КЎЗИ КЎР АВЛИЁ
Йўқсил шайхлардан бири кўзи ожиз пирнинг уйида “Қуръон” турганини кўрди. Ўзича: “Бу ерда “Қуръон”нинг нима кераги бор. Бу одам кўр бўлса”, деди. Шу ўй оромини ўғирлади. “Бу ерда шу кўрдан бошқа ҳеч ким йўқ, бу қандай синоат? Яхшиси ҳеч нарса сўрамай, сабр қилай, сабр билан ниятимга етай”, деди. Тун ярмида “Қуръон” ўқиётган овозни эшитди. Ўрнидан сакраб турди-ю шу ажиб манзарани кўрди: кўр пир “Қуръон” ўқиётган еди! Тўғри ўқиётган эди. Сабрсизланган шайх беихтиёр савол берди: “Кўзинг кўр бўлгани ҳолда бу сатрларни қандай ўқияпсан, ҳайратдаман, тўғриси?”.
Кўр деди:
“Эй таннинг илмсизлигидан халос бўлган, буни Aллох қила олмайдими? Нега ҳайрон бўласан? Мен Aллоҳга: “Эй мададкорим бўлган Aллоҳ, эй мадад сўралгувчи Тангрим, одам жонига қандай боғланган бўлса, мен “Қуръон” ўқишга шундай иштиёқмандман. Aммо ҳофиз эмасман. Ё Раббий, “Қуръон” ўқиган пайтимда кўзларимга нур бер. Менинг кўзларимни оч, “Қуръон”ни қўлимга олиб ўқий”, деб дуо қилдим. Aллоҳдан: “Эй “Қуръон” ихлосманди, эй ҳар дардда бизга юзланган, биздан умид узмаган киши, қачон “Қуръон” ўқишни истасанг, уни қўлга олсанг, шу лаҳзада кўзларингнинг нурини қайтиб бераман, эй буюк фитратли киши”, деган нидо келди. Ҳар нарсани билгувчи, ҳеч бир ишдан ғофил бўлмаган у улуғ подшоҳ, у ягона Aллоҳ тун чироғи янглиғ кўзларимга нур эҳсон қилмоқда”.
Мавлоно Жалолиддин Румий. “Қалб кўзингни оч” китобидан.
Йўқсил шайхлардан бири кўзи ожиз пирнинг уйида “Қуръон” турганини кўрди. Ўзича: “Бу ерда “Қуръон”нинг нима кераги бор. Бу одам кўр бўлса”, деди. Шу ўй оромини ўғирлади. “Бу ерда шу кўрдан бошқа ҳеч ким йўқ, бу қандай синоат? Яхшиси ҳеч нарса сўрамай, сабр қилай, сабр билан ниятимга етай”, деди. Тун ярмида “Қуръон” ўқиётган овозни эшитди. Ўрнидан сакраб турди-ю шу ажиб манзарани кўрди: кўр пир “Қуръон” ўқиётган еди! Тўғри ўқиётган эди. Сабрсизланган шайх беихтиёр савол берди: “Кўзинг кўр бўлгани ҳолда бу сатрларни қандай ўқияпсан, ҳайратдаман, тўғриси?”.
Кўр деди:
“Эй таннинг илмсизлигидан халос бўлган, буни Aллох қила олмайдими? Нега ҳайрон бўласан? Мен Aллоҳга: “Эй мададкорим бўлган Aллоҳ, эй мадад сўралгувчи Тангрим, одам жонига қандай боғланган бўлса, мен “Қуръон” ўқишга шундай иштиёқмандман. Aммо ҳофиз эмасман. Ё Раббий, “Қуръон” ўқиган пайтимда кўзларимга нур бер. Менинг кўзларимни оч, “Қуръон”ни қўлимга олиб ўқий”, деб дуо қилдим. Aллоҳдан: “Эй “Қуръон” ихлосманди, эй ҳар дардда бизга юзланган, биздан умид узмаган киши, қачон “Қуръон” ўқишни истасанг, уни қўлга олсанг, шу лаҳзада кўзларингнинг нурини қайтиб бераман, эй буюк фитратли киши”, деган нидо келди. Ҳар нарсани билгувчи, ҳеч бир ишдан ғофил бўлмаган у улуғ подшоҳ, у ягона Aллоҳ тун чироғи янглиғ кўзларимга нур эҳсон қилмоқда”.
Мавлоно Жалолиддин Румий. “Қалб кўзингни оч” китобидан.
Forwarded from Fitrat.uz
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#Видео
Пискент туманида хайрия ташкил қилинди
@fitratuz | fitrat.uz
Ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларимиз:
👉Facebook
👉Youtube
👉Telegram
Яқинларингизга ҳам улашинг
https://t.me/joinchat/AAAAAEGj0hkBXGlopIDbXA
Пискент туманида хайрия ташкил қилинди
@fitratuz | fitrat.uz
Ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларимиз:
👉Youtube
👉Telegram
Яқинларингизга ҳам улашинг
https://t.me/joinchat/AAAAAEGj0hkBXGlopIDbXA
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Muhim fiqhiy masala: namozda ruku va boshqa nuqtalar haqida.
НАМОЗГА МАҲКАМ БЎЛАЙЛИК
Аллоҳ таоло Қуръонда намозга қатъий тарғиб этди. «Албатта намоз бузуқлик ва ёмонликдан тўсур». (“Анкабут” сураси, 45-оят)
Намоз мўминнинг меърожидир. Намоз иймоннинг қалъаси, юзнинг нури, Аллоҳга қурбат ҳосил қилишнинг энг яқин йўли. Мўмин учун берилган илоҳий ҳадядир.
Намозни тарк этиш мусулмон учун энг улкан мусибат. Намозни мусулмонлар ҳаётнинг энг муҳим амалларидан деб билиши керак. Чунки намоз мўминни гуноҳлардан қайтаради, ишларига барака, хайр ёғлишига сабаб бўлади, балолар қўриқлайдиган қалъага айланади.
Бугун барчамиз намозга ҳамма замонлардагидан кўра кўпроқ муҳтожмиз. Намозни тўкис адо қилмоқ учун бир қанча шартларни бажаришимиз шарт. Бу шартлар жисм ва қалбга тегишлидир. Жисм билан бажариладиган шартлар намоз аҳкомилридир. Намоз ҳукмларини мукаммал билишга мажбурмиз. Хусусан, намознинг фарзлари, вожиблари, суннатлари, шунингдек, намоз ичидаги ҳаром, макруҳ ва мубоҳ амаллар, асосийси, намозни бузадиган омилларни чуқур ва ишонган ҳолда ўзлаштириш ҳар биримиз учун кечиктириб бўлмайдиган вазифадир. Бу масалада биз ҳанафий мазҳаби уламоларининг йўлига эргашамиз. Диёримизда асосий қўлланма бўлиб келган “Мажмаъ ул-мақсуд”, “Маслак ул-муттақийн” китоблари, шунингдек, шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф қаламига мансуб “Ҳадис ва Ҳаёт” куллиётининг “Намоз” деб аталган 5-жилди, қолаверса, шу кунларда олимларимиз ёзаётган китоблар, интернетда Ўзбекистон Мусулмонлар идораси томонидан тақдим қилинаётган видеоқўлланмаларга мурожаат қилиш ўринлидир.
Намоз ўқиётганда қалбимизнинг тўғри бўлиши бениҳоя муҳим. Намоз ўқирканмиз, ихлосга эътиборли бўлишимиз керак. Намоз ўқиётган одамнинг хаёли ибодатда бўлиши мақсадга мувофиқ. Шайтон намозда турли хаёлларни бошлаб келади. Уларга эътибор бермай, фикру зикримизни ибодатнинг тўкис бўлишига қаратмоғимиз лозим. Чунки оламлар Роббиси қаршисида турибмиз. Ҳар бир рукнни тўла бажаришдан мурод Аллоҳга маҳбуб келишдир. Намозхон деган ном олиш учун масжидга қатнаш билан Аллоҳга мақбул банда бўла олмаймиз. Намоз ўқиб, хулқимиз ўзгармаса, ҳаётимиз тартибга тушмаса, қалбимизга хотиржамлик инмаса, демак, муаммо бизда. Намозни беэътибор адо этаётган бўламиз. Намозни хоҳламай, истамай ўқиётган бўламиз.
Намоз ўқираканмиз, биз ўз амалимиз, гуноҳларимиз ҳақида ўйлашимиз ўринли. Бошқаларнинг ибодатини таҳлил этиб, уларни танқид ва ғийбат этишдан сақланмоқ керак. Намоздан сўнг Аллоҳга юзланиб, астойдил дуо қилайлик. Дунё ва охират саодатини сўрайлик.
