشن و ظاهر را ترك گفته، به درگاه هر فرشته‌اى قربانى تقديم كنم؟ .

و اين خود صريح است در اينكه حق اين است كه غير خداى تعالى هيچ كس و هيچ چيز عبادت نشود و به درگاه غير خدا قربانى تقديم نگردد بلكه سزاوار به عبادت، تنها او است و هيچ شريكى برايش نيست.

و اگر كسى به اوپانيشاد مراجعه كند در بسيارى از فصول آن مى‌بيند كه تصريح شده به اينكه قيامتى هست و اينكه قيامت عالمى است جليل كه خلقت بدان منتهى مى‌شود و مى‌بيند كه در بيان ثواب اعمال و عقاب آنها بعد از مرگ عباراتى آورده كه هر چند قابل انطباق با مساله تناسخ هست، اما متعين در آن نيست بلكه با مساله برزخ نيز قابليت انطباق دارد.

و در بحث‌هاى ايراد شده در اوپانيشاد آنچه هيچ ديده نمى‌شود خبر از اوثان و اصنام و عبادت كردن براى آنها و تقديم قربانى به آنها است.

ترجمه تفسیر المیزان جلد دهم صفحه ۴۳۱


🆔 @dinonline

مدرنیته پس از نسل‌کشی: بازنگری نسبت ما و تجدّد
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

سید کوهزاد اسماعیلی
الهیات سیاسی نسل‌کشی

فاطمه توفیقی
علوم انسانی در ایران در سایه‌ی هژمونی علمی

احسان راستان
از نگاهی دیگر: در پاس‌داشت روشنگری

علیرضا سمنانی
هانری کربن و نقد مدرنیته

یاسر میردامادی
نیهیلیسم ایرانی: روزگار فروریزش جمله‌مکتب‌ها

بابک مینا
نسبت جوامع پیرامونی با تضادهای روشنگری
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

در کلاب‌هاوس و گوگل‌میت «حلقۀ دیدگاه نو»

شنبه، ۸ آذر ۱۴۰۴ / ۲۹ نوامبر ۲۰۲۵
۲۲:۳۰                 به وقت تهران
۱۹:۰۰                 به وقت لندن
۱۴:۰۰                  به وقت تورنتو

لینک کلاب‌هاوس

لینک گوگل‌میت

✨️ رادیو کودک:
مدتی پیش دوستی پرسید: «اگر این‌ها قصه‌ی قبل خواب نیستند، پس چی‌اند؟» جوابش را در یکی از سفرها پیدا کردم؛ وقتی در ماشین، سه‌نفری چند قسمت را گوش دادیم. همان‌جا فهمیدم که این روایت‌ها چیزی شبیه برنامه‌های رادیویی‌اند؛ قصه‌هایی برای شنیدن خانوادگی در مسیر جاده‌ها. شاید اگر روزی چراغ جادو داشتم و می‌توانستم به عقب برگردم، نام این پادکست را «رادیو کودک» می‌گذاشتم.

🪑قسمتِ ویژه:
در این قسمت در شرحِ آیه‌ی ۲۲ سوره‌ی انفال، به سراغ داستان ایرج در شاهنامه رفته‌ایم.

🪑ما که‌ایم اندر جهانِ پیچ پیچ؟
ما یک پادکستِ پدر و دختری هستیم که برای بچه‌های ۶ تا ۹۹ ساله کتاب می‌خونیم. دقیق‌ترش اینه که: من فاطمه‌ام، ۹ سالمه (در سال ۱۴۰۴)؛ هر هفته با بابام، هادی ۳۹ ساله، برای بچه‌ها کتاب، قصه یا شعر می‌خونیم.

لینک عضویت در کانال قصه‌های من‌ و بابام:
@MimDalStory
.

🔻خشمِ مقدس یا جهلِ مقدس؟ همزیستیِ دینی در رویکردِ آیت‌الله سیستانی

✍ هادی زاهد غروی


✔️حضور بُهره‌های هند در حرم امام‌حسین(ع) موجی از واکنش‌های احساسی و گاه تند را برانگیخت، محمدهادی زاهد غروی در این یادداشت می‌کوشد نشان دهد که فاصله میان غیرت دینی و تعصب جاهلانه، تنها با چراغ معرفت و رجوع به سیره اهل‌بیت(ع) روشن می‌شود. او با تکیه بر میراث قرآنی، روایی و رویکرد آیت‌الله سیستانی، ثابت می‌کند که مدارا و کرامت انسانی نه تاکتیکی اجتماعی، بلکه جوهره‌ای اصیل از دین است؛ و حضور مسالمت‌آمیز دیگران در اماکن مقدس، تهدید ایمان نیست، بلکه فرصت گفت‌وگو و گشودگی است. اما پرسش بنیادین همچنان پابرجاست...

