БОРЛИКДАГИ БАРЧА НАРСАНИНГ АЛЛОҲГА ТАСБЕҲ АЙТИШИ
Аллоҳ таоло улуғлиги камоли, мулки, иззати тугаллиги сабаб осмон, ер, тоғлар, дарахтлар, қуёш, ой, ҳайвонлар, қушлардан иборат барча мавжудотлар тасбеҳ айтади.
«Етти осмон, Ер ва улардаги бор жонзот Унга тасбеҳ айтур. Мавжуд бўлган барча нарса ҳамд билан Унга тасбеҳ айтур”. Лекин сизлар уларнинг тасбеҳларини англамайсиз. Дарҳақиқат, У ҳалим ва кечиримли Зотдир» (Исро сураси, 44-оят).
«Биз Довудга (улуғ) фазл (мартаба) ато этдик: «Эй, тоғлар ва қушлар! (Довуд) билан бирга тасбеҳ айтингиз!» (Сабаъ сураси, 10-оят).
«Тоғлар ва қушларни Довуд билан бирга тасбеҳ айтадиган қилиб бўйин сундириб қўйдик. Биз шундай қила олувчидирмиз» (Анбиё сураси, 79-оят).
«Биз тоғларни кечки пайт ва эрталаб (мудом) у (Довуд) билан бирга тасбеҳ айтадиган қилиб, бўйин сундириб қўйдик» (Сод сураси, 18-оят).
Бу оятлар борлиқдаги барча нарса Аллоҳга тасбеҳ айтишини билдиради. Гарчи биз уларнинг тасбеҳини тушунмасак ҳам ҳайвонлар, ўсимликлар, тоғу тошлар ва Аллоҳ таоло яратган барча нарса тасбеҳ айтади. Уларнинг тасбеҳ айтиши ҳол юзасидан эмас, балки сўз, лафзлар биландир. Лекин оддий одамлар уни тушунмайди.
Довуд алайҳиссаломга мўъжиза қилиб тоғлар ва қушлар у билан тасбеҳ айтган бўлса, Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга ҳам берилган мўъжизалар ичида тошлар, таомнинг тасбеҳ айтиши мавжуд.
Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳу ривоят қиладилар. «Биз ғайри табиий воқеа-ҳодисаларнинг (баъзисини) Аллоҳ таолонинг баракоти туфайли рўй беради, деб ҳисоблар эдик. Сизлар эса, уларнинг барчасини (Аллоҳ таоло ўз бандаларини) қўрқитиб қўйиш учун содир қилади, деб ҳисоблайсизлар. (Масалан, Жаноб Расулуллоҳнинг кўп сонли қўшинни озгина таом билан тўйдира олганлари Аллоҳ таолонинг баракоти туфайлидир. Қуёш ёки Ойнинг тутилиши эса, Аллоҳ таолонинг ўз бандаларини қўрқитиб қўйишидир).
Биз бир куни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга сафарда ғазотда бўлдик. Шунда сувимиз оз қолган бўлиб, Жаноб Расулуллоҳ: «Қолган сувни келтиринглар!» дедилар. Сўнг, у зот бир идишда озгина сув келтиришгач, муборак қўлларини идишнинг ичига тиқдилар-да: «Муборак покловчи сувга ошиқинглар, барака эса, Аллоҳ таолодандир!» - деб марҳамат қилдилар. Шундан сўнг, мен жаноб Расулуллоҳнинг бармоқлари орасидан сув отилиб чиқаётганини кўрдим. Кўпинча биз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг даврларида ейилаётган таомнинг Аллоҳ таолога тасбеҳ айтаётганини эшитар эдик» (Имом Бухорий ривояти).
Бошқа ҳадисларда эса Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам қўлларидаги тошларнинг тасбеҳ айтиши зикр қилинган.
Шайх Муҳаммад Мутавалли ШАЪРОВИЙ
👉@diyonatli
Аллоҳ таоло улуғлиги камоли, мулки, иззати тугаллиги сабаб осмон, ер, тоғлар, дарахтлар, қуёш, ой, ҳайвонлар, қушлардан иборат барча мавжудотлар тасбеҳ айтади.
«Етти осмон, Ер ва улардаги бор жонзот Унга тасбеҳ айтур. Мавжуд бўлган барча нарса ҳамд билан Унга тасбеҳ айтур”. Лекин сизлар уларнинг тасбеҳларини англамайсиз. Дарҳақиқат, У ҳалим ва кечиримли Зотдир» (Исро сураси, 44-оят).
«Биз Довудга (улуғ) фазл (мартаба) ато этдик: «Эй, тоғлар ва қушлар! (Довуд) билан бирга тасбеҳ айтингиз!» (Сабаъ сураси, 10-оят).
«Тоғлар ва қушларни Довуд билан бирга тасбеҳ айтадиган қилиб бўйин сундириб қўйдик. Биз шундай қила олувчидирмиз» (Анбиё сураси, 79-оят).
«Биз тоғларни кечки пайт ва эрталаб (мудом) у (Довуд) билан бирга тасбеҳ айтадиган қилиб, бўйин сундириб қўйдик» (Сод сураси, 18-оят).
Бу оятлар борлиқдаги барча нарса Аллоҳга тасбеҳ айтишини билдиради. Гарчи биз уларнинг тасбеҳини тушунмасак ҳам ҳайвонлар, ўсимликлар, тоғу тошлар ва Аллоҳ таоло яратган барча нарса тасбеҳ айтади. Уларнинг тасбеҳ айтиши ҳол юзасидан эмас, балки сўз, лафзлар биландир. Лекин оддий одамлар уни тушунмайди.
Довуд алайҳиссаломга мўъжиза қилиб тоғлар ва қушлар у билан тасбеҳ айтган бўлса, Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга ҳам берилган мўъжизалар ичида тошлар, таомнинг тасбеҳ айтиши мавжуд.
Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳу ривоят қиладилар. «Биз ғайри табиий воқеа-ҳодисаларнинг (баъзисини) Аллоҳ таолонинг баракоти туфайли рўй беради, деб ҳисоблар эдик. Сизлар эса, уларнинг барчасини (Аллоҳ таоло ўз бандаларини) қўрқитиб қўйиш учун содир қилади, деб ҳисоблайсизлар. (Масалан, Жаноб Расулуллоҳнинг кўп сонли қўшинни озгина таом билан тўйдира олганлари Аллоҳ таолонинг баракоти туфайлидир. Қуёш ёки Ойнинг тутилиши эса, Аллоҳ таолонинг ўз бандаларини қўрқитиб қўйишидир).
Биз бир куни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга сафарда ғазотда бўлдик. Шунда сувимиз оз қолган бўлиб, Жаноб Расулуллоҳ: «Қолган сувни келтиринглар!» дедилар. Сўнг, у зот бир идишда озгина сув келтиришгач, муборак қўлларини идишнинг ичига тиқдилар-да: «Муборак покловчи сувга ошиқинглар, барака эса, Аллоҳ таолодандир!» - деб марҳамат қилдилар. Шундан сўнг, мен жаноб Расулуллоҳнинг бармоқлари орасидан сув отилиб чиқаётганини кўрдим. Кўпинча биз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг даврларида ейилаётган таомнинг Аллоҳ таолога тасбеҳ айтаётганини эшитар эдик» (Имом Бухорий ривояти).
Бошқа ҳадисларда эса Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам қўлларидаги тошларнинг тасбеҳ айтиши зикр қилинган.
Шайх Муҳаммад Мутавалли ШАЪРОВИЙ
👉@diyonatli
👍4
ЖАҲОЛАТЛАРНИНГ ЗАРАРИ ҲАҚИДА
Жаҳолатларнинг энг ёмони инсоннинг Буюк Дайёндан ва Қуръони Карим ҳукмларидан, Аллоҳ таоло тоат ва иймон аҳлига жаннатларда ҳозирлаган нарсаларидан, жаҳл ва исён аҳлига дўзахларда тайёрлаган нарсалардан жаҳолатда бўлишидир.
Аллоҳ таолодан бехабар жаҳолатда бўлиш ирфон самараларининг зиддини ҳосил қилади. Оташи дўзахда қолишига ва Раҳмоннинг азобига олиб келади.
Баъзи сифатларни билмаслик дунё ва охират яхшиликларидан бўлган мазкур сифатларнинг маърифати самараларининг зиддиларини ҳосил қилади.
Ҳукмларни билмаслик эса гуноҳларни касб этишга, ҳаромни тановул қилишга, одамларга зулм қилишга, намоз ва рўзани зое қилишга сабаб бўлади.
Бу дунёни паст фоний эканини билмаслик, унда абадий қолиш самарасини беради.
Охират дунёсининг нафислигини билмаслик, бу дунёни ундан ортиқ билиш самарасини беради.
Аллоҳ таолонинг айёмлари, яъни неъматлари қадрини билмаслик ғафлат ва ғурурни, Аллоҳ таолога гуноҳ ишларни қилишга журъатни ҳосил қилади.
"Шажаратул маориф" китобидан.
👉@diyonatli
Жаҳолатларнинг энг ёмони инсоннинг Буюк Дайёндан ва Қуръони Карим ҳукмларидан, Аллоҳ таоло тоат ва иймон аҳлига жаннатларда ҳозирлаган нарсаларидан, жаҳл ва исён аҳлига дўзахларда тайёрлаган нарсалардан жаҳолатда бўлишидир.