Бенамозлик офат, намозсиз умр ўтказмоқ умрни мазмунсиз совурмоқдир. Аллоҳ таоло намозларимизни хушуъ ва хузуъ билан доимо мукаммал адо этишмизни насиб этсин!
Абдул Ҳамид Маликов,
“Пискент” жоме масжиди имоми.
Аллоҳ таоло Қуръонда намозга қатъий тарғиб этди. «Албатта намоз бузуқлик ва ёмонликдан тўсур». (“Анкабут” сураси, 45-оят)
Намоз мўминнинг меърожидир. Намоз иймоннинг қалъаси, юзнинг нури, Аллоҳга қурбат ҳосил қилишнинг энг яқин йўли. Мўмин учун берилган илоҳий ҳадядир.
Намозни тарк этиш мусулмон учун энг улкан мусибат. Намозни мусулмонлар ҳаётнинг энг муҳим амалларидан деб билиши керак. Чунки намоз мўминни гуноҳлардан қайтаради, ишларига барака, хайр ёғлишига сабаб бўлади, балолар қўриқлайдиган қалъага айланади.
Бугун барчамиз намозга ҳамма замонлардагидан кўра кўпроқ муҳтожмиз. Намозни тўкис адо қилмоқ учун бир қанча шартларни бажаришимиз шарт. Бу шартлар жисм ва қалбга тегишлидир. Жисм билан бажариладиган шартлар намоз аҳкомилридир. Намоз ҳукмларини мукаммал билишга мажбурмиз. Хусусан, намознинг фарзлари, вожиблари, суннатлари, шунингдек, намоз ичидаги ҳаром, макруҳ ва мубоҳ амаллар, асосийси, намозни бузадиган омилларни чуқур ва ишонган ҳолда ўзлаштириш ҳар биримиз учун кечиктириб бўлмайдиган вазифадир. Бу масалада биз ҳанафий мазҳаби уламоларининг йўлига эргашамиз. Диёримизда асосий қўлланма бўлиб келган “Мажмаъ ул-мақсуд”, “Маслак ул-муттақийн” китоблари, шунингдек, шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф қаламига мансуб “Ҳадис ва Ҳаёт” куллиётининг “Намоз” деб аталган 5-жилди, қолаверса, шу кунларда олимларимиз ёзаётган китоблар, интернетда Ўзбекистон Мусулмонлар идораси томонидан тақдим қилинаётган видеоқўлланмаларга мурожаат қилиш ўринлидир.
Намоз ўқиётганда қалбимизнинг тўғри бўлиши бениҳоя муҳим. Намоз ўқирканмиз, ихлосга эътиборли бўлишимиз керак. Намоз ўқиётган одамнинг хаёли ибодатда бўлиши мақсадга мувофиқ. Шайтон намозда турли хаёлларни бошлаб келади. Уларга эътибор бермай, фикру зикримизни ибодатнинг тўкис бўлишига қаратмоғимиз лозим. Чунки оламлар Роббиси қаршисида турибмиз. Ҳар бир рукнни тўла бажаришдан мурод Аллоҳга маҳбуб келишдир. Намозхон деган ном олиш учун масжидга қатнаш билан Аллоҳга мақбул банда бўла олмаймиз. Намоз ўқиб, хулқимиз ўзгармаса, ҳаётимиз тартибга тушмаса, қалбимизга хотиржамлик инмаса, демак, муаммо бизда. Намозни беэътибор адо этаётган бўламиз. Намозни хоҳламай, истамай ўқиётган бўламиз.
Намоз ўқираканмиз, биз ўз амалимиз, гуноҳларимиз ҳақида ўйлашимиз ўринли. Бошқаларнинг ибодатини таҳлил этиб, уларни танқид ва ғийбат этишдан сақланмоқ керак. Намоздан сўнг Аллоҳга юзланиб, астойдил дуо қилайлик. Дунё ва охират саодатини сўрайлик.
Бенамозлик офат, намозсиз умр ўтказмоқ умрни мазмунсиз совурмоқдир. Аллоҳ таоло намозларимизни хушуъ ва хузуъ билан доимо мукаммал адо этишмизни насиб этсин!
Абдул Ҳамид Маликов,
“Пискент” жоме масжиди имоми.
ЧУМОЛИЛАР ЁЛҒОННИ КЕЧИРМАДИ
Бир киши ўзи гувоҳ бўлган ғаройиб ҳодисани шундай ҳикоя қилади:
“Бир чумолининг хурмо меваси бўлаги ёнига келганини кўрдим. Уни диққат билан кузатдим. Чумоли хурмо бўлагини тишлади, лекин ердан кўтаришга кучи етмади. Тортиб кўрди, аммо ўрнидан қўзғатолмади. Сўнг узоқ вақт ўтмай, ўзи билан бир гала чумолини бошлаб келди. У келганида хурмо бўлагини ердан кўтардим. Шунда чумоли ва унинг шериклари хурмо ўрни атрофида айланди. Аммо ҳеч нарса топа олишмагач, ортларига қайтишди. Мен хурмо бўлагини жойига қўйиб қўйдим. Чумоли яна ортига қайтди, уни ердан кўтаришга яна кучи етмади. Судрашга уринди, бўлмади. Тезда узоққа кетиб улгурмаган шерикларини яна бошлаб келди. Мен эса яна хурмони ердан кўтардим. Чумолилар ўтган галгидек атрофни айланиб, яна ортларига қуруқ қайтишди.
Хурмони жойига қўйдим. Ўша чумоли қайтиб, яна шерикларини олиб келди. Етиб келишганида эса хурмони қўлимга олдим. Улар айланиб, бу сафар ҳам ҳеч нарса топа олишмагач, ўша чумоли атрофида ҳалқа қуришди. Кутилмаганда унинг устига ёпирилиб, майда-майда қилиб ташлашди.
Мен эса ҳайратдан қотиб қолдим.
Қабиҳ ишим учун ўзимдан қаттиқ нафратландим…
Араб тилидан
Муслима Зоҳиджон қизи таржимаси
Бир киши ўзи гувоҳ бўлган ғаройиб ҳодисани шундай ҳикоя қилади:
“Бир чумолининг хурмо меваси бўлаги ёнига келганини кўрдим. Уни диққат билан кузатдим. Чумоли хурмо бўлагини тишлади, лекин ердан кўтаришга кучи етмади. Тортиб кўрди, аммо ўрнидан қўзғатолмади. Сўнг узоқ вақт ўтмай, ўзи билан бир гала чумолини бошлаб келди. У келганида хурмо бўлагини ердан кўтардим. Шунда чумоли ва унинг шериклари хурмо ўрни атрофида айланди. Аммо ҳеч нарса топа олишмагач, ортларига қайтишди. Мен хурмо бўлагини жойига қўйиб қўйдим. Чумоли яна ортига қайтди, уни ердан кўтаришга яна кучи етмади. Судрашга уринди, бўлмади. Тезда узоққа кетиб улгурмаган шерикларини яна бошлаб келди. Мен эса яна хурмони ердан кўтардим. Чумолилар ўтган галгидек атрофни айланиб, яна ортларига қуруқ қайтишди.
Хурмони жойига қўйдим. Ўша чумоли қайтиб, яна шерикларини олиб келди. Етиб келишганида эса хурмони қўлимга олдим. Улар айланиб, бу сафар ҳам ҳеч нарса топа олишмагач, ўша чумоли атрофида ҳалқа қуришди. Кутилмаганда унинг устига ёпирилиб, майда-майда қилиб ташлашди.
Мен эса ҳайратдан қотиб қолдим.
Қабиҳ ишим учун ўзимдан қаттиқ нафратландим…
Араб тилидан
Муслима Зоҳиджон қизи таржимаси
Forwarded from Fitrat.uz
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#Диний_савол_жавоб
Баъзи инсонлар домлага бориб, ўзини ўқитиб келади. Шу динимизда борми?
👉@fitratuz👈
Баъзи инсонлар домлага бориб, ўзини ўқитиб келади. Шу динимизда борми?
Muhammad Ayyub domla HOMIDOVДўстларингизга ҳам улашинг:
👉@fitratuz👈
КИБРГА БЕРИЛМАНГ
Бир киши олимлардан бирининг хузурига келиб: “Кўп йиллар илмий изланиш олиб бордим. Аниқ биламанки, ёзганларим тахсинга сазовор, яқинда бу ҳақда бир китоб хам ёздим. Шунинг учун мени дуо қилсангиз”, деди. Олим дуо қилишдан олдин кибр отига минган бу кишига қуйидаги саволлар билан мурожаат қилди:
- Умрингиз давомида бирор марта масжидни ёки ўзингиз яшайдиган махалла кўчасини супурганмисиз?
