Piskent jome masjidi | Rasmiy kanal
2.7K subscribers
8.67K photos
4.46K videos
29 files
7.28K links
Ушбу каналда оят, ҳадислар, уларнинг шарҳлари, ибратли воқеалар, ҳикматлар, маърифий мақолалар ҳамда "Пискент" жоме масжиди имом хатиби Абдул Ҳамид домланинг маърузалари эълон қилиб борилади.
Download Telegram
ҲАЁТНИНГ 14 ҲИКМАТИ

1. Инсон ҳаётидаги энг катта душмани – унинг ўзи.
2. Инсон ҳаётидаги энг катта ахмоқлик – ёлғон.
3. Ҳаётдаги энг катта мағлубият – манманлик.
4. Ҳаётдаги энг катта қайғу – ҳасад.
5. Энг катта ҳато – ўз-ўзингни йўқотиш.
6. Инсоннинг энг катта айби – яхшиликни билмаслик.
7. Энг катта афсус – ўз қадр-қимматингизни камситиш.
8. Тубанликдан юксалиш, таҳсинга лойиқ.
9. Энг катта бойлик – саломатлик ва ақл.
10. Энг катта жудолик – умидсизлик.
11. Энг катта қарз – самимий туйғулар.
12. Ҳаётда энг катта тухфа – олийжаноблик.
13. Ҳаётда энг катта камчилик – тушунмаслик.
14. Ҳаётда энг катта тасалли – савоб ишлар.

“Ҳикматлар жавоҳири” китобидан.

👉 @diyonatli
Audio
"Ислом дини" китоби

Муаллифлар: Аҳмад Муҳаммад Турсун, Муҳаммад Шариф Жуман

8. Мазҳаблар нима учун ҳар хил?

👉 @diyonatli
НАМОЗНИНГ ТЎКИСЛИГИ ҲАҚИДА

ТАКБИР:

Такбирнинг тўкислигини ҳам уч нарса таъминлайди:
1. Азму жазм ила такбир олмоқ.
2.Такбир олганда бошмалдоқни қулоқ солинчагига еткизиб, қолган бармоқларни қулоқ ортида тикка тутмоқ
3. Қалбни ҳозирлаб, таъзим ила такбир олмоқ.

ҚИЁМ:
Қиём ҳам уч нарса билан тўкис бўлади:
1.Кўзни сажда қилинадиган жойда тутмоқ.
2.Қалбни Аллоҳга боғламоқ.
3.Ўнгу сўлга тебранмаслик.

ҚИРОАТ (Қуръондан ўқиш): Уч нарсадан иборатдир:
1. Куйга солмай, ўз усулига риоя қилиб, янглишсиз «Фотиҳа» сурасини ўқимоқ.
2. Фикрга берилиб ва маъносини тушуниб ўқимоқ.
3. Ўқиётгани билан омил бўлмоқ.

РУКУ:
Бунинг ҳам тўкислигини уч.нарса таъминлайди:
1. Рукуга эгилганда гавда сиртини текис тутмоқ, букри тутмаслик.
2. Руку чоғи қўлларни тиззаларга қўймоқ ва бармоқлар орасини очиқ тутмоқ.
3. Рукуни бутунлай сукунат ичида адо этмоқ. тасбиҳотни таъзим ва виқор билан айтмоқдир.

САЖДА:
Уч нарса орқали комил қилинади:
1. Сажда қилаётганда қўлларни қулоқлар даражада тутмоқ.
2. Сажда чоғида қўлнинг бармоқлари билан тирсак орасидаги қисмини ерга қўймаслик.
3. Тўла сукунат ичида сажда қилмоқ, тасбиҳотни таъзим ва виқор ила айтмоқдир.

ҚУУД (ўтирмоқ):
Бунинг ҳам шарти учтадир:
1.Сўл оёқнинг товон қисмини ётқизиб, устига ўтирмоқ, ўнг оёқнинг товонини тик тутиб ўтирмоқ.
2.Таъзим билан «Аттаҳиёт»ни ўқимоқ, ўзи учун ва бошқа мўминлар учун дуо қилмоқ.
3. «Аттаҳиёт» ва дуоларни ўқигандан кейин салом бермоқ.

САЛОМ БЕРИШ эса, қалбдан сидқ билан ният қилиш орқали тўла камолга етказилади.
Намозни битириб салом берган киши билиши керакки, бу салом ўнгу сўлида ўтирган жамоат ва муҳофиз фаришталар учундир. Ундан ташқари, салом берганда кўзларни елкадан нариги ёқларга қаратмаслик ҳам керакдир.