📎 پیوند به متن کامل این یادداشت در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/45634/


🆔 @dinonline

🔻برهان بخاری؛ مردی که دیالکتیک را به خدمت فهم کلام امام علی(ع) درآورد

✔️محمدعلی عسگری در این پژوهش به کاوش در اندیشه‌های برهان بخاری، متفکر نوآور سوری، می‌پردازد که با گذر از مرزهای مرسوم مطالعات دینی، «دیالکتیک» را به عنوان کلید خوانش نهج‌البلاغه برگزیده است. بخاری با رمزگشایی از جدل‌های پویای امام علی(ع)، نشان می‌دهد که چگونه حکمت علوی چهارده قرن پیش، مفاهیم مدرنی چون تضاد، تحول و رابطه‌ی دیالکتیکی شکل و محتوا را در قالبی ادبی و ژرف پیش‌نهاده است؛ گنجینه‌ای که به زعم او، مارکسیست‌ها از درک آن محروم ماندند.

📎 پیوند به متن کامل این یادداشت در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/45641//


🆔 @dinonline

✨️ رادیو کودک:
مدتی پیش دوستی پرسید: «اگر این‌ها قصه‌ی قبل خواب نیستند، پس چی‌اند؟» جوابش را در یکی از سفرها پیدا کردم؛ وقتی در ماشین، سه‌نفری چند قسمت را گوش دادیم. همان‌جا فهمیدم که این روایت‌ها چیزی شبیه برنامه‌های رادیویی‌اند؛ قصه‌هایی برای شنیدن خانوادگی در مسیر جاده‌ها. شاید اگر روزی چراغ جادو داشتم و می‌توانستم به عقب برگردم، نام این پادکست را «رادیو کودک» می‌گذاشتم.

🪑قسمتِ ویژه:
در این قسمت در شرحِ آیه‌ی ۲۲ سوره‌ی انفال، به سراغ داستان ایرج در شاهنامه رفته‌ایم.

🪑ما که‌ایم اندر جهانِ پیچ پیچ؟
ما یک پادکستِ پدر و دختری هستیم که برای بچه‌های ۶ تا ۹۹ ساله کتاب می‌خونیم. دقیق‌ترش اینه که: من فاطمه‌ام، ۹ سالمه (در سال ۱۴۰۴)؛ هر هفته با بابام، هادی ۳۹ ساله، برای بچه‌ها کتاب، قصه یا شعر می‌خونیم.

لینک عضویت در کانال قصه‌های من‌ و بابام:
@MimDalStory
.

🔻آسیب‌شناسی توصیه مقام مرجعیت در پرهیز از اقتدا به امام جماعت حقوق بگیر دولتی
✍ حسن فرشتیان

✔️آیت‌الله سیستانی با صدور فتوایی مؤمنان را از اقتدا به امامان جماعتی که از دولت حقوق دریافت می‌کنند منع کرده است. این توصیه که با هدف حفظ استقلال نهاد دین از دخالت‌های احتمالی دولت‌ها صادر شده، هرچند در نگاه اول تدبیری حکیمانه و آینده‌نگرانه به نظر می‌رسد، اما با تمرکز بر مأمومان به‌جای خطاب مستقیم به امامان جماعت، در عمل با چالش‌ها و پیامدهای عملی قابل توجهی روبه‌روست. حسن فرشتیان، در این یادداشت با بررسی سه‌جانبه ابعاد این موضوع، نشان می‌دهد که چرا هدف بلند استقلال روحانیت، با مخاطب قرار دادن نمازگزاران عادی به‌جای خطاب به نهاد روحانیت، ممکن است به جای تقویت، به تدریج به تضعیف پیوند تاریخی میان مرجعیت و مقلدان بینجامد.

