ЁМҒИРДАН ХУРСАНД БЎЛИШ
Ибн Аббосдан ривоят қилинади:
«Қачон ёмғир ёғса, у киши: «Ҳой хизматчи қиз» Менинг эгар-жабдуқларимни олиб чиқ, кийимларимни олиб чиқ», дер ва «Биз осмондан муборак сув туширдик»ни тиловат қилар эдир.
Шарҳ: Албатта, Арабистон шароитида ёмғир ёғиши одамлар учун катта хурсандчилик боисидир. Ҳар замонда бир ёғадиган ёмғир бу диёрлар аҳолиси учун байрам бўлиб кетиши одатга айланиб қолган.
"Ушбу ривоятда улуғ саҳобий Абдуллоҳ ибн Аббоснинг хатти-ҳаракатлари ва ояти каримани тиловат қилишлари ҳам ёмғир ёғишидан хурсанд бўлишнинг бир намунасидир.
👉@diyonatli
Ибн Аббосдан ривоят қилинади:
«Қачон ёмғир ёғса, у киши: «Ҳой хизматчи қиз» Менинг эгар-жабдуқларимни олиб чиқ, кийимларимни олиб чиқ», дер ва «Биз осмондан муборак сув туширдик»ни тиловат қилар эдир.
Шарҳ: Албатта, Арабистон шароитида ёмғир ёғиши одамлар учун катта хурсандчилик боисидир. Ҳар замонда бир ёғадиган ёмғир бу диёрлар аҳолиси учун байрам бўлиб кетиши одатга айланиб қолган.
"Ушбу ривоятда улуғ саҳобий Абдуллоҳ ибн Аббоснинг хатти-ҳаракатлари ва ояти каримани тиловат қилишлари ҳам ёмғир ёғишидан хурсанд бўлишнинг бир намунасидир.
👉@diyonatli
👍4
МУҲАББАТНИ ЎРТАДАН КЎТАРГАН САБАБЛАР
«Бир-бирингизга қарши буғз этмангиз. Ўзаро буғз ва адоват билан бир-бирларингизга душманлашмангиз».
Буғз этмоқ – аччиқланмоқ, қизишмоқ, кек сақламоқ дегани. Бир-бирларингизга қизишмангиз, жаҳл қилмангиз. Кекни, адоватни чўзмангиз, нафратли, душманларча муомала қилмангиз бир-бирингизга.
Инсон қизишади, буғз этади, аммо туйғуларини назорат этмоғи лозим. Инсон ичидан чиққан ҳар бир туйғунинг дарҳол талабини бажармоғи керак эмас. Инсон ўзини тута оладиган махлуқдир.
Ҳайвон тута олмас ўзини, қуш, товуқ, мушук тутолмайди ўзини. Мушукнинг олдида бармоғингизни ўйнатсангиз, чидай олмайди. Аввал кўзларини очади, кейин қулоқларини диккайтиради, сўнг чидай олмай, ташланади.
Онгсиз-ихтиёрсиз, савқитабиий билан шундай қилади. Аммо одамзоднинг бир устунлиги бор: у ўз туйғуларига ҳоким бўла олади, ўз-ўзини назорат эта олади, тута олади.
«Бир-бирингизга буғз этмангиз», дейдилар Пайғамбар жанобимиз. Буғз этмоқ ҳолини чўзманг, давом эттирманг. «Бир-бирингиз билан алоқаларни узмангиз». Алоқани узишмангизлар. Зиёратлар қилар эди, қилмай қўйди, муносабати бор эди, келиб-кетишни тўхтата бошлади. Боғлар узилди. Йўқ, бундай қилманг, дейдилар Пайғамбар жанобимиз, бир-бирингиз билан боғларни – алоқаларни узмангизлар.
«Бир-бирингизга орқа ўгириб олмангиз». Орқа ўгирмоқ – хафалашмоқ, алоқа қилмаслик, ёрдам бермаслик, ҳар кимнинг ўзича истиқоматда кетмоғидан киноядир.
«Бир-бирингиз билан ҳасадлашмангиз». У сизга ҳасад қилади, сиз унга ҳасад қиласиз. Ва ё унинг моли бор, мулки бор, ҳасадлашувни, қизғончни қўзғайди. Буларнинг ҳаммасини тақиқлайдилар Пайғамбар жанобимиз. Мусулмоннинг мусулмонга буғз этмоғи йўқ, алоқа узмоғи йўқ. Юз ўгирмоғи йўқ, ҳасадлашмоғи йўқ. Бундай ишлар бўлмайди. Ижобий, мақбул иш сифатида нима қилади? Шу салбий ишларни қилмайди.
«Ҳақиқий севги» китобидан.
👉@diyonatli
«Бир-бирингизга қарши буғз этмангиз. Ўзаро буғз ва адоват билан бир-бирларингизга душманлашмангиз».
Буғз этмоқ – аччиқланмоқ, қизишмоқ, кек сақламоқ дегани. Бир-бирларингизга қизишмангиз, жаҳл қилмангиз. Кекни, адоватни чўзмангиз, нафратли, душманларча муомала қилмангиз бир-бирингизга.