- Тақсир, саволингиз мени таажжубга солди, ахир мен олим бўлсам, нега энди масжидни ёки кўчани супуришим керак?!
- Унда бирор марта маййитни ювганмисиз ёки қабр қазиганмисиз?
Бу саволдан энсаси қотган киши:
Хазрат, тушунмадингиз, мен сизга ўзимни гўрков, ғассол ёки фаррош деб эмас, олимман деб таништирдим.
Шунда юзини илму ирфон мунаввар этган олим: “Иблис хам олимман дея даъво қилиб, кибр отига минган эди. Натижада, Аллохнинг даргохидан, жаннатидан қувилди. Мен сизга айтган ишлар энг хатарли иллат бўлган кибрни синдирувчи амаллардир. Сизнинг илмий ишингиз мақтовга лойиқ, албатта. Аммо илмингиз дунё ва охиратда самара бериши учун, аввало, кибру хавойингизни синдиришингиз зарур. Ана шунда Пайғамбаримиз (соллаллоху алайхи ва саллам)га меросхўр олимлардан бўласиз”, дея насихат қилдилар.
Бир киши олимлардан бирининг хузурига келиб: “Кўп йиллар илмий изланиш олиб бордим. Аниқ биламанки, ёзганларим тахсинга сазовор, яқинда бу ҳақда бир китоб хам ёздим. Шунинг учун мени дуо қилсангиз”, деди. Олим дуо қилишдан олдин кибр отига минган бу кишига қуйидаги саволлар билан мурожаат қилди:
- Умрингиз давомида бирор марта масжидни ёки ўзингиз яшайдиган махалла кўчасини супурганмисиз?
- Тақсир, саволингиз мени таажжубга солди, ахир мен олим бўлсам, нега энди масжидни ёки кўчани супуришим керак?!
- Унда бирор марта маййитни ювганмисиз ёки қабр қазиганмисиз?
Бу саволдан энсаси қотган киши:
Хазрат, тушунмадингиз, мен сизга ўзимни гўрков, ғассол ёки фаррош деб эмас, олимман деб таништирдим.
Шунда юзини илму ирфон мунаввар этган олим: “Иблис хам олимман дея даъво қилиб, кибр отига минган эди. Натижада, Аллохнинг даргохидан, жаннатидан қувилди. Мен сизга айтган ишлар энг хатарли иллат бўлган кибрни синдирувчи амаллардир. Сизнинг илмий ишингиз мақтовга лойиқ, албатта. Аммо илмингиз дунё ва охиратда самара бериши учун, аввало, кибру хавойингизни синдиришингиз зарур. Ана шунда Пайғамбаримиз (соллаллоху алайхи ва саллам)га меросхўр олимлардан бўласиз”, дея насихат қилдилар.
ИЙМОН СУСТЛИГИНИНГ АЛОМАТЛАРИ:
(1-қисм)
• Гуноҳларни қилаётганда заррача айбдорликни ҳис қилмаслик;
• Қалб қотиши ва Қуръонни ўқишга хоҳиш йўқлиги;
• Фарзларни бажаришга эриниш (масалан: намозга доимо кечга қолиш, қазога қолдириш);
• Суннатларга эътиборсизлик;
• Қуръоннинг сураларини, масалан: Аллоҳ бизни жазолаши ва мукофотлаши хақидаги жойларини эшитаётганда хеч қандай ҳиссиётнинг йўқлиги;
• Кайфиятни ўзгарувчанлиги: бекорчи нарсалардан сиқилиш, тез-тез жаҳл чиқиши ва безовталик;
• Аллоҳни зикри ва зикрларни ўқишда қийинчилик сезиш;
• Шариатга зид амаллар қилинганида ички норозиликнинг йўқлиги;
• Жамиятда қандайдир даражага эга бўлиш ва бой-бадавлат булишни исташ.
(1-қисм)
• Гуноҳларни қилаётганда заррача айбдорликни ҳис қилмаслик;
• Қалб қотиши ва Қуръонни ўқишга хоҳиш йўқлиги;
• Фарзларни бажаришга эриниш (масалан: намозга доимо кечга қолиш, қазога қолдириш);
• Суннатларга эътиборсизлик;
• Қуръоннинг сураларини, масалан: Аллоҳ бизни жазолаши ва мукофотлаши хақидаги жойларини эшитаётганда хеч қандай ҳиссиётнинг йўқлиги;
• Кайфиятни ўзгарувчанлиги: бекорчи нарсалардан сиқилиш, тез-тез жаҳл чиқиши ва безовталик;
• Аллоҳни зикри ва зикрларни ўқишда қийинчилик сезиш;
• Шариатга зид амаллар қилинганида ички норозиликнинг йўқлиги;
• Жамиятда қандайдир даражага эга бўлиш ва бой-бадавлат булишни исташ.
СУТРА ҲАҚИДА
Абу Жуҳайм розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Агар намозхоннинг олдидан ўтувчи киши ўзига нима (гуноҳ) бўлишини билганида эди, (намозхоннинг) олдидан ўтишдан кўра қирқ (йил, ой, кун) тўхтаб туриш унинг учун яхшироқ бўлар эди», дедилар».
Абу Назр (ҳадисни Бусрдан ривоят қилган ровий:) «Қирқ кун» дедими, ёки «ой», ё «йил»ми, билолмадим», деган».
Бешовлари ривоят қилишган.
Аммо ундан бошқа жойда саждагоҳига назар солиб ўқиётган намозхоннинг кўзи етадиган жойдан ўтган гуноҳкор бўлади.
Бу ҳолатда кўзи етадиган жой сажда қиладиган жой бўлади. Буни кўпчилик уламолар таъкидлаганлар.
Агар намозхон дўкон устида ўқиётган бўлса ва олдидан ўтаётган одамнинг аъзоси аъзоларига тенглашса, ўтувчи гуноҳкор бўлади.
Бундаги «дўкон»дан мурод, қадимда савдогарлар растада ўзлари ўтириб, атрофига савдо молини ёйиб қўядиган сўри – каравотлардир. Уларнинг баландлиги ҳар хил бўлган. Агар дўкон соҳиби каравотнинг устида намоз ўқиётган бўлса-ю, унинг олдидан ўтувчининг бўйи дўкондан паст бўлса, ўтувчи гуноҳкор бўлмайди, акс ҳолда гуноҳкор бўлади.
Буларнинг ҳаммаси намозхоннинг икки қошидан бирининг тўғрисига санчиб қўйилган бир аршин узунлигидаги ва бармоқ йўғонлигидаги сутраси бўлмаган ҳолатдадир.
«Сутра» деганда намозхоннинг олдидан бирор нарса ўтмаслиги учун қўйилган тўсиқ тушунилади.
«Сутра»ни ҳанафий ва моликий мазҳаблари мандуб, шофеъий ва ҳанбалий мазҳаблари мустаҳаб, деганлар.
Девор, устун, найза, асо, бошқа бирор нарса сутра бўлиши мумкин. Ҳеч нарса топилмаса, битта чизиқ чизиб қўйилса ҳам бўлади. Мақсад, намозхоннинг олдидан бирор нарса ўтиб, кўнглини бузмасин, хусусан, шайтон васваса қилмасин.
"Кифоя" китобидан
Абу Жуҳайм розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Агар намозхоннинг олдидан ўтувчи киши ўзига нима (гуноҳ) бўлишини билганида эди, (намозхоннинг) олдидан ўтишдан кўра қирқ (йил, ой, кун) тўхтаб туриш унинг учун яхшироқ бўлар эди», дедилар».
Абу Назр (ҳадисни Бусрдан ривоят қилган ровий:) «Қирқ кун» дедими, ёки «ой», ё «йил»ми, билолмадим», деган».
Бешовлари ривоят қилишган.
Аммо ундан бошқа жойда саждагоҳига назар солиб ўқиётган намозхоннинг кўзи етадиган жойдан ўтган гуноҳкор бўлади.
Бу ҳолатда кўзи етадиган жой сажда қиладиган жой бўлади. Буни кўпчилик уламолар таъкидлаганлар.
Агар намозхон дўкон устида ўқиётган бўлса ва олдидан ўтаётган одамнинг аъзоси аъзоларига тенглашса, ўтувчи гуноҳкор бўлади.