📎 پيوند به متن کامل این یادداشت در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/45645/


🆔 @dinonline

دین‌آنلاین با همکاری پژوهشکده اندیشه دینی معاصر و حمایت معاونت زنان و خانواده ریاست جمهوری برگزار می‌کند:


کارکردهای قاعده فقهی حرمت تنفیر از دین در فقه خانواده


با حضور تکتم آزاد

و میزبانی مریم حقی کورانی


زمان: پنجشنبه ۱۳ آذر


ساعت ۱۹


صفحه دین‌آنلاین در اینستاگرام
https://www.instagram.com/dinonline



🆔 @dinonline

🔻مناظره سلیمانی اردستانی و حامد کاشانی؛ جای خالی خوانش رسمی

✍محمدباقر حقانی‌فضل

✔️این روزها همه درباره مناظره حامد کاشانی و عبدالرحیم سلیمانی اردستانی حرف می‌زنند؛ بحثی که قرار بود علمی و تاریخی باشد، اما خیلی زود به دوقطبی احساسی تبدیل شد. اگر کمی عقب‌تر بایستیم، این مناظره فقط گفت‌وگویی دو نفره نبود؛ آینه‌ای بود از مسیری که فضای دینی و مذهبی ایران در چند دهه گذشته طی کرده است. من در این یادداشت قصد داوری مناظره را ندارم و تلاش می‌کنم آن را دستاویزی برای تحلیل فضای دینی ایران در این چند دهه قرار دهم.

📎 پیوند به متن کامل این یادداشت در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/45654/


🆔 @dinonline

🔻آناتومی یک انفجار رسانه‌ای
اعداد در مورد مناظره کاشانی و اردستانی چه می گویند؟

✍سید حسین سیدوکیلی(دانشجوی دکتری مدیریت رسانه)

✔️در عصری که همه از «مرگ تمرکز» و پادشاهیِ ویدیوهای ۱۵ ثانیه‌ای حرف می‌زنند، یک ویدیوی ۳ ساعته با دکور ساده و دوربین ثابت، یوتیوب فارسی را تکان می‌دهد.

بیایید از کلیشه‌ی «کی برد؟» عبور کنیم و به زبانِ اعداد گوش دهیم؛ اعدادی که داستان جالب تری را روایت می‌کنند.

۱. شورش علیه استانداردها (نرخ لایک) 📊
طبق رصد ما، این ویدیو با عبور از مرز ۷۸۰,۰۰۰ بازدید، قوانین «اقتصاد توجه» را به چالش کشید.
در یوتیوب، به‌طور استاندارد از هر ۱۰۰۰ بازدیدکننده، حدود ۴۰ نفر دکمه لایک را می‌زنند (۴٪).

اما در این ویدیو؟ این عدد به زیر ۱٪ سقوط کرده است! (حدود ۷۵۰۰ لایک).

مخاطب انگار فراموش کرده تشویق کند؛ او برای کار دیگری آمده است.

۲. ظهورِ ارتش‌های سایبری خودجوش (نرخ کامنت) 💬

وقتی به آمار کامنت‌ها نگاه می‌کنیم، راز ماجرا فاش می‌شود. استاندارد جهانی کامنت حدود ۰.۵٪ است، اما اینجا با نرخ حیرت‌انگیز ۲.۳٪ مواجهیم (بیش از ۱۸,۰۰۰ کامنت)؛ یعنی ۴.۶ برابر بیشتر از حالت عادی!
این شکاف عمیق بین «لایکِ پایین» و «کامنتِ بالا» یک پیام روشن دارد:

ما با یک محتوای «ایدئولوژیک» و «قطبی ساز» طرف هستیم.بخش کامنت‌ها دیگر محل «نظرسنجی» نیست؛ تبدیل به سنگر شده است. مخاطب این ویدیو، «بیننده» نیست؛ یک سرباز است که آمده تا با کامنت گذاشتن، از هویت و باورِ زخمی‌شده‌اش دفاع کند.

۳. پارادوکسِ زمان؛ افسانه‌ی «مرگ تمرکز» ⏱
طول ویدیو ۳ ساعت و ۷ دقیقه است. در دنیای تیک‌تاک و ریلز، انتشار چنین محتوایی یعنی «خودکشی رسانه‌ای».
اما تحلیل رفتار کاربران نشان می‌دهد که «نرخ نگهداشت» (Retention Rate) در این ویدیو از الگوهای معمول تبعیت نمی‌کند.

ارجاعات متعدد در کامنت‌ها به دقایق پایانی و بحث‌های فنی، نشان می‌دهد که ما با پدیده‌ی «تماشای عمیق» روبه‌رو هستیم.

مخاطب ایرانی ثابت کرد که اگر محتوا بتواند «تضاد» (Conflict) ایجاد کند، نه‌تنها ۱۵ ثانیه، بلکه ۱۸۰ دقیقه هم پای آن می‌نشیند. او حوصله دارد، به شرطی که احساس کند در حال تماشای یک نبرد واقعی است، نه یک نمایش.

