Тасбеҳ намози
Икриманинг Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Аббосга қарата: «Эй амаки! Сизга бермайми? Сизга ўргатмайми?» деган сўзларни зикр қилиб, сўнг бундай дедилар: «Тўрт ракат намоз ўқийсиз. Ҳар ракатда Фотиҳани ва бошқа бир сурани ўқийсиз. Биринчи ракатда қироатдан сўнг қиёмда «Субҳаналлоҳи валҳамду лиллаҳи ва ла илаҳа иллаллоҳу валлоҳу акбар» тасбеҳларини ўн беш марта айтасиз. Сўнгра рукуъга борасиз ва рукуъда турганингизда мазкур тасбеҳларни ўн бор айтасиз. Кейин бошингизни рукуъдан кўтарган вақтда ҳам яна тасбеҳларни ўн марта айтасиз. Сўнг саждага борасиз. Саждада турганингизда яна мазкур тасбеҳларни ўн бор қайтарасиз. Сўнг бошингизни саждадан кўтариб, яна мазкур тасбеҳларни ўн бор айтасиз, сўнг яна сажда қиласиз ва унда яна ўн бор тасбеҳ айтасиз, сўнг бошингизни саждадан кўтариб, тик бўлишингиздан олдин яна ўн марта тасбеҳ айтасиз. Бу айтилган тасбеҳларнинг умумий адади етмиш бешта бўлади. Тўрт ракатни шу тахлитда адо этасиз. Агар бу намозни бир кунда бир марта адо этишга қодир бўлсангиз, уни адо этинг. Агар бир кунда адо этишга қодир бўлмасангиз, жума куни бир марта ўқинг. Агар жума кунида адо этишга қодир бўлмасангиз, уни бир ойда бир ўқинг. Агар бунга қодир бўлмасангиз, уни бир йилда бир бор адо этинг. Бунга ҳам имкон бўлмаса, умрингиз давомида бир бор «тасбеҳ» намози ўқиб қўйинг».
Нафл намозларини ўқиш тартиби
Кундузги нафл намозларини тўрт ракатдан, кечқурунги нафлларни эса икки ракатдан ўқиш суннат амаллардандир. Қиём туришга қодир бўлатуриб ўтирган ҳолда нафл намозлари ўқиш жо-из, лекин савобнинг ярмига эришади. Агар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай ҳам намоз ўқиганлар деб ўқиса, ҳам намознинг ҳам суннатга амал қилганнинг савобига эришади. Аммо тик туриб ўқишга қодир бўлмаган кишининг ажри тик туриб ўқи-ган кишининг ажри билан баробар бўлади. Ўтириб ўқийдиган ки-ши агар узри бўлмаса, бошқа намозлардаги ташаҳҳуд ўқиётган ки-шидек чап оёғи устига ўтириб, ўнг оёғини тик қилади. Нафл ўқиш-га киришган кишининг намози агар икки ракатни тўлиқ тугатмай туриб бузилса, унинг қазосини ўқиб қўйиши вожиб бўлади.
Шундай вақтлар борки, унда нафл намозларини ўқиш макруҳи таҳримий, яъни ҳаромга яқин макруҳ ҳисобланади. Қуйидаги ҳол-ларда нафл намозларини ўқиш макруҳ саналади:
1. Субҳ вақти киргандан то бомдод ўқилгунга қадар нафл намозларини ўқиш мутлақ макруҳи таҳримийдир. Фақат субҳнинг икки ракат суннатини ўқишга рухсат бор, холос.
2. Бомдод ўқилгандан то қуёш чиққунга қадар нафл намозлари-ни ўқиш ҳам макруҳдир. Бу фурсатда умуман нафл намозлари ўқилмайди, гарчи намозхон бомдоднинг ёлғиз суннатини қазо қилган бўлса ҳам. Чунки субҳ суннатининг ёлғиз ўзини ўқий олма-ган киши кейин қазосини ўқимайди. Агар фарзини қўшиб қазо қилганида эди, қуёш найза бўйи кўтарилгач, иккисининг қазосини ўқиган бўлар эди. Бунинг масаласи юқорида ўтди.
3. Қуёш чиқиб то бир найза миқдори кўтарилгунча ҳам нафл намозларини ўқиш макруҳдир. Қуёш тақрибан ярим соат чамасида бир найза миқдорида кўтарилади.
4. Қуёш тиккага келгандан то заволга оққунча вақт оралиғида ҳам намоз ўқиш мутлақ жоиз эмас.
5. Аср намозидан то шом намозини ўқиб бўлгунга қадар ҳам нафл намозларини ўқиш макруҳдир.
6. Имом хутба ўқиш учун минбарга чиққан вақтда ҳам намоз ўқиш жоиз эмас. Имом хоҳ жума хутбасига чиққан бўлсин, хоҳ ёмғир талаб қилинаётгандаги хутба бўлсин, хоҳ бошқаси бўлсин, барибир ўша фурсатда намоз ўқиш дуруст эмас. (Изоҳ: бизнинг диёрларда имом жума кунлари аввал ваъз қилади ва сўнг жума намозидан олдин хутба ўқиш учун минбарга чиқади. Намоз ўқиш жоиз бўлмаган вақт шу имом минбарга кўтарилган фурсатдир. Аммо имом хутбадан олдин маъруза қилаётган бўлса, масжидга келган намозхон имом турган хонадан бошқа ўринда таҳийятул масжид намозини ўқиб олиши дуруст бўлади. Умуман, имом хутба қилаётганида намоз ўқиш тортишувли масала, чунки бу ҳақда ҳар хил ривоятлар бор. Ҳанафий мазҳабида имом минбарга чиққанидан кейин намоз ўқиш ҳаром. У хутбани бошлаганда эса, саломга алик олиш, акса урганга яхши тилак айтиш, Қуръон ўқиш ва шунга ўх-шаган нарсалар ҳам мутлақо мумкин бўлмайди).
Икриманинг Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Аббосга қарата: «Эй амаки! Сизга бермайми? Сизга ўргатмайми?» деган сўзларни зикр қилиб, сўнг бундай дедилар: «Тўрт ракат намоз ўқийсиз. Ҳар ракатда Фотиҳани ва бошқа бир сурани ўқийсиз. Биринчи ракатда қироатдан сўнг қиёмда «Субҳаналлоҳи валҳамду лиллаҳи ва ла илаҳа иллаллоҳу валлоҳу акбар» тасбеҳларини ўн беш марта айтасиз. Сўнгра рукуъга борасиз ва рукуъда турганингизда мазкур тасбеҳларни ўн бор айтасиз. Кейин бошингизни рукуъдан кўтарган вақтда ҳам яна тасбеҳларни ўн марта айтасиз. Сўнг саждага борасиз. Саждада турганингизда яна мазкур тасбеҳларни ўн бор қайтарасиз. Сўнг бошингизни саждадан кўтариб, яна мазкур тасбеҳларни ўн бор айтасиз, сўнг яна сажда қиласиз ва унда яна ўн бор тасбеҳ айтасиз, сўнг бошингизни саждадан кўтариб, тик бўлишингиздан олдин яна ўн марта тасбеҳ айтасиз. Бу айтилган тасбеҳларнинг умумий адади етмиш бешта бўлади. Тўрт ракатни шу тахлитда адо этасиз. Агар бу намозни бир кунда бир марта адо этишга қодир бўлсангиз, уни адо этинг. Агар бир кунда адо этишга қодир бўлмасангиз, жума куни бир марта ўқинг. Агар жума кунида адо этишга қодир бўлмасангиз, уни бир ойда бир ўқинг. Агар бунга қодир бўлмасангиз, уни бир йилда бир бор адо этинг. Бунга ҳам имкон бўлмаса, умрингиз давомида бир бор «тасбеҳ» намози ўқиб қўйинг».
Нафл намозларини ўқиш тартиби
Кундузги нафл намозларини тўрт ракатдан, кечқурунги нафлларни эса икки ракатдан ўқиш суннат амаллардандир. Қиём туришга қодир бўлатуриб ўтирган ҳолда нафл намозлари ўқиш жо-из, лекин савобнинг ярмига эришади. Агар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай ҳам намоз ўқиганлар деб ўқиса, ҳам намознинг ҳам суннатга амал қилганнинг савобига эришади. Аммо тик туриб ўқишга қодир бўлмаган кишининг ажри тик туриб ўқи-ган кишининг ажри билан баробар бўлади. Ўтириб ўқийдиган ки-ши агар узри бўлмаса, бошқа намозлардаги ташаҳҳуд ўқиётган ки-шидек чап оёғи устига ўтириб, ўнг оёғини тик қилади. Нафл ўқиш-га киришган кишининг намози агар икки ракатни тўлиқ тугатмай туриб бузилса, унинг қазосини ўқиб қўйиши вожиб бўлади.