Бундаги «дўкон»дан мурод, қадимда савдогарлар растада ўзлари ўтириб, атрофига савдо молини ёйиб қўядиган сўри – каравотлардир. Уларнинг баландлиги ҳар хил бўлган. Агар дўкон соҳиби каравотнинг устида намоз ўқиётган бўлса-ю, унинг олдидан ўтувчининг бўйи дўкондан паст бўлса, ўтувчи гуноҳкор бўлмайди, акс ҳолда гуноҳкор бўлади.
Буларнинг ҳаммаси намозхоннинг икки қошидан бирининг тўғрисига санчиб қўйилган бир аршин узунлигидаги ва бармоқ йўғонлигидаги сутраси бўлмаган ҳолатдадир.
«Сутра» деганда намозхоннинг олдидан бирор нарса ўтмаслиги учун қўйилган тўсиқ тушунилади.
«Сутра»ни ҳанафий ва моликий мазҳаблари мандуб, шофеъий ва ҳанбалий мазҳаблари мустаҳаб, деганлар.
Девор, устун, найза, асо, бошқа бирор нарса сутра бўлиши мумкин. Ҳеч нарса топилмаса, битта чизиқ чизиб қўйилса ҳам бўлади. Мақсад, намозхоннинг олдидан бирор нарса ўтиб, кўнглини бузмасин, хусусан, шайтон васваса қилмасин.
"Кифоя" китобидан
СУТРА ҲАҚИДА
(Давоми)
Толҳа розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Қачонки бирингиз олдига эгар суянчиғичалик нарсани қўйса, унинг ортидан ким ўтганига эътибор бермасдан намозни ўқийверсин», дедилар».
Муслим, Абу Довуд ва Термизий ривоят қилишган.
Миқдод ибн Асвад розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг бир шохга ёки устунга, ёхуд дарахтга қараб намоз ўқиётганларини кўрсам, албатта, ўша нарсани ўнг ёки чап қошларининг тўғрисига олиб ўқиётганларини кўрдим. У нарсага тўппа-тўғри турмас эдилар».
Абу Довуд ва Аҳмад ривоят қилишган.
Имомнинг сутраси кифоя қилади.
Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга калта найза санчиб бериларди ва у зот ўшанга қараб намоз ўқир эдилар».
Бешовларидан фақат Термизий ривоят қилмаган.
Саҳобалардан бири «ҳарба» ёки «аназа» деб аталадиган калта найзани кўтариб юрар эди. Очиқ жойларда намоз ўқиладиган бўлса, уни Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг тўғриларига санчиб қўйиларди. Ўша найза тўсиқ вазифасини ўтар эди. Имомнинг тўсиғи қавмга ҳам тўсиқ ҳисобланарди.
Ўтиш эҳтимоли ва йўл бўлмаганда уни тарк этиш жоиздир.
Намозхоннинг олдидан бирор нарсанинг ўтиш эҳтимоли бўлмаса, намоз ўқилаётган жой йўл бўлмаса, сутра қўймай намоз ўқиса ҳам бўлади.
Фазл ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади:
«Сайҳонликда турганимизда ҳузуримизга Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам келдилар. Аббос у зот билан бирга эди. Бас, у зот саҳрода намоз ўқидилар. Олдиларида сутра йўқ эди. Бизнинг урғочи эшагимиз ва бир ит олдиларида ўралашиб юрарди. У зот эътибор қилмадилар».
Имом Абу Довуд ривоят қилган.
Агар сутра бўлмаса ёки ўтувчи намозхон билан сутрасининг орасидан ўтса, (намозхон уни) тасбеҳ ёки ишора билан қайтаради.
Абу Довуд, Молик ва Дора Қутнийнинг ривоятида:
«Намозни ҳеч нарса кесмайди. Қудратингиз етгунча қайтаринг. Бас, у шайтондан бошқа нарса эмасдир», дейилган.
Яъни бу «Намоз ўқиётганингизда олдингиздан ўтувчини қудратингиз етганича қайтаринг, у шайтондан бошқа нарса эмасдир», деганларидир. Бу қайтариш намозхоннинг «Субҳаналлоҳ!» деб тасбеҳ айтиши ёки ишора қилиши билан бўлади. Аёл кишилар эса ўнг қўлини чап қўлига уриб, овоз чиқариш ила қайтарадилар. ("Кифоя" китобидан).
(Давоми)
Толҳа розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Қачонки бирингиз олдига эгар суянчиғичалик нарсани қўйса, унинг ортидан ким ўтганига эътибор бермасдан намозни ўқийверсин», дедилар».
Муслим, Абу Довуд ва Термизий ривоят қилишган.
Миқдод ибн Асвад розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг бир шохга ёки устунга, ёхуд дарахтга қараб намоз ўқиётганларини кўрсам, албатта, ўша нарсани ўнг ёки чап қошларининг тўғрисига олиб ўқиётганларини кўрдим. У нарсага тўппа-тўғри турмас эдилар».
Абу Довуд ва Аҳмад ривоят қилишган.
Имомнинг сутраси кифоя қилади.
Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга калта найза санчиб бериларди ва у зот ўшанга қараб намоз ўқир эдилар».
Бешовларидан фақат Термизий ривоят қилмаган.
Саҳобалардан бири «ҳарба» ёки «аназа» деб аталадиган калта найзани кўтариб юрар эди. Очиқ жойларда намоз ўқиладиган бўлса, уни Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг тўғриларига санчиб қўйиларди. Ўша найза тўсиқ вазифасини ўтар эди. Имомнинг тўсиғи қавмга ҳам тўсиқ ҳисобланарди.
Ўтиш эҳтимоли ва йўл бўлмаганда уни тарк этиш жоиздир.
Намозхоннинг олдидан бирор нарсанинг ўтиш эҳтимоли бўлмаса, намоз ўқилаётган жой йўл бўлмаса, сутра қўймай намоз ўқиса ҳам бўлади.
Фазл ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади:
«Сайҳонликда турганимизда ҳузуримизга Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам келдилар. Аббос у зот билан бирга эди. Бас, у зот саҳрода намоз ўқидилар. Олдиларида сутра йўқ эди. Бизнинг урғочи эшагимиз ва бир ит олдиларида ўралашиб юрарди. У зот эътибор қилмадилар».
Имом Абу Довуд ривоят қилган.
Агар сутра бўлмаса ёки ўтувчи намозхон билан сутрасининг орасидан ўтса, (намозхон уни) тасбеҳ ёки ишора билан қайтаради.
Абу Довуд, Молик ва Дора Қутнийнинг ривоятида:
«Намозни ҳеч нарса кесмайди. Қудратингиз етгунча қайтаринг. Бас, у шайтондан бошқа нарса эмасдир», дейилган.
Яъни бу «Намоз ўқиётганингизда олдингиздан ўтувчини қудратингиз етганича қайтаринг, у шайтондан бошқа нарса эмасдир», деганларидир. Бу қайтариш намозхоннинг «Субҳаналлоҳ!» деб тасбеҳ айтиши ёки ишора қилиши билан бўлади. Аёл кишилар эса ўнг қўлини чап қўлига уриб, овоз чиқариш ила қайтарадилар. ("Кифоя" китобидан).
Forwarded from Azon Global | Tezkor
Намоз ўқисагу, хулқимиз ёмон бўлса...
Намоз мўминнинг меърожидир. Намоз иймоннинг қалъаси, юзнинг нури, Аллоҳга қурбат ҳосил қилишнинг энг яқин йўли. Мўмин учун берилган илоҳий ҳадядир...
Батафсил: https://azon.uz/content/views/36215
Ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларимиз:
Telegram | Facebook | Instagram | Youtube
Телеграм каналимизга аъзо бўлинг: 👇👇👇
https://t.me/joinchat/AAAAAER1go61S5CTyWoStQ
Намоз мўминнинг меърожидир. Намоз иймоннинг қалъаси, юзнинг нури, Аллоҳга қурбат ҳосил қилишнинг энг яқин йўли. Мўмин учун берилган илоҳий ҳадядир...
Батафсил: https://azon.uz/content/views/36215
Ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларимиз:
Telegram | Facebook | Instagram | Youtube
Телеграм каналимизга аъзо бўлинг: 👇👇👇
https://t.me/joinchat/AAAAAER1go61S5CTyWoStQ
🍃🌸🍃
ИСТИҒФОР БАРАКАСИ
(Ибратли ҳикоя)
Бир муслима аёл шундай ҳикоя қилади: “Ёнингда яхши дўстинг бўлишидан, сени яхшиликларга йўллаб туришидан улканроқ саодат бўлмаса керак! Зеро, бундай дўст Аллоҳ таолонинг энг гўзал ҳадясидир.