💡 این مناظره ثابت کرد که:
۱. دوران محتوای طولانی نمرده است؛ سوختِ آن «تضاد» است.
۲. اگر روی گسل‌های هویتی مخاطب دست بگذارید، آن‌ها خودشان به «رسانه» شما تبدیل می‌شوند.
۳.انتشارات دانشگاه آکسفورد اصطلاح «Rage bait» را به‌عنوان کلمه سال ٢٠٢۵ معرفی کرد؛ محتوایی که عمداً برای تحریک خشم کاربران طراحی می‌شود!!!


🆔 @dinonline

💢 نظم نمادین در معرض خطر: 
چرا حمله به «ناموس» آخرین خط دفاعی علیه پرسش‌های تاریخی است؟

✍️ پردیس بیدار

✔️ بحران قهرمانی و قانون پدر

نقد تاریخی مطرح‌شده، مبنی بر زیر سؤال بردن چگونگی عدم دفاع حضرت علی از همسرش در برابر نامحرمان (او نظاره‌گر این حادثه بود، کمکی نکرد، و درنتیجه همسرش، فاطمه، به شهادت رسید)، صرفاً یک مناقشه تاریخی نیست؛ بلکه یک چالش ریشه‌ای در برابر تعریف «قهرمانی پدرسالارانه» و «مردانگی مشروع» در نظام اعتقادی شیعی است.

منتقد با طرح این پرسش که «چگونه علی، به‌عنوان تجسم قدرت و مردانگی مطلق، در این لحظه حساس از اجرای قانون پدر (Law of the Father) مبنی بر محافظت از حریم زن بازماند؟»، روایت رسمی را با تعریف خود از شرافت مردانه ناسازگار می‌یابد. این نقد، شکافی در مفهوم "حفاظت از ناموس" ایجاد می‌کند که ستون اصلی مشروعیت مردانه است.

وقتی قهرمانی مردانه زیر سؤال می‌رود، ساختار قدرت برای بقای خود، مسئله را از حوزه فکری (نقد) به حوزه بیولوژیک (تبار) منتقل می‌کند. سلیمانی اردستانی با نقد خود به‌طور نمادین، «شکست در دفاع از ناموس» (نقض قانون پدرسالار) را مطرح می‌کند. مخالفان برای جلوگیری از فروپاشی ساختار قدرت و مشروعیت‌بخشی به قهرمانی علی، باید این شکست را انکار کنند. بنابراین با پرتاب قوی‌ترین سلاح پدرسالارانه، یعنی فحش «حرامزاده» (زنازاده)، پاسخ می‌دهند. این ترفند دفاعی، تمرکز را از «مغز و ایده» منتقد به «ریشه و نسب» او انتقال می‌دهد تا از پاسخگویی فکری فرار کند.  با اتهام «حرامزادگی» به منتقد، او به حوزه نامشروعی مطلق پرتاب می‌شود تا پیام او فاقد هرگونه اعتبار نمادین شود. پیام اصلی مخالفان این است: «نقد تو درباره شرافت ما، نامشروع است، زیرا تو خود از تبار نامشروعی.»

از منظر روانکاوی، به‌ویژه در تئوری لکان، این مواجهه نشان‌دهنده یک عمل خشونت‌آمیز برای اخراج منتقد از حوزه قانون و زبان است. فحش «حرامزاده»، مستقیماً به «نام پدر» حمله می‌کند و فرد را فاقد پیوند مشروع با قانون نمادین می‌داند. این فحش‌ها فرد را به یک وضعیت پیشا-اودیپی و پیشا-زبانی (در رحم مادر) برمی‌گردانند، اما به‌شکلی منفی. معنای نهفته آن این است که منتقد نه تنها فاقد پدر مشروع است، بلکه توسط یک مادر آلوده به دنیا آمده است. این ساده‌ترین و شدیدترین راه برای نفی کامل وجود و سخن فرد است، با این پیام: «مشکل از سخن تو نیست، مشکل از خود تو و ریشه تولیدی توست.»


✔️ پیامدهای جنسیتی و اجتماعی این واقعه: حفظ سلسله مراتب

فارغ از فرد هدف، شیوع این فحش‌ها پیام‌های مخربی را در سطح گسترده منتشر می‌کند که ساختارهای پدرسالار را تحکیم می‌بخشد:

💬 تنزل مرد از طریق زن:
زبان فحاشی جنسی، یک سلسله مراتب جنسیتی را به کار می‌گیرد. برای تحقیر یک مرد (که باید در بالای هرم اقتدار باشد)، او را به‌طور نمادین به سطح پایین‌تر (سطح زن) پرتاب می‌کنند. با این کار، پیام داده می‌شود که او دیگر یک «مرد کامل» نیست، زیرا نتوانسته است بر قلمرو خود مسلط باشد.