Шундай вақтлар борки, унда нафл намозларини ўқиш макруҳи таҳримий, яъни ҳаромга яқин макруҳ ҳисобланади. Қуйидаги ҳол-ларда нафл намозларини ўқиш макруҳ саналади:
1. Субҳ вақти киргандан то бомдод ўқилгунга қадар нафл намозларини ўқиш мутлақ макруҳи таҳримийдир. Фақат субҳнинг икки ракат суннатини ўқишга рухсат бор, холос.
2. Бомдод ўқилгандан то қуёш чиққунга қадар нафл намозлари-ни ўқиш ҳам макруҳдир. Бу фурсатда умуман нафл намозлари ўқилмайди, гарчи намозхон бомдоднинг ёлғиз суннатини қазо қилган бўлса ҳам. Чунки субҳ суннатининг ёлғиз ўзини ўқий олма-ган киши кейин қазосини ўқимайди. Агар фарзини қўшиб қазо қилганида эди, қуёш найза бўйи кўтарилгач, иккисининг қазосини ўқиган бўлар эди. Бунинг масаласи юқорида ўтди.
3. Қуёш чиқиб то бир найза миқдори кўтарилгунча ҳам нафл намозларини ўқиш макруҳдир. Қуёш тақрибан ярим соат чамасида бир найза миқдорида кўтарилади.
4. Қуёш тиккага келгандан то заволга оққунча вақт оралиғида ҳам намоз ўқиш мутлақ жоиз эмас.
5. Аср намозидан то шом намозини ўқиб бўлгунга қадар ҳам нафл намозларини ўқиш макруҳдир.
6. Имом хутба ўқиш учун минбарга чиққан вақтда ҳам намоз ўқиш жоиз эмас. Имом хоҳ жума хутбасига чиққан бўлсин, хоҳ ёмғир талаб қилинаётгандаги хутба бўлсин, хоҳ бошқаси бўлсин, барибир ўша фурсатда намоз ўқиш дуруст эмас. (Изоҳ: бизнинг диёрларда имом жума кунлари аввал ваъз қилади ва сўнг жума намозидан олдин хутба ўқиш учун минбарга чиқади. Намоз ўқиш жоиз бўлмаган вақт шу имом минбарга кўтарилган фурсатдир. Аммо имом хутбадан олдин маъруза қилаётган бўлса, масжидга келган намозхон имом турган хонадан бошқа ўринда таҳийятул масжид намозини ўқиб олиши дуруст бўлади. Умуман, имом хутба қилаётганида намоз ўқиш тортишувли масала, чунки бу ҳақда ҳар хил ривоятлар бор. Ҳанафий мазҳабида имом минбарга чиққанидан кейин намоз ўқиш ҳаром. У хутбани бошлаганда эса, саломга алик олиш, акса урганга яхши тилак айтиш, Қуръон ўқиш ва шунга ўх-шаган нарсалар ҳам мутлақо мумкин бўлмайди).
7. Муаззин фарз намозига такбир айтаётганда ҳам нафл намози ўқиш макруҳдир. Фақат бомдод намозида суннатни ўқиб, фарзга етиб олишига ишонса, шу суннатни такбир айтилаётган вақтда ҳам ўқиш жоиз бўлади. Шунда суннатни имомдан узоқроқ ерда ёки бошқа хонада ўқиб олади. Муҳими, суннатни ўқиб олиб, фарзга етиб олса бўлди.
8. Масжидда ҳайит намозидан олдин ҳам, кейин ҳам нафл намо-зи ўқиш макруҳ.
9. Ҳожилар Арафотда пешин билан асрни пешин вақтида жамлаб ўқишади, бу жамъи тақдим, дейилади. Шу пайтда икки жам қилинаётган намоз ўртасида ҳам нафл намозларни, ҳатто пешин-нинг суннатларини ҳам ўқиш макруҳдир. Муздалифада эса шом билан хуфтонни ҳожилар хуфтон вақтида жамлаб ўқишади. Бу жамъи таъхир, дейилади. Шу икки жам қилинаётган намознинг ўртасида ҳам, гарчи шомнинг суннатини бўлса-да, ўқиш макру-ҳдир.
10. Фарз намозларидан бирортасининг вақти тор бўлиб қолса ҳам, нафлларни ўқиш макруҳ ҳисобланади.
11. Хоҳ олди, хоҳ орқа ҳожатларини мажбуран ушлаб туриб намоз ўқиш макруҳдир. Шунингдек, қорин дам бўлганда ҳам елни мажбуран ушлаб ўқилган намоз макруҳ ҳисобланади.
12. Худди шунингдек, яна хушуъни кетказадиган ҳар қандай муҳим иш ҳозир бўлгандаги ўқилган намозлар макруҳ бўлади. Ниҳоятда оч қолган ёки чанқаган кишига овқат ёки сув олиб ке-линса, ўз нафсини қондириб олиб, кейин намозга туриши керак. Яна қаттиқ чарчаган киши ҳам бироз дам олиб, сўнг намоз ўқиши мақсадга мувофиқ бўлади.
Агар шу юқорида эслаб ўтилган вақтларда нафл намозлар ўқил-са, макруҳи таҳрима билан адо топади. Ким ушбу пайтларда намоз-ни бошлаб қўйса, уни бузиб намоз ўқиш макруҳ ёки ҳаром бўлма-ган бошқа вақтларда ўқиши маъқулдир.
Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф роҳимаҳуллоҳнинг
"Мўминнинг меърожи" китобидан.
👉@diyonatli
8. Масжидда ҳайит намозидан олдин ҳам, кейин ҳам нафл намо-зи ўқиш макруҳ.
9. Ҳожилар Арафотда пешин билан асрни пешин вақтида жамлаб ўқишади, бу жамъи тақдим, дейилади. Шу пайтда икки жам қилинаётган намоз ўртасида ҳам нафл намозларни, ҳатто пешин-нинг суннатларини ҳам ўқиш макруҳдир. Муздалифада эса шом билан хуфтонни ҳожилар хуфтон вақтида жамлаб ўқишади. Бу жамъи таъхир, дейилади. Шу икки жам қилинаётган намознинг ўртасида ҳам, гарчи шомнинг суннатини бўлса-да, ўқиш макру-ҳдир.
10. Фарз намозларидан бирортасининг вақти тор бўлиб қолса ҳам, нафлларни ўқиш макруҳ ҳисобланади.
11. Хоҳ олди, хоҳ орқа ҳожатларини мажбуран ушлаб туриб намоз ўқиш макруҳдир. Шунингдек, қорин дам бўлганда ҳам елни мажбуран ушлаб ўқилган намоз макруҳ ҳисобланади.
12. Худди шунингдек, яна хушуъни кетказадиган ҳар қандай муҳим иш ҳозир бўлгандаги ўқилган намозлар макруҳ бўлади. Ниҳоятда оч қолган ёки чанқаган кишига овқат ёки сув олиб ке-линса, ўз нафсини қондириб олиб, кейин намозга туриши керак. Яна қаттиқ чарчаган киши ҳам бироз дам олиб, сўнг намоз ўқиши мақсадга мувофиқ бўлади.
Агар шу юқорида эслаб ўтилган вақтларда нафл намозлар ўқил-са, макруҳи таҳрима билан адо топади. Ким ушбу пайтларда намоз-ни бошлаб қўйса, уни бузиб намоз ўқиш макруҳ ёки ҳаром бўлма-ган бошқа вақтларда ўқиши маъқулдир.
Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф роҳимаҳуллоҳнинг
"Мўминнинг меърожи" китобидан.