Шукр, менинг ҳам яхши кунимда йўлдош, ёмон кунимда дарддош бўладиган дўстларим бор! Улар бераётган энг гўзал совға – борликлари, эзгуликка бошлайдиган насиҳатларидир. Кўнглимга ҳаловат, касб-коримга барака киришига сабаб бўлган маслаҳатни ҳам улардан бири берди: “Ғам-ташвишдан қутулишни, ризқингиз кенгайишини, фарзандларингиз кўпайишини, қалб хотиржамлигини истасангиз, истиғфор айтинг!”
Бошида “Астағфируллоҳ” калимасини айтиш турли гап-сўзларга осонгина букиладиган тилимга оғир келди: тез-тез истиғфордан тўхтар, дил эса уни тасдиқлашга унчалик ҳам шошмасди. Уларни бунга одатлантиришга уринавердим. Неча марта тилимни саркашлик устида “қўлга туширдим”. Бироқ қийинчилик билан бўлса ҳам, бу иккисини бир пайтда истиғфор айттиришга эришдим. Кейин эса ояти карима тасдиғини кўра бошладим: “Кейин мен: “Парвардигорингиздан мағфират сўранг. Албатта У ўта мағфиратли Зотдир. (Шунда) У Зот устингизга осмондан ёмғир қуйдиради, сизларга мол-дунё, бола-чақа билан мадад беради, сизларга боғу бўстонлар, оқар дарёлар (ато) қилади”, дедим” (“Нуҳ” сураси, 10-12-оятлар).
Бу оятни инкор этмаймиз, ундаги ҳар бир сўз ҳақ эканига шубҳа қилмаймиз. Бироқ Иброҳим алайҳиссалом айтганларидек, қалбимиз қаноат ҳосил қилиши учун унинг тасдиғини ҳаётимизда кўришни хоҳлаймиз. Бинобарин, Халилуллоҳ алайҳиссалом – Аллоҳ таолонинг қайта тирилтиришига шубҳа қилмаганлари ҳолда – бу иш қандай бўлишини кўрсатишни сўрагандилар (Қаранг: “Бақара” сураси, 260-оят).
Иброҳим алайҳиссалом Аллоҳнинг қудрати чексиз эканига, ўликларни тирилтириш Унинг учун қийин эмаслигига ишончи комил бўлатуриб, мазкур саволни беришига боис – жавобини бошқалар ҳам эшитиб баҳраманд бўлишлари эди. Шунингдек, эшитиш билан ҳосил қилинган билимга мушоҳада (кўриш) ҳам қўшилса, инсон қалбидаги таскин, барқарорлик зиёда бўлади. Истиғфор айтиб, унинг тасдиғини кўрарканман, менинг ҳам кўнглимда хотиржамлик ортиб борди, олдин ҳеч тугамасдек туюлган ташвишлар унчалик қўрқитмай қўйди, рўзғоримга барака кирди, ризқ эшиклари кенг очилди.
Шу даражадаки, дугонам иккимиз 72 минг марта истиғфор айтганимиздан кейин моддий неъмат келишига кўникиб қолдим. Навбатдагисини тугатгач, дуо қилдик. Кейин ҳазил аралаш: “Ҳар гал дуодан кейин “кирим” бўларди. Бугун эса маош оладиган кун эмас, мукофот олишга ҳам баҳона йўқ. Энди нима бўларкин?” дедик бир-биримизга. Чунки ҳар гал тасдиғини кўраётганимиз илоҳий ваъданинг бу гал ҳам амалга ошишига имонимиз комил, Аллоҳ таоло натижани гўзал тарзда кўрсатишига маҳтал эдик. Дуодан кейин ярим соат ўтар-ўтмас бир устозимиз йўқладилар, байрамга бир неча кун бор бўлишига қарамай иккимизга “ҳайитлик” улашдилар...
Шугина эмас. Дилда ёруғ умид бор – карами кенг Зот “истиғфор”ларимизни қабул қилиб, билиб-билмай қилган гуноҳларимизни кечириши умиди. Ўзи бу борада ҳам ноумид қилмагай, иншааллоҳ ”.
ИСТИҒФОР БАРАКАСИ
(Ибратли ҳикоя)
Бир муслима аёл шундай ҳикоя қилади: “Ёнингда яхши дўстинг бўлишидан, сени яхшиликларга йўллаб туришидан улканроқ саодат бўлмаса керак! Зеро, бундай дўст Аллоҳ таолонинг энг гўзал ҳадясидир.
Шукр, менинг ҳам яхши кунимда йўлдош, ёмон кунимда дарддош бўладиган дўстларим бор! Улар бераётган энг гўзал совға – борликлари, эзгуликка бошлайдиган насиҳатларидир. Кўнглимга ҳаловат, касб-коримга барака киришига сабаб бўлган маслаҳатни ҳам улардан бири берди: “Ғам-ташвишдан қутулишни, ризқингиз кенгайишини, фарзандларингиз кўпайишини, қалб хотиржамлигини истасангиз, истиғфор айтинг!”
Бошида “Астағфируллоҳ” калимасини айтиш турли гап-сўзларга осонгина букиладиган тилимга оғир келди: тез-тез истиғфордан тўхтар, дил эса уни тасдиқлашга унчалик ҳам шошмасди. Уларни бунга одатлантиришга уринавердим. Неча марта тилимни саркашлик устида “қўлга туширдим”. Бироқ қийинчилик билан бўлса ҳам, бу иккисини бир пайтда истиғфор айттиришга эришдим. Кейин эса ояти карима тасдиғини кўра бошладим: “Кейин мен: “Парвардигорингиздан мағфират сўранг. Албатта У ўта мағфиратли Зотдир. (Шунда) У Зот устингизга осмондан ёмғир қуйдиради, сизларга мол-дунё, бола-чақа билан мадад беради, сизларга боғу бўстонлар, оқар дарёлар (ато) қилади”, дедим” (“Нуҳ” сураси, 10-12-оятлар).
Бу оятни инкор этмаймиз, ундаги ҳар бир сўз ҳақ эканига шубҳа қилмаймиз. Бироқ Иброҳим алайҳиссалом айтганларидек, қалбимиз қаноат ҳосил қилиши учун унинг тасдиғини ҳаётимизда кўришни хоҳлаймиз. Бинобарин, Халилуллоҳ алайҳиссалом – Аллоҳ таолонинг қайта тирилтиришига шубҳа қилмаганлари ҳолда – бу иш қандай бўлишини кўрсатишни сўрагандилар (Қаранг: “Бақара” сураси, 260-оят).
Иброҳим алайҳиссалом Аллоҳнинг қудрати чексиз эканига, ўликларни тирилтириш Унинг учун қийин эмаслигига ишончи комил бўлатуриб, мазкур саволни беришига боис – жавобини бошқалар ҳам эшитиб баҳраманд бўлишлари эди. Шунингдек, эшитиш билан ҳосил қилинган билимга мушоҳада (кўриш) ҳам қўшилса, инсон қалбидаги таскин, барқарорлик зиёда бўлади. Истиғфор айтиб, унинг тасдиғини кўрарканман, менинг ҳам кўнглимда хотиржамлик ортиб борди, олдин ҳеч тугамасдек туюлган ташвишлар унчалик қўрқитмай қўйди, рўзғоримга барака кирди, ризқ эшиклари кенг очилди.
Шу даражадаки, дугонам иккимиз 72 минг марта истиғфор айтганимиздан кейин моддий неъмат келишига кўникиб қолдим. Навбатдагисини тугатгач, дуо қилдик. Кейин ҳазил аралаш: “Ҳар гал дуодан кейин “кирим” бўларди. Бугун эса маош оладиган кун эмас, мукофот олишга ҳам баҳона йўқ. Энди нима бўларкин?” дедик бир-биримизга. Чунки ҳар гал тасдиғини кўраётганимиз илоҳий ваъданинг бу гал ҳам амалга ошишига имонимиз комил, Аллоҳ таоло натижани гўзал тарзда кўрсатишига маҳтал эдик. Дуодан кейин ярим соат ўтар-ўтмас бир устозимиз йўқладилар, байрамга бир неча кун бор бўлишига қарамай иккимизга “ҳайитлик” улашдилар...
Шугина эмас. Дилда ёруғ умид бор – карами кенг Зот “истиғфор”ларимизни қабул қилиб, билиб-билмай қилган гуноҳларимизни кечириши умиди. Ўзи бу борада ҳам ноумид қилмагай, иншааллоҳ ”.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Sajdaga oid fiqhiy masalalar.
ҚУРЪОННИНГ УЧДАН БИРИГА ТЕНГ СУРА
Ривоят қилинишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам кунларнинг бирида:
– (Бир жойга) йиғилинг. Сизларга Қуръоннинг учдан бирини ўқиб бераман, – дедилар.