Инсон қизишади, буғз этади, аммо туйғуларини назорат этмоғи лозим. Инсон ичидан чиққан ҳар бир туйғунинг дарҳол талабини бажармоғи керак эмас. Инсон ўзини тута оладиган махлуқдир.
Ҳайвон тута олмас ўзини, қуш, товуқ, мушук тутолмайди ўзини. Мушукнинг олдида бармоғингизни ўйнатсангиз, чидай олмайди. Аввал кўзларини очади, кейин қулоқларини диккайтиради, сўнг чидай олмай, ташланади.
Онгсиз-ихтиёрсиз, савқитабиий билан шундай қилади. Аммо одамзоднинг бир устунлиги бор: у ўз туйғуларига ҳоким бўла олади, ўз-ўзини назорат эта олади, тута олади.
«Бир-бирингизга буғз этмангиз», дейдилар Пайғамбар жанобимиз. Буғз этмоқ ҳолини чўзманг, давом эттирманг. «Бир-бирингиз билан алоқаларни узмангиз». Алоқани узишмангизлар. Зиёратлар қилар эди, қилмай қўйди, муносабати бор эди, келиб-кетишни тўхтата бошлади. Боғлар узилди. Йўқ, бундай қилманг, дейдилар Пайғамбар жанобимиз, бир-бирингиз билан боғларни – алоқаларни узмангизлар.
«Бир-бирингизга орқа ўгириб олмангиз». Орқа ўгирмоқ – хафалашмоқ, алоқа қилмаслик, ёрдам бермаслик, ҳар кимнинг ўзича истиқоматда кетмоғидан киноядир.
«Бир-бирингиз билан ҳасадлашмангиз». У сизга ҳасад қилади, сиз унга ҳасад қиласиз. Ва ё унинг моли бор, мулки бор, ҳасадлашувни, қизғончни қўзғайди. Буларнинг ҳаммасини тақиқлайдилар Пайғамбар жанобимиз. Мусулмоннинг мусулмонга буғз этмоғи йўқ, алоқа узмоғи йўқ. Юз ўгирмоғи йўқ, ҳасадлашмоғи йўқ. Бундай ишлар бўлмайди. Ижобий, мақбул иш сифатида нима қилади? Шу салбий ишларни қилмайди.
«Ҳақиқий севги» китобидан.
👉@diyonatli
👍1
АЖАЛ
Бир қўрқоқ киши бор эди, уруш пайтида доим лашкарнинг орқа тарафида беркиниб юрар, қилич-ўқдан қочишга ҳаракат қилар эди. Бир куни қарашса, ўша киши қўшиннинг энг олдинги сафида жанг қилаётган эмиш. Шунда бунинг сабабини сўрашибди. Бояги киши бундай жавоб қилибди: "Ўтган куни жанг пайти бир камон ўқи келиб, олдимга тушди. Назаримда ўқ қимирлаётгандай туюлди. Эътибор бериб қарасам, ўқ тупроқ остида яшириниб ётган илонга келиб санчилган экан. Шундан хулоса қилдимки, қаёққа қочсам ҳам ажал етса, қутулиш йўқ, ўша жойда тутиб оларкан. Шунинг учун қўрқувни бир четга улоқтириб, жангда олдинги сафга ўтдим...".
"Кўҳна дунё ва ривоятлари" китобидан.
👉@diyonatli
Бир қўрқоқ киши бор эди, уруш пайтида доим лашкарнинг орқа тарафида беркиниб юрар, қилич-ўқдан қочишга ҳаракат қилар эди. Бир куни қарашса, ўша киши қўшиннинг энг олдинги сафида жанг қилаётган эмиш. Шунда бунинг сабабини сўрашибди. Бояги киши бундай жавоб қилибди: "Ўтган куни жанг пайти бир камон ўқи келиб, олдимга тушди. Назаримда ўқ қимирлаётгандай туюлди. Эътибор бериб қарасам, ўқ тупроқ остида яшириниб ётган илонга келиб санчилган экан. Шундан хулоса қилдимки, қаёққа қочсам ҳам ажал етса, қутулиш йўқ, ўша жойда тутиб оларкан. Шунинг учун қўрқувни бир четга улоқтириб, жангда олдинги сафга ўтдим...".
"Кўҳна дунё ва ривоятлари" китобидан.
👉@diyonatli
👍1
МАСЛАҲАТДА ҲИКМАТ КЎП
Одил шоҳ Анушервон ёлғиз ўтирган эди. Унинг олдига Юнон, Мубад, Бузургмеҳр, Хуршид кириб келишди. Анушервон уларга деди:
– Келинглар, ҳар биримиз биттадан ҳикматли гап айтамиз. Бу бошқаларга ибрат бўлсин! Сўнг Мубаддан сўради:
– Сен нима дейсан?
У бундай деди:
– Икки нарса борки, улар бир-биридан яхшидир. Масалан, ҳунар яхши, иш эса яхши сўздан афзал.