👉@diyonatli
Салафис солиҳийнлар даври. Мадина мунавварада бир аёл вафот этди. Ювиш учун ғассол аёл келди. Ёрдамчилар билан ювишни бошлади. Устидан сув қуйилаётган жасадни юваётган ғассол аёл:
-Шу бадани билан неча бор зино қилган экин!? деди ва шу зоҳоти қўли жасад танасига ёпишиб қолди. Ҳарчанд ҳаракат қилса ҳам қўлини қимирлата олмади. Жаноза ўқиш вақти яқинлашди. Ташқаридан тайёр бўлдими, вақт бўлиб қолди деб мўралай бошлашди. Ғассол аёл минг ҳижолатта қўли ёпишиб қолганини, ишни якунлай олмаганини айтишга мажбур бўлди. Бу гап дарров йиғилганларга етиб борди. Йиғилганларнинг баъзилари:
-Марҳумани кўмиш бизга вожиб, тезроқ дафн этишимиз лозим, керак бўлса ғассол аёлнинг қўлини кесамиз дейишди. Бошқалари:
-Йўқ тирик одам яшашга ҳақли шунинг учун жасад танасидан кесамиз дейишди. Баъзилари эса:
-Йўқ ҳар иееисини ҳам қилмаймиз, яхшиси Молик ибн Анас раҳимаҳуллоҳдан сўраймиз, жавобни у киши берсин, ўшанга амал қилайлик дейишди.
Бу гап ҳаммага маъқул келди. Молик ибн Анас (мазҳаббоши) раҳимаҳуллоҳни келтиришди. Хазрат эшик олдига келдилар ва ғассол аёлга:
-Сен нималар деган эдинг? деб сўрадилар. Ғассол аёл бу зинокор аёл эди дегандим деди. Имом Молик раҳимаҳуллоҳ айтдиларки:
Ҳа, тушунарлик. Аллоҳ таъоло Нур сурасида шундай деган:
"وَٱلَّذِينَ يَرْمُونَ ٱلْمُحْصَنَٰتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا۟ بِأَرْبَعَةِ شُهَدَآءَ فَٱجْلِدُوهُمْ ثَمَٰنِينَ جَلْدَةً وَلَا تَقْبَلُوا۟ لَهُمْ شَهَٰدَةً أَبَدًا وَأُو۟لَٰئِكَ هُمُ ٱلْفَٰسِقُونَ."
"Покиза аёлларга (бўҳтон) тоши отиб, сўнгра тўртта гувоҳ келтира олмаганларни саксон дарра уринглар ва уларнинг гувоҳлигини абадий қабул қилманглар. Ана ўшалар фосиқлардир."
Ғассол аёл марҳумага тухмат қилган. Иккита аёл кириб ғассол аёлни саксон дарра урсин, тухматчининг жазоси шу дедилар.
Ғассол аёл саксон дарра урилгач ёпишган қўл марҳума танасидан ажради.
Бундан хисса шуки.
Бировга тухмат қилиш гуноҳ, айниқса зинода, бузуқликда айблаш гуноҳи кабирадир. Кимдир эркак ёки аёл кишини зинода айблаб сўнг айтган гапи учун тўртта гувоҳ келтира олмаса дарра урилади ва жамиятда уни
"Бу тухматчи, бундан буён унинг гувоҳлиги қабул қилинмайгай!" дея эълон қилинади.
Абдулатиф Абдулғани Атаханов
👉@diyonatli
-Шу бадани билан неча бор зино қилган экин!? деди ва шу зоҳоти қўли жасад танасига ёпишиб қолди. Ҳарчанд ҳаракат қилса ҳам қўлини қимирлата олмади. Жаноза ўқиш вақти яқинлашди. Ташқаридан тайёр бўлдими, вақт бўлиб қолди деб мўралай бошлашди. Ғассол аёл минг ҳижолатта қўли ёпишиб қолганини, ишни якунлай олмаганини айтишга мажбур бўлди. Бу гап дарров йиғилганларга етиб борди. Йиғилганларнинг баъзилари:
-Марҳумани кўмиш бизга вожиб, тезроқ дафн этишимиз лозим, керак бўлса ғассол аёлнинг қўлини кесамиз дейишди. Бошқалари:
-Йўқ тирик одам яшашга ҳақли шунинг учун жасад танасидан кесамиз дейишди. Баъзилари эса:
-Йўқ ҳар иееисини ҳам қилмаймиз, яхшиси Молик ибн Анас раҳимаҳуллоҳдан сўраймиз, жавобни у киши берсин, ўшанга амал қилайлик дейишди.
Бу гап ҳаммага маъқул келди. Молик ибн Анас (мазҳаббоши) раҳимаҳуллоҳни келтиришди. Хазрат эшик олдига келдилар ва ғассол аёлга:
-Сен нималар деган эдинг? деб сўрадилар. Ғассол аёл бу зинокор аёл эди дегандим деди. Имом Молик раҳимаҳуллоҳ айтдиларки:
Ҳа, тушунарлик. Аллоҳ таъоло Нур сурасида шундай деган:
"وَٱلَّذِينَ يَرْمُونَ ٱلْمُحْصَنَٰتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا۟ بِأَرْبَعَةِ شُهَدَآءَ فَٱجْلِدُوهُمْ ثَمَٰنِينَ جَلْدَةً وَلَا تَقْبَلُوا۟ لَهُمْ شَهَٰدَةً أَبَدًا وَأُو۟لَٰئِكَ هُمُ ٱلْفَٰسِقُونَ."
"Покиза аёлларга (бўҳтон) тоши отиб, сўнгра тўртта гувоҳ келтира олмаганларни саксон дарра уринглар ва уларнинг гувоҳлигини абадий қабул қилманглар. Ана ўшалар фосиқлардир."
Ғассол аёл марҳумага тухмат қилган. Иккита аёл кириб ғассол аёлни саксон дарра урсин, тухматчининг жазоси шу дедилар.
Ғассол аёл саксон дарра урилгач ёпишган қўл марҳума танасидан ажради.
Бундан хисса шуки.
Бировга тухмат қилиш гуноҳ, айниқса зинода, бузуқликда айблаш гуноҳи кабирадир. Кимдир эркак ёки аёл кишини зинода айблаб сўнг айтган гапи учун тўртта гувоҳ келтира олмаса дарра урилади ва жамиятда уни
"Бу тухматчи, бундан буён унинг гувоҳлиги қабул қилинмайгай!" дея эълон қилинади.
Абдулатиф Абдулғани Атаханов
👉@diyonatli
ЎЛИМ
Нафаслар тугайди. Вақт тугайди. Умр битади. Сен учун қиёмат қойим бўлади. Дунё учун кўзларинг мангуга ёпилади. Энг севганинг ҳам сени бир сонияга бўлсин олиб қолишга қодир эмас.
Сен энди йўқсан. Ернинг юзида худди бўлмагандек ғойиб бўлдинг.
Жасадингни мурда дея атаб ювадилар. Кафанлайдилар.
Тобутга соладилар. Кимлардир сен учун мотам қилади. Аммо ҳузунлар тезда арийди. Жанозангга келганлар кулиб гаплашаверадилар. Ачиниб қўядилар эҳтимол. Улар учун сенинг борлигинг қизиқ бўлмагани йўқлигинг ҳам зарра қадар ташвиш келтирмайди. Жонинг борлиги чоғида тириклигинг учун сени тинглардилар, сен билан учрашардилар, энди эса аҳамиятинг қолмайди. Чунки сен майит. Агар узоқроқ вақт кўмилмаса, сасиб қуртлайдиган танасан.
Тупроққа ичига ташлайдилар. Сени севганлар эҳтиётлаб қўядилар. Қалбларини бир муддат қайғу қоплайди. Пешонангдан ўпадилар балки. Сен қоронғу қабрда ёлғиз қоласан.
Ё Аллоҳ!
Саъд ибн Муоз розияллоҳу анҳуни бир марта сиққан қабр сени кулиб қарши олармиди? Жисминг тупроқ ичида чирийди. Қурт ва қумурсқалар учун тўкин дастурхонга айланасан.
Роббинг билан юзланажагинг аниқдир.
Сенга ўзга бирор нажот йўқ. Умрнинг сўнги шу. Ҳаётнинг интиҳоси шу. Дунёнинг эшиклари ёпилади. Охират эшиклари очилади. Бу йўлдан қайтиш йўқ. Келиш йўқ.
Ўлим бу. Ажал бу... Дунёни чирик хазон қийматига ҳам олмайдиган Мавт бу.
Акром МАЛИК
👉@diyonatli
Нафаслар тугайди. Вақт тугайди. Умр битади. Сен учун қиёмат қойим бўлади. Дунё учун кўзларинг мангуга ёпилади. Энг севганинг ҳам сени бир сонияга бўлсин олиб қолишга қодир эмас.
Сен энди йўқсан. Ернинг юзида худди бўлмагандек ғойиб бўлдинг.