НАМОЗДАГИ ИХЛОСга келсак, бу ҳам уч нарсада кўринади:
1. Ўқилган намоз билан фақатгина Аллоҳнинг ризосини талаб этиш, инсонларнинг хушнудлигини ўйламасликда.
2. Ўқилган намознинг Аллоҳ ризосига уйғун келишини Аллоҳдан кутишда.
3. Қабулга муваффақ бўладиган тарзда ҳеч фурсат ўтказмай давомли ўқишдадир. Токи киши бу намози билан қиёматга очиқ юзли бўлиб бора билсин. Чунки Аллоҳ «Ким яхши бир амал билан келса!» (Қуръоннинг ўзбекча таржимасида бу парча «Ким бирон чиройли амал
қилса» деб олиниб, шу нозик фарқ назардан қочирилган)— дейди. «Ким яхши бир амал қилса» демайди.

"Мукошафат-ул қулуб"дан,
Абу Ҳомид Ғаззолий
.

👉 @diyonatli
Audio
Оилада ким раҳбар? | Абдул Ҳамид домла

"Бахтиёр оила" китобидан

👉 @diyonatli
ЎЗИНИ ПОКДОМОН, ОДАМЛАРНИ АЙБДОР САНАШ ҲАМ КИБРДИР

عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ رَضِىَ اللهُ عَنْهُ: أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: إِذَا قَالَ الرَّجُلُ: هَلَكَ النَّاسُ، فَهُوَ أَهْلَكُهُمْ. رَوَاهُ مُسْلِمٌ وَأَبُو دَاوُدَ وَمَالِكٌ.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилади: “Агар бир киши: “Одамлар ҳалок бўлди”, деса, унинг ўзи энг биринчи ҳалок бўлибди” (Муслим, Абу Довуд, Молик ривояти).
Баъзи кишилар омма мусулмонлар ҳолати хусусида гап кетганда, “Замон ўзгариб кетди”, “Одамлар бузилиб кетган”, “Яхши одамнинг ўзи қолмаган”, деб нолийди. Бу гапнинг кимга қанчалик фойдаси бор? Бу гапни гапираётган одам нима демоқчи? Бундай кимсанинг гапидан тахминан бундай маъно чиқади: Ҳамма мусулмонлар бузилиб кетган-у, фақат унинг ўзи яхшилигича қолган. Ундан ўзгалар ёмон одам-у, фақат у солиҳ банда.
“Одамлар фалон бўлиб кетди”, “Энди умид йўқ”, “Насиҳат қилганинг билан бўлмайди”, “Гапиришнинг фойдаси йўқ” каби гаплар мутлақо нотўғри. Бу Исломга зиддир. Бундай сўз мутакаббир, бурни осмонда, оёғи ердан узилганлардан чиқади. Бу қабилдаги сўзларни яхшиликдан умиди йўқ, шайтонга ҳамроҳ бўлган кимсалар айтади.
Аслида Аллоҳга имон келтирган банда бағрикенг, оқкўнгил, самоҳатли бўлади. Шундагина у одамлар кўнглига йўл топа олади, улардаги камчиликларни тузатишга ҳаракат қилади.
Минбарда маъруза қилаётган воиз тилидан чиқадиган “Одамлар бузилиб кетди” деган гап, одамлар энди ўнгланмайди, уларни тўғри йўлга солиш мумкин эмас, уларга ҳақиқатни тушунтириб бўлмайди, дейиш билан баробар.
Нававий айтади: “Уламолар бу ҳадис одамларни камситиш, ерга уриш, ўзини улардан устун қўйиш мақсадида гапирган киши хусусида айтилганига иттифоқ қилишган. Аммо ўзида ҳам, одамларда ҳам мавжуд нуқсон-камчиликларни кўриб, жони ачиганидан куйиниб гапирса, зарари йўқ”.
Ҳақиқатан, атрофдагиларнинг Исломга бепарволигидан, айрим мусулмонларнинг ўзаро муносабатлари яхшимаслигидан куюниб гапирадиган инсонларни ҳадисда айтилган кишилар қаторига қўшиш тўғри эмас. Лекин шунда ҳам киши ўзига эҳтиёт бўлиши, одамларни айблаб, ўзини фариштадек оппоқ санамаслиги, тилидан чиқаётган ҳар бир сўзга эътиборли бўлиши лозим.
Расулуллоҳ алайҳиссалом қавм ичида бирон камчиликни кўрсалар, буни даб-дурустдан ўша одамнинг юзига солмасдилар, балки умумий тарзда, “Фалончига нима бўлди”, эмас, “Одамларга нима бўлди, шундай-шундай ишларни қилмоқдалар”, деб ҳаммага тааллуқли қилиб гапирардилар.
Хаттобий айтади: “Бир инсон одамларни доим айблаб, уларнинг ёмонликларини гапираверадиган бўлса, “Одамлар бузилиб кетди, ҳалок бўлди”, қабиладаги гапларни ҳадеб такрорлайверса, унинг ўзи одамларнинг энг биринчи ҳалок бўлганидир. Бундай кимса одамларнинг энг ёмонидир. Чунки у одамларни ғийбат қилиб, шаънларини булғаб гуноҳ орттирди. Эҳтимол, бу гаплари билан ўзига бино қўйиб, ўзини бошқалардан яхши, деб ҳисоблаётган бўлиши мумкин”.