Аллоҳ таолодан бехабар жаҳолатда бўлиш ирфон самараларининг зиддини ҳосил қилади. Оташи дўзахда қолишига ва Раҳмоннинг азобига олиб келади.
Баъзи сифатларни билмаслик дунё ва охират яхшиликларидан бўлган мазкур сифатларнинг маърифати самараларининг зиддиларини ҳосил қилади.
Ҳукмларни билмаслик эса гуноҳларни касб этишга, ҳаромни тановул қилишга, одамларга зулм қилишга, намоз ва рўзани зое қилишга сабаб бўлади.
Бу дунёни паст фоний эканини билмаслик, унда абадий қолиш самарасини беради.
Охират дунёсининг нафислигини билмаслик, бу дунёни ундан ортиқ билиш самарасини беради.
Аллоҳ таолонинг айёмлари, яъни неъматлари қадрини билмаслик ғафлат ва ғурурни, Аллоҳ таолога гуноҳ ишларни қилишга журъатни ҳосил қилади.
"Шажаратул маориф" китобидан.
👉@diyonatli
👍4
ФАРЗАНДИ ВАФОТ ҚИЛГАН КИШИНИНГ МУКОФОТИ ҲАҚИДА
Муслим Абу Ҳассондан ривоят қилади: "Мен Абу Ҳурайра розийаллоҳу анҳуга икки ўғлим вафот қилганини айтиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан у иккови туфайли нафсимизни шодлантирадиган ҳадисни сўйлаб беришини сўрадим. У зот: "Уларнинг кичиклари жаннатнинг даомисларидир (даомис — сувда юрадиган кичик ҳайвон), улардан бири отасини ёки ота-онасини кутиб олади ва кийимидан ёки қўлидан, мен сенинг мана бу кийимингдан ушлаганим каби, ушлайди, сўнг Аллоҳ уни ва ота-онасини жаннатга киргизади", дедилар".
Абу Довуд Таёлисий Шуъба Муовия ибн Куррадан, у отасидан ривоят қилади: "Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларига ансорлардан бир киши ўғли билан тез-тез келиб турар эди. Бир куни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам у кишидан: "Ўғлингни яхши кўрасанми?" деб сўрадилар. У: "Ҳа", деб жавоб берди. "Сен уни яхши кўргандек, Аллоҳ сени яхши кўрсин", дедилар шунда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам. Сўнг у киши бир муддат кўринмай қолди. Уни суриштирган эдилар, ўғилчаси вафот қилганини айтишди. (У келгач) Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Жаннат эшикларидан бирига етганингда, у югуриб келиб, эшикни сенга очишига рози бўлмайсанми?!" дедилар. Атрофдагилар: "Эй Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам, бу фақат унга тегишлими ёки ҳаммамизгами?" деб сўрашди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
"Ҳаммаларингизга", дедилар".
Убода ибн Сомитдан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар:
"Нифослик аёлларнинг (яъни, янги туққан аёлнинг ҳали нифосдан покланмай туриб вафот этган) боласи қиёмат куни уларни шодлик билан жаннатга етаклайди" (Абу Довуд ривояти).
Бу ҳадис мўминлар болалари жаннатда эканига далолат қилади. Илм аҳлидан кўпчиликнинг сўзи ҳам шу, Аллоҳ таолонинг ушбу: "Ўзлари иймон келтириб, зурриётлари ҳам уларга иймон билан эргашган зотларга (ўша) зурриётларини қўшдик" (Ват-тур, 21), оятининг зоҳири ҳам шу маънони тақозо қилади.
Абу Ҳурайрадан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар:
"Кимнинг балоғатга етмаган уч фарзанди вафот қилса, унга дўзахдан тўсиқ бўлишади ва у жаннатга киритилади" (Бухорий ривояти).
Ибн Масъуддан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: "Ким эсини танимаган боласидан учтасини бериб қўйса, улар ота-онаси учун дўзахдан мустаҳкам қўрғон бўладилар". Абу Зарр шунда: "Иккита боласи ўлган бўлсачи?" деб сўради. У зот: "Иккита бўлса ҳам", дедилар. Сўнг қориларнинг саййиди Убай ибн Каъб: "Битта бўлса-чи?" деди. "Битта бўлса ҳам. Лекин дастлабки лаҳзадаёқ сабр қилган бўлса", дедилар (Термизий, Ибн Можа ривояти).
Бу ҳадисларнинг ҳаммасида мусулмонларнинг гўдаклари жаннатда бўлишига далил бор. Чунки болалар раҳмат қилинганлари туфайли оталари ҳам раҳмат қилиняпти. Болалар раҳмат қилинмаган бўлса, оталарига шафоатчи қилиниши мумкин бўлмаган ишдир.
ИМОМ КУРТУБИЙ «АТ-ТАЗКИРА» КИТОБИДАН.
👉@diyonatli
Муслим Абу Ҳассондан ривоят қилади: "Мен Абу Ҳурайра розийаллоҳу анҳуга икки ўғлим вафот қилганини айтиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан у иккови туфайли нафсимизни шодлантирадиган ҳадисни сўйлаб беришини сўрадим. У зот: "Уларнинг кичиклари жаннатнинг даомисларидир (даомис — сувда юрадиган кичик ҳайвон), улардан бири отасини ёки ота-онасини кутиб олади ва кийимидан ёки қўлидан, мен сенинг мана бу кийимингдан ушлаганим каби, ушлайди, сўнг Аллоҳ уни ва ота-онасини жаннатга киргизади", дедилар".
Абу Довуд Таёлисий Шуъба Муовия ибн Куррадан, у отасидан ривоят қилади: "Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларига ансорлардан бир киши ўғли билан тез-тез келиб турар эди. Бир куни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам у кишидан: "Ўғлингни яхши кўрасанми?" деб сўрадилар. У: "Ҳа", деб жавоб берди. "Сен уни яхши кўргандек, Аллоҳ сени яхши кўрсин", дедилар шунда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам. Сўнг у киши бир муддат кўринмай қолди. Уни суриштирган эдилар, ўғилчаси вафот қилганини айтишди. (У келгач) Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Жаннат эшикларидан бирига етганингда, у югуриб келиб, эшикни сенга очишига рози бўлмайсанми?!" дедилар. Атрофдагилар: "Эй Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам, бу фақат унга тегишлими ёки ҳаммамизгами?" деб сўрашди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
"Ҳаммаларингизга", дедилар".
Убода ибн Сомитдан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар:
"Нифослик аёлларнинг (яъни, янги туққан аёлнинг ҳали нифосдан покланмай туриб вафот этган) боласи қиёмат куни уларни шодлик билан жаннатга етаклайди" (Абу Довуд ривояти).
Бу ҳадис мўминлар болалари жаннатда эканига далолат қилади. Илм аҳлидан кўпчиликнинг сўзи ҳам шу, Аллоҳ таолонинг ушбу: "Ўзлари иймон келтириб, зурриётлари ҳам уларга иймон билан эргашган зотларга (ўша) зурриётларини қўшдик" (Ват-тур, 21), оятининг зоҳири ҳам шу маънони тақозо қилади.
Абу Ҳурайрадан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар:
"Кимнинг балоғатга етмаган уч фарзанди вафот қилса, унга дўзахдан тўсиқ бўлишади ва у жаннатга киритилади" (Бухорий ривояти).
Ибн Масъуддан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: "Ким эсини танимаган боласидан учтасини бериб қўйса, улар ота-онаси учун дўзахдан мустаҳкам қўрғон бўладилар". Абу Зарр шунда: "Иккита боласи ўлган бўлсачи?" деб сўради. У зот: "Иккита бўлса ҳам", дедилар. Сўнг қориларнинг саййиди Убай ибн Каъб: "Битта бўлса-чи?" деди. "Битта бўлса ҳам. Лекин дастлабки лаҳзадаёқ сабр қилган бўлса", дедилар (Термизий, Ибн Можа ривояти).
Бу ҳадисларнинг ҳаммасида мусулмонларнинг гўдаклари жаннатда бўлишига далил бор. Чунки болалар раҳмат қилинганлари туфайли оталари ҳам раҳмат қилиняпти. Болалар раҳмат қилинмаган бўлса, оталарига шафоатчи қилиниши мумкин бўлмаган ишдир.
ИМОМ КУРТУБИЙ «АТ-ТАЗКИРА» КИТОБИДАН.
👉@diyonatli
👍2
АЛЛОҲ ТАОЛО ДИЛЛАР ЯШИРАДИГАН НАРСАЛАРНИ ҲАМ БИЛУР!
Аллоҳ таоло қуйидагиларни айтади:
"У сизни ўзингиз (намоз учун) тураётган вақтингизда ҳам, сажда қилгувчилар (намоз ўқувчилар) орасидан кўчаётган (вақтингизда ҳам) кўриб турур"
(Шуаро сураси, 218-219-оятлар).
"Сизлар қаерда бўлсангизлар, у сизлар билан биргадир"
(Ҳадид сураси, 4-оят).
"Албатта Аллоҳга на ердаги ва на кўкдаги бирон нарса махфий эмасдир"
(Оли Имрон сураси, 5-оят).
"Шак-шубҳасиз Парвардигорингиз (барча нарсани) кузатиб тургувчидир"
(Вал-Фажр сураси, 14-оят).