Жасадингни мурда дея атаб ювадилар. Кафанлайдилар.
Тобутга соладилар. Кимлардир сен учун мотам қилади. Аммо ҳузунлар тезда арийди. Жанозангга келганлар кулиб гаплашаверадилар. Ачиниб қўядилар эҳтимол. Улар учун сенинг борлигинг қизиқ бўлмагани йўқлигинг ҳам зарра қадар ташвиш келтирмайди. Жонинг борлиги чоғида тириклигинг учун сени тинглардилар, сен билан учрашардилар, энди эса аҳамиятинг қолмайди. Чунки сен майит. Агар узоқроқ вақт кўмилмаса, сасиб қуртлайдиган танасан.
Тупроққа ичига ташлайдилар. Сени севганлар эҳтиётлаб қўядилар. Қалбларини бир муддат қайғу қоплайди. Пешонангдан ўпадилар балки. Сен қоронғу қабрда ёлғиз қоласан.
Ё Аллоҳ!
Саъд ибн Муоз розияллоҳу анҳуни бир марта сиққан қабр сени кулиб қарши олармиди? Жисминг тупроқ ичида чирийди. Қурт ва қумурсқалар учун тўкин дастурхонга айланасан.
Роббинг билан юзланажагинг аниқдир.
Сенга ўзга бирор нажот йўқ. Умрнинг сўнги шу. Ҳаётнинг интиҳоси шу. Дунёнинг эшиклари ёпилади. Охират эшиклари очилади. Бу йўлдан қайтиш йўқ. Келиш йўқ.
Ўлим бу. Ажал бу... Дунёни чирик хазон қийматига ҳам олмайдиган Мавт бу.
Акром МАЛИК
👉@diyonatli
Орифи биллоҳдан сўрадилар:
---Тариқатлар, ҳақиқатларнинг йўлларидир. Тариқатларнинг ичида энг машҳур, энг юксак ва «жаддаи кубро» деб даъво қилинадиган Нақшбандий тариқати ҳақида, у тариқатнинг қахрамонларидан ва имомларидан баъзилари асосини шундай таъриф қилганлар:
«Дар ториқи Нақшибандий
лозим омад чор тарк.
Тарки дунё, тарки уқбо,
тарки ҳасти, тарки тарк.»
Яъни, тариқи Нақшийда тўрт нарсадан воз кечмоқ лозим:
1. Тарки дунё.
2. Ҳам нафс учун охиратни ҳақиқий мақсад қилиб олмаслик.
3. Вужудини унутмоқ.
4. Ужб, фахрга кириб қолмаслик учун бу таркларни ҳам тарк қилиш.
Демак ҳақиқий маърифатуллоҳ ва инсоний камолотга эришиш масивани (Аллоҳдан бошқа ҳар нарса)ни тарк қилиш билан бўлар эканда?
Ориф шундай жавоб берди:
«Агар инсон фақат қалбдан иборат бўлганда эди, барча масивани тарк қилишлик, ҳатто асмо ва сифатни ҳам тарк қилишлик, фақатгина Аллоҳ таъолонинг Зотига қалбни боғлашлик лозим бўлар эди. Аммо, инсоннинг ақл, руҳ, сир, нафс каби жуда кўп вазифали туйғулари ва хоссалари бордир.
КОМИЛ ИНСОН удирки, бутун у туйғуларини ўзларига хос бўлган ибодатдарга, ҳақиқат тарафига йўллашлик ила худди саҳобалардек, кенг бир доирада, бой бир суратда, қалб бир қўмондон бўлиб, туйғулардан аскарлардек фойдаланиб, мақсадлари сари қахрамонона юрсин. Йўқса қалб, фақатгина ўзини қутқариш учун аскарларни ташлаб, ёлғиз ўзи ҳаракат қилишлиги ифтихор қиладиган иш эмасдир. Балки натижаси оғир, қийинчиликли ҳолатга тушишдир.»
Шоолим ШОМАНСУР
👉@diyonatli
---Тариқатлар, ҳақиқатларнинг йўлларидир. Тариқатларнинг ичида энг машҳур, энг юксак ва «жаддаи кубро» деб даъво қилинадиган Нақшбандий тариқати ҳақида, у тариқатнинг қахрамонларидан ва имомларидан баъзилари асосини шундай таъриф қилганлар:
«Дар ториқи Нақшибандий
лозим омад чор тарк.
Тарки дунё, тарки уқбо,
тарки ҳасти, тарки тарк.»
Яъни, тариқи Нақшийда тўрт нарсадан воз кечмоқ лозим:
1. Тарки дунё.
2. Ҳам нафс учун охиратни ҳақиқий мақсад қилиб олмаслик.
3. Вужудини унутмоқ.
4. Ужб, фахрга кириб қолмаслик учун бу таркларни ҳам тарк қилиш.
Демак ҳақиқий маърифатуллоҳ ва инсоний камолотга эришиш масивани (Аллоҳдан бошқа ҳар нарса)ни тарк қилиш билан бўлар эканда?
Ориф шундай жавоб берди:
«Агар инсон фақат қалбдан иборат бўлганда эди, барча масивани тарк қилишлик, ҳатто асмо ва сифатни ҳам тарк қилишлик, фақатгина Аллоҳ таъолонинг Зотига қалбни боғлашлик лозим бўлар эди. Аммо, инсоннинг ақл, руҳ, сир, нафс каби жуда кўп вазифали туйғулари ва хоссалари бордир.
КОМИЛ ИНСОН удирки, бутун у туйғуларини ўзларига хос бўлган ибодатдарга, ҳақиқат тарафига йўллашлик ила худди саҳобалардек, кенг бир доирада, бой бир суратда, қалб бир қўмондон бўлиб, туйғулардан аскарлардек фойдаланиб, мақсадлари сари қахрамонона юрсин. Йўқса қалб, фақатгина ўзини қутқариш учун аскарларни ташлаб, ёлғиз ўзи ҳаракат қилишлиги ифтихор қиладиган иш эмасдир. Балки натижаси оғир, қийинчиликли ҳолатга тушишдир.»
Шоолим ШОМАНСУР
👉@diyonatli
#ИБРАТ
Кунлардан бирида Абу Бакрнинг қорни жуда очди. Уйидан ейишга бирор нарса тополмади. Қорин очлигига сабр қилиб бўлмасди. Унинг қули озгина таом келтирди. Абу Бакр шу таомдан бир луқма олиб еди. Қули айтди: « Илгари бир егулик олиб келсам,қаердан олдинг деб сўрар эдингиз. Аммо бу сафар суриштирмадингиз».
Абу Бакр Сиддиқ : « Очликнинг зўридан таом тўғрисида сўрашни унутибман»,деди. Сўнг таомдан қўлини тортди ва сўради: Айтчи,сен бу таомни қаердан келтирдинг?
У айтди: « Бир куни жоҳилият вақтида бир қавм олдидан ўтиб қолдим. У пайтлар сеҳр-жоду қилиб юрардим. Шу қавмга ҳам сеҳр-жоду қилиб берган эдим. Бугун ўша жойдан ўтиб кетаётсам,тўй бўлаётган экан. Менга ўша сеҳрнинг ҳақига мана шу таомни беришди».
Абу Бакр Сиддиқ айтди: «Мени ҳалок қилмоқчи бўлдингми?
Кейин қўлини ҳалқумига тиқиб,қайт қила бошлади. Лекин ютган луқма осонликча чиқмади» Ичингга ютган луқма сув ичсанг чиқиши мумкин«,дейишди. Абу Бакр Сиддиқ идишда сув олиб келишни буюрди. Сув келтирилди. У ўзини мажбурлаб сувни ича бошлади,сўнг қайт қилганда луқма сув билан бирга қориндан чиқиб кетди. Кўришсаки,у луқма қарғанинг бошидек экан. Шунда олдидагилар бу ишига ҳайрон бўлиб айтдиларки: » Аллоҳ сенга раҳм қилсин,шу луқмани деб жонингни шунча қийнадингми!«
Абу Бакр Сиддиқ деди : »Агар мана шу нарса чиқмаса,уни жоним билан чиқарган бўлардим. Батаҳқиқ Расулуллоҳ (с.а.в.) дан эшитган эдимки : « Ҳаромдан ўсган ҳар бир жасад дўзахга ҳақлидир».
Абу Бакр Сиддиқ кўз ёшларини артиб шундай деди:
« БУ ЛУҚМАНИ ЕБ ТАНАМГА ҲАРОМ КИРИШИДАН ҚЎРҚДИМ.»
«Расулуллоҳнинг издошлари» китобидан
Кунлардан бирида Абу Бакрнинг қорни жуда очди. Уйидан ейишга бирор нарса тополмади. Қорин очлигига сабр қилиб бўлмасди. Унинг қули озгина таом келтирди. Абу Бакр шу таомдан бир луқма олиб еди. Қули айтди: « Илгари бир егулик олиб келсам,қаердан олдинг деб сўрар эдингиз. Аммо бу сафар суриштирмадингиз».
Абу Бакр Сиддиқ : « Очликнинг зўридан таом тўғрисида сўрашни унутибман»,деди. Сўнг таомдан қўлини тортди ва сўради: Айтчи,сен бу таомни қаердан келтирдинг?
У айтди: « Бир куни жоҳилият вақтида бир қавм олдидан ўтиб қолдим. У пайтлар сеҳр-жоду қилиб юрардим. Шу қавмга ҳам сеҳр-жоду қилиб берган эдим. Бугун ўша жойдан ўтиб кетаётсам,тўй бўлаётган экан. Менга ўша сеҳрнинг ҳақига мана шу таомни беришди».
Абу Бакр Сиддиқ айтди: «Мени ҳалок қилмоқчи бўлдингми?
Кейин қўлини ҳалқумига тиқиб,қайт қила бошлади. Лекин ютган луқма осонликча чиқмади» Ичингга ютган луқма сув ичсанг чиқиши мумкин«,дейишди. Абу Бакр Сиддиқ идишда сув олиб келишни буюрди. Сув келтирилди. У ўзини мажбурлаб сувни ича бошлади,сўнг қайт қилганда луқма сув билан бирга қориндан чиқиб кетди. Кўришсаки,у луқма қарғанинг бошидек экан. Шунда олдидагилар бу ишига ҳайрон бўлиб айтдиларки: » Аллоҳ сенга раҳм қилсин,шу луқмани деб жонингни шунча қийнадингми!«
Абу Бакр Сиддиқ деди : »Агар мана шу нарса чиқмаса,уни жоним билан чиқарган бўлардим. Батаҳқиқ Расулуллоҳ (с.а.в.) дан эшитган эдимки : « Ҳаромдан ўсган ҳар бир жасад дўзахга ҳақлидир».
Абу Бакр Сиддиқ кўз ёшларини артиб шундай деди:
« БУ ЛУҚМАНИ ЕБ ТАНАМГА ҲАРОМ КИРИШИДАН ҚЎРҚДИМ.»
«Расулуллоҳнинг издошлари» китобидан
Forwarded from Fitrat.uz
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Аҳмад ибн Ҳанбал розияллоҳу анҳу Мадинада яшаб турганларида ҳузурларига бир киши келиб шундай деди:
- Эй имом! Бу ерга сизга бир савол бериш учун то Хуросондан келдим.
- Сўра, дедилар Аҳмад ибн Ҳанбал.
- Банда қачон роҳат-фароғат топади? - деб сўради.
- Жаннатга биринчи қадамини босганида, дедилар.
© «Табақотул Ҳанабила», 1-жилд, 293-саҳифа.
‘ﻻ راحة في الدنيا’
«Дунёда роҳат-фароғат йўқ».
© Аҳмад ибн Ҳанбал, «Зуҳд».
👉@diyonatli
- Эй имом! Бу ерга сизга бир савол бериш учун то Хуросондан келдим.
- Сўра, дедилар Аҳмад ибн Ҳанбал.
- Банда қачон роҳат-фароғат топади? - деб сўради.
- Жаннатга биринчи қадамини босганида, дедилар.
© «Табақотул Ҳанабила», 1-жилд, 293-саҳифа.
‘ﻻ راحة في الدنيا’
«Дунёда роҳат-фароғат йўқ».
© Аҳмад ибн Ҳанбал, «Зуҳд».
👉@diyonatli
Forwarded from Fitrat.uz
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Ibrat vaqti
Stiv Jobs haqida
Stiv Jobs haqida
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Бу ҳам Аллоҳнинг бандаларига берган неъматларидандир...
Аллоҳ таолонинг одати шундайки, қайси нарса инсон учун қанчалик кўпроқ зарурий бўлса, уни шунчалик арзон ва етишиш осон қилиб қўяди!
Энг кўп зарурат тушадиган нарса ҳаводир. У ҳар жойда, ҳамма вақт текин топилади. Иккинчи даражада эса сув туради. У ҳам умуман олганда текин! Бирор жойда пуллик бўлиб қолсада барибир арзон.
Энг манфаати кам нарсалар жавоҳир, олмос ва тошлар ҳоказо тошлар бўлиб, булар энг қиммат нарсалардир.
Аллоҳ таолога етишиш ҳам нарсаларнинг энг кераклисидир. Демакки бу ҳам Меҳрибон Роббимизнинг одатига кўра Унга етишиш ҳам осон бўлмоғи лозим.
Бунинг учун ортиқча амалга ҳожат йўқ. Фарзларни (ундаги суннат, мустаҳаб ва одобларига амал қилган ҳолда) мукаммал қилишнинг ўзи кифоя.
Ҳуддики Ўн хил бемаза таомдан битта мазали таом яхши бўлганидек...
ФАРЗЛАРНИ МУКАММАЛ ҚИЛИШ, НАФЛНИ КЎПАЙТИРИШДАН АФЗАЛДИР!
Мажолиси ҳакимул-умма
Таржимон Ёрқинжон қори Ҳўқандий
Энг кўп зарурат тушадиган нарса ҳаводир. У ҳар жойда, ҳамма вақт текин топилади. Иккинчи даражада эса сув туради. У ҳам умуман олганда текин! Бирор жойда пуллик бўлиб қолсада барибир арзон.
Энг манфаати кам нарсалар жавоҳир, олмос ва тошлар ҳоказо тошлар бўлиб, булар энг қиммат нарсалардир.
Аллоҳ таолога етишиш ҳам нарсаларнинг энг кераклисидир. Демакки бу ҳам Меҳрибон Роббимизнинг одатига кўра Унга етишиш ҳам осон бўлмоғи лозим.
Бунинг учун ортиқча амалга ҳожат йўқ. Фарзларни (ундаги суннат, мустаҳаб ва одобларига амал қилган ҳолда) мукаммал қилишнинг ўзи кифоя.
Ҳуддики Ўн хил бемаза таомдан битта мазали таом яхши бўлганидек...
ФАРЗЛАРНИ МУКАММАЛ ҚИЛИШ, НАФЛНИ КЎПАЙТИРИШДАН АФЗАЛДИР!
Мажолиси ҳакимул-умма
Таржимон Ёрқинжон қори Ҳўқандий
САМОВИЙ ЖИСМЛАРНИНГ ҲАРАКАТИ
Коинотда 200 миллиарддан ортиқ галактика мавжуд бўлиб, уларнинг ҳар бирида ҳам 200 миллиарддан ортиқ юлдузлар бор. Уларнинг кўпчилиги ўз сайёраларига эга бўлиб, ўз навбатида уларнинг ҳам ўз йўлдошлари бор. Бу сайёраларнинг ҳар бири жуда аниқ ҳисоблаб қўйилган, ўз орбиталари бўйлаб ҳаракатланади. Миллион йиллардан бери уларнинг ҳар бири ўз ҳаракатини коинотдаги бошқа жисмларнинг ҳаракати билан ғоятда аниқ ва бенуқсон тартибда мувофиқлаштирган ҳолда ўз орбитасида учиб юради. Улардан ташқари самода кометалар ҳам бор, улар ҳам ўзлари учун аниқ белгиланган муайян орбиталар бўйлаб ҳаракатланади. Юлдузлар, сайёралар ва уларнинг йўлдошлари ўз ўқлари атрофида ҳам, ўзлари мансуб бўлган космик системалар таркибида ҳам мунтазам учиб юрадилар. Улар гўё улкан бир заводнинг механизмлари каби, бир-бири билан ажиб бир уйғунликда ва тартибда ишлаб келади. Мана шу бутун оламдаги улкан ҳаракат жараёнида миллиардлаб самовий жисмларнинг бирортаси бир-бири билан тўқнашиб кетмайди. Уларнинг йўли ҳеч қачон ўзаро кесишмайди.
Самовий жисмларнинг ҳаракат орбиталари ғоятда аниқ, ўта барқарор мувозанатга асосланади. Бу орбиталардан бирортаси 1 миллиметрга ўзгарса ҳам бутун коинтдаги ҳаракат, мувозанат бузилиб кетиши, космик тизим ҳалокатга учраши мумкин. Астрономик тадқиқотлардан бирида ер курраси орбитасининг ўз йўлидан 3 миллиметрга силжиши қандай оқибатларга олиб келиши, унинг натижасида қандай ҳодисалар юз бериши қайидагича фараз қилиб кўрилган эди:
Ер Қуёш атрофида айланиб, шундай орбитани чизиб борадики, ҳар 25 километрда ўзининг тўғри чизиқли йўналишидан 2.8 миллиметрга четлашиб боради. Ер куррасининг траекторияси, яъни ҳаракат чизиғи соч толасичалик ҳам ўзгармайди. Чунки орбита ўз йўналишидан атиги 3 миллиметрга четлашса ҳам дахшатли табиий офатларни вужудга келтириши мумкин. Агар орбита 2.8 миллиметрга эмас, 2.5 миллиметрга оғиб кетган тақдирда эса у ҳаддан ташқари кенгайиб кетиб, ер курраси музлаб қолган бўлар эди. Ер сайёраси 3 миллиметрга силжиса ердаги барча мавжудот чидаб бўлмас жазирама иссиқдан қирилиб кетган бўлар эди. Бу далиллар фақат ХХ асрга келиб фанга маълум бўлган. Аммо самовий жисмларнинг коинотда қатъий орбиталар бўйлаб ҳаракат қилиши инсонларга бундан 14 аср муқаддам Қуръони Каримда шундай марҳамат қилинган:
وَٱلسَّمَآءِ ذَاتِ ٱلْحُبُكِ
«Самодаги юлдузлар ҳаракат қиладиган йўллар эгаси бўлган осмонга қасамки…». (Аз-Зориёт сураси 7-оят)
وَهُوَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلَّيْلَ وَٱلنَّهَارَ وَٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ كُلٌّ فِى فَلَكٍ يَسْبَحُونَ
«Кеча ва кундузни, қуёш ва ойни яратган Зот ҳам ёлғиз Аллоҳдир. Буларнинг барчаси ўз фалак-фазосида сузиб юрурлар». (Анбиё сураси 33-оят)
Астрономларнинг ҳисоб-китобига кўра, «Солар Атрокс» деб аталадиган орбитаси бўйлаб, Вега юлдузи томон шиддат билан соатига 720000 минг тезли билан учиб боради. Қуръондаги машҳур Ясин сурасида бу ҳақида шундай ояти карима нозил бўлган:
وَٱلشَّمْسُ تَجْرِى لِمُسْتَقَرٍّ لَّهَا ذَٰلِكَ تَقْدِيرُ ٱلْعَزِيزِ ٱلْعَلِيمِ
«Қуёш бирон сония тўхтамай ўз қароргоҳи сари жорий бўлур. Бу Қудратли ва Билгувчи Зотнинг тақдири-ўлчовидир». (Ясин сураси 38-оят)
Албатта, Аллоҳ таоло Қуръони Каримни ерга нозил қилган ўша узоқ ўтмишдаги инсонларнинг тасарруфида ердан миллион-миллион километрларга узанган коинот бўшлиғини кузатишга имкон берадиган, ривожланган астрономик телескоплар ва бошқа ускуналар бўлмаган. Бошқача қилиб айтганда, у даврда инсоният осмон гумбази ва ундаги самовий жисмлар тузулишини илмий жиҳатдан аниқлашдан, сайёраларнинг ҳаракат йўли, яъни орбитаси борлигини илмий асослашга ожиз эди. Шунга қарамай, Қуръонда бу ҳақиқат очиқ ойдин баён қилинди. Зеро, Қуръони Карим Аллоҳ таолонинг инсониятни илм-маърифатга ва ҳақиқатга ҳидоят қилувчи ҳақ каломидир.
Коинотда 200 миллиарддан ортиқ галактика мавжуд бўлиб, уларнинг ҳар бирида ҳам 200 миллиарддан ортиқ юлдузлар бор. Уларнинг кўпчилиги ўз сайёраларига эга бўлиб, ўз навбатида уларнинг ҳам ўз йўлдошлари бор. Бу сайёраларнинг ҳар бири жуда аниқ ҳисоблаб қўйилган, ўз орбиталари бўйлаб ҳаракатланади. Миллион йиллардан бери уларнинг ҳар бири ўз ҳаракатини коинотдаги бошқа жисмларнинг ҳаракати билан ғоятда аниқ ва бенуқсон тартибда мувофиқлаштирган ҳолда ўз орбитасида учиб юради. Улардан ташқари самода кометалар ҳам бор, улар ҳам ўзлари учун аниқ белгиланган муайян орбиталар бўйлаб ҳаракатланади. Юлдузлар, сайёралар ва уларнинг йўлдошлари ўз ўқлари атрофида ҳам, ўзлари мансуб бўлган космик системалар таркибида ҳам мунтазам учиб юрадилар. Улар гўё улкан бир заводнинг механизмлари каби, бир-бири билан ажиб бир уйғунликда ва тартибда ишлаб келади. Мана шу бутун оламдаги улкан ҳаракат жараёнида миллиардлаб самовий жисмларнинг бирортаси бир-бири билан тўқнашиб кетмайди. Уларнинг йўли ҳеч қачон ўзаро кесишмайди.
Самовий жисмларнинг ҳаракат орбиталари ғоятда аниқ, ўта барқарор мувозанатга асосланади. Бу орбиталардан бирортаси 1 миллиметрга ўзгарса ҳам бутун коинтдаги ҳаракат, мувозанат бузилиб кетиши, космик тизим ҳалокатга учраши мумкин. Астрономик тадқиқотлардан бирида ер курраси орбитасининг ўз йўлидан 3 миллиметрга силжиши қандай оқибатларга олиб келиши, унинг натижасида қандай ҳодисалар юз бериши қайидагича фараз қилиб кўрилган эди:
Ер Қуёш атрофида айланиб, шундай орбитани чизиб борадики, ҳар 25 километрда ўзининг тўғри чизиқли йўналишидан 2.8 миллиметрга четлашиб боради. Ер куррасининг траекторияси, яъни ҳаракат чизиғи соч толасичалик ҳам ўзгармайди. Чунки орбита ўз йўналишидан атиги 3 миллиметрга четлашса ҳам дахшатли табиий офатларни вужудга келтириши мумкин. Агар орбита 2.8 миллиметрга эмас, 2.5 миллиметрга оғиб кетган тақдирда эса у ҳаддан ташқари кенгайиб кетиб, ер курраси музлаб қолган бўлар эди. Ер сайёраси 3 миллиметрга силжиса ердаги барча мавжудот чидаб бўлмас жазирама иссиқдан қирилиб кетган бўлар эди. Бу далиллар фақат ХХ асрга келиб фанга маълум бўлган. Аммо самовий жисмларнинг коинотда қатъий орбиталар бўйлаб ҳаракат қилиши инсонларга бундан 14 аср муқаддам Қуръони Каримда шундай марҳамат қилинган:
وَٱلسَّمَآءِ ذَاتِ ٱلْحُبُكِ
«Самодаги юлдузлар ҳаракат қиладиган йўллар эгаси бўлган осмонга қасамки…». (Аз-Зориёт сураси 7-оят)
وَهُوَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلَّيْلَ وَٱلنَّهَارَ وَٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ كُلٌّ فِى فَلَكٍ يَسْبَحُونَ
«Кеча ва кундузни, қуёш ва ойни яратган Зот ҳам ёлғиз Аллоҳдир. Буларнинг барчаси ўз фалак-фазосида сузиб юрурлар». (Анбиё сураси 33-оят)
Астрономларнинг ҳисоб-китобига кўра, «Солар Атрокс» деб аталадиган орбитаси бўйлаб, Вега юлдузи томон шиддат билан соатига 720000 минг тезли билан учиб боради. Қуръондаги машҳур Ясин сурасида бу ҳақида шундай ояти карима нозил бўлган:
وَٱلشَّمْسُ تَجْرِى لِمُسْتَقَرٍّ لَّهَا ذَٰلِكَ تَقْدِيرُ ٱلْعَزِيزِ ٱلْعَلِيمِ
«Қуёш бирон сония тўхтамай ўз қароргоҳи сари жорий бўлур. Бу Қудратли ва Билгувчи Зотнинг тақдири-ўлчовидир». (Ясин сураси 38-оят)
Албатта, Аллоҳ таоло Қуръони Каримни ерга нозил қилган ўша узоқ ўтмишдаги инсонларнинг тасарруфида ердан миллион-миллион километрларга узанган коинот бўшлиғини кузатишга имкон берадиган, ривожланган астрономик телескоплар ва бошқа ускуналар бўлмаган. Бошқача қилиб айтганда, у даврда инсоният осмон гумбази ва ундаги самовий жисмлар тузулишини илмий жиҳатдан аниқлашдан, сайёраларнинг ҳаракат йўли, яъни орбитаси борлигини илмий асослашга ожиз эди. Шунга қарамай, Қуръонда бу ҳақиқат очиқ ойдин баён қилинди. Зеро, Қуръони Карим Аллоҳ таолонинг инсониятни илм-маърифатга ва ҳақиқатга ҳидоят қилувчи ҳақ каломидир.
