🎙 Закотнинг луғавий маъноси

Абдуғофур домла Ниёзқулов

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази бош мутахассиси

#закот #фазилат
#Рамазон2026

https://t.me/diyonatli

#Раддия #Мақола

ЖУМА КУНИ БИЛАН ТАБРИКЛАШНИНГ ШАРЪИЙ ҲУКМИ

Бисмиллаҳир роҳманир роҳим

Ҳамду санолар оламлар Парвардигори бўлган Аллоҳ таолога бўлсин. Салавоту саломлар пайғамбарлар сарвари Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи васалламга, у зотнинг аҳли оилалари ва саҳобаи киромларига бўлсин.

Сўнгги йилларда жамиятимизда жума куни муносабати билан “Жума муборак бўлсин” ёки “Жума айёмингиз муборак бўлсин” каби табрик сўзларини айтиш мумкин ёки мумкин эмаслиги ҳақида турли фикрлар ва ихтилофли қарашлар учрамоқда. Айримлар бу амални бидъат деб баҳоласалар, бошқалар уни оддий мубоҳ амал сифатида қабул қилмоқдалар.
Ушбу масалани шаръий манбалар асосида таҳлил қилган ҳолда қуйидагиларни баён этамиз:

Аввало, Қуръони каримда Аллоҳ таоло мўмин бандаларни бир-бирларига гўзал ва ширин сўзлар билан муомала қилишга чақириб, шундай марҳамат қилади:
“Одамларга ширин сўз бўлинг” (Бақара сураси, 83-оят).

Шунингдек, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам:
“Яхши гап садақадир”, деб марҳамат қилганлар (Муттафақун алайҳ).

Ушбу оят ва ҳадислардан маълум бўладики, мусулмонларнинг бир-бирларига яхши сўз айтиши, эзгу тилаклар билдириши шариатда қўллаб-қувватланган амаллардан ҳисобланади.

Жума куни билан табриклаш ҳам айнан шу маънода – мўминларнинг бир-бирига яхши тилак билдириши, дуо қилиши ва қалбларга хурсандчилик киритиш мақсадида амалга оширилади. Бу эса Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қуйидаги ҳадисларига ҳам мос келади:
“Аллоҳ таолога энг маҳбуб амал – мусулмоннинг қалбига хурсандчилик киритишдир” (Табароний ривояти).
Шунингдек, саҳобаи киромлардан Ибн Масъуд розияллоҳу анҳу:
“Мусулмонлар яхши деб билган нарса Аллоҳ наздида ҳам яхшидир”, деб таъкидлаганлар.

Иккинчидан, жума куни билан табриклаш дуо ва яхши тилаклар жумласига киради. Қуръони каримда дуо қилиш умумий тарзда буюрилган бўлиб, маълум бир шакл ёки ибора билан чекланмаган:

“Менга дуо қилинглар, Мен сизларга ижобат қиламан” (Бақара сураси, 186-оят).

Шундан келиб чиқиб, “Жума муборак бўлсин” каби иборалар ҳам умумий дуолар қаторига киради ва шаръан ман этилмаган.
Учинчидан, шариатда маълум бир амални бажариш учун унинг ҳар бир шакли алоҳида ҳадисда келиши шарт эмас. Агар у амал умумий шаръий қоидаларга зид бўлмаса, балки уларга мувофиқ келса, у ҳолда у мубоҳ амал ҳисобланади.

Шунингдек, Қурбон ҳайити, Рамазон ҳайити ёки бошқа қувончли ҳолатларда бир-бирини табриклашга рухсат берилгани каби, жума кунини ҳам муборак кун сифатида эътироф этиб, унда яхши тилаклар билдириш мумкин.
Чунки жума куни ҳақида Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай деганлар:
“Қуёш чиққан кунларнинг энг яхшиси жума кунидир” (Имом Муслим ривояти).

Демак, жума кунининг фазилати ва улуғлиги ҳисобга олинганда, бу кунда мўминларни табриклаш ва яхши тилаклар билдириш маъқул амаллардан бири ҳисобланади.

Юқорида келтирилган далиллардан келиб чиқиб, қуйидаги хулосага келиш мумкин:
Жума куни билан табриклаш шаръан ман этилмаган;
У яхши сўз ва дуо доирасига киради;
У мусулмонлар ўртасида меҳр-оқибат ва биродарликни мустаҳкамлайди;
У мубоҳ амал бўлиб, уни қилишда гуноҳ йўқ.

Аллоҳ таоло барчамизни жума кунларини қадрлайдиган, бир-биримизга яхшилик ва дуо қилишдан чарчамайдиган бандаларидан қилсин.

