Оиша онамиз кундошлари ичида энг рашкчиси бўлган. Ҳатто у аллақачон оламдан ўтган Хадича онамиздан ҳам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни қизғанар экан. Бу хусусда шундай ҳикоя қилади:
"Бир куни Набий алайҳиссалом Хадичани эслаб маҳзун бўлдилар. Шунда мен:
"Аллақачон оламдан ўтган, қизил жағли қурайш кампирларидан бирини эслаяпсизми? Аллоҳ сизга ундан яхшироғини етказдику!", дедим.
У зот гапларимни тинглаб туриб:
"Аллоҳ менга ундан яхшироғини берган эмас. Одамлар куфр келтирганда, у менга иймон келтирди. Одамлар мени ёлғончига чиқарганда, у мени тасдиқлади. Одамлар менга қарамаганда, у моли билан ҳамдардлик билдирди. Одамлар мендан болаларини қизғанганда, Аллоҳ менга унинг болаларини ато этди", дедилар.
©Оиша радиёллоҳу анҳу китобидан
"Бир куни Набий алайҳиссалом Хадичани эслаб маҳзун бўлдилар. Шунда мен:
"Аллақачон оламдан ўтган, қизил жағли қурайш кампирларидан бирини эслаяпсизми? Аллоҳ сизга ундан яхшироғини етказдику!", дедим.
У зот гапларимни тинглаб туриб:
"Аллоҳ менга ундан яхшироғини берган эмас. Одамлар куфр келтирганда, у менга иймон келтирди. Одамлар мени ёлғончига чиқарганда, у мени тасдиқлади. Одамлар менга қарамаганда, у моли билан ҳамдардлик билдирди. Одамлар мендан болаларини қизғанганда, Аллоҳ менга унинг болаларини ато этди", дедилар.
©Оиша радиёллоҳу анҳу китобидан
ЮЗИНГИЗНИ ЯХШИЛАБ ТАНИБ ОЛМОҚЧИМАН
Телебошловчи бир миллионер меҳмонидан сўраяпти:
- Ҳаётингизда сизни энг кўп нима бахтиёр қилган?
- Бахтиёрликнинг тўрт босқичидан ўтдим ва ниҳоят чин бахт нималигини англадим.
1. Нарса тўпладим. Кўпайтирдим. Тўймадим.
2. Қимматбаҳо нарсаларни сотиб олдим. Янада қимматини, янада қимматини. Лекин унинг ҳам мазаси вақтинча бўлди, холос.
3. Катта-катта лойиҳаларни сотиб олдим. Футбол командасими-ей, саёҳатчилар учун оромгоҳларми-ей. Лекин барибир ўзим кўзлаган ва кутган бахтга эришолмадим.
4. Бир дўстим ногирон болалар учун ўзиюрар аравачалар сотиб олишга улуш қўшишимни сўради. Мен дарҳол рози бўлдим.
Ўша дўстим, совғани болаларга ўзинг бориб, ўз қўлинг билан топширасан, деб оёқ тираб туриб олди. Ночор бордим. Болаларнинг хурсанд бўлиб, аравачаларда у ёқдан бу ёққа учиб юрганларини кўрдим. Улар худди бир ўйингоҳларда юргандек қувнашарди.
Болаларнинг қувнаганини кўриб, ўзим ҳам яйраб кетдим.
Шундан кейинги ҳолат эса бу бахтиёрликни қалбимнинг ич-ичигача олиб кирди.
Кетмоқчи бўлиб турганимда болалардан бири оёғимга маҳкам осилиб олди. Оёғимни беозоргина олмоқчи бўлсам, у янада қаттиқроқ ёпишарди. Ўткир нигоҳи юзимга қадалган эди. Ҳайрон бўлиб сўрадим:
- Тойчоғим, сенга яна бирон нарса керакми?
Бу беғубор, бегуноҳ, юзида чин маънодаги бахтиёрлик нишоналари акс этиб турган хилқатнинг сурурбахш, умидбахш жавобига қулоқ солинг-а:
- Отажон, жаннатда сизни учратганимда Парвардигоримнинг қошида сизга миннатдорчилик билдиришим учун юзингизни яхшилаб эслаб қолмоқчиман.
Дод деб юбордим. Кўп йиғладим. Бир тарафдан унинг хурсандлигидан, иккинчи тарафдан эса ўзимнинг бахтиёрлигимдан ҳушимни йўқотиб, ерга қулай дедим...
Ё Аллоҳ! Мен қандай ҳаёт кечирдим? Нималар қилдим? Ўйин-кулгу, кайфу сафо, исрофгарчиликлар... Ҳамма-ҳаммаси сариқ чақага арзимайди. Ўзим ҳам бахтли бўлолмадим, бировни ҳам бахтли қилолмадим.
Қиссадан ҳисса, яъни, олинадиган сабоқлар ва ибратлар:
1. Азиз ака-укам, опа-синглим, бахтли бўлиш жуда осон. Бахт бу қисқа қилиб айтганда, ўзгалар қалбига хурсандлик олиб киришдир. Шодлик улашишнинг катта-кичиги бўлмайди. Унинг учун фалон пул сарфлаш шарт эмас. Биргина самимий табассум ҳам етарли бўлаверади. Унинг моддий бўлганидан кўра, руҳий-маънавий ва ахлоқий бўлгани афзалроқ.
Пайғамбар алайҳиссалом дедилар: "Улуғ ва Буюк Аллоҳ учун амалларнинг энг ёқимлиси бир мусулмон (қалби)га шодлик олиб кириш, мусибатини аритиш, оч бўлса, қорнини тўйдириш ёки қарзини тўлаб қўйишдир".
2. Шундай одам бўлингки, бировлар сиз билан Аллоҳнинг олдига борганда қилган яхшилигингиз, марҳаматингиз ва эҳсонингизга яраша яхшилик қайтариш учун кўришмоқчи бўлсинлар.
Бировлар қиёмат кунида зулмингиз, озорингиз ва ёмонлигингиз туфайли хусуматлашиш ва қасос олиш учун сиз билан кўришмоқчи бўлишларидан жуда-жуда эҳтиёт бўлинг. Ҳаргиз бундай одамлар сафидан жой ола кўрманг.
Арабчадан Муқим Маҳмуд таржимаси
2019-06-07
Телебошловчи бир миллионер меҳмонидан сўраяпти:
- Ҳаётингизда сизни энг кўп нима бахтиёр қилган?
- Бахтиёрликнинг тўрт босқичидан ўтдим ва ниҳоят чин бахт нималигини англадим.
1. Нарса тўпладим. Кўпайтирдим. Тўймадим.
2. Қимматбаҳо нарсаларни сотиб олдим. Янада қимматини, янада қимматини. Лекин унинг ҳам мазаси вақтинча бўлди, холос.
3. Катта-катта лойиҳаларни сотиб олдим. Футбол командасими-ей, саёҳатчилар учун оромгоҳларми-ей. Лекин барибир ўзим кўзлаган ва кутган бахтга эришолмадим.
4. Бир дўстим ногирон болалар учун ўзиюрар аравачалар сотиб олишга улуш қўшишимни сўради. Мен дарҳол рози бўлдим.
Ўша дўстим, совғани болаларга ўзинг бориб, ўз қўлинг билан топширасан, деб оёқ тираб туриб олди. Ночор бордим. Болаларнинг хурсанд бўлиб, аравачаларда у ёқдан бу ёққа учиб юрганларини кўрдим. Улар худди бир ўйингоҳларда юргандек қувнашарди.
Болаларнинг қувнаганини кўриб, ўзим ҳам яйраб кетдим.
Шундан кейинги ҳолат эса бу бахтиёрликни қалбимнинг ич-ичигача олиб кирди.
Кетмоқчи бўлиб турганимда болалардан бири оёғимга маҳкам осилиб олди. Оёғимни беозоргина олмоқчи бўлсам, у янада қаттиқроқ ёпишарди. Ўткир нигоҳи юзимга қадалган эди. Ҳайрон бўлиб сўрадим:
- Тойчоғим, сенга яна бирон нарса керакми?
Бу беғубор, бегуноҳ, юзида чин маънодаги бахтиёрлик нишоналари акс этиб турган хилқатнинг сурурбахш, умидбахш жавобига қулоқ солинг-а:
- Отажон, жаннатда сизни учратганимда Парвардигоримнинг қошида сизга миннатдорчилик билдиришим учун юзингизни яхшилаб эслаб қолмоқчиман.
Дод деб юбордим. Кўп йиғладим. Бир тарафдан унинг хурсандлигидан, иккинчи тарафдан эса ўзимнинг бахтиёрлигимдан ҳушимни йўқотиб, ерга қулай дедим...