👍1
Мисрлик юраги хаста киши Оврупага — Британияга ўзини текширтиргани борди. Уни кўрикдан ўтказиб:
«Касаллигингиз оғир, жарроҳлик амалиётини ўтказиш керак. Лекин натижага ҳам, тўлиқ кафолат йўқ, юрагингиз заиф!» дейишди.
«Ундай бўлса, юртимга қайтиб, фарзандларим билан видолашиб келаман» -деди.
Докторлар:
«Кеч қолманг. Аҳволингиз оғир»-деб такроклашди.
Ватанига қайтиб, болаларини жамлади. Уларни сабрга чақирди. Бу учрашув охиргиси бўлиши, амалиётдан соғ чиқмаслиги мумкинлигини, айтди.
Сўнг баъзи дўстларини зиёрат қилиб, Аллоҳга йўлиқиш учун тараддудини кўрмоқчи бўлди.
У кишининг ўзи айтади:
«Бир дўстимни кўришгани идорага бордим.
Идора яқинида қассобхона ҳам бор эди.
Атрофга назар солиб қарасам, бир кекса аёл ерга тушган ва ахлат қутисидан гўшт, суяк, ёғ парчаларини териб, халтага солаётганди. Дўстимга «Қара», дедим.
Унинг олдига бордим. Ишидан ҳайрон эдим.
— Нима қиляпсиз? — дедим.
— Бешта кичик ёшли қизларим бор. Бир йилдан бери умуман гўшт ейишмайди. Ейишмаса ҳам, ҳидини ҳидлашсин дедим! — деди.
Унинг бу гапларидан кўзларимга ёш келди. Уни қассобнинг олдига олиб кириб:
— Бу аёлга ҳар ҳафта менинг ҳисобимдан гўшт берасиз! — дедим.
Аёл тинмай:
— Йўқ, йўқ, керакмас, -дерди.
— Ҳар ҳафта келиб, сизга қанча гўшт керак бўлса, шу ердан оласиз! — дедим.
— Менга бир кило етади, — деди.
— Йўқ, икки кило қилиб оласиз! — дедим.
Олдиндан бир йилликнинг пулини тўладим. Буни кўрган аёл, ҳаққимга йиғлаб дуо қилди. Кайфиятим кўтарилди. Ўзимни бахтиёр сездим, қилган ишимдан мамнун, қалбимда ҳузур билан уйга қайтдим.
Мени қизалоғим қарши олди.
— Дадажон, жуда хурсанд кўринасиз, — деди.
Унга воқеани айтиб бердим. Қизим ақлли эди, йиғлаб қўлларини очиб:
— Эй Аллоҳим, дадажоним ўша аёлга ёрдам қилганларидек, Сен ҳам уларга ёрдам бер! Дардларига шифо бер! — деди.
Қолган ишларимни ҳам битириб, болаларим билан хайрлашиб, амалиёт учун Оврупага қайтдим. Доктор мени текширди. Ҳайрат билан:
— Қаерда даволандингиз, қайси шифохонада? — деди.
— Нимани назарда тутяпсиз? — дедим.
— Қаерга бордингиз, деб сўраяпман. Ким сизни муолажа қилди? — деди.
— Аллоҳга қасам, ҳеч қаерга бормадим. Фарзандаларим билан хайрлашиб қайтдим — дедим.
— Тўғрисини сўзланг! Юрагингиздаги касаллик умуман қолмабди! — деди.
— Нималар деяпсиз, доктор? — дедим.
— Ҳудди у бемор сиз эмас, бошқа одам бўлгандек. Қайси шифохона у? Сизни қандай даволади? Қандай дорилар истеъмол қилдингиз? Рўйхати борми? Беринг, илтимос! — деди.
— Ҳеч қаерда даволанмадим! — дедим-у, аёлнинг дуолари ёдимга келди. Ичимда, Аллоҳ унинг ҳоли ҳақиқатда ҳам ғариб бўлганидан, мени самимий солиҳ амалим, унинг ва солиҳа қизимнинг қалбдан қилган дуолари, ижобат бўлганидан, менга сиҳатимни қайтариб берди, деб ўйладим.
Шайх Набил Авдий ҳикояларидан.
👉@diyonatli
«Касаллигингиз оғир, жарроҳлик амалиётини ўтказиш керак. Лекин натижага ҳам, тўлиқ кафолат йўқ, юрагингиз заиф!» дейишди.
«Ундай бўлса, юртимга қайтиб, фарзандларим билан видолашиб келаман» -деди.
Докторлар:
«Кеч қолманг. Аҳволингиз оғир»-деб такроклашди.
Ватанига қайтиб, болаларини жамлади. Уларни сабрга чақирди. Бу учрашув охиргиси бўлиши, амалиётдан соғ чиқмаслиги мумкинлигини, айтди.
Сўнг баъзи дўстларини зиёрат қилиб, Аллоҳга йўлиқиш учун тараддудини кўрмоқчи бўлди.
У кишининг ўзи айтади:
«Бир дўстимни кўришгани идорага бордим.
Идора яқинида қассобхона ҳам бор эди.
Атрофга назар солиб қарасам, бир кекса аёл ерга тушган ва ахлат қутисидан гўшт, суяк, ёғ парчаларини териб, халтага солаётганди. Дўстимга «Қара», дедим.
Унинг олдига бордим. Ишидан ҳайрон эдим.
— Нима қиляпсиз? — дедим.
— Бешта кичик ёшли қизларим бор. Бир йилдан бери умуман гўшт ейишмайди. Ейишмаса ҳам, ҳидини ҳидлашсин дедим! — деди.
Унинг бу гапларидан кўзларимга ёш келди. Уни қассобнинг олдига олиб кириб:
— Бу аёлга ҳар ҳафта менинг ҳисобимдан гўшт берасиз! — дедим.
Аёл тинмай:
— Йўқ, йўқ, керакмас, -дерди.
— Ҳар ҳафта келиб, сизга қанча гўшт керак бўлса, шу ердан оласиз! — дедим.
— Менга бир кило етади, — деди.
— Йўқ, икки кило қилиб оласиз! — дедим.
Олдиндан бир йилликнинг пулини тўладим. Буни кўрган аёл, ҳаққимга йиғлаб дуо қилди. Кайфиятим кўтарилди. Ўзимни бахтиёр сездим, қилган ишимдан мамнун, қалбимда ҳузур билан уйга қайтдим.
Мени қизалоғим қарши олди.
— Дадажон, жуда хурсанд кўринасиз, — деди.
Унга воқеани айтиб бердим. Қизим ақлли эди, йиғлаб қўлларини очиб:
— Эй Аллоҳим, дадажоним ўша аёлга ёрдам қилганларидек, Сен ҳам уларга ёрдам бер! Дардларига шифо бер! — деди.
Қолган ишларимни ҳам битириб, болаларим билан хайрлашиб, амалиёт учун Оврупага қайтдим. Доктор мени текширди. Ҳайрат билан:
— Қаерда даволандингиз, қайси шифохонада? — деди.
— Нимани назарда тутяпсиз? — дедим.
— Қаерга бордингиз, деб сўраяпман. Ким сизни муолажа қилди? — деди.
— Аллоҳга қасам, ҳеч қаерга бормадим. Фарзандаларим билан хайрлашиб қайтдим — дедим.
— Тўғрисини сўзланг! Юрагингиздаги касаллик умуман қолмабди! — деди.