Абдул Хамид домла Маликов,
Тошкент вилояти Пискент тумани "Пискент" жоме масжид имом-хатиби

Дўстларингизга ҳам улашинг:
https://t.me/diyonatli

#САВОЛ_ЖАВОБЛАР

РЎЗАНИ БУЗУВЧИ ОМИЛЛАР

CАВОЛ: Қандай нарсалар рўзани бузади? Шу ҳақида батафсил маълумот берсангиз.

ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим.

🔹Рўзадор қасддан овқат еса, сув ичса, дори ичса ёки жинсий алоқа қилса рўза бузилади. Бу ҳолатларда ҳам қазо, ҳам каффорат вожиб бўлади.

🔹Рамазон рўзасидан бошқа рўзаларда каффорат йўқ.

🔹Қуйидаги ҳолларда рўзадор одамнинг рўзаси бузилади ва қазосини тутиб бериши вожиб бўлади, каффорат вожиб бўлмайди:
- Тонг отмаган деб ўйлаб, саҳарлик қилса ёки кун ботди деб ўйлаб оғзини очиб юборса-ю сўнг тонг отиб қолгани ёки кун ботмагани билинса;
- аёлини ўпиши, ушлаши орқали жунуб бўлиб қолса;
- ҳўқна (клизма) қилдирса;
- бурнига дори томизса.

🔹Беихтиёр қайт қилса рўза бузилмайди. Лекин қасддан, зўрлаб, оғзи тўлиб қайт қилса, рўзаси бузилади, кейин қазосини тутиши вожиб бўлади.

🔹Қуйидаги ҳолатларда рўза бузилмайди:
- Рўзадор эсида йўқ ҳолатда еса, ичса, жинсий алоқа қилса;
- Уйқусида ёки аёлига қараб жунуб бўлиб қолса;
- Қон олдирса;
- Сурма қўйса;
- Аёлини ўпса-ю, жунуб бўлмаса.

Лекин рўзадор одам иложи борича ўзини бундай ҳолатдан узоқ қилмоғи лозимдир.

🔹Рўзадор учун қуйидаги ишлар макруҳдир:
- Ўз нафсига ишонмаган кишининг ўз аёлини ўпиши. Агар нафсини жиловлай олса зарари йўқ;
- Бирор нарсани татиб кўриш ва мисвоқдан бошқа нарса билан тишни тозалаш;
- Эмизикли рўзадор аёл ўз боласига заруратсиз таом чайнаб бериши. Бунда агар чайнамасликни имкони бўлса, чайнамаслик маъқул. Аммо имкони бўлмаса чайнаб беришнинг зарари йўқ. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
фатво ҳайъати.

Дўстларингизга ҳам улашинг

https://t.me/diyonatli

Ислом цивилизацияси маркази дунёнинг энг гўзал музейлари рўйхатига киритилди

Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази Prix Versailles талқинига кўра 2026-йилги дунёдаги энг гўзал музейлари рўйхатидан жой олди.

Хабарда айтилишича, шу йил 28 февраль куни марказ раҳбарияти номига нуфузли халқаро меъморий мукофот — Прих Версаиллес танлов қўмитасидан расмий мактуб келиб тушган.

Мактубда Ислом цивилизацияси маркази 2026 йил учун дунёдаги энг гўзал музейлар глобал рўйхатига киритилгани маълум қилинган.

Маълумот учун, ушбу рейтинг инновационлик, креатив ёндашув, миллий меросни акс эттириш ҳамда экологик самарадорлик каби қатъий мезонлар асосида шакллантирилади.

Прих Версаиллес бош котиби Жером Гуаден ўз мактубида мазкур саралаш муносабати билан самимий табриклар йўллаб, марказнинг 2026-йилги рўйхатда иштирокини тасдиқлаш бўйича расмий йўриқномани ҳам тақдим этган.

Таъкидланишича, марказ нафақат 2026 йилнинг энг гўзал музейлари рўйхатига киритилган, балки учта олий жаҳон унвонларидан бирига даъвогарлик қилиш ҳуқуқини ҳам қўлга киритган. Булар — Гранд Прих Версаиллес, "Интерьер" номинацияси ёки "Экстерер" номинацияларидир.

Жаҳон унвонлари соҳибларини тантанали эълон қилиш маросими 2026 йил якунида Париж шаҳридаги ЮНЕСКО қароргоҳида ёки Мукофот котибияти томонидан белгиланадиган бошқа қабул қилувчи шаҳарда ўтказилиши белгиланган.

Эслатиб ўтиш лозим, Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг очилиши 2026 йил март ойига режалаштирилган.

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli