AMALLARNING HUKMLARI
1.FARZ
Inkor qilib bo‘lmas qat’iy dalil bilan bajarilishi talab qilingan amal “farz” deyiladi. Besh mahal namoz o‘qish, ro‘za, zakot kabi amallar farzdir. Farzni bajarish shart uni bajargan ulkan savobga erishadi, bajarmagan fosiq hisoblanib, azoblanzdi. Inkor etgan esa kofir bo‘ladi. Farz ikki xil bo‘ladi: farzi ayn (har bir musulmon bajarishi shart) va farzi kifoya (bir yoki bir necha kishining ado etishi bilan boshqalardan soqit bo‘ladi).
2. VOJIB
E’tirozga ehtimoli bor dalil bilan bajarilishi talab qilingan amal vojibdir. Vojibning hukmi farz bilan barobar. Vojibni inkor qilgan kishi kofir bo‘lmaydi, balki fosiq bo‘ladi. Vojibni bajargan savob oladi, tark qilgan jazoga loyiq bo‘ladi.
3.SUNNAT
Zimmaga yuklanmagan, lekin bajarilishi talab qilingan amal sunnatdir. Sunnat amal qilish vojiga amal qilish kabi talab etiladi. Biroq sunnatga amal qilmagan vojibga amal qilmagan kabi jazolanmaydi, balki qoralanadi.
Mashab ulamolari sunnatni ikkiga bo‘lishgan:
1. Sunnatni muakkada (ta’kidlangan sunnat) - vojibdan keyingi darajada turadi,
masalan, jamoat bilan namoz o‘qish. Bunga amal qilmagan gunohkor bo‘ladi.
2. Sunnati zoida (el-ichida, yurish-turish kabi ishlarda payg‘ambar
alayhissalomga ergashish).
4.HAROM
Inkor qilib bo‘lmas qat’iy dalillar bilan bajarilishi ta’qiqlangan amal. Masalan, zino, sudxo‘rlik, o‘g‘irlik, aroqxo‘rlik kabi. Harom ish qilgan oxiratda do‘zax azobiga duchor bo‘ladi, haromni tark etgan savobga erishadi. Haromni inkor qilgan odam kofir bo‘ladi.
5.MAKRUH
E’tirozga ehtimoli bor dalil bilan bajarilishi taqiqlangan amal makruhi tahrimiydir. Masala, birovning sovchiligi ustiga sovchi yuborish, erkaklarningtilla taqishi va ipak kiyim kiyishi makruhi tahrimiydir. Makruhi tahrimiy hukmi harom hukmidadir, faqat ularni inkor etgan kishi kofir bo‘lmaydi, xolos.
Qilinishidan qat’iy qaytarilmagan, ammo qilinmasligi qilinishidan a’lo bo‘lgan amal makruhi tanzihiydir. Mushuk, yirtqich qushlar tekkan suvda tahirat olish bunga misol bo‘ladi. Ulardan saqlanganlar savob oladi, qilganlarga esa malomat ham, iqob ham qilinmaydi.
"Islom dini" kitobidan olindi.
👉 @diyonatli
1.FARZ
Inkor qilib bo‘lmas qat’iy dalil bilan bajarilishi talab qilingan amal “farz” deyiladi. Besh mahal namoz o‘qish, ro‘za, zakot kabi amallar farzdir. Farzni bajarish shart uni bajargan ulkan savobga erishadi, bajarmagan fosiq hisoblanib, azoblanzdi. Inkor etgan esa kofir bo‘ladi. Farz ikki xil bo‘ladi: farzi ayn (har bir musulmon bajarishi shart) va farzi kifoya (bir yoki bir necha kishining ado etishi bilan boshqalardan soqit bo‘ladi).
2. VOJIB
E’tirozga ehtimoli bor dalil bilan bajarilishi talab qilingan amal vojibdir. Vojibning hukmi farz bilan barobar. Vojibni inkor qilgan kishi kofir bo‘lmaydi, balki fosiq bo‘ladi. Vojibni bajargan savob oladi, tark qilgan jazoga loyiq bo‘ladi.
3.SUNNAT
Zimmaga yuklanmagan, lekin bajarilishi talab qilingan amal sunnatdir. Sunnat amal qilish vojiga amal qilish kabi talab etiladi. Biroq sunnatga amal qilmagan vojibga amal qilmagan kabi jazolanmaydi, balki qoralanadi.