Ё Аллоҳ! Мен қандай ҳаёт кечирдим? Нималар қилдим? Ўйин-кулгу, кайфу сафо, исрофгарчиликлар... Ҳамма-ҳаммаси сариқ чақага арзимайди. Ўзим ҳам бахтли бўлолмадим, бировни ҳам бахтли қилолмадим.
Қиссадан ҳисса, яъни, олинадиган сабоқлар ва ибратлар:
1. Азиз ака-укам, опа-синглим, бахтли бўлиш жуда осон. Бахт бу қисқа қилиб айтганда, ўзгалар қалбига хурсандлик олиб киришдир. Шодлик улашишнинг катта-кичиги бўлмайди. Унинг учун фалон пул сарфлаш шарт эмас. Биргина самимий табассум ҳам етарли бўлаверади. Унинг моддий бўлганидан кўра, руҳий-маънавий ва ахлоқий бўлгани афзалроқ.
Пайғамбар алайҳиссалом дедилар: "Улуғ ва Буюк Аллоҳ учун амалларнинг энг ёқимлиси бир мусулмон (қалби)га шодлик олиб кириш, мусибатини аритиш, оч бўлса, қорнини тўйдириш ёки қарзини тўлаб қўйишдир".
2. Шундай одам бўлингки, бировлар сиз билан Аллоҳнинг олдига борганда қилган яхшилигингиз, марҳаматингиз ва эҳсонингизга яраша яхшилик қайтариш учун кўришмоқчи бўлсинлар.
Бировлар қиёмат кунида зулмингиз, озорингиз ва ёмонлигингиз туфайли хусуматлашиш ва қасос олиш учун сиз билан кўришмоқчи бўлишларидан жуда-жуда эҳтиёт бўлинг. Ҳаргиз бундай одамлар сафидан жой ола кўрманг.
Арабчадан Муқим Маҳмуд таржимаси
2019-06-07
ГУНОҲЛАРНИ ТАРК ЭТИШНИНГ ФОЙДАЛАРИ
Барчамиз гуноҳ қиламиз. Агар шу гуноҳ ва маъсиятларимизни тарк этсак, қуйидаги фойдаларни қўлга киритамиз:
1. Мурувватнинг тикланиши.
2. Обрўнинг сақланиши.
3. Молнинг сақланиб, зиёдалашиши.
4. Бандаларнинг муҳаббати.
5. Бандалар орасида сўзнинг қабул қилиниши.
6. Ҳаётнинг фаровонлашиши.
7. Бадан роҳати.
8. Қалбнинг қувватга тўлиши.
9. Нафснинг хушнуд бўлиши.
10. Қалбнинг неъматга эришиши.
11. Кўнгилнинг кенг бўлиши.
12. Фосиқ ва фожирларнинг хавфидан омонда бўлиш.
13. Ғам, ўкинч ва маҳзунликнинг камайиши.
14. Нафснинг хорликдан азизликка ўтиши.
15. Маъсият сабабли қалбдаги ўчган нурнинг қайтадан пайдо бўлиши.
16. Тангликдан кенгликка чиқиш йўлининг пайдо бўлиши.
17. Ўйламаган томондан ризқнинг осон келиши.
18. Авваллари қийин бўлган ишларнинг осонлашиши.
19. Тоатларнинг енгиллаша бошлаши.
20. Илм олишнинг енгиллашиши.
21. Одамлар орасида яхши номга сазовор бўлиш.
22. Одамларнинг унинг ҳаққига дуо қилишлари.
23. Юзда ва баданда нур пайдо бўлиши.
24. Юриш-туриш ва кўринишда ҳайбат ва виқорнинг пайдо бўлиши.
25. Азият ва зулмга учраганда, одамларнинг ёрдам бериб, ҳимоя қилишлари.
26. Дуолар ижобатининг тезлашиши.
27. У билан Аллоҳ орасидаги узоқликнинг йўқолиши.
28. Фаришталарнинг унга яқин бўлишлари.
29. Инсон ва жин шайтонларнинг ундан узоқ бўлишлари.
30. Унинг хизматини қилиб, ҳожатини чиқаришга одамларнинг мусобақа қилишлари.
31. Одамларнинг уни кўришга ва суҳбатида бўлишга рағбатлари ошиши.
32. Ўлимдан қўрқувнинг йўқолиши.
33. Ўлимни Роббининг висолига эриштирувчи восита деб билиб, унинг келишидан шодланиш.
34. Қалбда дунёнинг кичрайиб бориши.
35. Қалбда охиратнинг катталашиб бориши.
36. Охиратдаги улкан неъмат ва буюк ютуққа бўлган ҳирснинг ошиши.
37. Тоат ҳаловатини ҳис этиш.
38. Иймон ҳаловатини ҳис этиш.
39. Аршнинг атрофидаги ҳамда уни кўтариб турувчи фаришталарнинг унинг ҳаққига дуо қилишлари.
40. Икки елкасидаги фаришталарнинг ундан ҳурсанд бўлиб, ҳар вақт унинг ҳаққига дуо қилишлари.
41. Ақлнинг зиёда бўлиши.
42. Фаҳмнинг зиёда бўлиши.
43. Иймон нурининг зиёда бўлиши.
44. Маърифатнинг зиёда бўлиши.
45. Аллоҳнинг унга бўлган муҳаббати пайдо бўлиб, ундан рози бўлиши.
46. Ҳеч бир ўлчовларга сиғмайдиган шодлик, ҳурсандчилик ва ҳаловатга эга бўлиш.
Ушбу зикр қилинганлар гуноҳларни тарк қилишнинг бу дунёдаги фойдаларидир. Унинг охиратдаги самаралари ҳам бор. Улар қуйидагилар:
47. Осонлик билан жон бериш.
48. Жонни раҳмат фаришталари олиб, жаннат хушхабарини беришлари.
49. Фаришталар унга бу дунёда хавф йўқлиги ва охиратда хафа бўлмаслигининг башоратини айтишлари.
50. Дунё қамоғи ва торликларидан қабрдаги жаннат боғчасига кўчиб ўтиши.
51. Қабрда қиёматгача роҳат-фароғатда ётиши.
52. Одамлар қиёматда иссиқлик ва терга ботганларида Арш соясида бўлиши.
53. Одамлар бирин-кетин Аллоҳнинг ҳузурига кетганларида у авлиёлар, тавқодорлар, нажотга эришган бандалар қаторида бўлиши.
54. Жаннат неъматларидан рози бўлиши.
55. Аллоҳнинг жамолига назар солиш бахтига сазовор бўлиши.
Мана шулар гуноҳ ва маъсиятларни тарк этиш эвазига эришиладиган ютуқлардир. Аллоҳ таоло барчамизни гуноҳ ва маъсиятларни тарк этиб, юқоридаги неъматларга эришадиган бандаларидан қилсин!
Ибн Қайюм роҳимаҳуллоҳнинг
“Фавоид” китоблари асосида.
Барчамиз гуноҳ қиламиз. Агар шу гуноҳ ва маъсиятларимизни тарк этсак, қуйидаги фойдаларни қўлга киритамиз:
1. Мурувватнинг тикланиши.
2. Обрўнинг сақланиши.
3. Молнинг сақланиб, зиёдалашиши.
4. Бандаларнинг муҳаббати.
5. Бандалар орасида сўзнинг қабул қилиниши.
6. Ҳаётнинг фаровонлашиши.
7. Бадан роҳати.
8. Қалбнинг қувватга тўлиши.
9. Нафснинг хушнуд бўлиши.
10. Қалбнинг неъматга эришиши.
11. Кўнгилнинг кенг бўлиши.
12. Фосиқ ва фожирларнинг хавфидан омонда бўлиш.
13. Ғам, ўкинч ва маҳзунликнинг камайиши.
14. Нафснинг хорликдан азизликка ўтиши.
15. Маъсият сабабли қалбдаги ўчган нурнинг қайтадан пайдо бўлиши.
16. Тангликдан кенгликка чиқиш йўлининг пайдо бўлиши.
17. Ўйламаган томондан ризқнинг осон келиши.
18. Авваллари қийин бўлган ишларнинг осонлашиши.
19. Тоатларнинг енгиллаша бошлаши.
20. Илм олишнинг енгиллашиши.
21. Одамлар орасида яхши номга сазовор бўлиш.
22. Одамларнинг унинг ҳаққига дуо қилишлари.
23. Юзда ва баданда нур пайдо бўлиши.
24. Юриш-туриш ва кўринишда ҳайбат ва виқорнинг пайдо бўлиши.
25. Азият ва зулмга учраганда, одамларнинг ёрдам бериб, ҳимоя қилишлари.
26. Дуолар ижобатининг тезлашиши.
27. У билан Аллоҳ орасидаги узоқликнинг йўқолиши.
28. Фаришталарнинг унга яқин бўлишлари.
29. Инсон ва жин шайтонларнинг ундан узоқ бўлишлари.