Зиёуддин РАҲИМ

👉 @diyonatli
Audio
"Ислом дини" китоби

Муаллифлар:
Аҳмад Муҳаммад Турсун, Муҳаммад Шариф Жуман

9. Аҳли суннат вал жамоат


👉 @diyonatli
ҚЎПОЛЛИК ЁМОНДИР

Қўпол одамларни ёқтирмайман. Савдогар бўлса дўконига, амалдор бўлса девонига кирмайман. Лекин имом бўлса, хатиб домла бўлса, даъватчи бўлса, ҳақиқий бало мана шу. Бу балодан қутулиб, чалғиш учун ҳеч нарса билан овуниб бўлмайди.

Ахир дин чиройли хулқ, очиқ юзлилик, бағрикенглик, олийжаноблик эмасми?
Ахир дин мудом Аллоҳга муҳтожликни ҳис этиб туриш, Унинг ҳузурида синиш, раҳматидан умидвор бўлиш, яхшилиги ҳамма одамлару ҳамма диёрларга ёйилишини соғиниш эмасми?

Айрим намозхонлар сафни текислашда худди бир тоғни сафлаётгандек иш тутадилар. Айрим воизлар эса худди ёлғиз ўзларигина маъсумдек, қолган ҳамма одамлар эса хатокордек гапирадилар. Ҳали она сути оғзидан кетмаган ўспирин худди унга башариятни ислоҳ қилиши учун илоҳий назар тушгандек, катта-ю кичикка юқоридан туриб назар ташлайди.

Тошбағирлик ва каттазанглик Аллоҳнинг ғазабини келтиради ва Унинг тўғри йўлидан узоқлаштиради. Ботини кир, нопок инсоннинг ташқи қиёфасини тоат-ибодат билан безаб олиши бунчалар осон бўлмаса?