"(Аллоҳ) кўзларнинг хиёнатини (яъни, қараш ҳаром қилинган нарсага ўғринча кўз ташлашни) ҳам, диллар яширадиган нарсаларни ҳам билур"
(Ғофир сураси, 19-оят).
Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
Бир киши: "Сизлар баъзи амалларни қиласизлар. У сизларнинг наздингизда соч толасидан ҳам нозикроқдир. Биз эса Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам замонларида буларни ҳалокатга элтувчи амаллардан деб санардик" дедилар.
Имом Бухорий ривояти.
"Риёзус Солиҳийн" китобидан.
👉@diyonatli
Аллоҳ таоло қуйидагиларни айтади:
"У сизни ўзингиз (намоз учун) тураётган вақтингизда ҳам, сажда қилгувчилар (намоз ўқувчилар) орасидан кўчаётган (вақтингизда ҳам) кўриб турур"
(Шуаро сураси, 218-219-оятлар).
"Сизлар қаерда бўлсангизлар, у сизлар билан биргадир"
(Ҳадид сураси, 4-оят).
"Албатта Аллоҳга на ердаги ва на кўкдаги бирон нарса махфий эмасдир"
(Оли Имрон сураси, 5-оят).
"Шак-шубҳасиз Парвардигорингиз (барча нарсани) кузатиб тургувчидир"
(Вал-Фажр сураси, 14-оят).
"(Аллоҳ) кўзларнинг хиёнатини (яъни, қараш ҳаром қилинган нарсага ўғринча кўз ташлашни) ҳам, диллар яширадиган нарсаларни ҳам билур"
(Ғофир сураси, 19-оят).
Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
Бир киши: "Сизлар баъзи амалларни қиласизлар. У сизларнинг наздингизда соч толасидан ҳам нозикроқдир. Биз эса Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам замонларида буларни ҳалокатга элтувчи амаллардан деб санардик" дедилар.
Имом Бухорий ривояти.
"Риёзус Солиҳийн" китобидан.
👉@diyonatli
👍1
ОҒРИҚНИ КЕТКАЗАДИГАН
ДУОЛАР
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам бетоб зиёратига борганларида ёки у зотнинг олдиларига бетоб келса, қуйидаги дуони айтардилар:
“Азҳибил баъса. Роббан наси. Ашфи анташ шафи, ла шифаа илла шифаука шифаан ла юғодиру сaқоман”.
Маъноси: “Эй инсонларнинг Робби, ёмонликни кетказ. Шифо бер. Сен шифо бергувчисан. Дарду аламни
қолдирмайдиган малҳамни Сен бергувчисан” (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривояти).
Пайғамбар алайҳиссалом Маймуна бинти Убай розияллоҳу анҳога бундай деб айтдилар: “Ўнг қўлингни сенга оғриқ бераётган жойга қўй ва уч марта айт:
“Бисмиллаҳ. Аллоҳумма давини бидавайка. Вашфини бишифаика. Baaғнини бифазлика амман Сивака. Ваҳдир анни азака”.
Маъноси: “Аллоҳнинг исми билан сўрайман. Эй Аллоҳ! Давоинг билан менга шифо бер. Шифоинг билан мени давола. Фазлинг ила Ўзингдан бошқалардан мени беҳожат қил. Мендан азиятингни узоқ қил, кетказгил".
Расулуллоҳ алайҳиссалом Маймуна розияллоҳу анҳога яна айтдилар: “Қўлингни оғриғинг бўлаётган ерга қўйва уч марта айт:
“Бисмиллаҳ. Азҳиб анний шарра ма ажиду. Бидаъвати набиййикат тоййибил мубарокал мискийна индика. Бисмиллаҳ”.
Маъноси: “Аллоҳнинг исми билан сўрайман. Эй Аллоҳ! Мендаги ёмон дардларни мендан кетказ. Ўзингнинг яхши, муборак ва мискин пайғамбаринг дуоси орқали Сенинг исми билан сўрайман" (Ибн Асокир ривояти).
Пайғамбар алайҳиссалом безгак ва барча касалликларда асҳобларига қуйидаги дуони ўқишни ўргатардилар:
“Наъузу биллаҳил ъазийм мин кулли ирқин наъаарин ва мин шарри ҳаррин нари".
Маъноси: “Буюк Аллоҳнинг исми ила юқори қон босимидан ва ўт балосидан паноҳида асрашини сўраймиз" (Имом Аҳмад ва Имом Термизий ривояти).
«Шифо оятлари ва маъсур дуолар» китобидан.
👉@diyonatli
ДУОЛАР
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам бетоб зиёратига борганларида ёки у зотнинг олдиларига бетоб келса, қуйидаги дуони айтардилар:
“Азҳибил баъса. Роббан наси. Ашфи анташ шафи, ла шифаа илла шифаука шифаан ла юғодиру сaқоман”.
Маъноси: “Эй инсонларнинг Робби, ёмонликни кетказ. Шифо бер. Сен шифо бергувчисан. Дарду аламни
қолдирмайдиган малҳамни Сен бергувчисан” (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривояти).
Пайғамбар алайҳиссалом Маймуна бинти Убай розияллоҳу анҳога бундай деб айтдилар: “Ўнг қўлингни сенга оғриқ бераётган жойга қўй ва уч марта айт:
“Бисмиллаҳ. Аллоҳумма давини бидавайка. Вашфини бишифаика. Baaғнини бифазлика амман Сивака. Ваҳдир анни азака”.
Маъноси: “Аллоҳнинг исми билан сўрайман. Эй Аллоҳ! Давоинг билан менга шифо бер. Шифоинг билан мени давола. Фазлинг ила Ўзингдан бошқалардан мени беҳожат қил. Мендан азиятингни узоқ қил, кетказгил".
Расулуллоҳ алайҳиссалом Маймуна розияллоҳу анҳога яна айтдилар: “Қўлингни оғриғинг бўлаётган ерга қўйва уч марта айт:
“Бисмиллаҳ. Азҳиб анний шарра ма ажиду. Бидаъвати набиййикат тоййибил мубарокал мискийна индика. Бисмиллаҳ”.
Маъноси: “Аллоҳнинг исми билан сўрайман. Эй Аллоҳ! Мендаги ёмон дардларни мендан кетказ. Ўзингнинг яхши, муборак ва мискин пайғамбаринг дуоси орқали Сенинг исми билан сўрайман" (Ибн Асокир ривояти).
Пайғамбар алайҳиссалом безгак ва барча касалликларда асҳобларига қуйидаги дуони ўқишни ўргатардилар:
“Наъузу биллаҳил ъазийм мин кулли ирқин наъаарин ва мин шарри ҳаррин нари".
Маъноси: “Буюк Аллоҳнинг исми ила юқори қон босимидан ва ўт балосидан паноҳида асрашини сўраймиз" (Имом Аҳмад ва Имом Термизий ривояти).
«Шифо оятлари ва маъсур дуолар» китобидан.
👉@diyonatli
👍1
МАВЛАВИЙ ҲИНДИСТОНИЙ ДОМЛАНИНГ БОШДАН КЕЧИРГАНЛАРИ
7-ҚИСМ
Тошкентнинг ҳавоси ёқиб, касалдан тузук бўлуб қолди. Ҳалиги таклиф қилғон бойлар қози домладан илтимос қилишди. Тошкентда турунг дейишди. Кўкалдош мадрасасида дарс айтишға муқаррар бўлдилар. Кейин ҳовли топиб бердилар. Аёлларини ҳам олиб келдилар.
Шу вақт Афғонистон подшоси ўлдурулуб, ўрниға боласи Омонуллоҳ деган ўғли подшоҳ бўлди. Бу подшоҳ Совет ҳукумати билан битим тузуб, консул юборди. Тошкентға консул қози домлани чақириб, подшоҳнинг фармонини берди. Қози домлани қайтиб Афғонистонға подшоҳ талаб қилди. Консул айтди: «Сизға йўл ҳаражоти берамиз, қайтиб Афғонистонға борасиз».
Шу билан қози домла хотунларини қайноғалари билан қолдириб, мени олиб икки отға миниб Қобулға жўнадик. Қобулға борғондан кейин қози домлани подшоҳ ҳузурига чақириб, Жалолобод шаҳриға «қози» қилиб юборди. Мен бирла қози домла Жалолобод шаҳриға келдик. Қобулда турғон вақтимизда қози домлани отлари бор эди. Саройға бойлағон. Ман минғон отни сотдик. Қози домла минғон отни қолдирдик. Бир кун шу турғон саройға Мулло Фақир кириб келди. Қози домлани зиёрат қилди. Қози домладан илтимос қилдики: «Мени турғон қишлоқда ҳам ҳашак сероб, қорини ҳам олиб, отини ҳам олиб қишлоқға борсам, бир ой олиб турсам, от ҳам яхши семириб қолар эди». Қози домла: «Хўп» деб руҳсат бердилар. Қобул шаҳридан бир ўттиз километр ташқарида, тоғнинг ичида «Сабз» деган қишлоқ экан. Шу қишлоқда бир ой турдик. Обу ҳавоси жуда яхши экан, салқин, тоғдан сув тушади, ниҳоятда совуқ тутлар пишғон вақти экан. Мулло Фақир масжидда ибодат қилиб ўтирар экан. Қишлоқ халқи бола-чақаси билан мухлис экан. Бир ойдан кейин қайтиб Қобулға келдик. Мулло Фақир яна хайрбод қилиб ажраб қолди.
Қози домла Жалолободға қози бўлғонидан кейин йўлда бир қишлоқда Нақиб Соҳиб деган бир Пир бор экан. Ўзлари араб Боғдаддан келғон эканлар. Қози домла Нақиб Соҳибни зиёрат қилмоқ учун шу қишлоқға келдилар. Пир боғларида ўтирган эканлар. Бу Пирға подшоҳ ҳам мурид экан. Кириб зиёрат қилдик. Қози домла Нақиб Соҳиб билан арабча сўзлашдилар. Бир соат суҳбат қилдилар. Кейин рухсат олиб Жалолободға жўнадик. Қишлоқ аҳлининг ҳикоя қилишича бу зот соҳиби каромат эканлар.
Жалолободда қози домламизға давлат тарафидан ҳовли берилди. Қози домламиз кундузи маҳкамаға борар, кечқурун мен овқат тайёрлаб турар эдим. Эрта била менинг дарсимни айтиб маҳкамага кетардилар. Шу тариқада тўрт ойдан кейин қози домланинг аёллари ҳам подшоҳнинг харажоти билан Тошкентдан етиб келдилар.
ДАВОМИ БОР...
👉@diyonatli
7-ҚИСМ
Тошкентнинг ҳавоси ёқиб, касалдан тузук бўлуб қолди. Ҳалиги таклиф қилғон бойлар қози домладан илтимос қилишди. Тошкентда турунг дейишди. Кўкалдош мадрасасида дарс айтишға муқаррар бўлдилар. Кейин ҳовли топиб бердилар. Аёлларини ҳам олиб келдилар.
Шу вақт Афғонистон подшоси ўлдурулуб, ўрниға боласи Омонуллоҳ деган ўғли подшоҳ бўлди. Бу подшоҳ Совет ҳукумати билан битим тузуб, консул юборди. Тошкентға консул қози домлани чақириб, подшоҳнинг фармонини берди. Қози домлани қайтиб Афғонистонға подшоҳ талаб қилди. Консул айтди: «Сизға йўл ҳаражоти берамиз, қайтиб Афғонистонға борасиз».
Шу билан қози домла хотунларини қайноғалари билан қолдириб, мени олиб икки отға миниб Қобулға жўнадик. Қобулға борғондан кейин қози домлани подшоҳ ҳузурига чақириб, Жалолобод шаҳриға «қози» қилиб юборди. Мен бирла қози домла Жалолобод шаҳриға келдик. Қобулда турғон вақтимизда қози домлани отлари бор эди. Саройға бойлағон. Ман минғон отни сотдик. Қози домла минғон отни қолдирдик. Бир кун шу турғон саройға Мулло Фақир кириб келди. Қози домлани зиёрат қилди. Қози домладан илтимос қилдики: «Мени турғон қишлоқда ҳам ҳашак сероб, қорини ҳам олиб, отини ҳам олиб қишлоқға борсам, бир ой олиб турсам, от ҳам яхши семириб қолар эди». Қози домла: «Хўп» деб руҳсат бердилар. Қобул шаҳридан бир ўттиз километр ташқарида, тоғнинг ичида «Сабз» деган қишлоқ экан. Шу қишлоқда бир ой турдик. Обу ҳавоси жуда яхши экан, салқин, тоғдан сув тушади, ниҳоятда совуқ тутлар пишғон вақти экан. Мулло Фақир масжидда ибодат қилиб ўтирар экан. Қишлоқ халқи бола-чақаси билан мухлис экан. Бир ойдан кейин қайтиб Қобулға келдик. Мулло Фақир яна хайрбод қилиб ажраб қолди.
Қози домла Жалолободға қози бўлғонидан кейин йўлда бир қишлоқда Нақиб Соҳиб деган бир Пир бор экан. Ўзлари араб Боғдаддан келғон эканлар. Қози домла Нақиб Соҳибни зиёрат қилмоқ учун шу қишлоқға келдилар. Пир боғларида ўтирган эканлар. Бу Пирға подшоҳ ҳам мурид экан. Кириб зиёрат қилдик. Қози домла Нақиб Соҳиб билан арабча сўзлашдилар. Бир соат суҳбат қилдилар. Кейин рухсат олиб Жалолободға жўнадик. Қишлоқ аҳлининг ҳикоя қилишича бу зот соҳиби каромат эканлар.
Жалолободда қози домламизға давлат тарафидан ҳовли берилди. Қози домламиз кундузи маҳкамаға борар, кечқурун мен овқат тайёрлаб турар эдим. Эрта била менинг дарсимни айтиб маҳкамага кетардилар. Шу тариқада тўрт ойдан кейин қози домланинг аёллари ҳам подшоҳнинг харажоти билан Тошкентдан етиб келдилар.
ДАВОМИ БОР...
👉@diyonatli
👍1
РОБИТАИ МАВТ
Қувайтлик адиба Нодия Жоруллоҳ раҳимаҳуллоҳ вафот этди. Ўлимидан олдин қуйидагиларни ёзиб қолдирди: «Ўлишимдан ташвишланмайман. Чириб кетадиган жасадим учун ғам чекмайман. Мусулмонлар керакли ишларни қилишади барибир: кийимларимни ечишади; ювишади; кафанлашади; уйимдан чиқаришади; янги масканимга олиб боришади. Жанозамда кўп кишилар бўлади. Улар мени дафн қилиш учун ишларини, ваъдаларини ташлаб келишади. Кўпчилиги ҳатто бирор кун менинг насиҳатим ҳақида фикрламаган.
Нарсаларим қолади. Калитларим, китобларим, жомадонларим, оёқ кийимларим ва ҳоказо...
Оилам бир қарорга келишса, менга фойда берсин деб нарсаларимни садақа қилишади. Дунё мен билан хафа бўлмаганидек, менсиз ҳам ҳаёт тўхтаб қолмаслигига, иқтисод давом этишига, лавозимимга бошқа одам тайинланишига, мол-дунём меросхўрларимга тақсимланишига ишонишади. Аммо молимнинг ҳисобини мен бераман. Кўпини ҳам, озини ҳам... Арзимасини ҳам, қадрлисини ҳам...
Ўлганимдан сўнг мендан кетадиган аввалги нарса исмим бўлади. Мени “маййит” дейишади. Исмимни айтишмайди. Жанозамни ўқиётганда “тобутни олиб келинг” дейишади. Исмимни айтишмайди. Шунинг учун мени насабим ва шуҳратим мағрурлантирмайди.
Бу дунё қанчалар арзимас! Бизни кутиб турган олам нақадар буюк!
Билки, сен учун маҳзун бўладиганлар уч қисм:
1. Сени юзаки танийдиганлар. Улар ўлган кунинг сенга бирров ачиниб, сўнг дарҳол унутишади.
2. Дўстларинг. Улар сал узоқроқ эслашади. Сўнгра ўз ҳаётларига, ҳатто кулгуларига қайтишади.
3. Уйдагилар. Улар чуқур қайғуради. Бир ҳафта, бир ой, бир йил... сўнгра сени ўз хотиралари қаърига улоқтиришади.
Одамлар орасидаги қиссанг шу билан тугайди. Ҳақиқий қиссанг охиратда бошланади. Сендан гўзаллигинг, молинг, сиҳҳатинг, фарзандларинг, уй-жойинг ва турмуш ўртоғинг ажраган. Фақат амалларинг қолган. Чин ҳаёт бошлагансан. Савол туғилади: Охиратга, қабрга нима ҳозирлагансан? Бу ўйлашга арзигулик ҳақиқат. Шунинг учун фарзларга, нафлларга, яширин садақаларга, солиҳ амалга, тунги намозга ҳарис бўл!
Шоядки, нажот топсанг...”
"Қалблардан сўранг" китобидан.
👉@diyonatli
Қувайтлик адиба Нодия Жоруллоҳ раҳимаҳуллоҳ вафот этди. Ўлимидан олдин қуйидагиларни ёзиб қолдирди: «Ўлишимдан ташвишланмайман. Чириб кетадиган жасадим учун ғам чекмайман. Мусулмонлар керакли ишларни қилишади барибир: кийимларимни ечишади; ювишади; кафанлашади; уйимдан чиқаришади; янги масканимга олиб боришади. Жанозамда кўп кишилар бўлади. Улар мени дафн қилиш учун ишларини, ваъдаларини ташлаб келишади. Кўпчилиги ҳатто бирор кун менинг насиҳатим ҳақида фикрламаган.
Нарсаларим қолади. Калитларим, китобларим, жомадонларим, оёқ кийимларим ва ҳоказо...
Оилам бир қарорга келишса, менга фойда берсин деб нарсаларимни садақа қилишади. Дунё мен билан хафа бўлмаганидек, менсиз ҳам ҳаёт тўхтаб қолмаслигига, иқтисод давом этишига, лавозимимга бошқа одам тайинланишига, мол-дунём меросхўрларимга тақсимланишига ишонишади. Аммо молимнинг ҳисобини мен бераман. Кўпини ҳам, озини ҳам... Арзимасини ҳам, қадрлисини ҳам...
Ўлганимдан сўнг мендан кетадиган аввалги нарса исмим бўлади. Мени “маййит” дейишади. Исмимни айтишмайди. Жанозамни ўқиётганда “тобутни олиб келинг” дейишади. Исмимни айтишмайди. Шунинг учун мени насабим ва шуҳратим мағрурлантирмайди.
Бу дунё қанчалар арзимас! Бизни кутиб турган олам нақадар буюк!
Билки, сен учун маҳзун бўладиганлар уч қисм:
1. Сени юзаки танийдиганлар. Улар ўлган кунинг сенга бирров ачиниб, сўнг дарҳол унутишади.
2. Дўстларинг. Улар сал узоқроқ эслашади. Сўнгра ўз ҳаётларига, ҳатто кулгуларига қайтишади.
3. Уйдагилар. Улар чуқур қайғуради. Бир ҳафта, бир ой, бир йил... сўнгра сени ўз хотиралари қаърига улоқтиришади.
Одамлар орасидаги қиссанг шу билан тугайди. Ҳақиқий қиссанг охиратда бошланади. Сендан гўзаллигинг, молинг, сиҳҳатинг, фарзандларинг, уй-жойинг ва турмуш ўртоғинг ажраган. Фақат амалларинг қолган. Чин ҳаёт бошлагансан. Савол туғилади: Охиратга, қабрга нима ҳозирлагансан? Бу ўйлашга арзигулик ҳақиқат. Шунинг учун фарзларга, нафлларга, яширин садақаларга, солиҳ амалга, тунги намозга ҳарис бўл!
Шоядки, нажот топсанг...”
"Қалблардан сўранг" китобидан.
👉@diyonatli
👍2
🟢 ЖОНЛИ СУҲБАТ
Бугун, 28 февраль куни соат 15:00да @fitratuz телеграм каналида онлайн савол-жавоб бўлиб ўтади.
Саволларга Тошкент вилояти бош-имом хатиби ўринбосари Зиёвиддин домла Нортожиев жавоб берадилар.
Ўзингизни қизиқтирган диний саволларга жавоб олишингиз мумкин.
👉 @diyonatli
Бугун, 28 февраль куни соат 15:00да @fitratuz телеграм каналида онлайн савол-жавоб бўлиб ўтади.
Саволларга Тошкент вилояти бош-имом хатиби ўринбосари Зиёвиддин домла Нортожиев жавоб берадилар.
Ўзингизни қизиқтирган диний саволларга жавоб олишингиз мумкин.
👉 @diyonatli
👍1
ЖАННАТ АҲЛИ
Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Бизлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурларида ўтирган эдик: “Ҳозир сизларнинг олдингизга жаннат аҳлидан бир киши келиб қолади”, – дедилар. Ансорлардан бир киши соқолидан таҳорат сувлари томиб, чап қўлига ковушини кўтарган ҳолда кириб келди. Эртаси куни Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам яна ўша сўзни айтдилар. Яна ўша киши аввалги каби кириб келди. Учинчи куни ҳам Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам яна ўша сўзни айтдилар. Яна ўша киши аввалги каби кириб келди.
Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам ўринларидан туриб кетганларидан сўнг Абдуллоҳ ибн Амр ибн Ос розияллоҳу анҳумо ҳалиги ансорийнинг ортидан бориб:
– Мен билан отам орасида нур чиқиб қолди. Унинг олдига уч кунгача кирмасликка қасам ичиб қўйдим, агар хўп десанг уч кунни сенинг уйингда ўтказсам, – деди.
– Майли, – деди ансорий». Анас розияллоҳу анҳу айтади: «Абдуллоҳ айтиб юрар эди: “У билан бирга уч кечани ўтказдим. Бомдод намозига қадар ўрнидан турганини кўрмадим. Фақат кўрпасини ёпинса ёки бир ёнбошига ағдарилса, Аллоҳ азза ва жаллани зикр қилар ва “Аллоҳу акбар” деб қўяр эди.
– Яхшиликдан бошқа сўз айтганини эшитмадим, – дейди Абдуллоҳ. – Уч кеча ўтиб бўлди, менга унинг амаллари оз кўринди.
– Эй Аллоҳнинг бандаси, мен билан отам ўртасида низо ўтгани йўқ, – дедим. –Лекин мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳива саллам сен ҳақингда уч бора: “Ҳозир сизларнинг олдингизга жаннат аҳлидан бир киши келиб қолади”, деганларини эшитдим. Уч марта ҳам сен келдинг. Шунинг учун сенинг амалларингни кўргани уйингга киришни ихтиёр қилдим. Аммо сендан бирор катта амал содир бўлганини кўрмадим. Хўш, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам сен ҳақингда айтган сўзлардаги даражаларга етиштирган амал нима ўзи?
– У нарса мана шу сен кўрганингдан бошқа нарса эмас, – деди ансорий.
Мен ортимга қайтиб кетаётган эдим, чақириб:
– У нарса мана шу сен кўрганингдан бошқа нарса эмас, фақат бундан ташқари, мен ҳеч қачон бирор мусулмонга хиёнат ва фирибгарлик қилмадим. Бирорта мусулмонга Аллоҳ таоло ато қилган яхшиликка ҳасад қилмадим, – деди”.
– Ҳа, мана шу экан сени (жаннат башорати бўлишига) олиб келган! Мана шу экан бизларнинг тоқатимиз етмайдиган амал, – деди Абдуллоҳ ибн Амр розияллоҳу анҳу».
👉@diyonatli
Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Бизлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурларида ўтирган эдик: “Ҳозир сизларнинг олдингизга жаннат аҳлидан бир киши келиб қолади”, – дедилар. Ансорлардан бир киши соқолидан таҳорат сувлари томиб, чап қўлига ковушини кўтарган ҳолда кириб келди. Эртаси куни Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам яна ўша сўзни айтдилар. Яна ўша киши аввалги каби кириб келди. Учинчи куни ҳам Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам яна ўша сўзни айтдилар. Яна ўша киши аввалги каби кириб келди.
Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам ўринларидан туриб кетганларидан сўнг Абдуллоҳ ибн Амр ибн Ос розияллоҳу анҳумо ҳалиги ансорийнинг ортидан бориб:
– Мен билан отам орасида нур чиқиб қолди. Унинг олдига уч кунгача кирмасликка қасам ичиб қўйдим, агар хўп десанг уч кунни сенинг уйингда ўтказсам, – деди.
– Майли, – деди ансорий». Анас розияллоҳу анҳу айтади: «Абдуллоҳ айтиб юрар эди: “У билан бирга уч кечани ўтказдим. Бомдод намозига қадар ўрнидан турганини кўрмадим. Фақат кўрпасини ёпинса ёки бир ёнбошига ағдарилса, Аллоҳ азза ва жаллани зикр қилар ва “Аллоҳу акбар” деб қўяр эди.
– Яхшиликдан бошқа сўз айтганини эшитмадим, – дейди Абдуллоҳ. – Уч кеча ўтиб бўлди, менга унинг амаллари оз кўринди.
– Эй Аллоҳнинг бандаси, мен билан отам ўртасида низо ўтгани йўқ, – дедим. –Лекин мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳива саллам сен ҳақингда уч бора: “Ҳозир сизларнинг олдингизга жаннат аҳлидан бир киши келиб қолади”, деганларини эшитдим. Уч марта ҳам сен келдинг. Шунинг учун сенинг амалларингни кўргани уйингга киришни ихтиёр қилдим. Аммо сендан бирор катта амал содир бўлганини кўрмадим. Хўш, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам сен ҳақингда айтган сўзлардаги даражаларга етиштирган амал нима ўзи?
– У нарса мана шу сен кўрганингдан бошқа нарса эмас, – деди ансорий.
Мен ортимга қайтиб кетаётган эдим, чақириб:
– У нарса мана шу сен кўрганингдан бошқа нарса эмас, фақат бундан ташқари, мен ҳеч қачон бирор мусулмонга хиёнат ва фирибгарлик қилмадим. Бирорта мусулмонга Аллоҳ таоло ато қилган яхшиликка ҳасад қилмадим, – деди”.
– Ҳа, мана шу экан сени (жаннат башорати бўлишига) олиб келган! Мана шу экан бизларнинг тоқатимиз етмайдиган амал, – деди Абдуллоҳ ибн Амр розияллоҳу анҳу».
👉@diyonatli
👍3
УНИ УНУТМОҚДАСИЗ
Ниманидир излаб тополмасангиз, уни қўйиб Аллоҳга боғланинг. Сиз Унга мухтож бўлишингиз ва илтижо қилишингиз учун уни бекитиб қўйган Зот – Удир. “Аллохим,
менга йўқотганимни қайтар”, деб айтинг, уни сизга қайтаради. У сизни бошқа ишларингиздан юз буриб, Ўзига юзланишингизни хоҳлаяпти.
Лекин сиз бошқа нарсалар билан машғул бўлиб, уни унутмоқдасиз.
Абу Аббос роҳматуллоҳи алайҳнинг бу борада ажойиб гапи бор: “Уни тафаккур қилинг-да, дардларингиз, ғам-андуҳларингиз ва эҳтиёжларингиз ёнига қўйинг, натижасини кўрасиз”.