30. Унинг хизматини қилиб, ҳожатини чиқаришга одамларнинг мусобақа қилишлари.
31. Одамларнинг уни кўришга ва суҳбатида бўлишга рағбатлари ошиши.
32. Ўлимдан қўрқувнинг йўқолиши.
33. Ўлимни Роббининг висолига эриштирувчи восита деб билиб, унинг келишидан шодланиш.
34. Қалбда дунёнинг кичрайиб бориши.
35. Қалбда охиратнинг катталашиб бориши.
36. Охиратдаги улкан неъмат ва буюк ютуққа бўлган ҳирснинг ошиши.
37. Тоат ҳаловатини ҳис этиш.
38. Иймон ҳаловатини ҳис этиш.
39. Аршнинг атрофидаги ҳамда уни кўтариб турувчи фаришталарнинг унинг ҳаққига дуо қилишлари.
40. Икки елкасидаги фаришталарнинг ундан ҳурсанд бўлиб, ҳар вақт унинг ҳаққига дуо қилишлари.
41. Ақлнинг зиёда бўлиши.
42. Фаҳмнинг зиёда бўлиши.
43. Иймон нурининг зиёда бўлиши.
44. Маърифатнинг зиёда бўлиши.
45. Аллоҳнинг унга бўлган муҳаббати пайдо бўлиб, ундан рози бўлиши.
46. Ҳеч бир ўлчовларга сиғмайдиган шодлик, ҳурсандчилик ва ҳаловатга эга бўлиш.
Ушбу зикр қилинганлар гуноҳларни тарк қилишнинг бу дунёдаги фойдаларидир. Унинг охиратдаги самаралари ҳам бор. Улар қуйидагилар:
47. Осонлик билан жон бериш.
48. Жонни раҳмат фаришталари олиб, жаннат хушхабарини беришлари.
49. Фаришталар унга бу дунёда хавф йўқлиги ва охиратда хафа бўлмаслигининг башоратини айтишлари.
50. Дунё қамоғи ва торликларидан қабрдаги жаннат боғчасига кўчиб ўтиши.
51. Қабрда қиёматгача роҳат-фароғатда ётиши.
52. Одамлар қиёматда иссиқлик ва терга ботганларида Арш соясида бўлиши.
53. Одамлар бирин-кетин Аллоҳнинг ҳузурига кетганларида у авлиёлар, тавқодорлар, нажотга эришган бандалар қаторида бўлиши.
54. Жаннат неъматларидан рози бўлиши.
55. Аллоҳнинг жамолига назар солиш бахтига сазовор бўлиши.
Мана шулар гуноҳ ва маъсиятларни тарк этиш эвазига эришиладиган ютуқлардир. Аллоҳ таоло барчамизни гуноҳ ва маъсиятларни тарк этиб, юқоридаги неъматларга эришадиган бандаларидан қилсин!
Ибн Қайюм роҳимаҳуллоҳнинг
“Фавоид” китоблари асосида.
Ҳазрати Анас розияллаҳу анҳудан ривоят қилинади:
Бир йигит хаста бўлиб қолди. Буни Росулуллоҳ саллоллаҳу алайҳи ва салламга хабар бердилар.
«Фалончи йигит хаста я Росулуллоҳ саллаллаҳу алайҳи ва саллам», дедилар.
Фаҳри коинот эса йигитни зиёратга бордилар:
«Болам, ўзингни қандай ҳис қилябсан? Аҳволинг қандай?» дедилар.
Йигит эса:
«Я Росулуллоҳ! Гуноҳларимдан жуда хам қўрқябман, Аллоҳга эса жуда ишонаман.» деди.
Сарвари олам саллоллоҳу алайҳи ва саллам ўша ердагиларга қараб:
«Мана шу қўрқув билан олов, ёнма ён келмайди, хавотир олманг!» дедилар.
Гуноҳларимиз қанчалар буюк бўлса хам, Аллоҳнинг марҳаматидан буюк бўлолмайди. Бу йигит ростини айтди. Фаришталар гувоҳ, Жаброил гувоҳ. Мунофиқлик қилмади, ростини айтди. Гуноҳи кўп эди, лекин Аллоҳга ишонар эди. Ишончида ҳам самимий эди. Аллоҳдан умид узмаган эди.
«Гуноҳим кўп я Росулуллоҳ! Лекин Аллоҳнинг марҳаматига ишонаман», деди.
Қани энди шу дунёдаги ёшлар, ота оналарини ва бутун бойликларини йўқотсалар ҳам, Аллоҳга бўлган ишончларини, умидларини йўқотмасалар эди. Аллоҳни фақатгина Рамазонда эмас, доим эсласалар, ғафлат ичига тушмасалар эди. Қани эди ёш қизларимиз, турмуш қурадиган йигитларга , ҳудди уларга ибодат қилгандай, кўнгил бериб боғланишдан кўра, Аллоҳнинг марҳаматига боғлансалар эдию, улар хам, инсонийлик хам қутулса эди.
Бир йигит хаста бўлиб қолди. Буни Росулуллоҳ саллоллаҳу алайҳи ва салламга хабар бердилар.
«Фалончи йигит хаста я Росулуллоҳ саллаллаҳу алайҳи ва саллам», дедилар.
Фаҳри коинот эса йигитни зиёратга бордилар:
«Болам, ўзингни қандай ҳис қилябсан? Аҳволинг қандай?» дедилар.
Йигит эса:
«Я Росулуллоҳ! Гуноҳларимдан жуда хам қўрқябман, Аллоҳга эса жуда ишонаман.» деди.
Сарвари олам саллоллоҳу алайҳи ва саллам ўша ердагиларга қараб:
«Мана шу қўрқув билан олов, ёнма ён келмайди, хавотир олманг!» дедилар.
Гуноҳларимиз қанчалар буюк бўлса хам, Аллоҳнинг марҳаматидан буюк бўлолмайди. Бу йигит ростини айтди. Фаришталар гувоҳ, Жаброил гувоҳ. Мунофиқлик қилмади, ростини айтди. Гуноҳи кўп эди, лекин Аллоҳга ишонар эди. Ишончида ҳам самимий эди. Аллоҳдан умид узмаган эди.
«Гуноҳим кўп я Росулуллоҳ! Лекин Аллоҳнинг марҳаматига ишонаман», деди.
Қани энди шу дунёдаги ёшлар, ота оналарини ва бутун бойликларини йўқотсалар ҳам, Аллоҳга бўлган ишончларини, умидларини йўқотмасалар эди. Аллоҳни фақатгина Рамазонда эмас, доим эсласалар, ғафлат ичига тушмасалар эди. Қани эди ёш қизларимиз, турмуш қурадиган йигитларга , ҳудди уларга ибодат қилгандай, кўнгил бериб боғланишдан кўра, Аллоҳнинг марҳаматига боғлансалар эдию, улар хам, инсонийлик хам қутулса эди.
НЕГА ҚЎРҚАЙ?
Ёш эр-хотин бир-бирини жуда яхши кўрар, тинч-осуда ҳаёт кечиришар эди. Уларнинг табиатлари бир-бирига тескари бўлиб, хотин серҳиссиёт, эр эса босиқ эди.
Кунларнинг бирида денгиз сафарига чиқишди.
Кечаси бирданига кучли шамол қўзғалди. Тўлқинлардан кема даҳшатли чайқалар, одамлар қўрқувга тушиб бақира бошлашди. Бу аҳволни кўрган хотин қаттиқ саросимага тушди. Устига-устак, кема капитанининг “Бизни мўжиза қутқара олади, холос, Аллоҳ таолога дуо қилинглар”, дейишидан ваҳимасига ваҳима қўшилди.
Эр ҳар доимгидек хотиржам эди. Бундан хотиннинг жаҳли чиқиб, эрини совуққон ва бепарволикда айблади.
Шу пайт эр ёнидаги ханжарни олдида хотинининг кўксига тираб, жиддий ва кескин оҳангда деди: “Ҳанжарни суқиб олишимдан қўрқмайсанми?”.
Хотин эрининг кўзига тик қаради: “Қўрқмайман!”.
Эр: “ қўрқмайсан?”.
Хотин: “Нега қўрқай? Ахир ханжар мени яхши кўрадиган кишининг қўлида турибди-ку?!”.
Эр табассум қилди: “Балли! Мен ҳам бу даҳшатли тўфондан нима учун қўрқай?! Ахир мени яхши кўрадиган Зотнинг қўлида-ку. Нима қилса ҳам У зотнинг тақдир қилганидан бошқаси бўлмайди”, деди.
Ёш эр-хотин бир-бирини жуда яхши кўрар, тинч-осуда ҳаёт кечиришар эди. Уларнинг табиатлари бир-бирига тескари бўлиб, хотин серҳиссиёт, эр эса босиқ эди.