Mashab ulamolari sunnatni ikkiga bo‘lishgan:
1. Sunnatni muakkada (ta’kidlangan sunnat) - vojibdan keyingi darajada turadi,
masalan, jamoat bilan namoz o‘qish. Bunga amal qilmagan gunohkor bo‘ladi.
2. Sunnati zoida (el-ichida, yurish-turish kabi ishlarda payg‘ambar
alayhissalomga ergashish).
4.HAROM
Inkor qilib bo‘lmas qat’iy dalillar bilan bajarilishi ta’qiqlangan amal. Masalan, zino, sudxo‘rlik, o‘g‘irlik, aroqxo‘rlik kabi. Harom ish qilgan oxiratda do‘zax azobiga duchor bo‘ladi, haromni tark etgan savobga erishadi. Haromni inkor qilgan odam kofir bo‘ladi.
5.MAKRUH
E’tirozga ehtimoli bor dalil bilan bajarilishi taqiqlangan amal makruhi tahrimiydir. Masala, birovning sovchiligi ustiga sovchi yuborish, erkaklarningtilla taqishi va ipak kiyim kiyishi makruhi tahrimiydir. Makruhi tahrimiy hukmi harom hukmidadir, faqat ularni inkor etgan kishi kofir bo‘lmaydi, xolos.
Qilinishidan qat’iy qaytarilmagan, ammo qilinmasligi qilinishidan a’lo bo‘lgan amal makruhi tanzihiydir. Mushuk, yirtqich qushlar tekkan suvda tahirat olish bunga misol bo‘ladi. Ulardan saqlanganlar savob oladi, qilganlarga esa malomat ham, iqob ham qilinmaydi.
"Islom dini" kitobidan olindi.
👉 @diyonatli
Э Ҳ Т И Ё Ж
Инсон фитратан жуда заиф яратилган. Ҳолбуки, атрофидаги ҳар нарса унга таъсир этади. Алам беради.
Ҳам у ғоят ожиздир. Ҳолбуки, балолари ва душманлари жуда кўпдир.
Ҳам ғоят фақирдир. Ҳолбуки, эҳтиёжлари жуда зиёдадир.
Ҳам танбал ва иқтидорсиздир. Ҳолбуки, ҳаётнинг шартлари жуда оғирдир.
Ҳам инсон бўлгани учун коинот билан доимий алоқаси бор. Ҳолбуки, севган ва улфат бўлиб қолган нарсаларининг кетиши, уларнинг фироқи, доимо уни ранжида этаверади.
Ҳам ақл унга юксак мақсадлар ва боқий меваларни кўрсатиб туради. Ҳолбуки, унинг қўли калта, умри қисқа, иқтидори қисқа, сабри оздир.
Мана шундай вазиятда бўлган бир руҳ, фажр вақтида бир Буюк Қодирнинг, бир Роҳим ва Жамол эгаси бўлган Зотнинг даргоҳига ниёз ила намоз ила мурожаат этиб, арзиҳол этмоқ, тавфиқ ва мадад истамоқ нақадар лозимдир. Пешинда кундуз оламида бошига келадиган, белига юкланадиган ишларни, вазифаларни кўтара олиши учун нақадар лозим бўлган бир суяниш нуқтаси экани очиқ-равшан англашилади
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
Инсон фитратан жуда заиф яратилган. Ҳолбуки, атрофидаги ҳар нарса унга таъсир этади. Алам беради.
Ҳам у ғоят ожиздир. Ҳолбуки, балолари ва душманлари жуда кўпдир.
Ҳам ғоят фақирдир. Ҳолбуки, эҳтиёжлари жуда зиёдадир.
Ҳам танбал ва иқтидорсиздир. Ҳолбуки, ҳаётнинг шартлари жуда оғирдир.
Ҳам инсон бўлгани учун коинот билан доимий алоқаси бор. Ҳолбуки, севган ва улфат бўлиб қолган нарсаларининг кетиши, уларнинг фироқи, доимо уни ранжида этаверади.
Ҳам ақл унга юксак мақсадлар ва боқий меваларни кўрсатиб туради. Ҳолбуки, унинг қўли калта, умри қисқа, иқтидори қисқа, сабри оздир.
Мана шундай вазиятда бўлган бир руҳ, фажр вақтида бир Буюк Қодирнинг, бир Роҳим ва Жамол эгаси бўлган Зотнинг даргоҳига ниёз ила намоз ила мурожаат этиб, арзиҳол этмоқ, тавфиқ ва мадад истамоқ нақадар лозимдир. Пешинда кундуз оламида бошига келадиган, белига юкланадиган ишларни, вазифаларни кўтара олиши учун нақадар лозим бўлган бир суяниш нуқтаси экани очиқ-равшан англашилади
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
ТАВОЗЕЪ
Буюк бир олимнинг ўз нафсига айтганлари
Эй фахрга мафтун, шуҳратга мубтало, мақтовга берилган, худбинликда ўхшашсиз бўлган бебош НАФСим!
Агар, мингларча мева берган анжирнинг кичиккина данаги ва юз бош узум тақиб қўйилган токнинг қора, қуруқ чўпи, бутун у меваларни, у бош-бош узумларни, ўз ҳунарининг натижаси эканлиги ва улардан истеъфода этганлар у ЧЎПга ёки у данакчага мақтов ва ҳурмат кўрсатишлари лозим экани, ҳақ бир ДАЪВО бўлса, сенинг ҳам, сенга юкланган неъматлар учун фахрга, ғурурга балки бир ҳаққинг бўлади.
Ҳолбуки сен, доим танқидга лойиқсан.
Зеро, у данакча ёки қуруқ чўпчалик ҳам эмассан.
Чунки, сенда ихтиёр бўлганлиги учун, у неъматларнинг қийматларини ФАХРинг билан нуқсонлаштирмоқдасан, ҒУРУРинг билан бузяпсан, ношукрлигинг туфайли ибтол қилмоқдасан, ўзлаштиришлик билан тортиб оляпсан.
Сенинг вазифанг ФАХР эмас, ШУКРдир!
Сенга лойиқ бўлгани ШУҲРАТ эмас, ТАВОЗЕЪдир, ХИЖОЛАТдир!
Сенинг ҳаққинг МАҚТОВ эмас, ИСТИҒФОРдир, НАДОМАТдир!
Сенинг камолинг ХУДБИНликда эмас, ҲУДОБИНликдадир!
Усмон КЎКЧАЛИК
👉@diyonatli
Буюк бир олимнинг ўз нафсига айтганлари
Эй фахрга мафтун, шуҳратга мубтало, мақтовга берилган, худбинликда ўхшашсиз бўлган бебош НАФСим!
Агар, мингларча мева берган анжирнинг кичиккина данаги ва юз бош узум тақиб қўйилган токнинг қора, қуруқ чўпи, бутун у меваларни, у бош-бош узумларни, ўз ҳунарининг натижаси эканлиги ва улардан истеъфода этганлар у ЧЎПга ёки у данакчага мақтов ва ҳурмат кўрсатишлари лозим экани, ҳақ бир ДАЪВО бўлса, сенинг ҳам, сенга юкланган неъматлар учун фахрга, ғурурга балки бир ҳаққинг бўлади.
Ҳолбуки сен, доим танқидга лойиқсан.
Зеро, у данакча ёки қуруқ чўпчалик ҳам эмассан.
Чунки, сенда ихтиёр бўлганлиги учун, у неъматларнинг қийматларини ФАХРинг билан нуқсонлаштирмоқдасан, ҒУРУРинг билан бузяпсан, ношукрлигинг туфайли ибтол қилмоқдасан, ўзлаштиришлик билан тортиб оляпсан.
Сенинг вазифанг ФАХР эмас, ШУКРдир!
Сенга лойиқ бўлгани ШУҲРАТ эмас, ТАВОЗЕЪдир, ХИЖОЛАТдир!
Сенинг ҳаққинг МАҚТОВ эмас, ИСТИҒФОРдир, НАДОМАТдир!
Сенинг камолинг ХУДБИНликда эмас, ҲУДОБИНликдадир!
Усмон КЎКЧАЛИК
👉@diyonatli
"Ҳар сафар (тоатларинг билан) Аллоҳга яқинлашсанг, Аллоҳ таолони сенга яқинлиги ҳам зиёда бўлиб бораверади.
Натижада устингдан ҳикматини оқизиб қўяди ва махлуқотларидаги сир-асрорларни билдиради".
Муҳаммад Мутавалли Шаъровий роҳимаҳуллоҳ
👉 @diyonatli
Натижада устингдан ҳикматини оқизиб қўяди ва махлуқотларидаги сир-асрорларни билдиради".
Муҳаммад Мутавалли Шаъровий роҳимаҳуллоҳ
👉 @diyonatli
АСЛ МАДАНИЯТ БУЛОҒИ
Ислом ҳаммани ўз соҳасида ҳаққа чақиради.
Бир африкалик дарсдошимиз ҳикоя қилиб беради. Саудиянинг Риёз шаҳри Ҳарамайни Шарифайндан ташқарида жойлашгани ҳамда пойтахт эканига кўра, унга мусулмонлардан бошқа динга эътиқод қилувчилар кириши тақиқланмаган. Риёздаги меҳмонхоналардан бирида европалик бир аёл фаррош бўлиб ишлар экан. Табиий у мусулмон эмас экан. Фаррош аёл хоналарни йиғиштириш, меҳмонларнинг кирларини ювишга топшириш каби ишлардан ҳам масъул экан. Қаҳрамонимиз хоналарни саранжомлаш ва кийимларни тозалашга топшириш асносида турли ноқулай вазиятларга тўғри келиб қолар экан. Бу жараёнда ушбу аёл ҳатто эркакларнинг ич кийимларини ҳам ювишга топшириши, қайтариб олиб келиш ҳолатларига дуч келиб турар экан. Кунларнинг бирида ушбу аёл атрофдагиларга ўзининг Исломини эълон қилиб, мусулмон бўлганини айтибди. Мусулмонлар аёлнинг ҳидоят топганини билан муборакбод этиб, бу ишдан бениҳоя хурсанд бўлганларини изҳор қилишибди. Аёлдан мусулмон бўлишининг сабабини сўрашганда, шундай жавоб қилган экан: «Мен Риёздаги мазкур ишим асносида меҳмонларнинг ич кийимини ҳам ювдириш каби ишларга дуч келардим. Кўпинча ич кийими яхши тоза тутилмаган, турли нажасотлар билан булғанган кийимлар таъбимни хира қиларди. Эътибор бериб қарасам бирор мусулмон давлатдан келган меҳмонларнинг кийимларида бу ҳолат кузатилмайди. Аксинча, ўзини энг сўнгги маданият ва тақаддум вакилларимиз, деб дунёга жар соладиган ғарбликларда шундай нохуш ҳолатга дучор келардим. Билдимки, инсоннинг ҳаммадан энг яширин еригача пок тутишни ўн беш аср аввал таълим берган дин, бугуннинг «энг маданиятли» инсонларинидан ҳам анча илгарилаб кетган экан. Мана шу ҳолат мени мусулмон бўлишимга сабаб бўлди».
Ҳикоя тугади.
***
Мазкур қиссадаги ҳолат таъбингизни хира қилган бўлса, узр сўрайман. Лекин ундан чиқадиган ўрнак жуда ҳам ибратли. Зеро, бир олимнинг катта илмий кашфиёт ортидан Исломни ҳақ деб топгани, қайсидир файласуфнинг Исломдаги олий ҳикматлар, инсон қадрининг юксаклигини кўриб мусулмон бўлгани, яна қайсидур машҳур бир инсоннинг катта оламшумул ҳодиса туфайли ҳақ динга кирганини ҳақидаги турли хабарлар эшитиб қоламиз, бундай ҳодисалар ўтмишда ҳам кўп бўлган. Ислом уларга ўз майдонларида, билган соҳаларида ўзининг ҳақ дин эканини исботлай олганидек, юқоридаги фаррош аёлга ҳам ўзининг ҳақ дин эканини (биз учун) арзимас бир ҳолатда намоён этганни кўрамиз. Даъватнинг гўзал услублари жула кўп, айб бизда. Шу ўринда Салмон розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадис билан сўзимизни тугатмоқ мақомга лойиқдир.
Салмон розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. У зотга (мушриклар томонидан масхаромуз савол тарзида): «Пайғамбарингиз сизларга ҳамма нарсани, ҳатто, қандоқ бўшанишни ҳам таълим берганми?!», дейилди.
У киши:
«Тўғри. Батаҳқиқ, у зот бизни қазои ҳожат ёки бавл қилганимизда қиблага қарамоғимиздан, ўнг қўл билан истинжо қилмоғимиздан ёки учтадан кам тош билан истинжо қилмоғимиздан ёки чиқинди-тезак ва суяк билан истинжо қилмоғимиздан қайтарганлар», дедилар».
Имом Муслим ривояти.
👉 @diyonatli
Ислом ҳаммани ўз соҳасида ҳаққа чақиради.
Бир африкалик дарсдошимиз ҳикоя қилиб беради. Саудиянинг Риёз шаҳри Ҳарамайни Шарифайндан ташқарида жойлашгани ҳамда пойтахт эканига кўра, унга мусулмонлардан бошқа динга эътиқод қилувчилар кириши тақиқланмаган. Риёздаги меҳмонхоналардан бирида европалик бир аёл фаррош бўлиб ишлар экан. Табиий у мусулмон эмас экан. Фаррош аёл хоналарни йиғиштириш, меҳмонларнинг кирларини ювишга топшириш каби ишлардан ҳам масъул экан. Қаҳрамонимиз хоналарни саранжомлаш ва кийимларни тозалашга топшириш асносида турли ноқулай вазиятларга тўғри келиб қолар экан. Бу жараёнда ушбу аёл ҳатто эркакларнинг ич кийимларини ҳам ювишга топшириши, қайтариб олиб келиш ҳолатларига дуч келиб турар экан. Кунларнинг бирида ушбу аёл атрофдагиларга ўзининг Исломини эълон қилиб, мусулмон бўлганини айтибди. Мусулмонлар аёлнинг ҳидоят топганини билан муборакбод этиб, бу ишдан бениҳоя хурсанд бўлганларини изҳор қилишибди. Аёлдан мусулмон бўлишининг сабабини сўрашганда, шундай жавоб қилган экан: «Мен Риёздаги мазкур ишим асносида меҳмонларнинг ич кийимини ҳам ювдириш каби ишларга дуч келардим. Кўпинча ич кийими яхши тоза тутилмаган, турли нажасотлар билан булғанган кийимлар таъбимни хира қиларди. Эътибор бериб қарасам бирор мусулмон давлатдан келган меҳмонларнинг кийимларида бу ҳолат кузатилмайди. Аксинча, ўзини энг сўнгги маданият ва тақаддум вакилларимиз, деб дунёга жар соладиган ғарбликларда шундай нохуш ҳолатга дучор келардим. Билдимки, инсоннинг ҳаммадан энг яширин еригача пок тутишни ўн беш аср аввал таълим берган дин, бугуннинг «энг маданиятли» инсонларинидан ҳам анча илгарилаб кетган экан. Мана шу ҳолат мени мусулмон бўлишимга сабаб бўлди».
Ҳикоя тугади.
***
Мазкур қиссадаги ҳолат таъбингизни хира қилган бўлса, узр сўрайман. Лекин ундан чиқадиган ўрнак жуда ҳам ибратли. Зеро, бир олимнинг катта илмий кашфиёт ортидан Исломни ҳақ деб топгани, қайсидир файласуфнинг Исломдаги олий ҳикматлар, инсон қадрининг юксаклигини кўриб мусулмон бўлгани, яна қайсидур машҳур бир инсоннинг катта оламшумул ҳодиса туфайли ҳақ динга кирганини ҳақидаги турли хабарлар эшитиб қоламиз, бундай ҳодисалар ўтмишда ҳам кўп бўлган. Ислом уларга ўз майдонларида, билган соҳаларида ўзининг ҳақ дин эканини исботлай олганидек, юқоридаги фаррош аёлга ҳам ўзининг ҳақ дин эканини (биз учун) арзимас бир ҳолатда намоён этганни кўрамиз. Даъватнинг гўзал услублари жула кўп, айб бизда. Шу ўринда Салмон розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадис билан сўзимизни тугатмоқ мақомга лойиқдир.
Салмон розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. У зотга (мушриклар томонидан масхаромуз савол тарзида): «Пайғамбарингиз сизларга ҳамма нарсани, ҳатто, қандоқ бўшанишни ҳам таълим берганми?!», дейилди.
У киши:
«Тўғри. Батаҳқиқ, у зот бизни қазои ҳожат ёки бавл қилганимизда қиблага қарамоғимиздан, ўнг қўл билан истинжо қилмоғимиздан ёки учтадан кам тош билан истинжо қилмоғимиздан ёки чиқинди-тезак ва суяк билан истинжо қилмоғимиздан қайтарганлар», дедилар».
Имом Муслим ривояти.
👉 @diyonatli
TAYAMMUM HUKMLARI
Tayammum qilib namoz o'qimoqchi bo'lgan odam ushbu tayammum bilan tahorat olishni va namoz o'qishni o'ziga halol etishni niyat qilishi shart. Chunki faqat tayammum qilish niyatida qilingan tayammum bilan namoz o'qib bo'lmaydi. Shuningdek, masjidga kirish, Qur'oni kariymni ushlash niyatida qilingan tayammum bilan namoz o'qib bo'lmaydi. Demak, tayammum olish paytida betahoratlikdan qutilishni va tahoratsiz ado etib bo'lmaydigan aniq bir ibodatni niyat qilish lozim bo'ladi.
Bitta tayammum bilan istalgancha farz, sunnat va nafl namoz o'qilaveradi. Namoz vaqti kirmasdan avval va yonidagilardan suv so'rashdan oldin tayammum qilish mumkin.
Yukining orasida suv borligini unutib, tayammum bilan namoz o'qiganidan keyin, yukida suv borligi esiga tushib qolsa, namozni qayta o'qimaydi. Ammo yukidagi suvni tugagan degan gumon bilan tayammum bilan namoz o'qiganidan so'ng suv borligi ayon bo'lsa, namozni qayta o'qiydi.
Ikki qo'l va oyog'i qirqilgan kishining yuzida yarasi bo'lsa, taxorat ham, tayammum ham qilmay namoz o'qiyveradi.
Abdug'ani Qodirov
"Hanafiy fiqhiga oid eng zarur hukmlar" kitobidan olindi.
👉 @diyonatli
Tayammum qilib namoz o'qimoqchi bo'lgan odam ushbu tayammum bilan tahorat olishni va namoz o'qishni o'ziga halol etishni niyat qilishi shart. Chunki faqat tayammum qilish niyatida qilingan tayammum bilan namoz o'qib bo'lmaydi. Shuningdek, masjidga kirish, Qur'oni kariymni ushlash niyatida qilingan tayammum bilan namoz o'qib bo'lmaydi. Demak, tayammum olish paytida betahoratlikdan qutilishni va tahoratsiz ado etib bo'lmaydigan aniq bir ibodatni niyat qilish lozim bo'ladi.
Bitta tayammum bilan istalgancha farz, sunnat va nafl namoz o'qilaveradi. Namoz vaqti kirmasdan avval va yonidagilardan suv so'rashdan oldin tayammum qilish mumkin.
Yukining orasida suv borligini unutib, tayammum bilan namoz o'qiganidan keyin, yukida suv borligi esiga tushib qolsa, namozni qayta o'qimaydi. Ammo yukidagi suvni tugagan degan gumon bilan tayammum bilan namoz o'qiganidan so'ng suv borligi ayon bo'lsa, namozni qayta o'qiydi.
Ikki qo'l va oyog'i qirqilgan kishining yuzida yarasi bo'lsa, taxorat ham, tayammum ham qilmay namoz o'qiyveradi.
Abdug'ani Qodirov
"Hanafiy fiqhiga oid eng zarur hukmlar" kitobidan olindi.
👉 @diyonatli
Audio
"Ислом дини" китоби
Муаллифлар:
Аҳмад Муҳаммад Турсун, Муҳаммад Шариф Жуман
12. Мазҳаббошилар. Имом Молик раҳматуллоҳи алайҳ.
👉 @diyonatli
Муаллифлар:
Аҳмад Муҳаммад Турсун, Муҳаммад Шариф Жуман
12. Мазҳаббошилар. Имом Молик раҳматуллоҳи алайҳ.
👉 @diyonatli
Тарбияни кўринг!
Саҳл ибн Аблуллоҳ Тустарийнинг жажжи ўғли бор эди. Қачон бир нарса сўраса, онаси: "Бор, Аллоҳдан сўра!" дерди. Шунда болакай маъсум қалби ила саждага бош қўяр ва Раббидан истаётган нарсасини сўрар эди. Она эса, бу аснода ўша нарсани бурчакка яшириб қўйиб, ҳеч нарса билмагандай турарди. Бола илтижосини тугатгач, ҳалиги нарсасини топиб оларди.
Бу ҳол бир қанча муддат давом этди.