Муҳаммад Ғаззолий “Аччиқ ҳақиқат” китобидан Муқим МАҲМУД таржимаси

👉 @diyonatli
Forwarded from Zehniyat
Абул Фараж Абдураҳмон ибн Жавзий

БИР ОЛИМНИНГ КУНДАЛИГИ

Ўн бешинчи қисм
БОЙЛИКНИНГ БАҲОСИ ВА ЙЎҚСИЛЛИКНИНГ ТАҲЛИКАСИ

Шайтоннинг энг буюк хийла ва тузоқларидан бири, бойларга гўё ҳеч ўлмайдигандек каби яшашни талқин қилишидир. Бу шаклда улар охират ва охиратга йўналган ишларни унутганини кўрдим. Шайтон уларга сарватига маҳкам ёпишишни, янада тўплашни, бойлигини очкўзлик ва хасислик билан қўриб сақлашга ташвиқ қилганини кўрдим.
Бундан ташқари, шайтоннинг мўминларга қарши жуда инжа ва қўрқинч хийлалари ҳам бор. Уларни мол-мулк тўплаш борасида тўхтовсиз қўрқитиб туради. Охират туйғуси кучли бўлган мўмин бойликдан юз ўгириб, тавба қилган киши ҳам қўлида нима бўлса ҳаммасини сотиб молдан қутулишга тушиб қолади. Шайтон ҳам қараб турмайди, бундай инсонларни зоҳид бўлишга ундай бошлайди, таркидунёчиликка ташвиқ қила бошлайди. Динингни қутқаз, баҳонаси билан уни ишидан, маслагидан совутишга тушади.
Бу масалаларнинг ҳаммасида шайтоннинг хайратланарли бир хийласи бор.
Баъзан шайтон тавба қилиб дарвишликка йўналган кишининг боғланган шайхлари тилидан гапириб унга шундай дейди: “Бутун бойлигингни ва зохид бўл! Тушлик ва оқшомда емак еяётган бўлсанг, демак зохид эмассан. Азм мартабасига чиқамассан!”
Бу йўлдаги иддаоларини қувватлаш учун унга сахиҳ бўлмаган хадисларни ҳужжат сифатида такрорлайди. У ҳадислар хам ўзи шу мақсадда тўқилган ва дин ичига киритилган.
Инсон бор мол-мулки, имконлардан маҳрум бўлиб, рўзғор тебрата олмас ҳолга тушганида, шайтон уни ҳар кимдан садақа ва хадя кутиш, умид қилиш ахволига туширади. Натижада, шайтон уларга қорнини тўйдириш учун золимлар билан яқинлашиш, дўстлашишни гўзал кўрсатади. Чунки шайтон унинг дунёдан юз ўгиришини, зоҳидлигининг ҳам узоқ давом этмаслигини билади.
Вақт ўтиб эски эҳтиросларини маломат қилган нафсининг аввалги ҳолига қайтиб қўлидан кетган бойлигини қидиришга тушишини хам билади. Қайтадан бойлик тўплаш учун эса энди қўлида дини ва хайсияти ( хос характери) қолгандир. Энди у хор-у зор, хаммага қўл очиб тиланадиган кимсалардан бирига айланди.
Ҳолбуки, зохидликка хавасланган киши асл одамларнинг хаётини ўрганганида эди, ҳадис устодларига мурожаат қилиб, саҳиҳ ҳадисларни таҳқиқ этса эди, Аллоҳнинг яқийн дўсти Иброҳим алайҳиссаломнинг жуда бой, қўй-қўзи, хайвонлари сурувларини қирларга сиғмайдиган даражада кўп бўлганлигини билган бўларди.
Лут алайҳиссалом ва бошқа пайғамбарларнинг шароитлари ҳам шундай – бой эдилар. Фақат у зотлар ҳеч нарсаси йўқ экан сабр қилиб, фойдали бўлган нарсага эришмагунча тўхтамаган эдилар. Қўлга киритганда эса ҳалол нарсалардан нафсларини маҳрум қилмадилар.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳаётда экан, Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу тижорат қилмасмиди? Улардан кўплари сарватларининг ортганини хазинага бермасмиди?
Ибн Умар розияллоҳу анҳу хазратлари берилганни қайтармас, аммо ҳеч кимдан ҳеч нима сўрамас эди.
Бир қанча дин ва билим инсонларни кўз олдимга келтирдим, илм уларни мол-мулк соҳиби бўлишига тўсиқ бўлиб кейинчалик рўзгор тебрата олмасдан пасткаш инсонлар қаршисида эгилмоққа мажбур бўлишганди.
Авваллари давлат хазинаси бунга, яъни пасткашларга бўйин эгдириб қўймас эди. Аммо бу кун бунинг имкони йўқ. Динига маҳкам ёпишган бир инсон динидан таъвиз бермагунича дунёвий бир нарсага эга бўла олмайди.
Ҳатто динидан таъвиз берса ҳам қўлига бир нима кечмайди. Ақлли инсон бир золимнинг марҳаматига бош урмаслик учун ёки бир жоҳилга ялинмаслик учун қўлидаги мол-мулкини қўрийди, рўзғори, бола-чақасининг ризқини йўқотмайди. Фақирликни мақтайдиган тасаввуфчиларнинг ялтироқ гапларига алданмайди. Аслида, фақрлик ожизлик касалидан бошқа нарса эмас. Шунингдек, фақрликка сабр қилиб чидаган кишининг савоби касалликка сабр қилган кишининг савобига тенгдир. Фақат у ишламайдиган бир луқма, бир хирқага рози бўлган киши бўлса унинг бир маънавий қиймати бўлмайди. Бу ҳол йигит кишига эмас, писмиқ зохидларга ярашади. Ишлайдиган мўминга келсак, у оладиган эмас, берадиган қўлдир. Эран ва йигитнинг формаси будир.
Бу сўзларимни ўқиган кимса бойликнинг қиймати ва фақрликнинг тахликасидан огоҳ бўлгандир.