Кунларнинг бирида денгиз сафарига чиқишди.
Кечаси бирданига кучли шамол қўзғалди. Тўлқинлардан кема даҳшатли чайқалар, одамлар қўрқувга тушиб бақира бошлашди. Бу аҳволни кўрган хотин қаттиқ саросимага тушди. Устига-устак, кема капитанининг “Бизни мўжиза қутқара олади, холос, Аллоҳ таолога дуо қилинглар”, дейишидан ваҳимасига ваҳима қўшилди.
Эр ҳар доимгидек хотиржам эди. Бундан хотиннинг жаҳли чиқиб, эрини совуққон ва бепарволикда айблади.
Шу пайт эр ёнидаги ханжарни олдида хотинининг кўксига тираб, жиддий ва кескин оҳангда деди: “Ҳанжарни суқиб олишимдан қўрқмайсанми?”.
Хотин эрининг кўзига тик қаради: “Қўрқмайман!”.
Эр: “ қўрқмайсан?”.
Хотин: “Нега қўрқай? Ахир ханжар мени яхши кўрадиган кишининг қўлида турибди-ку?!”.
Эр табассум қилди: “Балли! Мен ҳам бу даҳшатли тўфондан нима учун қўрқай?! Ахир мени яхши кўрадиган Зотнинг қўлида-ку. Нима қилса ҳам У зотнинг тақдир қилганидан бошқаси бўлмайди”, деди.
Имом Молик роҳимаҳуллоҳ Масжиди Набавийда илм ҳалқасида ўтирар эканлар, бир киши фатво сўраб у зотнинг олдиларига келиб: “Эй имом! Мен хотинимга “агар ойдан чиройли бўлмасанг талоқсан”, дедим. Энди нима бўлади?”-деди. Имом Молик бироз ўйга толиб, сўнг шундай деди: “Ҳа, ойдан чиройлироқ нарса йўқ. Бу гапинг билан хотинингга бир талоқ тушибди. Қайтиб бундай гапни гапирма”.
Бу орада имомнинг шогирди бўлмиш имом Шофеий роҳимаҳуллоҳ масжиддаги устунлардан бирига суяниб ўтирар эди. У имом Молик билан мазкур киши ўртасида бўлиб ўтган суҳбатдан бехабар эди. Илм ўрганишга бениҳоят интилувчан Имом Шофеий ҳалиги аъробийнинг олдига бориб имом Молик билан ўрталарида бўлиб ўтган суҳбат мазмуни ҳақида сўради. Мақсади илм ўрганиш эди. Аъробий Шофеийга имомдан сўраган саволи ва унинг “ҳа, ойдан чиройлироқ нарса йўқ. Бу гапинг билан хотинингга бир талоқ тушибди”, деган гапини айтиб берди.
Бу гапни эшитган Шофеий аъробийга шундай деди: “Аксинча, хотининг ойдан чиройлидир”. “Нима, сен уни кўрганмисан!?”-деди аччиқ аралаш ажабланган аъробий. “Йўқ, ахир сен Аллоҳ таолонинг қуйидаги сўзларини эшитмаганмисан: “Дарҳақиқат Биз инсонни энг гўзал шаклу шамойилда яратдик.” [Тийн: 4] Инсон хилқати энг чиройли, энг тўғри ва энг мўътадил хилқатдир”, - деди Шофеий.
“Ундай бўлса буни имом Моликка айтайлик!” - деди аъробий. “Айтамиз”, -деди Шофеий. Улар имом Моликнинг олдиларига бориб, Шофеийнинг фикрини унга билдирдилар. “Ҳақ эргашмоқликка ҳақлироқдир. Молик хато қилди, Шофеий тўғри топди”, -деди имом Молик.
Бу орада имомнинг шогирди бўлмиш имом Шофеий роҳимаҳуллоҳ масжиддаги устунлардан бирига суяниб ўтирар эди. У имом Молик билан мазкур киши ўртасида бўлиб ўтган суҳбатдан бехабар эди. Илм ўрганишга бениҳоят интилувчан Имом Шофеий ҳалиги аъробийнинг олдига бориб имом Молик билан ўрталарида бўлиб ўтган суҳбат мазмуни ҳақида сўради. Мақсади илм ўрганиш эди. Аъробий Шофеийга имомдан сўраган саволи ва унинг “ҳа, ойдан чиройлироқ нарса йўқ. Бу гапинг билан хотинингга бир талоқ тушибди”, деган гапини айтиб берди.
Бу гапни эшитган Шофеий аъробийга шундай деди: “Аксинча, хотининг ойдан чиройлидир”. “Нима, сен уни кўрганмисан!?”-деди аччиқ аралаш ажабланган аъробий. “Йўқ, ахир сен Аллоҳ таолонинг қуйидаги сўзларини эшитмаганмисан: “Дарҳақиқат Биз инсонни энг гўзал шаклу шамойилда яратдик.” [Тийн: 4] Инсон хилқати энг чиройли, энг тўғри ва энг мўътадил хилқатдир”, - деди Шофеий.
“Ундай бўлса буни имом Моликка айтайлик!” - деди аъробий. “Айтамиз”, -деди Шофеий. Улар имом Моликнинг олдиларига бориб, Шофеийнинг фикрини унга билдирдилар. “Ҳақ эргашмоқликка ҳақлироқдир. Молик хато қилди, Шофеий тўғри топди”, -деди имом Молик.
ТЎЙИБ УХЛАШ СИРЛАРИ
Умримизнинг учдан бир қисми ухлаш билан ўтади. Уйқу инсонга бир тарафдан яхши дам олиб, навбатдаги кун фаол ишлашига ёрдам берса, иккинчи томондан у вақтнинг кушандаси ҳамдир. Кўпчилик уйқуга тўйиш учун кўп ухлаш керак, деб ўйлайди. Аслида уйқуга тўйиш учун меъёрида ва асосийси, тўғри ухлашнинг ўзи кифоя. Аксинча, кўп ухлаш кейинчалик юрак хасталигининг сабабчиси бўлиши мумкин. Чунки инсон ухлаганида маълум вақт ўтгандан сўнг юракни уриши бир неча мартага қисқариши аниқланган. Менинг тажрибаларим давомида 3 соатда уйқуга тўйиш ҳолатлари кузатилган. Агар ўн йил давомида ҳар куни 2 соатдан уйқудан тежаб бошқа бир фойдали ишни қилсангиз, ҳаётингизни анча яхши тарафга ўзгартира олган бўласиз.
👇Қуйида эътиборингизга уйқуни тежаш ва тўйиб ухлашнинг асосий сирларини келтириб ўтаман:
❇️ Тўғри овқатланиш
Инсон овқатланишдан куч олсада, ўша кучнинг тахминан учдан бир қисмини уларни ҳазм қилишга сарфлайди. Уйқу пайтида ошқозон ва ичакларнинг овқатни ҳазм қилиш билан банд бўлиши, ҳудди жанг вақтида қўмондонинг ухлаб ётганидек гап. Бу жараёнда на овқат тўғри ҳазм бўлади, на инсон танаси яхши дам олади. Шу сабаб уйқуга кетишдан олдин ошқозон қанча бўш бўлса, унга енгил таомлар кирса, инсон танаси уйқудан тез тўяди. Ётишдан аввал очликни ҳис қилсангиз, кефир, шарбат, творог, сметана ва бошқа енгил ҳазм бўладиган мева-сабзавотлардан истеъмол қилиб, сўнгра камида 40 дақиқадан кейин уйқуга кетиш тавсия қилинади. Ичакларнинг тоза ҳолатда бўлиши ҳам соғлом уйқуни таъминлайди. Шундай ухлаш керакки, танангиздаги ҳар бир аъзо, сиз билан баравар ухлаб, дам олиб уйғонсин.
❇️Тўғри ҳолатда ётиш
Уйқу ўрнининг юмшоқлиги бир қават кўрпача даражасида бўлиши керак. Ёстиқ эса кўп ҳам баланд ва юмшоқ бўлмаслиги лозим. Шундай ётиш керакки, инсоннинг умуртқа поғонаси бирор тарафга эгилмасин, тўғри турсин. Чунки умуртқанинг бўйин қисмидан бош мия, кўкрак қисмидан юрак ва ўпка ҳамда бел қисмидан эса буйрак ва жигарнинг фаолиятини таъминлайдиган асаб толалари ўтган. Асаб толалари қисилса, организмдаги аъзолар дам олмайди.
❇️Вақтида ухлаш
Уйқу келганда ухламасдан бошқа ишлар билан чалғиш кундалик тартибнинг бузилишига олиб келади. Ёки уйқу келмасдан ухлашга ҳаракат қилиш ҳам уйқусизликнинг сабабларидан. Шу сабаб уйқу келмаганда бирор иш билан чалғиб, токи уйқу босиб келмаса, ётмаслик тавсия қилинади. Бу ҳолат ҳар кимда ҳар хил кузатилиши мумкин. Буни тушуниб туриб ҳаракат қилиш керак. Шу билан бирга, уйғонган пайда, гарчи энг ширин вақт бўлса-да, шу заҳотиёқ ўриндан туриш учун одам ўзида куч топа олиши ҳар томонлама фойда келтиради. Уйқунинг ортиқчаси ҳам, етишмаслиги ҳам инсонни ҳолсизлантиради.
❇️Кислородга тўйиш
Тоза ҳавода ёки ташқарида ухласангиз уйқуга тўйиб уйғонасиз. Шу сабаб, уйқуга тўйишнинг асосий омилларидан, бу — тоза ҳаводан нафас олиш ҳисобланади. Уйда эса хона ҳарорати ва ҳаво намлигини меъёрида ушлаб туриш зарур.
❇️Бадантарбия
Ётишдан олдин ва уйғонганда енгил, секинлик билан, фақат 15 дақиқадан кам бўлмаган вақт мобайнида бадантарбия қилиш лозим. Ёки тоза ҳавода сайр қилиш, эрталаб туриб югуриш ҳам кони фойда. Бош миянинг яхши дам олиши учун кўз ва қулоқ атрофини уқалаб туриш яхши ухлаб, дам олишни таъминлайди.
❗️Умр ҳаммага бир марта берилади, бу қимматли умримизни беҳуда ухлаш учун сарфламасдан, унинг баракали бўлишини таъминлайлик. Бу қоидаларга амал қилиш, ўз вақтида ётиб-туриш, нафақат уйқуга, балки соғлигингизни асрашга ҳам катта ёрдам беради.
Рашид Усмонов
Умримизнинг учдан бир қисми ухлаш билан ўтади. Уйқу инсонга бир тарафдан яхши дам олиб, навбатдаги кун фаол ишлашига ёрдам берса, иккинчи томондан у вақтнинг кушандаси ҳамдир. Кўпчилик уйқуга тўйиш учун кўп ухлаш керак, деб ўйлайди. Аслида уйқуга тўйиш учун меъёрида ва асосийси, тўғри ухлашнинг ўзи кифоя. Аксинча, кўп ухлаш кейинчалик юрак хасталигининг сабабчиси бўлиши мумкин. Чунки инсон ухлаганида маълум вақт ўтгандан сўнг юракни уриши бир неча мартага қисқариши аниқланган. Менинг тажрибаларим давомида 3 соатда уйқуга тўйиш ҳолатлари кузатилган. Агар ўн йил давомида ҳар куни 2 соатдан уйқудан тежаб бошқа бир фойдали ишни қилсангиз, ҳаётингизни анча яхши тарафга ўзгартира олган бўласиз.
👇Қуйида эътиборингизга уйқуни тежаш ва тўйиб ухлашнинг асосий сирларини келтириб ўтаман:
❇️ Тўғри овқатланиш
Инсон овқатланишдан куч олсада, ўша кучнинг тахминан учдан бир қисмини уларни ҳазм қилишга сарфлайди. Уйқу пайтида ошқозон ва ичакларнинг овқатни ҳазм қилиш билан банд бўлиши, ҳудди жанг вақтида қўмондонинг ухлаб ётганидек гап. Бу жараёнда на овқат тўғри ҳазм бўлади, на инсон танаси яхши дам олади. Шу сабаб уйқуга кетишдан олдин ошқозон қанча бўш бўлса, унга енгил таомлар кирса, инсон танаси уйқудан тез тўяди. Ётишдан аввал очликни ҳис қилсангиз, кефир, шарбат, творог, сметана ва бошқа енгил ҳазм бўладиган мева-сабзавотлардан истеъмол қилиб, сўнгра камида 40 дақиқадан кейин уйқуга кетиш тавсия қилинади. Ичакларнинг тоза ҳолатда бўлиши ҳам соғлом уйқуни таъминлайди. Шундай ухлаш керакки, танангиздаги ҳар бир аъзо, сиз билан баравар ухлаб, дам олиб уйғонсин.
❇️Тўғри ҳолатда ётиш
Уйқу ўрнининг юмшоқлиги бир қават кўрпача даражасида бўлиши керак. Ёстиқ эса кўп ҳам баланд ва юмшоқ бўлмаслиги лозим. Шундай ётиш керакки, инсоннинг умуртқа поғонаси бирор тарафга эгилмасин, тўғри турсин. Чунки умуртқанинг бўйин қисмидан бош мия, кўкрак қисмидан юрак ва ўпка ҳамда бел қисмидан эса буйрак ва жигарнинг фаолиятини таъминлайдиган асаб толалари ўтган. Асаб толалари қисилса, организмдаги аъзолар дам олмайди.
❇️Вақтида ухлаш
Уйқу келганда ухламасдан бошқа ишлар билан чалғиш кундалик тартибнинг бузилишига олиб келади. Ёки уйқу келмасдан ухлашга ҳаракат қилиш ҳам уйқусизликнинг сабабларидан. Шу сабаб уйқу келмаганда бирор иш билан чалғиб, токи уйқу босиб келмаса, ётмаслик тавсия қилинади. Бу ҳолат ҳар кимда ҳар хил кузатилиши мумкин. Буни тушуниб туриб ҳаракат қилиш керак. Шу билан бирга, уйғонган пайда, гарчи энг ширин вақт бўлса-да, шу заҳотиёқ ўриндан туриш учун одам ўзида куч топа олиши ҳар томонлама фойда келтиради. Уйқунинг ортиқчаси ҳам, етишмаслиги ҳам инсонни ҳолсизлантиради.
❇️Кислородга тўйиш
Тоза ҳавода ёки ташқарида ухласангиз уйқуга тўйиб уйғонасиз. Шу сабаб, уйқуга тўйишнинг асосий омилларидан, бу — тоза ҳаводан нафас олиш ҳисобланади. Уйда эса хона ҳарорати ва ҳаво намлигини меъёрида ушлаб туриш зарур.
❇️Бадантарбия
Ётишдан олдин ва уйғонганда енгил, секинлик билан, фақат 15 дақиқадан кам бўлмаган вақт мобайнида бадантарбия қилиш лозим. Ёки тоза ҳавода сайр қилиш, эрталаб туриб югуриш ҳам кони фойда. Бош миянинг яхши дам олиши учун кўз ва қулоқ атрофини уқалаб туриш яхши ухлаб, дам олишни таъминлайди.
❗️Умр ҳаммага бир марта берилади, бу қимматли умримизни беҳуда ухлаш учун сарфламасдан, унинг баракали бўлишини таъминлайлик. Бу қоидаларга амал қилиш, ўз вақтида ётиб-туриш, нафақат уйқуга, балки соғлигингизни асрашга ҳам катта ёрдам беради.
Рашид Усмонов
Forwarded from Hasanxon, Husaynxon Yahyo Abdulmajid
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#Hasanxon_Yahyo_Abdulmajid
Hozirgi kundagi da'vatni yoyuvchi vosita nima?
👉«Hilol-Nashr» ilovalarini yuklab oling:
«Tafsiri HIlol»
«Hilol eBook»
«Oltin silsila»
«Islomuz»
«Olim bola»
«Hilol Test»
«Zikr va duolar»
«Namoz»
👉 @HasanHusayn
Hozirgi kundagi da'vatni yoyuvchi vosita nima?
👉«Hilol-Nashr» ilovalarini yuklab oling:
«Tafsiri HIlol»
«Hilol eBook»
«Oltin silsila»
«Islomuz»
«Olim bola»
«Hilol Test»
«Zikr va duolar»
«Namoz»
👉 @HasanHusayn
Европадаги ислом марказларидан бирига ўз боласини исломга кириши учун олиб келган ғайридин она ёдимга тушди. Бола имомнинг ҳузурига кирганида имом сўради:
- Ким билан келдинг?
- Онам билан. У киши ташқарида турибдилар.
- Нега сен билан кирмадилар?
- У киши мусулмон эмаслар.
Имом ажабланиб боладан онасини олиб киришини сўрайди. Аёл кирганида имом сўрайди:
- Ўғлингизнинг айтишича, сиз мусулмон эмас экансиз. Унда нега ўғлингизни мусулмон бўлишини истаяпсиз?
Аёлнинг кўзлари ёшга тўлиб деди:
- Бизнинг бир мусулмон қўшнимиз бор. Уни фарзандим тенги фарзанди бор. У чиқса ҳам, кирса ҳам онасининг қўлини ўпади, салом беради. Ўғлимни ўшанга ўхшашини истайман".
⚫️ Азизлар!
Фарзандларимизга диннинг асосий қисми бўлмиш руҳиятни, муҳаббатни, бағрикенгликни, юмшоқликни, кечиримли бўлишни ўргатайлик.