💬 الزام زنان به سکوت و انقیاد:
فحش ناموسی، قوی‌ترین ابزار ترساندن و وادار کردن زنان به سکوت است. این زبان به زنان پیام می‌دهد که هرگونه انحراف از هنجارهای جنسی مدنظر ما، کل شرافت خانوادگی را به خطر می‌اندازد و جریمه آن می‌تواند خشونت فیزیکی یا سلب مشروعیت اجتماعی باشد. این فحش‌ها ثابت می‌کنند که زن، صرفاً ابزاری برای جنگ و اثبات شرافت مردان است و هرگز یک سوژه مستقل و دارای ارزش ذاتی نیست.

💬حفظ مرزهای شکننده مردانگی:
این فحش‌ها به مردان هشدار می‌دهند که «مردانگی» یک هویت شکننده است که تنها با تسلط و کنترل بر زنان حفظ می‌شود. هر مردی که نتواند کنترل کند، در معرض خطر تبدیل شدن به «بی‌ناموس» است.

💬عادی‌سازی خشونت:
وقتی قوی‌ترین ابراز خشم در جامعه، خشونت جنسیتی علیه مادر و خواهر باشد، این زبان، خشونت جنسیتی را در سطح ناخودآگاه عادی‌سازی می‌کند و راه را برای عمل باز می‌کند.

خلاصه آنکه وقتی مردانگی و نظم نمادین در معرض خطر باشد، حمله به «ناموس» آخرین خط دفاعی علیه پرسش‌های تاریخی خواهد شد.

🆔 @dinonline

🔻 زن مسلمان در سه راهی سنت، فمینیسم و استعمار

ارائه: سعیده میرصدری

🆔 @dinonline

🔻درنگی در چند روایت فاطمی

✍امید پیشگر


✔️نوشته پیش‌رو، نخست گذری کوتاه بر زندگی حضرت فاطمه(س) – از ولادت تا شهادت – دارد. سپس سراغ چند روایت و خبر می‌رود و در آنها درنگی می‌کند و در پایان، درباره مدفن پاک آن بانو سخنی دارد...
📎 پیوند به متن کامل این یادداشت در سایت دین‌آنلاین

🆔 @dinonline

.
🔰پنجمین مدرسه فصلی آکادمی طومار اندیشه

🌐الهیات سیاسی: از مبانی نظری تا زمینهٔ ایرانی | پاییز ۱۴۰۴

💠دبیر علمی: شروین مقیمی

▫️آخرین مهلت ثبت‌نام: ۲۵ آذر ۱۴۰۴

👤۵ استاد | ۸ ارائه | فقط آنلاین
⏰پنجشنبه و جمعه | ۲۷ و ۲۸ آذر ۱۴۰۴
📃با گواهی طومار اندیشه

1️⃣و2️⃣الهیات سیاسی: مبانی، تاریخچه و تحولات آن تا دورهٔ معاصر
👤زانیار ابراهیمی
پنجشنبه ۲۷ آذر | ساعت ۱۱ تا ۱۲:۳۰
و ساعت ۱۳ تا ۱۵

3️⃣مسألهٔ الهیاتی - سیاسی: جدال قدما و مدرن‌ها
👤یاشار جیرانی
پنجشنبه ۷ آذر | ساعت ۱۶ تا ۱۸

4️⃣و5️⃣الهیات سیاسی و مطالعات اسلامی - ایرانی
👤 احمد بستانی
پنجشنبه ۲۷ آذر | ساعت ۱۸:۳۰ تا ۲۰
و ساعت ۲۰:۱۵ تا ۲۱:۴۵

6️⃣الهیات سیاسی و مسئله‌ی قانون
👤مسعود سینائیان
جمعه ۲۸ آذر | ساعت ۱۳ تا ۱۴:۳۰

7️⃣رساله‌های الهیاتی - سیاسی در صدر دوران مدرن
👤شروین مقیمی
جمعه ۲۸ آذر | ساعت ۱۵ تا ۱۶:۳۰

8️⃣بنیادهای الهیاتی - سیاسی در جنبش مشروطیت ایران
👤شروین مقیمی
جمعه ۲۸ آذر | ساعت ۱۷ تا ۱۸:۳۰

ثبت‌نام از راه تلگرام و ایمیل:
@toumareandisheh
Toumareandisheh@gmail.com

📝 اطلاعات کامل و فرم ثبت‌نام را در سایت بخوانید.

🆔 سایت | تلگرام | اینستاگرام