Шунда йиғилган йиғилди. Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам Ихлос сурасини ўқидилар. Кейин (ҳужраларига) кириб кетдилар. Айрим одамлар бир-бирига:
– Мен бу хабар у зотга осмондан келган, деб биламан. Шунинг учун (ичкарига) кириб кетдилар, – дейишди.
Шундан сўнг Пайғамбар алайҳиссалом чиқиб:
– Мен сизларга Қуръоннинг учдан бирини ўқиб бераман, дедим-ку. Шуни билинглар, (Ихлос сураси) Қуръоннинг учдан бирига тенг, – дедилар.
Абу Дардо розияллоҳу анҳу ривоят қилади: Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам:
– Орангизда бирон киши кечаси Қуръоннинг учдан бирини ўқишга қодир эмасми? – дедилар.
Одамлар сўрашди:
– Қандай қилиб Қуръоннинг учдан бирини ўқий олади?
– Ихлос сураси Қуръоннинг учдан бирига тенг, – таъкидладилар у зот. Ихлос сурасини бир марта ўқиган одам Қуръоннинг ўн порасини ўқиш савобини олади. Бир пора – 10 вараққа (20 бетга) тенг.
Яна бир ҳадиси шарифда: “Аллоҳ Қуръонни уч қисмга бўлди. Ихлос сурасини унинг бир бўлаги қилди”, дейилган.
Абу Ғолибдан ривоят қилинади: Тонг отай деб қолганида, Ибн Умар менга қараб:
– Эй Абу Ғолиб! Намозда Қуръоннинг учдан бирини ўқимайсанми? – деди. Мен:
– Тонг отишига ҳеч қанча вақт қолмади. Ҳаш-паш дегунча кун ѐришади. Қуръоннинг учдан бирини ўқишга қандай улгураман?! – дедим. Шунда Ибн Умар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам “Ихлос сураси Қуръоннинг учдан бирига тенг”, деганларини айтди.
"Қуръон - қалблар шифоси" китобидан.
Ривоят қилинишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам кунларнинг бирида:
– (Бир жойга) йиғилинг. Сизларга Қуръоннинг учдан бирини ўқиб бераман, – дедилар.
Шунда йиғилган йиғилди. Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам Ихлос сурасини ўқидилар. Кейин (ҳужраларига) кириб кетдилар. Айрим одамлар бир-бирига:
– Мен бу хабар у зотга осмондан келган, деб биламан. Шунинг учун (ичкарига) кириб кетдилар, – дейишди.
Шундан сўнг Пайғамбар алайҳиссалом чиқиб:
– Мен сизларга Қуръоннинг учдан бирини ўқиб бераман, дедим-ку. Шуни билинглар, (Ихлос сураси) Қуръоннинг учдан бирига тенг, – дедилар.
Абу Дардо розияллоҳу анҳу ривоят қилади: Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам:
– Орангизда бирон киши кечаси Қуръоннинг учдан бирини ўқишга қодир эмасми? – дедилар.
Одамлар сўрашди:
– Қандай қилиб Қуръоннинг учдан бирини ўқий олади?
– Ихлос сураси Қуръоннинг учдан бирига тенг, – таъкидладилар у зот. Ихлос сурасини бир марта ўқиган одам Қуръоннинг ўн порасини ўқиш савобини олади. Бир пора – 10 вараққа (20 бетга) тенг.
Яна бир ҳадиси шарифда: “Аллоҳ Қуръонни уч қисмга бўлди. Ихлос сурасини унинг бир бўлаги қилди”, дейилган.
Абу Ғолибдан ривоят қилинади: Тонг отай деб қолганида, Ибн Умар менга қараб:
– Эй Абу Ғолиб! Намозда Қуръоннинг учдан бирини ўқимайсанми? – деди. Мен:
– Тонг отишига ҳеч қанча вақт қолмади. Ҳаш-паш дегунча кун ѐришади. Қуръоннинг учдан бирини ўқишга қандай улгураман?! – дедим. Шунда Ибн Умар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам “Ихлос сураси Қуръоннинг учдан бирига тенг”, деганларини айтди.
"Қуръон - қалблар шифоси" китобидан.
Ё, АЛЛОҲ!
Осмонлар ва Ердаги (барча) жонзот (Унга муҳтождир ва бор тилак-мақсадларини Ёлғиз) Ундан сўрар. У Зот ҳар куни иш-амалдадир. (Ар-Роҳман сураси, 29-оят).
Шамол эсиб, мавжлар қутуриб, денгиз Изтиробга тушганида, кема аҳли нидо қилар: «Ё АЛЛОҲ!».
Саҳродаги ёлғиз одам адашса, отлиқ йўлдан оғса, карвон аро йўлда қолса, нидо қилар: «Ё АЛЛОҲ!».
Бошга мусибат тушиб, фалокат вақти кирса, бало-офат бошланса, бахтсизлик эгалари нидо қилурлар: «Ё АЛЛОҲ!».
Қоқилган эшик ёпилса, одамлар юзидан парда тортилса, қичқиришар: «Ё АЛЛОҲ!».
Йўллар тор бўлса, истаклар ниҳоя топиб, арқон узилса, нидо қилинар: «Ё АЛЛОҲ!».
Агар сенга кенг ер торлик қилиб, дилинг юкни кўтара олмай сиқилса, ҳайқиргин: «Ё АЛЛОҲ!».
Чунки хуш сўз, холис дуо, ҳаққоний хитоб, беайб кўз ёш ва ҳаяжонла қийналмоқ - Унга юксалур.
Саҳар пайти кафтлар, муҳтожликда қўллар, офат вақти кўзлар, бахтсизликда илинж - Унга юзланур.
Унинг исми билан тиллар айланиб, ёрдам сўраб, ҳамд ўқиб, нидо қилур. Унинг зикри билан қалблар хотиржам, руҳлар оромда, туйғулар сокин, асаблар тинч, ақл жойида, эътиқод мустаҳкамдир. «Аллоҳ бандаларига Меҳрибондир».(Шуаро сураси, 19-оят).
(Давоми бор...)
Шайх Оиз Ал-Қарнийнинг "Маҳзун бўлма" китобидан.
Осмонлар ва Ердаги (барча) жонзот (Унга муҳтождир ва бор тилак-мақсадларини Ёлғиз) Ундан сўрар. У Зот ҳар куни иш-амалдадир. (Ар-Роҳман сураси, 29-оят).
Шамол эсиб, мавжлар қутуриб, денгиз Изтиробга тушганида, кема аҳли нидо қилар: «Ё АЛЛОҲ!».
Саҳродаги ёлғиз одам адашса, отлиқ йўлдан оғса, карвон аро йўлда қолса, нидо қилар: «Ё АЛЛОҲ!».
Бошга мусибат тушиб, фалокат вақти кирса, бало-офат бошланса, бахтсизлик эгалари нидо қилурлар: «Ё АЛЛОҲ!».
Қоқилган эшик ёпилса, одамлар юзидан парда тортилса, қичқиришар: «Ё АЛЛОҲ!».
Йўллар тор бўлса, истаклар ниҳоя топиб, арқон узилса, нидо қилинар: «Ё АЛЛОҲ!».
Агар сенга кенг ер торлик қилиб, дилинг юкни кўтара олмай сиқилса, ҳайқиргин: «Ё АЛЛОҲ!».
Чунки хуш сўз, холис дуо, ҳаққоний хитоб, беайб кўз ёш ва ҳаяжонла қийналмоқ - Унга юксалур.
Саҳар пайти кафтлар, муҳтожликда қўллар, офат вақти кўзлар, бахтсизликда илинж - Унга юзланур.
Унинг исми билан тиллар айланиб, ёрдам сўраб, ҳамд ўқиб, нидо қилур. Унинг зикри билан қалблар хотиржам, руҳлар оромда, туйғулар сокин, асаблар тинч, ақл жойида, эътиқод мустаҳкамдир. «Аллоҳ бандаларига Меҳрибондир».(Шуаро сураси, 19-оят).
(Давоми бор...)
Шайх Оиз Ал-Қарнийнинг "Маҳзун бўлма" китобидан.
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
To'g'ri so'zlik haqida
ШОМИ ШАРИФ.
Қирқ йил ўтганига қарамасдан мен у воқеани майда икир-чикирларигача эслайман. У ота-бола ҳеч ҳам ёдимдан чиқмайди.