Абдулкарим Муҳаммадий.
"Турма нозирининг Болқон ерларига қувилиши" китобидан.
- Ким билан келдинг?
- Онам билан. У киши ташқарида турибдилар.
- Нега сен билан кирмадилар?
- У киши мусулмон эмаслар.
Имом ажабланиб боладан онасини олиб киришини сўрайди. Аёл кирганида имом сўрайди:
- Ўғлингизнинг айтишича, сиз мусулмон эмас экансиз. Унда нега ўғлингизни мусулмон бўлишини истаяпсиз?
Аёлнинг кўзлари ёшга тўлиб деди:
- Бизнинг бир мусулмон қўшнимиз бор. Уни фарзандим тенги фарзанди бор. У чиқса ҳам, кирса ҳам онасининг қўлини ўпади, салом беради. Ўғлимни ўшанга ўхшашини истайман".
⚫️ Азизлар!
Фарзандларимизга диннинг асосий қисми бўлмиш руҳиятни, муҳаббатни, бағрикенгликни, юмшоқликни, кечиримли бўлишни ўргатайлик.
Абдулкарим Муҳаммадий.
"Турма нозирининг Болқон ерларига қувилиши" китобидан.
Forwarded from Abdulqodir Polvonov
УХУВВАТ
Ҳасан Басрий роҳимаҳуллоҳ асҳобларидан бир қанчасини бир биродарларининг ҳожатини раво қилгани жўнатаётиб дедилар:
"Йўлда Собит Бунонийнинг уйига кириб уни ҳам олинглар!".
Улар Собит Бунонийни уйидан чақиришганда Собит: "Мен эътикофда эдим. Бора олмайман", деди.
Улар Ҳасан Басрийнинг олдига қайтиб келишиб Собитнинг гапини айтишди. Ҳасан Басрий дедилар:
"Унга айтингларки, биродаринг ҳожатини раво қилиш учун ҳаракат қилишинг сен учун иккита ҳаждан ҳам яхшироқдир".
Улар Собитга бу гапни айтишганда Собит эътикофини бузиб улар билан бирга чиқди.
https://t.me/Abdulqodir_Polvonov
Ҳасан Басрий роҳимаҳуллоҳ асҳобларидан бир қанчасини бир биродарларининг ҳожатини раво қилгани жўнатаётиб дедилар:
"Йўлда Собит Бунонийнинг уйига кириб уни ҳам олинглар!".
Улар Собит Бунонийни уйидан чақиришганда Собит: "Мен эътикофда эдим. Бора олмайман", деди.
Улар Ҳасан Басрийнинг олдига қайтиб келишиб Собитнинг гапини айтишди. Ҳасан Басрий дедилар:
"Унга айтингларки, биродаринг ҳожатини раво қилиш учун ҳаракат қилишинг сен учун иккита ҳаждан ҳам яхшироқдир".
Улар Собитга бу гапни айтишганда Собит эътикофини бузиб улар билан бирга чиқди.
https://t.me/Abdulqodir_Polvonov
Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу ўғли Абдуллоҳга мактуб ёзди:
«Ўғлим, Аллоҳга тақво қил! Ким Аллоҳга тақво қилса, Аллоҳ уни асрайди. Ким Аллоҳга шукр қилса, Аллоҳ унга кўпайтириб беради. Тақво кўзингнинг устуни, қалбингнинг жилоси бўлсин. Шуни билгинки, нияти бўлмаган кишининг амали йўқдир. Ҳисоб-китоби бўлмаган кишига ажру мукофот йўқдир. Муруввати бўлмаган кишига мол йўқдир. Эскиси бўлмаган кишига янгиси йўқдир».
«Солиҳлар гулшани» китобидан
«Ўғлим, Аллоҳга тақво қил! Ким Аллоҳга тақво қилса, Аллоҳ уни асрайди. Ким Аллоҳга шукр қилса, Аллоҳ унга кўпайтириб беради. Тақво кўзингнинг устуни, қалбингнинг жилоси бўлсин. Шуни билгинки, нияти бўлмаган кишининг амали йўқдир. Ҳисоб-китоби бўлмаган кишига ажру мукофот йўқдир. Муруввати бўлмаган кишига мол йўқдир. Эскиси бўлмаган кишига янгиси йўқдир».
«Солиҳлар гулшани» китобидан
Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай марҳамат қилганлар:
«Киши уйидан чиқаётганда «Бисмиллаҳи, таваккалтуллоҳи, ва лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳи» деса, ўша пайтда унга «ҳидоят қилиндинг, кифоя қилиндинг ва сақландинг», дейилади. Шайтон ундан четланади. Бошқа бир шайтон ҳидоят қилинган, кифоя қилинган ва сақланган одамга: «Ҳолинг қандай?» дейди».
«Киши уйидан чиқаётганда «Бисмиллаҳи, таваккалтуллоҳи, ва лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳи» деса, ўша пайтда унга «ҳидоят қилиндинг, кифоя қилиндинг ва сақландинг», дейилади. Шайтон ундан четланади. Бошқа бир шайтон ҳидоят қилинган, кифоя қилинган ва сақланган одамга: «Ҳолинг қандай?» дейди».
ИСЛОМ ШАРИАТИ МАНБАЛАРИ
2. СУННАТ
Шаръий манбаларнинг иккинчиси суннатдир.
Суннат - Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг сўзлари, қилган ишлари, маъқуллаган амалларидир. Суннатнинг шаръий асослиги Қуръони карим, ижмоъ билан собит бўлган. Қуръони карим оятларида Росулуллоҳга (с.а.в.) итоат этишга буюрилган, у зотга итоат қилиш Аллоҳ таолога итоат этиш экани баён қилинган. У зотнинг сўзлари, ибодат тарзлари ҳаётликларидаёқ ашоблар томонидан ёд олинди. У зот вафотларидан кейин Умар ибн Абдулазиз кўрсатмаси билан Зуҳрий (Ибн Шиҳоб) биринчи мартта ҳадисларни тўплади. Кейинчалик ҳадис ўрганувчи - муҳаддислар етишди.
Ислом оламида катта шуҳрат қозонган ишончли (саҳиҳ) ҳадислар китоблари «Кутубус - ситта» ёки «Сиҳоҳи - ситта» (олти ишончли китоб) дейилади. Улар: Имом Буҳорий, Имом Муслим, Имом Абу Довуд, Имом Термизий, Имом Насаий, Имом Ибн Можа томонидан тўпланиб ёзилган. Имом Буҳорий ва Муслим «Икки шайҳ», китоблари эса «Саҳиҳайн» («Икки саҳиҳ»), дейилади, қолган тўрт китобга «Сунан» номи берилган.
2. СУННАТ
Шаръий манбаларнинг иккинчиси суннатдир.
Суннат - Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг сўзлари, қилган ишлари, маъқуллаган амалларидир. Суннатнинг шаръий асослиги Қуръони карим, ижмоъ билан собит бўлган. Қуръони карим оятларида Росулуллоҳга (с.а.в.) итоат этишга буюрилган, у зотга итоат қилиш Аллоҳ таолога итоат этиш экани баён қилинган. У зотнинг сўзлари, ибодат тарзлари ҳаётликларидаёқ ашоблар томонидан ёд олинди. У зот вафотларидан кейин Умар ибн Абдулазиз кўрсатмаси билан Зуҳрий (Ибн Шиҳоб) биринчи мартта ҳадисларни тўплади. Кейинчалик ҳадис ўрганувчи - муҳаддислар етишди.
Ислом оламида катта шуҳрат қозонган ишончли (саҳиҳ) ҳадислар китоблари «Кутубус - ситта» ёки «Сиҳоҳи - ситта» (олти ишончли китоб) дейилади. Улар: Имом Буҳорий, Имом Муслим, Имом Абу Довуд, Имом Термизий, Имом Насаий, Имом Ибн Можа томонидан тўпланиб ёзилган. Имом Буҳорий ва Муслим «Икки шайҳ», китоблари эса «Саҳиҳайн» («Икки саҳиҳ»), дейилади, қолган тўрт китобга «Сунан» номи берилган.
Audio
Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу ўғли Абдуллоҳга мактуб ёзди:
«Ўғлим, Аллоҳга тақво қил! Ким Аллоҳга тақво қилса, Аллоҳ уни асрайди. Ким Аллоҳга шукр қилса, Аллоҳ унга кўпайтириб беради. Тақво кўзингнинг устуни, қалбингнинг жилоси бўлсин. Шуни билгинки, нияти бўлмаган кишининг амали йўқдир. Ҳисоб-китоби бўлмаган кишига ажру мукофот йўқдир. Муруввати бўлмаган кишига мол йўқдир. Эскиси бўлмаган кишига янгиси йўқдир».
«Солиҳлар гулшани» китобидан
«Ўғлим, Аллоҳга тақво қил! Ким Аллоҳга тақво қилса, Аллоҳ уни асрайди. Ким Аллоҳга шукр қилса, Аллоҳ унга кўпайтириб беради. Тақво кўзингнинг устуни, қалбингнинг жилоси бўлсин. Шуни билгинки, нияти бўлмаган кишининг амали йўқдир. Ҳисоб-китоби бўлмаган кишига ажру мукофот йўқдир. Муруввати бўлмаган кишига мол йўқдир. Эскиси бўлмаган кишига янгиси йўқдир».
«Солиҳлар гулшани» китобидан
Имом Ибн Қаййим раҳимаҳуллоҳ айтади:
"Аллоҳга қочиш ёлғиз Ундангина сўраш, Унгагина ибодат қилиш, бинобарин, Унигина севиш, Ундангина қўрқиш, Унгагина юкиниш, Унгагина таваккул қилиш демакдир. Ҳамма-ҳамма пайғамбарлар иттифоқ қилган тавҳид - мана шу".
Арабчадан Муқим Маҳмуд таржимаси
2021-04-07
"Аллоҳга қочиш ёлғиз Ундангина сўраш, Унгагина ибодат қилиш, бинобарин, Унигина севиш, Ундангина қўрқиш, Унгагина юкиниш, Унгагина таваккул қилиш демакдир. Ҳамма-ҳамма пайғамбарлар иттифоқ қилган тавҳид - мана шу".
Арабчадан Муқим Маҳмуд таржимаси
2021-04-07
Аллоҳ сен билан бирга экан:
✅ Кечаги кун учун қайғурма.
✅Бугунги кун (муаммоси) билан машғул бўлма.
✅ Эртанги кун учун хавотир олма.
✅Аллоҳнинг Ўзи сенга кифоя!
Аллоҳ сен билан бирга экан:
✅Одамзотдан чўчима!
✅ Макридан ваҳима қилма.
✅Хоинидан хавотир олма.
✅Чунки Аллоҳ сенинг нажоткорингдир!
Аллоҳ сен билан бирга экан:
✅ Касалликдан ташвиш қилма.
✅Қартайиб куч қувватсиз қолишдан ҳадиксирама.
✅Ўлимдан қўрқув, ваҳима қилма.
✅Чунки Аллоҳ сенинг ҳимоячингдир!
Аллоҳ сен билан бирга экан:
✅Фақирликдан,
✅одамзотни хўрлашларидан ҳафа бўлма.
✅ Зарар етказишларидан ҳадиксирама.
✅Чунки Аллоҳ сенинг паноҳкорингдир!
Аллоҳ сен билан бирга экан:
✅Танқислик ва изтироб нелигин сезмассан.
✅Заҳмат, ғам-ғусса нелигин билмассан.
✅На қайғу на азоб ва на алам нима туймассан.
✅Чунки Аллоҳ сенинг суҳбатдошинг ва Унинг Ўзи сенга кифоя!
Аллоҳ сен билан бирга экан:
✅Яхши ният сени қуршаб олгай.
✅Хавфсизлик сени қамраб олгай.
✅Паноҳ сени ўз домига тортгай.
✅Ғалаба сенга ёндашгай.
✅Аллоҳ сени саодатли этиб Ўз ҳифзига олгай!
Тўрт ишни қилган одам тўрт нарсадан тўсилмайди:
1. ШУКР қилган ЗИЁДАликдан тўсилмайди.
2. ТАВБА қилган ҚАБУЛдан тўсилмайди.
3. ИСТИХОРА қилган ЯХШИЛИКдан тўсилмайди.
4. МАСЛАҲАТ қилган ТЎҒРИ ЙЎЛдан тўсилмайди.
✅ Кечаги кун учун қайғурма.
✅Бугунги кун (муаммоси) билан машғул бўлма.
✅ Эртанги кун учун хавотир олма.
✅Аллоҳнинг Ўзи сенга кифоя!
Аллоҳ сен билан бирга экан:
✅Одамзотдан чўчима!
✅ Макридан ваҳима қилма.
✅Хоинидан хавотир олма.
✅Чунки Аллоҳ сенинг нажоткорингдир!
Аллоҳ сен билан бирга экан:
✅ Касалликдан ташвиш қилма.
✅Қартайиб куч қувватсиз қолишдан ҳадиксирама.
✅Ўлимдан қўрқув, ваҳима қилма.
✅Чунки Аллоҳ сенинг ҳимоячингдир!
Аллоҳ сен билан бирга экан:
✅Фақирликдан,
✅одамзотни хўрлашларидан ҳафа бўлма.
✅ Зарар етказишларидан ҳадиксирама.
✅Чунки Аллоҳ сенинг паноҳкорингдир!
Аллоҳ сен билан бирга экан:
✅Танқислик ва изтироб нелигин сезмассан.
✅Заҳмат, ғам-ғусса нелигин билмассан.
✅На қайғу на азоб ва на алам нима туймассан.
✅Чунки Аллоҳ сенинг суҳбатдошинг ва Унинг Ўзи сенга кифоя!
Аллоҳ сен билан бирга экан:
✅Яхши ният сени қуршаб олгай.
✅Хавфсизлик сени қамраб олгай.
✅Паноҳ сени ўз домига тортгай.
✅Ғалаба сенга ёндашгай.
✅Аллоҳ сени саодатли этиб Ўз ҳифзига олгай!
Тўрт ишни қилган одам тўрт нарсадан тўсилмайди:
1. ШУКР қилган ЗИЁДАликдан тўсилмайди.
2. ТАВБА қилган ҚАБУЛдан тўсилмайди.
3. ИСТИХОРА қилган ЯХШИЛИКдан тўсилмайди.
4. МАСЛАҲАТ қилган ТЎҒРИ ЙЎЛдан тўсилмайди.
Afrikadagi qishloqlardan biriga yangi imom tayinlanadi. Aqidaviy va fiqhiy masalalarda bilimi yetarli bo‘lgan bu imomni o‘ziga to‘q oilalardan biri iftorlikka taklif qiladi.
Imom ketgach uy bekasi xonada turgan pulni yo‘qolganini sezadi. Hech qayerda pul yo‘q. Xonada er, xotin va imomdan boshqa odam bo‘lmagan. Er ham imomdan borib pul haqida so‘rashga istihola qiladi.
Oradan bir yil o‘tib Ramazon oyi uni yana iftorlikka chaqiradilar.
Shunda er imomdan so‘raydi:
- Taqsir so‘nggi paytlarda sizga bo‘lgan munosabatim o‘zgarganini sezmayapsizmi?
- Nega unday deyapsiz?
- O‘tgan yili ketganingizdan keyin xonadan pul yo‘qolgan?!
Buni eshitgan imom yig‘lab yuboradi.
- Nega yig‘laysiz, sizdan shubhalanganimgami?
Imom ko‘zida yosh bilan turib javonda turgan Qur’on tagidagi pulni olib ko‘rsatadi:
- O‘shanda shamol turib pullarni uchirib yubordi. Ularni yig‘ib Qur’on tagiga bostirib qo‘ydim. Men sizning shubhalanganingiz uchun emas, bir yil davomida qo‘lingizga Qur’on olmaganingizdan yig‘layapman, birodar!
Imom ketgach uy bekasi xonada turgan pulni yo‘qolganini sezadi. Hech qayerda pul yo‘q. Xonada er, xotin va imomdan boshqa odam bo‘lmagan. Er ham imomdan borib pul haqida so‘rashga istihola qiladi.
Oradan bir yil o‘tib Ramazon oyi uni yana iftorlikka chaqiradilar.
Shunda er imomdan so‘raydi:
- Taqsir so‘nggi paytlarda sizga bo‘lgan munosabatim o‘zgarganini sezmayapsizmi?
- Nega unday deyapsiz?
- O‘tgan yili ketganingizdan keyin xonadan pul yo‘qolgan?!
Buni eshitgan imom yig‘lab yuboradi.
- Nega yig‘laysiz, sizdan shubhalanganimgami?
Imom ko‘zida yosh bilan turib javonda turgan Qur’on tagidagi pulni olib ko‘rsatadi:
- O‘shanda shamol turib pullarni uchirib yubordi. Ularni yig‘ib Qur’on tagiga bostirib qo‘ydim. Men sizning shubhalanganingiz uchun emas, bir yil davomida qo‘lingizga Qur’on olmaganingizdan yig‘layapman, birodar!
ТОНГ ВАҚТИ
Оламларнинг яратилишига сабаб бўлган Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам кунларини бомдод намози билан бошлар эдилар. Маълумки, Ул зот соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Мадинадаги хонаи саодатлари жуда содда бўлиб, масжид ҳовлисининг бир томонида жойлашган эди.