— Нималар деяпсиз, доктор? — дедим.
— Ҳудди у бемор сиз эмас, бошқа одам бўлгандек. Қайси шифохона у? Сизни қандай даволади? Қандай дорилар истеъмол қилдингиз? Рўйхати борми? Беринг, илтимос! — деди.
— Ҳеч қаерда даволанмадим! — дедим-у, аёлнинг дуолари ёдимга келди. Ичимда, Аллоҳ унинг ҳоли ҳақиқатда ҳам ғариб бўлганидан, мени самимий солиҳ амалим, унинг ва солиҳа қизимнинг қалбдан қилган дуолари, ижобат бўлганидан, менга сиҳатимни қайтариб берди, деб ўйладим.
Шайх Набил Авдий ҳикояларидан.
👉@diyonatli
Илоҳий мўжиза
Ҳавво онамиз қандай яралган?
Ҳавво – башарият онаси, Одам алайҳиссаломнинг жуфти ҳалоли, ер юзидаги биринчи аёл. Аллоҳ таоло Ҳаввони Одам алайҳиссаломни узоқ вақт ухлатиб қўйиб унга ҳамроҳ бўлиши учун яратди. Аллоҳ таоло у иккисини жаннатда яратди ва улар у ерда муайян вақт яшаганларидан сўнг ризқларини ўз меҳнатлари билан топиб яшашлари учун ерга туширди.
Аллоҳ таоло Ҳаввони Одам алайҳиссаломнинг қовурғасидан, у ухлаётган вақтда пайдо қилди. Бунинг сабаби, агар Одам алайҳиссалом уйғоқ бўлганида, Ҳаввони яратилиш вақтида у озор чеккан бўлар эди ва натижада Ҳаввони яхши кўриш ўрнига, уни ёмон кўриб қолиши мумкин эди. Аёл киши эса, аксинча, озор чекса яхши кўради. Шунинг учун, аёл киши тўлғоқ вақтида кўз ўнгига ўлим келиб турса-да, оғриқ кучайган сари ўзи дунёга келтираётган фарзандига нисбатан меҳру муҳаббати жўшиб боради. Оғриқ билан дунёга келтирган фарзандига жонини ҳам фидо қилишга доим тайёр туради. Ваҳоланки, у эркак киши кўтара олмайдиган оғриқ азобини тортган бўлади. Шунинг учун Аллоҳ таоло аёл кишини энг юқори даражадаги оғриқларни ҳам кўтара олишга қодир қилиб яратди. Аёл оғриққа эркакка қараганда уч баробар ортиқроқ бардошли экан. Чунки у ҳаёти давомида уч турли оғриқни бошидан ўтказиши бор. Улар: ҳайз, тўлғоқ ва нифос вақтидир.
Ҳавво онамиз Одам алайҳиссаломнинг қовурғасидан яралган. Маълумки, қовурға инсоннинг юрагини ташқи таъсирдан муҳофаза қилиб турувчи муҳим аъзодир. Шунинг учун ҳам у қийшиқ қилиб яратилган. Агар ўша қийшиқ қовурға бўлмаганида эди, инсоннинг юрагига берилган озгина зарба ёки туртиниш унинг ҳаётига катта хавф туғдирган бўлар эди. Ҳозирги замонавий технологияларга асосланган илм буни тасдиқлаб турибди.
Аллоҳ таоло Одам алайҳиссалом ва Ҳавво онамизнинг ҳар бирини ҳаётлари давомида бевосита унга муҳтож бўлган нарсалардан яратди. Масалан, Одамни тупроқдан яратди. Шунинг учун у деҳқон бўладими, темирчи бўладими, қурувчи бўладими, дурадгор бўладими – ер билан муомала қилади. Ҳаввони эса юракни муҳофаза қилиб турувчи қийшиқ қовурғадан яратгани учун у ҳаёти давомида қалбдан ҳосил бўладиган меҳр-муҳаббат билан муомалада бўлади. Натижада у меҳрибон она, севикли ёр, дуогўй опа-сингил ва куюнчак қиз бўлиб ўз меҳридан баҳраманд этади.
Шунинг учун ҳар бир аёл Одамнинг қийшиқ қовурғасидан яратилган Ҳаввонинг зурриёти эканидан фахрланиши ва ҳар бир эркак қийшиқ қовурғани текислашга беҳуда уринмаслиги, акс ҳолда уни синдириб қўйиши мумкинлигини англамоғи лозим. Зеро, ундаги қийшиқлик эркакдаги меҳрга нисбатан бир неча баробар ортиқ бўлган меҳру муҳаббат манбаидир.
Ҳомидбек ИШМАТБЕКОВ
👉@diyonatli
Ҳавво онамиз қандай яралган?
Ҳавво – башарият онаси, Одам алайҳиссаломнинг жуфти ҳалоли, ер юзидаги биринчи аёл. Аллоҳ таоло Ҳаввони Одам алайҳиссаломни узоқ вақт ухлатиб қўйиб унга ҳамроҳ бўлиши учун яратди. Аллоҳ таоло у иккисини жаннатда яратди ва улар у ерда муайян вақт яшаганларидан сўнг ризқларини ўз меҳнатлари билан топиб яшашлари учун ерга туширди.
Аллоҳ таоло Ҳаввони Одам алайҳиссаломнинг қовурғасидан, у ухлаётган вақтда пайдо қилди. Бунинг сабаби, агар Одам алайҳиссалом уйғоқ бўлганида, Ҳаввони яратилиш вақтида у озор чеккан бўлар эди ва натижада Ҳаввони яхши кўриш ўрнига, уни ёмон кўриб қолиши мумкин эди. Аёл киши эса, аксинча, озор чекса яхши кўради. Шунинг учун, аёл киши тўлғоқ вақтида кўз ўнгига ўлим келиб турса-да, оғриқ кучайган сари ўзи дунёга келтираётган фарзандига нисбатан меҳру муҳаббати жўшиб боради. Оғриқ билан дунёга келтирган фарзандига жонини ҳам фидо қилишга доим тайёр туради. Ваҳоланки, у эркак киши кўтара олмайдиган оғриқ азобини тортган бўлади. Шунинг учун Аллоҳ таоло аёл кишини энг юқори даражадаги оғриқларни ҳам кўтара олишга қодир қилиб яратди. Аёл оғриққа эркакка қараганда уч баробар ортиқроқ бардошли экан. Чунки у ҳаёти давомида уч турли оғриқни бошидан ўтказиши бор. Улар: ҳайз, тўлғоқ ва нифос вақтидир.
Ҳавво онамиз Одам алайҳиссаломнинг қовурғасидан яралган. Маълумки, қовурға инсоннинг юрагини ташқи таъсирдан муҳофаза қилиб турувчи муҳим аъзодир. Шунинг учун ҳам у қийшиқ қилиб яратилган. Агар ўша қийшиқ қовурға бўлмаганида эди, инсоннинг юрагига берилган озгина зарба ёки туртиниш унинг ҳаётига катта хавф туғдирган бўлар эди. Ҳозирги замонавий технологияларга асосланган илм буни тасдиқлаб турибди.
Аллоҳ таоло Одам алайҳиссалом ва Ҳавво онамизнинг ҳар бирини ҳаётлари давомида бевосита унга муҳтож бўлган нарсалардан яратди. Масалан, Одамни тупроқдан яратди. Шунинг учун у деҳқон бўладими, темирчи бўладими, қурувчи бўладими, дурадгор бўладими – ер билан муомала қилади. Ҳаввони эса юракни муҳофаза қилиб турувчи қийшиқ қовурғадан яратгани учун у ҳаёти давомида қалбдан ҳосил бўладиган меҳр-муҳаббат билан муомалада бўлади. Натижада у меҳрибон она, севикли ёр, дуогўй опа-сингил ва куюнчак қиз бўлиб ўз меҳридан баҳраманд этади.
Шунинг учун ҳар бир аёл Одамнинг қийшиқ қовурғасидан яратилган Ҳаввонинг зурриёти эканидан фахрланиши ва ҳар бир эркак қийшиқ қовурғани текислашга беҳуда уринмаслиги, акс ҳолда уни синдириб қўйиши мумкинлигини англамоғи лозим. Зеро, ундаги қийшиқлик эркакдаги меҳрга нисбатан бир неча баробар ортиқ бўлган меҳру муҳаббат манбаидир.
Ҳомидбек ИШМАТБЕКОВ
👉@diyonatli