Бир куни уйда ҳеч ким йўқлигида болакайнинг кўнгли бир нарса тусади ва одатига кўра, саждага бош қўйиб, Аллоҳга илтижо қила бошлади. Кейин эса, у нарсани доим оладиган жойидан олди.
Онаси уйга қайтганида, боласининг қўлидаги нарсани кўриб, қаердан олганини сўради. Соф қалб, соф туйғулар соҳиби бўлган болакай: "Ҳамиша оладиган жойимдан", деб жавоб берди...
"Кўнгил султонлари" китобидан
👉 @diyonatli
Саҳл ибн Аблуллоҳ Тустарийнинг жажжи ўғли бор эди. Қачон бир нарса сўраса, онаси: "Бор, Аллоҳдан сўра!" дерди. Шунда болакай маъсум қалби ила саждага бош қўяр ва Раббидан истаётган нарсасини сўрар эди. Она эса, бу аснода ўша нарсани бурчакка яшириб қўйиб, ҳеч нарса билмагандай турарди. Бола илтижосини тугатгач, ҳалиги нарсасини топиб оларди.
Бу ҳол бир қанча муддат давом этди.
Бир куни уйда ҳеч ким йўқлигида болакайнинг кўнгли бир нарса тусади ва одатига кўра, саждага бош қўйиб, Аллоҳга илтижо қила бошлади. Кейин эса, у нарсани доим оладиган жойидан олди.
Онаси уйга қайтганида, боласининг қўлидаги нарсани кўриб, қаердан олганини сўради. Соф қалб, соф туйғулар соҳиби бўлган болакай: "Ҳамиша оладиган жойимдан", деб жавоб берди...
"Кўнгил султонлари" китобидан
👉 @diyonatli
СУЛУК
Дин бизнинг сулукимизда кўриниши лозим. Одамлар диндор ўқитувчи билан диндан узоқ ўқитувчининг фарқига боришлари керак.
Одамлар диндор савдогар билан диндан узоқ савдогарнинг фарқига боришлари керак.
Одамлар диндор эр билан диндан узоқ эрнинг фарқига боришлари керак.
Одамлар диндор аёл билан диндан узоқ бўлган аёлнинг фарқига боришлари керак.
Қилган ҳажимиздан тасбиҳ ва жойнамоз, ҳамда "ҳожи ака" деган лақабдан ўзга нарсага эга бўлмаслигимиз мусибатдир.
Рўзамиздан фақатгина очлигу-чанқоқлик, ҳамда ажва хурмосининг мерос бўлиши мусибатдир.
Ўқиган намозимиздан фақатгина ётиб-туришни, спорт машқларини мерос олсак, бу мусибатдир. Зеро оғзимиздан "Намоз фаҳш ва мункар ишлардан қайтаради" ояти тушмайди.
Араб саҳросидаги бир тўда чорвадорларни бутун инсониятга етакчи қилган бу дин ҳали-ҳамон олдимизда турибди.
Уларни ўзгартирган жамиятшунослик илми бугун бизни ҳам ўзгартириши мумкин.
Аммо уларнинг биздан бир фарқи бор эди. Улар ўзини Аллоҳга тўлиқ таслим қилган эди. Аллоҳ ҳаром қилган нарсани ҳаром деб ундан тийилишар, Аллоҳ ҳалол деган нарсани ҳалол деб уни қилишар эди. Улар Аллоҳ яхши кўрган нарсани яхши кўришар, Аллоҳ ёмон кўрган нарсани ёмон кўришар эди.
Улар Аллоҳга У истаганидек қуллик қилишди. У амр қилганидек Унинг буйруқларини бажаришди. Натижа ҳам шунга кўра бўлди!
Абдул Қодир САМАРҚАНДИЙ
👉 @diyonatli
Дин бизнинг сулукимизда кўриниши лозим. Одамлар диндор ўқитувчи билан диндан узоқ ўқитувчининг фарқига боришлари керак.
Одамлар диндор савдогар билан диндан узоқ савдогарнинг фарқига боришлари керак.
Одамлар диндор эр билан диндан узоқ эрнинг фарқига боришлари керак.
Одамлар диндор аёл билан диндан узоқ бўлган аёлнинг фарқига боришлари керак.
Қилган ҳажимиздан тасбиҳ ва жойнамоз, ҳамда "ҳожи ака" деган лақабдан ўзга нарсага эга бўлмаслигимиз мусибатдир.