Фотима АЛИ таржимаси.

👉 @zehniyat
SHARIAT NIMA?

Lug‘atda “izhor qilmoq, bayon etmoq, yo‘l”
bo‘lib, “to‘g‘ri yo‘l, ilohiy yo‘l, qonunchilik” ma’nolarini anglatadi. Shar’iy istilohda Islom dinining hukmlar to‘plami, Alloh taoloning amr va ta’qiqlari “shariat” deyiladi. Payg‘ambarlar davat etgan din asosda bir bo‘lsa-da, ular yetkazgan hukmlar, ya’ni shariyatlar turlichadir. Shuning uchun keyin kelgan payg‘ambar davrida avvalda o‘tgan payg‘ambar yetkazgan hukmlar (shariat) bekor bo‘lgan. Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalom ohirgi payg‘ambar bo‘lganlari sababdan avval o‘tgan barcha payg‘ambarlarning yetkazgan hukmlari (shariatlari) bekor bo‘lgan. Payg‘ambarimiz yetkazgan hukmlar, ya’ngi Islom shariati Qiyomatgacha boqiydir. Insonlar manfaatini ta’minlash va uni himoya qilish shariatning asosiy maqsadidir. Bu yerdagi manfaatdan inson xohish-istagiga mos manfaat tushunilmaydi, balki insonning shar’iy mezondagi haqiqiy manfaati tushuniladi. “Shar'iy ahkom” – Allohning buyurgan, qaytargan yoki ixtiyor etgan qat’iy ko‘rsatmalaridir.

Ahmad Muhammad Tursun va Muhammad Sharif Juman qalamiga mansub "Islom dini" kitobidan olindi.

Ushbu matnni ovozli tinglang!

👉 @diyonatli
ЎЗИГА ДУШМАН ТАРБИЯЛАЙДИГАНЛАР

Келинини урдирган қайноналар, қудасини ҳақорат қилган аёллар, аёлини хўрлаб, мазза қилган эрлар, келин аясини тинчитмаган қайинсингиллар, ўғлини ажраштириб хотиржам бўлган бетарбия хотинлар...

Бу чарҳпалак дунё шундайки, у келинлар аввалида индамай сабр қилади, ҳаёт дарслари пишитиб юборгандан кейин ҳаммасининг адабини беради, эрларини – хотинининг овозини эшитса бир сакраб кетадиган, қайнонасини – келинининг соясидан ҳам чўчийдиган, қайнсингилларини – келин аясидан қочиб юрадиган қилиб қўяди. Бундайларнинг жуда кўпини кўрдик...

Эридан, қайнонасидан қайта "тарбияланиб", жонидан ўтиб кетгандан кейин, у хотин қайтиб одам бўлмайди.

Бу ишларда гапим шуки, ОДАМ ЎЗИГА ДУШМАННИ ЎЗИ ТАРБИЯЛАБ ОЛАДИ...

Салим АЙЮБИЙ

👉 @diyonatli
Мана Қуръони Карим нозил бўлганидан буён неча асрлар ортда қолди, бу фоний дунёдан не-не уламою фузало, шоири давронлар яшаб ўтмади, лекин биронта инсон фарзанди Қуръони Карим оятларининг оҳорини тўкадиган сўз ижод қилолмади, аксинча, Қуръон мўъжизалари тан олинаверди.

Шайҳ Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф

👉 @diyonatli
ISLOM SHARIATI MANBALARI

1.QUR’ONI KARIM
Shar’iy amaliy hukmlar asosi Qur’oni karim, Sunnat, ijmo va qiyosdir. Q ur’oni karim shar’iy hukumlarning eng asosiy manbaidir. Qur’oni karim Makkada o‘n uch yil, Madinada o‘n yil mobaynida Rasuli akram sollallohu alayhi vasallamga bo‘lib-bo‘lib nozil qilindi va u zotdan zamonamizga yavotur yo‘li bilan yetkazib kelindi hamda qiyomatgacha shunday davom etajakdir. Qur’on insonlarni Haqqa chaqirgan, ularni tavhid aqidasiga qaytargan, Qiyomatgacha o‘zgarishsiz qoladigan, tilovati ibodat hisoblanagan, Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalomga nozil qilingan kalomullahdir. Uning so‘z va ma’nolari ilohiydir, Allohnikidir. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam ularni o‘zgarishsiz bizlarga yetkazganlar. Qur’oni karim butun insoniyatni hidoyatga chorlovchi kitobdir. Unga barchaning amal qilishi vojibdir. Zero, u borliqni yaratuvchi Alloh taoloning Kalomidir. Qur’oni karim ma’nolari tarjimalari Qur’on emas, ulardan hukm chiqarish harom va og‘ir gunohdir. Tahsil bo‘lmagan arablar ham Qur’onning ma’nolarini tushuna olishmaydi.