Расмий газеталарда эъдодийя шаҳодатномаси натижалари эълон қилингач улар орасида номимни кўриб беҳад қувондим. Эртаси куни Сувайдодан Димашққа сафар қилишни мақсад қилдим. Чўнтагимда бир кумуш лира ва Суриянинг беш қоғоз лираси бор эди. Бир кумуш лирани автобусга бердим. Чўнтагимда беш қоғоз лира қолди. Бунга Димашқдан ширинлик, хусусан Шом пирожнийсидан сотиб олишни ният қилдим. Солиҳийя ва Ҳамидийя бозорига бориб Жобий эшиги томон йўналдим. Ширинликлар дўконига кирдим. Дўконда дўкондор ўзининг кичик ўғли билан ўтирган экан. Ундан 1 кг пирожний, 1 кг кунжутли юпқа ширинлик ва 1 кг бодомли пирожний беришини сўрадим. Аммо қўлимни чўнтагимга солганимда беш қоғоз лира йўқ эди. Юзимда хафалик зоҳир бўлиб дўкондорга узр айтдим:
- Сўраган нарсаларимни кейин келиб олиб кетаман!
Сотувчи табассум ила сўради:
- Ҳа, пул уйда қолибдими?!
- Менимча пулни йўқотиб қўйдим. Беш қоғоз лира эди.
У сўради:
- Қаерда яшайсиз?
-Сувайдода саййидим!
У деди:
- Ўтиринг болам. Озгина дам олинг.
Сўнг у бир қадаҳга чой қуйиб менга узатди:
- Марҳамат, ўғилчам билан бирга чой ичинг!
Сўнг дўкондор юқоридаги ширинликларни бир идишга солиб менга тутди:
- Буни олинг. Пулини келаси сафар берасиз.
Мен дедим:
- Саййидим! Мен ҳали-бери келмасам керак. Бировдан қарз бўлиб қолишни истамайман.
У табассумла деди:
- Мен аниқ ишонаман. Сиз келиб буларнинг пулини берасиз!
У мени идишни олишимни сўраб қаттиқ туриб олди. Мен уларни олдим. Жуда хижолат бўлдим. Дўкондор ва ўғилчаси билан хайрлашиб дўкондан чиқдим. Озгина юрганимдан сўнг дўкондорнинг ўғилчаси ортимдан чақириб қолди. Мен тўхтадим. Бола деди:
- Отам дўкондан беш лира топиб олдилар. Сиз туширган бўлсангиз керак. Ширинликларга яраша пул олиб қолиб қайтимини бердилар!
Мен жуда хурсанд бўлдим. Энди елкамда қарз юки йўқ. Сувайдога борадиган автобусга ҳам пулим бор. Алҳамдулиллаҳ бировдан қарз сўрамайдиган бўлдим.
Болага раҳмат айтдим. Отасига ҳам раҳмат айтишини тайинладим. Сўнгра пулни чўнтагимга солдим.
Сувайдога етиб келгач шимимнинг чўнтакларига қўл солиб унинг орқа чўнтагидан беш қоғоз лирани топиб олдим. Отамга бўлиб ўтган воқеани айтиб бердим. Отам кулиб дедилар:
- Булар Шом савдогарлари, Ҳалаб савдогарлари. Уларнинг ота-боболари шунақа бўлишган. Инсонийликнинг барча маънолари уларда мужассам. Аммо сен у беш лирани унга қайтаришинг лозим. У қарздир. Онанг пиширган нондан уларга олиб бориб уларни уйимизга меҳмонга таклиф қиласан!
Келаси ҳафтада онам пиширган нон билан беш лирани олиб йўлга чиқдим. Дўкондор мени узоқдан кўриб табассум билан деди:
- Айтмабмидим сизга қайтиб келасиз деб....мана бу ҳарисани олинг! Сувайдодагиларга салом айтинг!
Қачон янги мақтанчоқ савдогар ва савдогарчаларни кўрсам ўша ота-боланинг сиймоси кўз олдимга келади...
Сақар ал-Мулҳим.
Қирқ йил ўтганига қарамасдан мен у воқеани майда икир-чикирларигача эслайман. У ота-бола ҳеч ҳам ёдимдан чиқмайди.
Расмий газеталарда эъдодийя шаҳодатномаси натижалари эълон қилингач улар орасида номимни кўриб беҳад қувондим. Эртаси куни Сувайдодан Димашққа сафар қилишни мақсад қилдим. Чўнтагимда бир кумуш лира ва Суриянинг беш қоғоз лираси бор эди. Бир кумуш лирани автобусга бердим. Чўнтагимда беш қоғоз лира қолди. Бунга Димашқдан ширинлик, хусусан Шом пирожнийсидан сотиб олишни ният қилдим. Солиҳийя ва Ҳамидийя бозорига бориб Жобий эшиги томон йўналдим. Ширинликлар дўконига кирдим. Дўконда дўкондор ўзининг кичик ўғли билан ўтирган экан. Ундан 1 кг пирожний, 1 кг кунжутли юпқа ширинлик ва 1 кг бодомли пирожний беришини сўрадим. Аммо қўлимни чўнтагимга солганимда беш қоғоз лира йўқ эди. Юзимда хафалик зоҳир бўлиб дўкондорга узр айтдим:
- Сўраган нарсаларимни кейин келиб олиб кетаман!
Сотувчи табассум ила сўради:
- Ҳа, пул уйда қолибдими?!
- Менимча пулни йўқотиб қўйдим. Беш қоғоз лира эди.
У сўради:
- Қаерда яшайсиз?
-Сувайдода саййидим!
У деди:
- Ўтиринг болам. Озгина дам олинг.
Сўнг у бир қадаҳга чой қуйиб менга узатди:
- Марҳамат, ўғилчам билан бирга чой ичинг!
Сўнг дўкондор юқоридаги ширинликларни бир идишга солиб менга тутди:
- Буни олинг. Пулини келаси сафар берасиз.
Мен дедим:
- Саййидим! Мен ҳали-бери келмасам керак. Бировдан қарз бўлиб қолишни истамайман.
У табассумла деди:
- Мен аниқ ишонаман. Сиз келиб буларнинг пулини берасиз!
У мени идишни олишимни сўраб қаттиқ туриб олди. Мен уларни олдим. Жуда хижолат бўлдим. Дўкондор ва ўғилчаси билан хайрлашиб дўкондан чиқдим. Озгина юрганимдан сўнг дўкондорнинг ўғилчаси ортимдан чақириб қолди. Мен тўхтадим. Бола деди:
- Отам дўкондан беш лира топиб олдилар. Сиз туширган бўлсангиз керак. Ширинликларга яраша пул олиб қолиб қайтимини бердилар!
Мен жуда хурсанд бўлдим. Энди елкамда қарз юки йўқ. Сувайдога борадиган автобусга ҳам пулим бор. Алҳамдулиллаҳ бировдан қарз сўрамайдиган бўлдим.
Болага раҳмат айтдим. Отасига ҳам раҳмат айтишини тайинладим. Сўнгра пулни чўнтагимга солдим.
Сувайдога етиб келгач шимимнинг чўнтакларига қўл солиб унинг орқа чўнтагидан беш қоғоз лирани топиб олдим. Отамга бўлиб ўтган воқеани айтиб бердим. Отам кулиб дедилар:
- Булар Шом савдогарлари, Ҳалаб савдогарлари. Уларнинг ота-боболари шунақа бўлишган. Инсонийликнинг барча маънолари уларда мужассам. Аммо сен у беш лирани унга қайтаришинг лозим. У қарздир. Онанг пиширган нондан уларга олиб бориб уларни уйимизга меҳмонга таклиф қиласан!
Келаси ҳафтада онам пиширган нон билан беш лирани олиб йўлга чиқдим. Дўкондор мени узоқдан кўриб табассум билан деди:
- Айтмабмидим сизга қайтиб келасиз деб....мана бу ҳарисани олинг! Сувайдодагиларга салом айтинг!
Қачон янги мақтанчоқ савдогар ва савдогарчаларни кўрсам ўша ота-боланинг сиймоси кўз олдимга келади...
Сақар ал-Мулҳим.
Hasanxon Yahyo Abdulmajid. Niso (122-126)
<unknown>
Abdulloh ibn Mas'ud roziyallohu anhu aytadi:
- Bir kuni Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning huzurlarida Niso surasidan oyatlar o'qiyotgan edim, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning ko'zlari yoshlandi.
(Rasulullohning qirq yulduzi)
🎙Hasanxon Yahyo Abdulmajid
(Niso, 122-126)
©@qamariddinbekmuhammad
- Bir kuni Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning huzurlarida Niso surasidan oyatlar o'qiyotgan edim, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning ko'zlari yoshlandi.