Рўзамиздан фақатгина очлигу-чанқоқлик, ҳамда ажва хурмосининг мерос бўлиши мусибатдир.
Ўқиган намозимиздан фақатгина ётиб-туришни, спорт машқларини мерос олсак, бу мусибатдир. Зеро оғзимиздан "Намоз фаҳш ва мункар ишлардан қайтаради" ояти тушмайди.
Араб саҳросидаги бир тўда чорвадорларни бутун инсониятга етакчи қилган бу дин ҳали-ҳамон олдимизда турибди.
Уларни ўзгартирган жамиятшунослик илми бугун бизни ҳам ўзгартириши мумкин.
Аммо уларнинг биздан бир фарқи бор эди. Улар ўзини Аллоҳга тўлиқ таслим қилган эди. Аллоҳ ҳаром қилган нарсани ҳаром деб ундан тийилишар, Аллоҳ ҳалол деган нарсани ҳалол деб уни қилишар эди. Улар Аллоҳ яхши кўрган нарсани яхши кўришар, Аллоҳ ёмон кўрган нарсани ёмон кўришар эди.
Улар Аллоҳга У истаганидек қуллик қилишди. У амр қилганидек Унинг буйруқларини бажаришди. Натижа ҳам шунга кўра бўлди!
Абдул Қодир САМАРҚАНДИЙ
👉 @diyonatli
Т А Н Б Е Ҳ !
Эй жасоратсиз, танбал нафсим!
«Иқтидорим етмайди», «заифман» деган баҳоналар билан, умидсиз бўлиб ўз ғояларингдан воз кечма!
Сен ўсимликлар, дарахтлар ва ўтларнинг ипакдек юмшоқ илдиз ва томирларига диққат қил. Улардан ибрат ол!
Улар ўз мақсадлари йўлида қаттиқ бўлган тош ва тупроқларни ёриб чиқадилар. «Аллоҳ номидан», «Раҳмон номидан» дейдилар. Ўзларидан дағал, қаттиқ ва қувватли бўлган тошларни писанд этмайдилар. Чунки, «Бисмиллоҳ» деб ҳақиқий қудрат эгаси бўлган Аллоҳга суянадилар. Натижада ҳар нарса уларга бўйинсунади.
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
Эй жасоратсиз, танбал нафсим!
«Иқтидорим етмайди», «заифман» деган баҳоналар билан, умидсиз бўлиб ўз ғояларингдан воз кечма!
Сен ўсимликлар, дарахтлар ва ўтларнинг ипакдек юмшоқ илдиз ва томирларига диққат қил. Улардан ибрат ол!
Улар ўз мақсадлари йўлида қаттиқ бўлган тош ва тупроқларни ёриб чиқадилар. «Аллоҳ номидан», «Раҳмон номидан» дейдилар. Ўзларидан дағал, қаттиқ ва қувватли бўлган тошларни писанд этмайдилар. Чунки, «Бисмиллоҳ» деб ҳақиқий қудрат эгаси бўлган Аллоҳга суянадилар. Натижада ҳар нарса уларга бўйинсунади.
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
Юнус ибн Убайд шундай ҳикоя қилади:
"Бир киши Абу Ғунаймадан:
- Қандай тонг оттирдингиз? - деб сўради.
- Бир-биридан яхши икки неъмат орасида тонг оттирдим. Улардан бири Аллоҳ яширган гуноҳларимдирки, улар туфайли ҳеч ким мени айблай олмайди. Иккинчиси эса менга нисбатан бандалар қалбига Аллоҳ ташлаб қўйган бир муҳаббатки, амалим билан унга ҳаргиз эриша олмаган бўлардим, - деб жавоб берди Абу Ғунайма".
Арабчадан Муқим Маҳмуд таржимаси
👉 @diyonatli
"Бир киши Абу Ғунаймадан:
- Қандай тонг оттирдингиз? - деб сўради.
- Бир-биридан яхши икки неъмат орасида тонг оттирдим. Улардан бири Аллоҳ яширган гуноҳларимдирки, улар туфайли ҳеч ким мени айблай олмайди. Иккинчиси эса менга нисбатан бандалар қалбига Аллоҳ ташлаб қўйган бир муҳаббатки, амалим билан унга ҳаргиз эриша олмаган бўлардим, - деб жавоб берди Абу Ғунайма".
Арабчадан Муқим Маҳмуд таржимаси
👉 @diyonatli