2.SUNNAT
Shar’iy manbalarning ikkinchisi sunnatdir.
Sunnat – Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning so‘zlari, qilgan ishlari, ma’qullagan amallamning. Sunnatning shar’iy asosligi Qur’oni karim, ijmo bilan sobit bo‘lgan. Qur’oni karim oyatlarida Rasulullohga (s.a.v.) itoat etishga buyurilgan, u zotga itoat qilish Alloh taologa itoat etish ekani bayon qilingan. U zotning so‘zlari, ibodat tarizlari hayotliklaridayoq as’hoblar tomonidan yod olindi. U zot vafotlaridan keyin Umar ibn Abdulaziz ko‘rsatmasi bilan Zuhriy (Ibn Shihob) birinchi marta hadislarni to‘pladi. Keyinchalik hadis o‘rganuvchi - muhaddislar yetishdi.
Islom olamida katta shuhrat qozongan ishonchli (sahiq) hadislar kitoblari “Kutubsiz – sitta” yoki “Sihohi - sitta” (olti ishonchli kitob) deyiladi. Ular Imom Buxoriy, Imom Muslim, Imom Abu Dovud, Imom Termiziy, Imom Nasaiy, Imom Ibn Moja tomonidan to‘planib yozilgan. Imom Buxoriy va Muslim “Ikki shayx”, kitoblari esa “Sahihayn” (“Ikki sahih”), deyiladi, qolgan to‘rt kitobga “Sunan” nomi berilgan.

3.IJMO
Ijom – “to‘plamoq”, “jam qilmoq”, u yoki bu masalada “bir fikirli bo‘lmoq” ma’nolarini anglatadi. Uning istilohiy ma’nosi Pasululloh (s.a.v.) vafotlaridan so‘ng biror voqea, hodisa, muammo yoki masalaning shar’iy hukmida hamma zamondosh mujtahidlarning ittifoqi, yakdilligi ijmo’dir. Ijmo bilan sobit bo‘lgan hukm shar’iiy hisoblanadi va barcha musulmonlarga vojib bo‘ladi. Ijmo’ning shar’iy asos ekani Qur’oni karim va Sunnat bilan sobit bo‘lgan.
Ijmo amalga oshishi va uning hukmi shar’iylik maqomiga yrtishi uchun quyidagi to‘rt shart bo‘lishi zarur.
1. Biror asrda yangi bir voqea va hodisa sodir bo‘lganda yoki yangi bir masala tug‘ulganda bir necha mujtahidning hayot bo‘lishi shart.
2. Yangi bir muammoga nisbatan chiqarilgan hukm shar’iylik maqomini kasb etmog‘i uchun barcha zamondosh mujtahidlar, vatani, jinsi, toifasidan qat’iy nazar, hamfikr bo‘lmoqlari shart.
3. Mujtahidlar u yoki bu masalada hamfikr ekanliklari ularning ochiq aytgan og‘zaki gaplardan, yozma ravishda chiqargan fatvosidan yoki bir joyga to‘planib chiqargan qaroridan bilinishi shart.
4. Hukm shar’iy bo‘lishi uchun barcha mujtahidlar istisnosiz hamfikr bo‘lishlari lozim. Aks holda, ko‘pchilik bo‘lib biror qaror qilishsa ham, uning hukmi shar’iylik kasb etmaydi.

4. QIYOS
Shar’iy ahkomlar manbayining to‘rtinchisi qiyosdir. Hukmi sobit bo‘lmagan narsaning hukmini hukmi sobit bo‘lgan va hukmi sababidan unga o‘xshash narsaning hukmiga muvofiq chiqarish “qiyos” deyiladi. Qiyos bilan yangi bir hukm chiqarilmaydi, balki narsaning sobit hukmi kashf etiladi. Qiyosning shar’iy asosligi Qur’oni karim, Sunnat hamda sahobalarning so‘z va fe’llari bilan sobitdir.
Qiyosga misol: Qur’oni karim oyatiga asosan aroq ichish harom, deb hukm chiqarilgan. Mast qilish-aroqning illatidir. Mana shu illat boshqa narsada ham topiladi (masalan, giyohvand moddada), u narsaning iste’moli ham harom bo‘ladi.