(Rasulullohning qirq yulduzi)
🎙Hasanxon Yahyo Abdulmajid
(Niso, 122-126)
©@qamariddinbekmuhammad
Мусулмонлар халифаси Хорун ар-Рашид рохматуллохи аълайх халқ ҳаётини ўрганиш учун фақирона кийиниб, мол бозорини айланиб юрсалар, бир ҚАССОБ бир қўйнинг баxосини сўрабди...
Сотувчи қассобга :
- "20 танга, дебди".
Қассоб буни эшитиб:
- "Қўйингизнинг 14 кило гўшти 4,5 кило ёғи бор, унинг нарxи 15 танга холос", дебди ва қўйни олмай кетибди.
Халифа навкарларидан бирига қўйни сотиб олишни, иккинчисига қассоб ортидан боришни буюрибдилар.
Бозордан қайтгач, ўша қўйни сўйишибди ва қассоб айтганидек, 14 кило гўшт ва 4,5 кило ёғ чиққанини кўришибди.
Қассобни топиб келишибди ва унга яна икки қўчқорни кўрсатиб, қанча гўшт ва ёғ борлигини сўрашибди.Қўчқорлар сўйилганидан сўнг қассоб айтган ёғ-гўшт чиқибди.
Халифа қойил қолибдилар ҳамда ундан дунёвий ва ухравий илмлардан сўрабдилар. Афсус, қассобнинг калласи бу соҳада бўмбўш эди.
Шунда халифа дебдилар:
-" Эй қассобзода! Наҳот ҳаётни фақат қассобчиликда деб тушунсанг? Қани сенда ватанга муҳаббат, халқингга муҳаббат? Наҳот ҳалол ва ҳаромнинг фарқига етмасанг!?"
Ҳалифа жар чақиртириб, эълон қилибдилар:
-" Ушбу қассоб шунча зеҳни, шунча илми бўла туриб, ё дунёвий, ё ухравий илм олмагани, ҳалол-ҳаром фарқига бормагани учун бошқаларга ибрат бўлсин деб, келгуси жума куни уни дорга остираман!"
Ҳамма бу ҳукмдан рози бўлиб, унинг одиллигини тан олишибди.
Эртаси куни халифа қабулига икки ёш йигитча кириб келибди. Халифа уларнинг хулқу-ахлоқини кўриб:
-" Фарзандинг бўлса, шундай бўлсин !", деб қўйибдилар.
Йигитлар халифадан гапиришга изн сўрашибди ва рухсатдан сўнг дейишибди:
-" Эй Амирал муъминин! Аввало бизнинг бир қошиқ қонимиздан кечинг. Биз ўлимга хукм қилинган қассобнинг ўғилларимиз. Отамиздан сўралган саволларни биздан сўрасангиз ".
Халифа болаларни узоқ саволга тутиб, улардаги илм, етукликни сезиб, кучлироқ олим кишиларни чорлаб, илм мажлиси ўтказиб, болаларнинг зеҳни ва илмига қойил қолибди ва дебдилар:
-" Сизларга тасанно, лекин отангизга чиқарилган ҳукм ҳаммага маъқул келган ва кўпчиликка ибратдир".
Шунда қассобнинг катта ўғли:
-" Эй муҳтарам жамоа! Бола — лой, ота ва она — кулол эмасми? Бола онадан ўғри, қотил ёки алдоқчи бўлиб туғилмайди-ку!
Уни тарбияловчи ота-она ва ташқи муҳитдир. Отамизга чиқарган ҳукмни отамизга эмас, унинг отасига чиқариш керак эди. Отамиз ўзи илмсиз бўлса ҳам, бизни шунчалик илмли, маърифатли бўлишимизга шароит яратди. Отамиз таҳсинга лойиқдир, — деди.
Халифа узоқ сукут сақлади ва дедилар:
-" Эй вазир! Сен энди истеъфога чиқ. Шу бола менга вазир бўлсин.
Эй жаллод! Қассобни олиб кел, устига зарбоп тўн ёп, бу элга ибрат бўлсин.Чунки бизнинг келажагимиз — фарзандларимиз. Бола тарбиялашдаги олийжаноблиги учун ҚАССОБ шунга лойиқдир. Қассобнинг отаси тирик бўлса, олиб келинг, ўлган бўлса, гўри устига ўттиз дарра уринг. Чунки шу қассоб ҳам ёшлигида ўта истеъдодли бўлган.
Отаси эса унга қассобчиликдан бошқа нарсани ўргатмаган"- деб ҳукмни ўзгартирибдилар.
@durdonadur
Сотувчи қассобга :
- "20 танга, дебди".
Қассоб буни эшитиб:
- "Қўйингизнинг 14 кило гўшти 4,5 кило ёғи бор, унинг нарxи 15 танга холос", дебди ва қўйни олмай кетибди.
Халифа навкарларидан бирига қўйни сотиб олишни, иккинчисига қассоб ортидан боришни буюрибдилар.
Бозордан қайтгач, ўша қўйни сўйишибди ва қассоб айтганидек, 14 кило гўшт ва 4,5 кило ёғ чиққанини кўришибди.
Қассобни топиб келишибди ва унга яна икки қўчқорни кўрсатиб, қанча гўшт ва ёғ борлигини сўрашибди.Қўчқорлар сўйилганидан сўнг қассоб айтган ёғ-гўшт чиқибди.
Халифа қойил қолибдилар ҳамда ундан дунёвий ва ухравий илмлардан сўрабдилар. Афсус, қассобнинг калласи бу соҳада бўмбўш эди.
Шунда халифа дебдилар:
-" Эй қассобзода! Наҳот ҳаётни фақат қассобчиликда деб тушунсанг? Қани сенда ватанга муҳаббат, халқингга муҳаббат? Наҳот ҳалол ва ҳаромнинг фарқига етмасанг!?"
Ҳалифа жар чақиртириб, эълон қилибдилар:
-" Ушбу қассоб шунча зеҳни, шунча илми бўла туриб, ё дунёвий, ё ухравий илм олмагани, ҳалол-ҳаром фарқига бормагани учун бошқаларга ибрат бўлсин деб, келгуси жума куни уни дорга остираман!"
Ҳамма бу ҳукмдан рози бўлиб, унинг одиллигини тан олишибди.
Эртаси куни халифа қабулига икки ёш йигитча кириб келибди. Халифа уларнинг хулқу-ахлоқини кўриб:
-" Фарзандинг бўлса, шундай бўлсин !", деб қўйибдилар.
Йигитлар халифадан гапиришга изн сўрашибди ва рухсатдан сўнг дейишибди:
-" Эй Амирал муъминин! Аввало бизнинг бир қошиқ қонимиздан кечинг. Биз ўлимга хукм қилинган қассобнинг ўғилларимиз. Отамиздан сўралган саволларни биздан сўрасангиз ".
Халифа болаларни узоқ саволга тутиб, улардаги илм, етукликни сезиб, кучлироқ олим кишиларни чорлаб, илм мажлиси ўтказиб, болаларнинг зеҳни ва илмига қойил қолибди ва дебдилар:
-" Сизларга тасанно, лекин отангизга чиқарилган ҳукм ҳаммага маъқул келган ва кўпчиликка ибратдир".
Шунда қассобнинг катта ўғли:
-" Эй муҳтарам жамоа! Бола — лой, ота ва она — кулол эмасми? Бола онадан ўғри, қотил ёки алдоқчи бўлиб туғилмайди-ку!
Уни тарбияловчи ота-она ва ташқи муҳитдир. Отамизга чиқарган ҳукмни отамизга эмас, унинг отасига чиқариш керак эди. Отамиз ўзи илмсиз бўлса ҳам, бизни шунчалик илмли, маърифатли бўлишимизга шароит яратди. Отамиз таҳсинга лойиқдир, — деди.
Халифа узоқ сукут сақлади ва дедилар:
-" Эй вазир! Сен энди истеъфога чиқ. Шу бола менга вазир бўлсин.
Эй жаллод! Қассобни олиб кел, устига зарбоп тўн ёп, бу элга ибрат бўлсин.Чунки бизнинг келажагимиз — фарзандларимиз. Бола тарбиялашдаги олийжаноблиги учун ҚАССОБ шунга лойиқдир. Қассобнинг отаси тирик бўлса, олиб келинг, ўлган бўлса, гўри устига ўттиз дарра уринг. Чунки шу қассоб ҳам ёшлигида ўта истеъдодли бўлган.
Отаси эса унга қассобчиликдан бошқа нарсани ўргатмаган"- деб ҳукмни ўзгартирибдилар.
@durdonadur