Баъзан бандага мусибат келади. У эса ўшани аритиш мақсадида ҳаракат қилади. Аллоҳга ёлворади, зорланади. Ундан сўрайди. Мана шунинг ўзи ибодат. Ўша пайтда банданинг биринчи мақсади ризқ топиш, ёрдам ёки шунчаки офият сўраш бўлади. Кейин дуо-тазарру қилади. Натижада, у банда учун иймон, маърифат, муҳаббат ҳамда зикр ва зикрдан лаззатланиш эшиклари очилади. Бу ҳолат унинг наздида ўзи учун яхшироқ ва бошига тушган мусибатидан кўра қадрлироқ ҳисобланади.
Мусо алайҳиссалом даврларида ёмғир ёғмай, қаҳатчилик бошланди. У киши ва минглаб эркаклар, аёллар ва болалар дуо қилиш учун чиқдилар. Мусо алайҳиссалом
шу пайт икки қўлини осмонга кўтариб турган булутларнинг Роббига муҳтож бир чумолини кўрдилар. Билдиларки, бу ҳолат
беҳожат Зотга муҳтожлик. Бундай зорланишдан сўнг осмондан шаррос ёмғир қуйилади. Шунда қавмларига: “Қайтинглар,
сизларга кифоя қилинди”, дедилар. Улар момoқалдироқлар овози ва ёмғир шивирлаши остида қайтдилар.
Ёшлигимда қориларнинг биридан қуйидаги дуони эшитиб, ларзага келгандим:“Аллоҳим мусибатларимиз эшигинг олдига олиб келди. Ҳузурингдан ҳайдама!”. Мусибатларнинг саховатли Зотнинг эшиги олдига олиб келиши Унинг Сомад – беҳожат Зот эканининг маъносидир.
«Чунки Сен Аллоҳсан» китобидан.
👉@diyonatli
Ниманидир излаб тополмасангиз, уни қўйиб Аллоҳга боғланинг. Сиз Унга мухтож бўлишингиз ва илтижо қилишингиз учун уни бекитиб қўйган Зот – Удир. “Аллохим,
менга йўқотганимни қайтар”, деб айтинг, уни сизга қайтаради. У сизни бошқа ишларингиздан юз буриб, Ўзига юзланишингизни хоҳлаяпти.
Лекин сиз бошқа нарсалар билан машғул бўлиб, уни унутмоқдасиз.
Абу Аббос роҳматуллоҳи алайҳнинг бу борада ажойиб гапи бор: “Уни тафаккур қилинг-да, дардларингиз, ғам-андуҳларингиз ва эҳтиёжларингиз ёнига қўйинг, натижасини кўрасиз”.
Баъзан бандага мусибат келади. У эса ўшани аритиш мақсадида ҳаракат қилади. Аллоҳга ёлворади, зорланади. Ундан сўрайди. Мана шунинг ўзи ибодат. Ўша пайтда банданинг биринчи мақсади ризқ топиш, ёрдам ёки шунчаки офият сўраш бўлади. Кейин дуо-тазарру қилади. Натижада, у банда учун иймон, маърифат, муҳаббат ҳамда зикр ва зикрдан лаззатланиш эшиклари очилади. Бу ҳолат унинг наздида ўзи учун яхшироқ ва бошига тушган мусибатидан кўра қадрлироқ ҳисобланади.
Мусо алайҳиссалом даврларида ёмғир ёғмай, қаҳатчилик бошланди. У киши ва минглаб эркаклар, аёллар ва болалар дуо қилиш учун чиқдилар. Мусо алайҳиссалом
шу пайт икки қўлини осмонга кўтариб турган булутларнинг Роббига муҳтож бир чумолини кўрдилар. Билдиларки, бу ҳолат
беҳожат Зотга муҳтожлик. Бундай зорланишдан сўнг осмондан шаррос ёмғир қуйилади. Шунда қавмларига: “Қайтинглар,
сизларга кифоя қилинди”, дедилар. Улар момoқалдироқлар овози ва ёмғир шивирлаши остида қайтдилар.
Ёшлигимда қориларнинг биридан қуйидаги дуони эшитиб, ларзага келгандим:“Аллоҳим мусибатларимиз эшигинг олдига олиб келди. Ҳузурингдан ҳайдама!”. Мусибатларнинг саховатли Зотнинг эшиги олдига олиб келиши Унинг Сомад – беҳожат Зот эканининг маъносидир.
«Чунки Сен Аллоҳсан» китобидан.
👉@diyonatli
👍2
УЙҚУСИЗЛИКНИ ДУО БИЛАН ДАВОЛАШ
Маълумки, уйқу банда учун Аллоҳ таоло томонидан берилган катта неъматдир. У Аллоҳ таолонинг комиллигига далолат қиладиган мўъжизаларидан биридир. Аллоҳ таоло айтади:
“Унинг белгиларидан(яна бири) – кечаси ва кундузи ухлашингиз ҳамда (кундузлари) унинг фазли (ризқи)дан исташингиздир. Албатта, бунда (қабул қулоғи билан) эшитадиган кишилар учун аломатлар бордир (Рум сураси 23-оят).
Агар инсон ҳаётида уйқусизлик ҳолати юз берса, бу унинг изтиробга тушиши, нотинч бўлиб ухлай олмаслиги деганидир. Бунинг сабаби руҳий ва ижтимоий масалаларга боғлиқ. Бундан ҳам муҳимроғи келажакка нисбатан ўта ҳарис бўлиш ва ўтган нарсаларга хафа бўлишдир. Улар ҳақида ҳаддан зиёд фикр қилишдир. Аллоҳ таоло бу ишлардан огоҳлантириб, бундай дейди:
«Токи сизлар қўлларингиздан кетган нарсага қайғурмагайсиз ва (Аллоҳ) ато этган нарса билан шодланиб (ҳаволаниб) ҳам кетмагайсиз. Аллоҳ ҳар қандай кибрли ва мақтанчоқ кимсани суймагай» (Ҳадид сураси 23-оят).
Бир куни Зайд ибн Собит Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга уйқусизликдан шикоят қилди. Пайғамбаримиз алайҳиссалом унга бундай дедилар:
“Эй Зайд! Айт: «Аллоҳумма ғоротин нужуму. Ҳадаатил ъуюну. Ва антал ҳайюл қойюм. Ла таъҳузуҳу синатун вала навм. Я Ҳайю! Я Қайюм! Аҳдиъ лайли. Ва аним айни». Зайд айтди: «Мен мазкур калималарни айтдим. Аллоҳ таоло мендаги уйқусизликни кетказди» (Имом Ибн Сунний ва Имом Табароний ривояти).
«Шифо оятлари ва маъсур дуолар» китобидан.
👉@diyonatli
Маълумки, уйқу банда учун Аллоҳ таоло томонидан берилган катта неъматдир. У Аллоҳ таолонинг комиллигига далолат қиладиган мўъжизаларидан биридир. Аллоҳ таоло айтади:
“Унинг белгиларидан(яна бири) – кечаси ва кундузи ухлашингиз ҳамда (кундузлари) унинг фазли (ризқи)дан исташингиздир. Албатта, бунда (қабул қулоғи билан) эшитадиган кишилар учун аломатлар бордир (Рум сураси 23-оят).
Агар инсон ҳаётида уйқусизлик ҳолати юз берса, бу унинг изтиробга тушиши, нотинч бўлиб ухлай олмаслиги деганидир. Бунинг сабаби руҳий ва ижтимоий масалаларга боғлиқ. Бундан ҳам муҳимроғи келажакка нисбатан ўта ҳарис бўлиш ва ўтган нарсаларга хафа бўлишдир. Улар ҳақида ҳаддан зиёд фикр қилишдир. Аллоҳ таоло бу ишлардан огоҳлантириб, бундай дейди:
«Токи сизлар қўлларингиздан кетган нарсага қайғурмагайсиз ва (Аллоҳ) ато этган нарса билан шодланиб (ҳаволаниб) ҳам кетмагайсиз. Аллоҳ ҳар қандай кибрли ва мақтанчоқ кимсани суймагай» (Ҳадид сураси 23-оят).
Бир куни Зайд ибн Собит Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга уйқусизликдан шикоят қилди. Пайғамбаримиз алайҳиссалом унга бундай дедилар:
“Эй Зайд! Айт: «Аллоҳумма ғоротин нужуму. Ҳадаатил ъуюну. Ва антал ҳайюл қойюм. Ла таъҳузуҳу синатун вала навм. Я Ҳайю! Я Қайюм! Аҳдиъ лайли. Ва аним айни». Зайд айтди: «Мен мазкур калималарни айтдим. Аллоҳ таоло мендаги уйқусизликни кетказди» (Имом Ибн Сунний ва Имом Табароний ривояти).
«Шифо оятлари ва маъсур дуолар» китобидан.
👉@diyonatli
👍2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
#Премьера:
#Видео
🎞 ЖИҲОД ОДАМ ЎЛДИРИШМИ?
(1-қисм)
Тошкент вилояти бош имом-хатиби
Тошкент вилояти вакиллиги медиа рахбари
Чирчиқ шаҳар бош имом-хатиби
Дўстларингизга ҳам улашинг:
https://t.me/joinchat/AAAAAEGj0hkBXGlopIDbXA
#Видео
🎞 ЖИҲОД ОДАМ ЎЛДИРИШМИ?
(1-қисм)
🎙 Жасурбек домла Раупов Тошкент вилояти бош имом-хатиби
🎙 Суннатуллоҳ домла ЭрназаровТошкент вилояти вакиллиги медиа рахбари
🎙 Обиджон домла МирҳамидовЧирчиқ шаҳар бош имом-хатиби
Fitrat.uzда янги лойиҳа:Тўлиқ видео: Youtube каналимизда
Тошкент вилоятидаги таниқли уламоларнинг илмий-маърифий суҳбатлари
Дўстларингизга ҳам улашинг:
https://t.me/joinchat/AAAAAEGj0hkBXGlopIDbXA
👍1
ҚОН ТЕККАН КИЙИМДА НАМОЗ ЎҚИБ ҚЎЙИБМАН
CАВОЛ: Кийимимга қон теккан эди. Эсимдан чиқиб пешин намозини ўқиб қўйибман, икки соатдан кейин қон текканини эслаб қолдим. Намозни қайтадан ўқишим керакми?
ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим.
Қон оғир нажосат ҳисобланади. Агар у дирҳам (танга) миқдоридан катта бўлса, шу кийимда ўқилган намозни қайта қазо қилиб ўқиб оласиз. Агар дирҳам миқдорича ёки ундан оз миқдорда теккан бўлса, намоз дуруст бўлган ҳисобланади.
"قلت: فَإِن أصَاب يَده بَوْل أَو دم أَو عذرة أَو خمر هَل ينْقض ذَلِك وضوءه؟ قَالَ: لَا وَلَكِن يغسل ذَلِك الْمَكَان الَّذِي أَصَابَهُ. قلت: فَإِن صلى بِهِ وَلم يغسلهُ؟ قَالَ: إِن كَانَ أَكثر من قدر الدِّرْهَم غسله وَأعَاد الصَّلَاة وَإِن كَانَ قدر الدِّرْهَم أَو أقل من قدر الدِّرْهَم لم يعد الصَّلَاة".
Мен "Агар қўлга сийдик, қон, тезак, хамр (маст қилувчи ичимлик) тегса, таҳорат синадими?", дедим. "Йўқ. Аммо нажосат теккан жойни ювиб ташлайди", деди. Яна мен "Агар ўша нажосатни ювмай намоз ўқиган бўлсачи?", дедим. "Агар дирҳам миқдоридан кўпроқ теккан бўлса, ўша жойни ювиб, намозни қайта ўқийди. Агар дирҳам ёки ундан оз миқдорда теккан бўлса, намозни қайта ўқимайди", деди. Мабсути Сарахсий. Валлоҳу аълам.
ЎМИ Фатво ҳайъати.
👉@diyonatli
CАВОЛ: Кийимимга қон теккан эди. Эсимдан чиқиб пешин намозини ўқиб қўйибман, икки соатдан кейин қон текканини эслаб қолдим. Намозни қайтадан ўқишим керакми?
ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим.
Қон оғир нажосат ҳисобланади. Агар у дирҳам (танга) миқдоридан катта бўлса, шу кийимда ўқилган намозни қайта қазо қилиб ўқиб оласиз. Агар дирҳам миқдорича ёки ундан оз миқдорда теккан бўлса, намоз дуруст бўлган ҳисобланади.
"قلت: فَإِن أصَاب يَده بَوْل أَو دم أَو عذرة أَو خمر هَل ينْقض ذَلِك وضوءه؟ قَالَ: لَا وَلَكِن يغسل ذَلِك الْمَكَان الَّذِي أَصَابَهُ. قلت: فَإِن صلى بِهِ وَلم يغسلهُ؟ قَالَ: إِن كَانَ أَكثر من قدر الدِّرْهَم غسله وَأعَاد الصَّلَاة وَإِن كَانَ قدر الدِّرْهَم أَو أقل من قدر الدِّرْهَم لم يعد الصَّلَاة".
Мен "Агар қўлга сийдик, қон, тезак, хамр (маст қилувчи ичимлик) тегса, таҳорат синадими?", дедим. "Йўқ. Аммо нажосат теккан жойни ювиб ташлайди", деди. Яна мен "Агар ўша нажосатни ювмай намоз ўқиган бўлсачи?", дедим. "Агар дирҳам миқдоридан кўпроқ теккан бўлса, ўша жойни ювиб, намозни қайта ўқийди. Агар дирҳам ёки ундан оз миқдорда теккан бўлса, намозни қайта ўқимайди", деди. Мабсути Сарахсий. Валлоҳу аълам.
ЎМИ Фатво ҳайъати.
👉@diyonatli
👍3
ҚУРЪОН СОҲИБЛАРИГА 50 ТАВСИЯ
Қуръон – инсониятни икки дунё саодатига етакловчи илоҳий китобдир. Қуръон бирорта шоир ёки адиб тарафдан ёзилган ижод маҳсули эмас, балки қадим ва азалий муқаддас ўхшаши йўқ мўъжизавий китоб бўлиб у Аллоҳнинг каломидир. Аллоҳнинг каломи мусҳафларга ёзилади, ўқилади, ёд олинади ва қалбларда сақланади. Қуръон самовий китобларнинг сўнггисидир. Қуръондан кейин ҳеч қандай илоҳий китоб туширилмайди. Унинг тиловати ҳам, ҳифзи ҳам, маъноларида мулоҳаза қилиш ҳам, ҳатто унга тикилиб назар қилиш ҳам ибодатдир. Қуръон уни олдинга қўйганларни жаннатга бошлаб боради. Ортга қўйганларни эса жаҳаннамга ҳайдаб солади. Мусулмонларнинг ҳужжати ва ҳаёт дастуридир. У мўминларга хушхабар берувчи, кофирларни жаҳаннамдан огоҳлантирувчи китобдир. Қуръон қиёмат куни ўз соҳибларининг жонига оро кирадиган шафоатчидир. Қуръони каримни улуғлаш, зое бўлишидан сақлаш ҳар бир мусулмонинг бурчидир! Бу ҳукмга жамики ислом олимлари ижмоъ қилган.
Қуйидаги мақолада Қуръон соҳиблари билиши ва доимий Қуръон билан муомала қилишда амал қилиши керак бўлган элликта тавсия жамланди. Уни жамлашда имом Қуртубий раҳимаҳуллоҳ қаламига мансуб “ал-Жоме лиаҳком ил-қуръан” номли тафсири ва Имом Нававий раҳимаҳуллоҳнинг Мухтасарут-тибён фи одоби ҳамалатил Қуръан номли асаридан кенг фойдаланилди.
Демак, Қуръони карим ҳомилларига Аллоҳнинг каломига ҳурмат юзасидан лозим бўлади:
1. Мусҳафи шарифни фақат таҳорат билан ушламоқ; Аллоҳ таоло айтади: (لّا يَمَسُّهُ إِلّا الْمُطَهَرُونَ) Уни фақат покланганларгина ушлайдир. Воқеа сураси /79. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам Муоз ибн Жабал розияллоҳу анҳуни Яманга жўнатиш чоғида, унга ёзиб берган аҳдномасида Қуръонни фақат покиза одамларгина ушлаши мумкинлигини алоҳида қайдлаганлар. Ибн Мирдавайҳ.
2. Таҳорат билан қироат қилмоқ; Таҳоратсиз одам мусҳафни ушламасдан қироат қилиши ижмоъан жоиз. Кароҳияти йўқ, лекин афзал жиҳатини олмаган ҳисобланади. Таҳоратга сув топа олмаганлар таяммум қилади. Жунуб ва ҳайзли аёлнинг қироъати эса асло мумкин эмас.
3. Тишлари ва оғзини ювиб, хушбўйланиб ўқимоқ; Язид ибн Абу Молик айтган экан: “Оғизларингиз Қуръон йўлидир. Шундай экан уни покланг!”. Агар оғзида нажосат бўлса аввал ювиб ташлаш керак. Акс ҳолда тиловати макруҳ бўлади.
4. Намоздан ташқаридаги ҳолатларда ҳеч нарсага суянмасдан, чўкка тушиб ўтирган ҳолда ўқимоқ; Аллоҳнинг каломини ўқиш учун нажосат ва ифлос нарсалардан пок, хушманзара жой танланиши мустаҳабдир. Уламолар энг яхши жой масжидлардир деган. Чунки масжид ҳамиша пок ва яна бошқа фазилатларга эга
баракали жойдир.
5. Қуръон ўқишдан олдин, худди амалдор раҳбарнинг олдига борганда ясангандек ясаниб чиройли либосларини киймоқ; Қуръон ўқиётган қори ўзини Аллоҳ таолога муножот қилаётганини, бутун мавжудотнинг эгаси, оламларнинг ягона подшоси – Аллоҳнинг хузурида турганини, гўёки аллоҳ билан гаплашаётганини тўлақонли ҳис қилиши керак.
"Қориларга 50 тавсия" рисоласидан.
👉@diyonatli
Қуръон – инсониятни икки дунё саодатига етакловчи илоҳий китобдир. Қуръон бирорта шоир ёки адиб тарафдан ёзилган ижод маҳсули эмас, балки қадим ва азалий муқаддас ўхшаши йўқ мўъжизавий китоб бўлиб у Аллоҳнинг каломидир. Аллоҳнинг каломи мусҳафларга ёзилади, ўқилади, ёд олинади ва қалбларда сақланади. Қуръон самовий китобларнинг сўнггисидир. Қуръондан кейин ҳеч қандай илоҳий китоб туширилмайди. Унинг тиловати ҳам, ҳифзи ҳам, маъноларида мулоҳаза қилиш ҳам, ҳатто унга тикилиб назар қилиш ҳам ибодатдир. Қуръон уни олдинга қўйганларни жаннатга бошлаб боради. Ортга қўйганларни эса жаҳаннамга ҳайдаб солади. Мусулмонларнинг ҳужжати ва ҳаёт дастуридир. У мўминларга хушхабар берувчи, кофирларни жаҳаннамдан огоҳлантирувчи китобдир. Қуръон қиёмат куни ўз соҳибларининг жонига оро кирадиган шафоатчидир. Қуръони каримни улуғлаш, зое бўлишидан сақлаш ҳар бир мусулмонинг бурчидир! Бу ҳукмга жамики ислом олимлари ижмоъ қилган.
Қуйидаги мақолада Қуръон соҳиблари билиши ва доимий Қуръон билан муомала қилишда амал қилиши керак бўлган элликта тавсия жамланди. Уни жамлашда имом Қуртубий раҳимаҳуллоҳ қаламига мансуб “ал-Жоме лиаҳком ил-қуръан” номли тафсири ва Имом Нававий раҳимаҳуллоҳнинг Мухтасарут-тибён фи одоби ҳамалатил Қуръан номли асаридан кенг фойдаланилди.
Демак, Қуръони карим ҳомилларига Аллоҳнинг каломига ҳурмат юзасидан лозим бўлади:
1. Мусҳафи шарифни фақат таҳорат билан ушламоқ; Аллоҳ таоло айтади: (لّا يَمَسُّهُ إِلّا الْمُطَهَرُونَ) Уни фақат покланганларгина ушлайдир. Воқеа сураси /79. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам Муоз ибн Жабал розияллоҳу анҳуни Яманга жўнатиш чоғида, унга ёзиб берган аҳдномасида Қуръонни фақат покиза одамларгина ушлаши мумкинлигини алоҳида қайдлаганлар. Ибн Мирдавайҳ.
2. Таҳорат билан қироат қилмоқ; Таҳоратсиз одам мусҳафни ушламасдан қироат қилиши ижмоъан жоиз. Кароҳияти йўқ, лекин афзал жиҳатини олмаган ҳисобланади. Таҳоратга сув топа олмаганлар таяммум қилади. Жунуб ва ҳайзли аёлнинг қироъати эса асло мумкин эмас.
3. Тишлари ва оғзини ювиб, хушбўйланиб ўқимоқ; Язид ибн Абу Молик айтган экан: “Оғизларингиз Қуръон йўлидир. Шундай экан уни покланг!”. Агар оғзида нажосат бўлса аввал ювиб ташлаш керак. Акс ҳолда тиловати макруҳ бўлади.
4. Намоздан ташқаридаги ҳолатларда ҳеч нарсага суянмасдан, чўкка тушиб ўтирган ҳолда ўқимоқ; Аллоҳнинг каломини ўқиш учун нажосат ва ифлос нарсалардан пок, хушманзара жой танланиши мустаҳабдир. Уламолар энг яхши жой масжидлардир деган. Чунки масжид ҳамиша пок ва яна бошқа фазилатларга эга
баракали жойдир.
5. Қуръон ўқишдан олдин, худди амалдор раҳбарнинг олдига борганда ясангандек ясаниб чиройли либосларини киймоқ; Қуръон ўқиётган қори ўзини Аллоҳ таолога муножот қилаётганини, бутун мавжудотнинг эгаси, оламларнинг ягона подшоси – Аллоҳнинг хузурида турганини, гўёки аллоҳ билан гаплашаётганини тўлақонли ҳис қилиши керак.
"Қориларга 50 тавсия" рисоласидан.
👉@diyonatli
👍8
АЛЛОҲ МЎМИНЛАРНИ ОХИРАТДА САҚЛАЙДИ
«Бас, Аллоҳ уларни ўша куннинг ёмонлигидан сақлади ва уларга хушрўйлик ҳамда хурсандчилик ато қилди» (Инсон сураси, 11-оят).
“Ўша куннинг ёмонлигидан сақлайди” жумласи ўша куннинг даҳшатидан сақланишлари ҳамда жаҳаннам ва унинг даҳшатларини кўрмасликлари маъносида эмас, балки ўша кунда ваъда қилинган уқубат ва жазодан сақланишлари маъносида бўлиши мумкин. Шунингдек, У Зот уларни ҳисоб-китоб вақтидаги сўроқ-саволдан сақлайди, маъносида бўлиши ҳам мумкин. Зеро, Аллоҳ таоло бундай деган:
«“Дарҳақиқат, мен ҳисоботимга рўбарў бўлишимни билар эдим”, – дер» (“Ал-Ҳаққо сураси, 20-оят).
Улар ўзларининг қаттиқ ҳисоб-китоб қилинишларидан қўрқиб турганларида гуноҳлари кечирилиб, яхшиликлари мақбул бўлганини кўрсалар, бундан жуда хурсанд бўлиб, у куннинг ёмонлигидан сақланган бўладилар.
Оятнинг яна бир маъноси “Улар қабрдан қайта тирилган вақтларида қиёмат кунининг даҳшат ва қўр- қинчларидан омонда бўладилар ва фаришталар уларга хушхабар етказадилар”, бўлиши ҳам мумкин. Зеро, Аллоҳ таоло айтади:
«Албатта, Биздан уларга яхшилик раво кўрилганлар, ана ўшалар, ундан узоқлаштирилгандирлар» (Анбиё сураси, 101-оят).
«Уларга хушрўйлик ҳамда сурур ато қилади» оятидаги “сурур” уларда хафагарчилик бўлмаслигидир, “хушрўйлик эса, неъматлар асоратидир. Бир нақлда, хушрўйлик уларнинг юзларида, сурур эса қалбларида бўлиши айтилган.
«Ва сабр қилганлари учун уларни жаннат ва ипак билан мукофотлайди» (Инсон сураси, 12-оят).
Яъни тоат-ибодатларга ҳамда Аллоҳга осийлик бўладиган ишлардан сабр қилганлари учун улар жаннат билан ҳам, ипак билан ҳам мукофотлайди.
Жаннатлар асосан кийимлар эмас, балки егулик ва ичимликлар билан ҳам роҳатланиш ўрни бўлгани учун ипак ҳам (қўшиб) зикр қилинди. Яъни Аллоҳ таоло уларга жаннатни мукофот қилиб бериш билан бирга, ипак либосларни ҳам ваъда қилди.
("Таъвилот"дан дурдоналар)дан.
👉@diyonatli
«Бас, Аллоҳ уларни ўша куннинг ёмонлигидан сақлади ва уларга хушрўйлик ҳамда хурсандчилик ато қилди» (Инсон сураси, 11-оят).
“Ўша куннинг ёмонлигидан сақлайди” жумласи ўша куннинг даҳшатидан сақланишлари ҳамда жаҳаннам ва унинг даҳшатларини кўрмасликлари маъносида эмас, балки ўша кунда ваъда қилинган уқубат ва жазодан сақланишлари маъносида бўлиши мумкин. Шунингдек, У Зот уларни ҳисоб-китоб вақтидаги сўроқ-саволдан сақлайди, маъносида бўлиши ҳам мумкин. Зеро, Аллоҳ таоло бундай деган:
«“Дарҳақиқат, мен ҳисоботимга рўбарў бўлишимни билар эдим”, – дер» (“Ал-Ҳаққо сураси, 20-оят).
Улар ўзларининг қаттиқ ҳисоб-китоб қилинишларидан қўрқиб турганларида гуноҳлари кечирилиб, яхшиликлари мақбул бўлганини кўрсалар, бундан жуда хурсанд бўлиб, у куннинг ёмонлигидан сақланган бўладилар.
Оятнинг яна бир маъноси “Улар қабрдан қайта тирилган вақтларида қиёмат кунининг даҳшат ва қўр- қинчларидан омонда бўладилар ва фаришталар уларга хушхабар етказадилар”, бўлиши ҳам мумкин. Зеро, Аллоҳ таоло айтади:
«Албатта, Биздан уларга яхшилик раво кўрилганлар, ана ўшалар, ундан узоқлаштирилгандирлар» (Анбиё сураси, 101-оят).
«Уларга хушрўйлик ҳамда сурур ато қилади» оятидаги “сурур” уларда хафагарчилик бўлмаслигидир, “хушрўйлик эса, неъматлар асоратидир. Бир нақлда, хушрўйлик уларнинг юзларида, сурур эса қалбларида бўлиши айтилган.
«Ва сабр қилганлари учун уларни жаннат ва ипак билан мукофотлайди» (Инсон сураси, 12-оят).
Яъни тоат-ибодатларга ҳамда Аллоҳга осийлик бўладиган ишлардан сабр қилганлари учун улар жаннат билан ҳам, ипак билан ҳам мукофотлайди.
Жаннатлар асосан кийимлар эмас, балки егулик ва ичимликлар билан ҳам роҳатланиш ўрни бўлгани учун ипак ҳам (қўшиб) зикр қилинди. Яъни Аллоҳ таоло уларга жаннатни мукофот қилиб бериш билан бирга, ипак либосларни ҳам ваъда қилди.
("Таъвилот"дан дурдоналар)дан.
👉@diyonatli
👍3