Улуғ саҳобалардан бири бўлмиш Абдуллоҳ ибн Умму Мактум розияллоҳу анҳунинг айтган азонидан сўнг бомдод намозининг вақти кирар, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уйларида бомдоднинг икки ракат суннатини ўқиб, фарзини жамоат билан адо эттириш учун масжидга чиқардилар. Масжидга кела олмайдиган, узрли сабаби бор кишилардан ташқари мадиналик барча мусулмонлар фарз намозларини Ул зот соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ортларида туриб ўқишга интилишарди.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳар куни бомдод намозидан сўнг қуёш маълум бир нуқтага кўтарилгунча тонгги зикрлар билан банд бўлардилар. Сўнг асҳобларига юзланиб, улар билан суҳбатлашардилар. Бу суҳбатлар кундалик юмушлар, тарихий хотиралар, туш таъбирлари, динни тарғиб қилиш, турли саволларга жавоб бериш, муаммоси борларнинг мушкулини осон қилиш каби бир қанча башариятга керак бўладиган мавзулар ҳақида бўларди. Яъни намоз ва зикр ҳалқаси илм ва ирфон ҳалқасига алмашинарди.
Ўн йилдан кўпроқ вақт давомида ҳар куни энг гўзал вақтда, камида бир соат давом этган “Пайғамбар суҳбати”дан қандай насибалар олингани фақатгина бу суҳбатда бўлганларга аён.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламни эшитиш Азалий Каломни тинглаш кабидир. Чунки бу ҳалқанинг воизи шахсан Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам эдилар. Шу сабабли ҳам Ул зоти Муборакка эргашганлар бу суҳбатни жон қулоқлари билан тинглаб, теран сукутда ўтиришарди.
Баъзи ривоятларда келишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қуёш бир найза бўйи баробар кўтариладиган вақтгача масжидда қолиб, зуҳо намозини ўқиганларидан сўнг масжиддан чиқардилар. Қуйида келадиган ҳадиси шариф сўзимизга далилдир.
❇️Муоз ибн Анас ал-Жуҳаний розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
“Кимда-ким бомдод намозини адо этгач, намоз ўқиган жойида то зуҳо намозини ўқигунча ўтирса, яхши гаплардан ўзгасини гапирмаган бўлса, унинг хатолари агар денгиз кўпигидан кўп бўлса ҳам мағфират қилинур”.
Набий ул-Акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам намоздан сўнг:
“Туш кўрганлар борми?” деб сўрардилар. Саҳобалар эса кўрган тушларини айтиб беришарди. Бу ҳодиса билан боғлиқ қуйидаги ҳадиси шарифни келтиришимиз.
❇️Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
“Саҳобалардан кимдир бир туш кўрса, уни Расулулоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга айтиб берар эди. Мен ҳам туш кўришни, уни Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга айтиб беришни жуда истардим. Ўша вақтлар ёш йигит бўлганим сабаб масжидда ётиб қолардим.
Бир куни туш кўрдим. Иккита фаришта мени тутиб олиб, жаҳаннамга олиб борди. Жаҳаннамнинг девори қудуқ девори каби тош билан ўралган эди. У ерда мен танийдиган одамлар ҳам бор эди. Мен жаҳаннамдан паноҳ беришини сўраб Аллоҳга дуо қила бошладим. Шунда олдимга бошқа бир фаришта келиб: “Қўрқма, сен бу ерга ташланмайсан. Сен учун ғам ва ташвиш йўқдир”, деди.
Кейин бу тушимни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг аёллари – опам Ҳафсага айтиб бердим. Улар эса Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга айтиб берибдилар. Ул зот соллаллоҳу алайҳи васаллам тушимини шундай таъбир қилибдилар:
“Абдуллоҳ қандай ҳам яхши йигит! Қани энди, кечанинг бир қисмида туриб, ибодат қилишни одат қилса! Зеро, жаҳаннам шаклида унга кўрсатилган туш, қабр азобидан бир кўринишдир. Бу азобга дучор бўлмасликнинг биргина йўли кечани тунги ибодатлар билан ёритишдир”.
Мен бу гаплардан сўнг доимо кечани маълум бир қисмида ухлаб, қолганини таҳажжуд ва зикр ила ўтказишни одат қилдим”.
“РАСУЛУЛЛОҲНИНГ БИР КУНИ” асаридан
Оламларнинг яратилишига сабаб бўлган Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам кунларини бомдод намози билан бошлар эдилар. Маълумки, Ул зот соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Мадинадаги хонаи саодатлари жуда содда бўлиб, масжид ҳовлисининг бир томонида жойлашган эди.
Улуғ саҳобалардан бири бўлмиш Абдуллоҳ ибн Умму Мактум розияллоҳу анҳунинг айтган азонидан сўнг бомдод намозининг вақти кирар, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уйларида бомдоднинг икки ракат суннатини ўқиб, фарзини жамоат билан адо эттириш учун масжидга чиқардилар. Масжидга кела олмайдиган, узрли сабаби бор кишилардан ташқари мадиналик барча мусулмонлар фарз намозларини Ул зот соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ортларида туриб ўқишга интилишарди.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳар куни бомдод намозидан сўнг қуёш маълум бир нуқтага кўтарилгунча тонгги зикрлар билан банд бўлардилар. Сўнг асҳобларига юзланиб, улар билан суҳбатлашардилар. Бу суҳбатлар кундалик юмушлар, тарихий хотиралар, туш таъбирлари, динни тарғиб қилиш, турли саволларга жавоб бериш, муаммоси борларнинг мушкулини осон қилиш каби бир қанча башариятга керак бўладиган мавзулар ҳақида бўларди. Яъни намоз ва зикр ҳалқаси илм ва ирфон ҳалқасига алмашинарди.
Ўн йилдан кўпроқ вақт давомида ҳар куни энг гўзал вақтда, камида бир соат давом этган “Пайғамбар суҳбати”дан қандай насибалар олингани фақатгина бу суҳбатда бўлганларга аён.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламни эшитиш Азалий Каломни тинглаш кабидир. Чунки бу ҳалқанинг воизи шахсан Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам эдилар. Шу сабабли ҳам Ул зоти Муборакка эргашганлар бу суҳбатни жон қулоқлари билан тинглаб, теран сукутда ўтиришарди.
Баъзи ривоятларда келишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қуёш бир найза бўйи баробар кўтариладиган вақтгача масжидда қолиб, зуҳо намозини ўқиганларидан сўнг масжиддан чиқардилар. Қуйида келадиган ҳадиси шариф сўзимизга далилдир.
❇️Муоз ибн Анас ал-Жуҳаний розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
“Кимда-ким бомдод намозини адо этгач, намоз ўқиган жойида то зуҳо намозини ўқигунча ўтирса, яхши гаплардан ўзгасини гапирмаган бўлса, унинг хатолари агар денгиз кўпигидан кўп бўлса ҳам мағфират қилинур”.
Набий ул-Акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам намоздан сўнг:
“Туш кўрганлар борми?” деб сўрардилар. Саҳобалар эса кўрган тушларини айтиб беришарди. Бу ҳодиса билан боғлиқ қуйидаги ҳадиси шарифни келтиришимиз.
❇️Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
“Саҳобалардан кимдир бир туш кўрса, уни Расулулоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга айтиб берар эди. Мен ҳам туш кўришни, уни Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга айтиб беришни жуда истардим. Ўша вақтлар ёш йигит бўлганим сабаб масжидда ётиб қолардим.
Бир куни туш кўрдим. Иккита фаришта мени тутиб олиб, жаҳаннамга олиб борди. Жаҳаннамнинг девори қудуқ девори каби тош билан ўралган эди. У ерда мен танийдиган одамлар ҳам бор эди. Мен жаҳаннамдан паноҳ беришини сўраб Аллоҳга дуо қила бошладим. Шунда олдимга бошқа бир фаришта келиб: “Қўрқма, сен бу ерга ташланмайсан. Сен учун ғам ва ташвиш йўқдир”, деди.
Кейин бу тушимни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг аёллари – опам Ҳафсага айтиб бердим. Улар эса Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга айтиб берибдилар. Ул зот соллаллоҳу алайҳи васаллам тушимини шундай таъбир қилибдилар:
“Абдуллоҳ қандай ҳам яхши йигит! Қани энди, кечанинг бир қисмида туриб, ибодат қилишни одат қилса! Зеро, жаҳаннам шаклида унга кўрсатилган туш, қабр азобидан бир кўринишдир. Бу азобга дучор бўлмасликнинг биргина йўли кечани тунги ибодатлар билан ёритишдир”.
Мен бу гаплардан сўнг доимо кечани маълум бир қисмида ухлаб, қолганини таҳажжуд ва зикр ила ўтказишни одат қилдим”.
“РАСУЛУЛЛОҲНИНГ БИР КУНИ” асаридан