"Islom dini" kitobidan olindi.

Ushbu matnni ovozli tinglang!

👉 @diyonatli
ҚИРҚ ФАРЗ

Исломда бешта фарз бор:
1. Иймон;
2. Намоз;
3. Рўза;
4. Закот;
5. Ҳаж.

Иймонда еттита фарз бор:
1. Аллоҳга ишониш;
2. Аллоҳнинг фаришталарига ишониш;
3. Аллоҳнинг китобларига ишониш;
4. Аллоҳнинг пайғамбарларига ишониш;
5. Охират кунига ишониш;
6. Қадарга — яхшилик ҳам, ёмонлик ҳам Аллоҳ таолонинг иродаси билан бўлишига ишониш;
7. Ўлгандан кейин қайта тирилишга ишониш.

Таҳоратнинг фарзлари тўртта:
1. Юзни тўлиқ ювиш;
2. Қўлларни тирсаклари билан қўшиб ювиш;
3. Бошнинг тўртдан бирига масҳ тортиш;
4. Оёқларни тўпиғи билан қўшиб ювиш.

Ғуслнинг фарзлари учта:
1. Оғизни ғарғара қилиб чайиш;
2. Бурунни ачиштириб чайиш;
3. Баданнинг ҳамма жойига сув етказиб ювиш.

Таяммумнинг фарзлари тўртта:
1. Ният;
2. Пок тупроқни қасд қилиш;
3. Икки қўлни тоза тупроққа уриб, сўнг юзга суриш;
4. Икки қўлни тупроққа уриб, тирсак билан қўшиб қўлларга суриш.

Намознинг фарзлари ўн иккита бўлиб, олтитаси намоз ташқарисидадир, улар "намознинг шартлари", дейилади:
1. Баданнинг (жунуб, таҳоратсизлик, ҳайз, нифосдан) пок бўлмоғи;
2. Кийимнинг пок бўлмоғи ва авратнинг тўсилмоғи;
3. Намоз ўрнининг пок бўлмоғи;
4. Намоз вақтининг кирмоғи;
5. Қиблага юзланиб ўқимоқ;
6. Дилдан (холис) ният қилмоқ;

Олтитаси намоз ичида бўлиб, улар "намознинг рукнлари" дейилади:
1. Намозга такбири таҳрима билан кириш;
2. Қиём;
3. Қироат;
4. Рукуъ;
5. Сажда;
6. Қаъдаи охир.

Яна қуйидагилар ҳам фарздир:
1. Илм олиш;
2. Амри маъруф ва наҳий мункар;
3. Ҳайз ва нифос илмини билиш;
4. Ризқни ҳалол йўл билан топиш;
5. Шариат ҳалол деб белгилаган нарсаларнигина ейиш.

Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуфнинг "Мўминнинг меърожи" китобидан олинди.

👉 @diyonatli
Audio
"Ислом дини" китоби

Муаллифлар:
Аҳмад Муҳаммад Турсун, Муҳаммад Шариф Жуман

10. Мазҳаббошилар. Имом Аъзам раҳматуллоҳи алайҳ.


👉 @diyonatli
Тирноқларни ўстириб юриш суннатга хилоф ва унда ҳайвонларга ўзини ўхшатиш бор.
Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади, у зот дедилар:
«Биз учун мўйлабни қисқартириш, тирноқларни олиш, қўлтиқ тукларини юлиш ва қовуқ тукини қириш муддатини қирқ кечадан оширмаслик белгиланди».

Имом Муслим ривояти.

👉 @diyonatli
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:

«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Кийим кийганингизда ва таҳорат қилганингизда ўнг томонингиздан бошланг», дедилар».

Абу Довуд, Ибн Хузайма ва Ибн Ҳиббон ривоят қилишган.

Бошқа ривоятда:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам кўйлак кийсалар, ўнг тарафларидан бошлар эдилар», дейилган.

Термизий ва Ибн Ҳиббон ривоят қилишган.

👉 @diyonatli
Ijtihod

Bu so‘zning lug‘aviy ma’nosi “jiddu jahd qilmoq”dir. Uning istilohiy ma’nosi esa shar’iy dalillar (Qur’oni karim, Sunnat, ijmo va qiyos) ga asoslanib, shar’iy hukmlarni chiqarish yo‘lida bor ilmini sarf qilmoq, izlanmoqdir. Shar’iy hukmlarni dalillar asosida chiqarish malakasiga ega bo‘lgan kishi “mujtahid” deyiladi.

"Islom dini" kitobidan olindi.

👉 @diyonatli
Дунёдаги энг митти қуш – колибри. Унинг энг катта тури Жанубий Aмериканинг Aнг тогларида яшайди ва унинг катталиги атиги 22 см га етади.
Энг кичкина вакили эса Куба оролларида яшайди, тумшугининг учидан демининг учиҳача 6 см узунликка эга. У ҳам болса, тумшуги ва думи ҳисобига шундай узунлик қайд этилган. Огирлиги эса, тасаввур қилинг, 2 гр чиқади. Ер юзида ундан бошқа митти қуш ёқ.
Колибри қуши юра олмайди.
Колибри қуши юра олмайди. Дунёда колибри қушининг 350 тури учрайди (масалан: қиличтумшуқ, қизил, ёқутбош, сапфо, фаришта, узундум, ёрқин, баҳайбат (қалдиқгоч катталигида), ракетадум).
У тинч турганида юраги ҳар дақиқада 500 марта уради. Жисмоний ҳаракат вақтида ёки учаётганида 1200 ва ундан копроқ маротаба уради. УзогИ билан 9 йил умр коради. Уяларини отлардан қуради ва унинг уяси ёнгоқ почогининг катталигидек келади. Уясида эса иккита нохат катталигидек 0,5 гр огирликдаги тухумларни коришингиз мумкин. Ургочи колибри уларни 23 ҳафта давомида босиб отидари ва полапонлари тухумни ёриб чиққач эса бир ойгача уларни боқади, ҳимоя қилади.
Кичкиналигига қарамай уларнинг ботирлигига ҳавас ҳавас қилиш мумкин. Aгар колибрининг уясига айтайлик, илон ҳужум қилса, у ҳеч қорқмай унга ташланади ва болаларини ҳимоя қилиш учун узун тумшуқлари билан душманининг кози ёки бурнини жароҳатлайди.
Колибри гул нектарлари билан озиқланади. Шунинг учун гулларга бой болган тропиc минтақаларда кенг тарқалган. Қуёш нурида унинг ранги товланиб, озгаради. Улар ҳеч қачон ерга қонмайди. Учиб турган ҳолатда озиқланади. Бу митти қуш секундига 78 мартагача қанот қоқади. Бошқа ҳеч бир қуш у каби юқорига, пастга ва орқага учолмайди. Кориб турганингиздек, митти колибрининг озига хос хусусиятлари жуда коп.
Бир ерда муаллақ учиб тура олишдан ташқари ушбу митти қуш мавсумий кочишда катта масофани денгиз устидан тохтамай учиб отади. У шу учишда 1000 км масофани 50 км соат тезликда тахминан йигирма соатларда босиб отади. Бу колибридек огирлиги бор ёги 7 гр келадиган кичкина қушнинг организмидан жуда катта чидам, бардош талаб қилади.
Колибри нектар олаётганида тилини гул ичига секундига 20 марта тиқиб чиқади. Ухлаганида кўршапалак каби дарахтга осилиб, бошини пастга қилиб ухлайди.
У гулларни чанглатиши билан фойдалидир. Табиатдаги айрим гуллар шундай тузилишга эгаки, уларни колибридан бошқа бирорта қуш чанглата олмайди. Колибри Aмерикада яшайди. Тропик ва субтропик иқлимли ерлардан тортиб то Aляскагача етадиган минтақада учрайди.

👉 @diyonatli
"Ҳозир олдингизга Абужаҳлнинг ўғли Икрима мусулмон бўлиб киради. Унинг олдида отасини ёмонламанглар".

Хулқ фанидан пайғамбарона дарс.

Айримлар очиқчасига юзига айтишни қаҳрамонлик санаб, уни кишидаги шахсиятнинг кучга тўлганидан, деб биладилар.

Аслида эса бу иш заифлик аломатидир. Зеро, ҳикматнинг учдан бири одамларнинг ҳис-туйғуларига риоя қилиб, улар билан муроса қила билмоқдир.

Арабчадан Муқим Маҳмуд таржимаси

👉 @diyonatli