Анушервон Мубаддан бу ҳикматли сўзларни кенгроқ тушунтиришини сўради.
Мубад давом этди:
– Кимнинг ҳунари бўлмаса, у қуруқ девор билан тенг. Кимнинг сўзи чиройли бўлса-ю, иши ёмон бўлса, у фойдасиз шамол кабидир.
Анушервон Хуршидга қараб:
– Сен нима дейсан? – деди.
Хуршид:
– Дунёда икки нарса бор: биринчиси – хурсандчилик, иккинчиси – беозорлик! – деди.
Анушервон:
– Кенгроқ тушунтир, – деди.
Хуршид:
– Ҳар ким борига қаноат ва шукр қилиб хурсанд яшаса, ҳеч кимга эҳтиёжи тушмайди. Кимки ҳеч кимга озор бермаса, ҳеч кимни хафа қилмаса, ҳеч кимдан унга озор етмайди! – деди.
Анушервон Бузургмеҳрга қараб:
– Сен нима дейсан? – деди.
Бузургмеҳр:
– Эй Анушервон, одамлар қуйидаги нарсаларга амал қилмасалар, ҳеч қачон хурсандчилик кўрмайдилар. Масалан, борига қаноат қилмаса, ета олмайдиган нарсасига интилса, бировнинг қўлидаги нарсага тама кўзи билан қараса! – деб жавоб берди.
Анушервон ундан ҳам кенгроқ тушунтиришни сўради. У деди:
– Кишики, нима топса, ўшанга қаноат қилса, топганига шукр қилса, умрини хурсанд ҳолда ўтказади. Тамагирлик ва очкўзлик эса ўз жонини қийнашдир. Чунки бундай инсоннинг ҳамиша кўнгли иллатли бўлади. Ким яхшилик йўлига юрса, ҳамма ёмонликдан омон бўлади, тинч ва осуда ҳаёт кечиради.
Анушервон Юнонга қаради.
Юнон бундай ҳикмат айтди:
– Етти нарса бор. Ким уларга амал қилса, дунёда яхши ном қозонади. Биринчи – дунёда донолар маслаҳати билан иш қилса, иккинчи – ўз ватанида бўлса, учинчи – одил бўлса, тўртинчи – сабрли бўлса, бешинчи – қайсар бўлмаса, олтинчи – фойдасидан бошқаларни ҳам баҳраманд қилса, еттинчи – камтар бўлса!
Анушервон Юнондан ҳам бу сўзларни кенгроқ тушунтиришни сўради. У деди:
– Маслаҳат марваридга ўхшайди, ишни ўз жойида муносиб ҳолда, маслаҳат билан қилмасанг, зиёни етади. Одиллик билан иш қилинса, бунга ҳеч ким қарши чиқмайди. Сабр ва чидам барча мушкулотларни енгиш калитидир. Қайсарлик эса энг ёмон иллат. Камтарлик барчанинг ҳавасини келтирадиган ёқимли одатдир.
Анушервон бу ҳикматларни ёзиб қолдиришга фармон берди.
“Ахлоқ гулистони ва одоб бўстони” китобидан
👉@diyonatli
Одил шоҳ Анушервон ёлғиз ўтирган эди. Унинг олдига Юнон, Мубад, Бузургмеҳр, Хуршид кириб келишди. Анушервон уларга деди:
– Келинглар, ҳар биримиз биттадан ҳикматли гап айтамиз. Бу бошқаларга ибрат бўлсин! Сўнг Мубаддан сўради:
– Сен нима дейсан?
У бундай деди:
– Икки нарса борки, улар бир-биридан яхшидир. Масалан, ҳунар яхши, иш эса яхши сўздан афзал.
Анушервон Мубаддан бу ҳикматли сўзларни кенгроқ тушунтиришини сўради.
Мубад давом этди:
– Кимнинг ҳунари бўлмаса, у қуруқ девор билан тенг. Кимнинг сўзи чиройли бўлса-ю, иши ёмон бўлса, у фойдасиз шамол кабидир.
Анушервон Хуршидга қараб:
– Сен нима дейсан? – деди.
Хуршид:
– Дунёда икки нарса бор: биринчиси – хурсандчилик, иккинчиси – беозорлик! – деди.
Анушервон:
– Кенгроқ тушунтир, – деди.
Хуршид:
– Ҳар ким борига қаноат ва шукр қилиб хурсанд яшаса, ҳеч кимга эҳтиёжи тушмайди. Кимки ҳеч кимга озор бермаса, ҳеч кимни хафа қилмаса, ҳеч кимдан унга озор етмайди! – деди.
Анушервон Бузургмеҳрга қараб:
– Сен нима дейсан? – деди.
Бузургмеҳр:
– Эй Анушервон, одамлар қуйидаги нарсаларга амал қилмасалар, ҳеч қачон хурсандчилик кўрмайдилар. Масалан, борига қаноат қилмаса, ета олмайдиган нарсасига интилса, бировнинг қўлидаги нарсага тама кўзи билан қараса! – деб жавоб берди.
Анушервон ундан ҳам кенгроқ тушунтиришни сўради. У деди:
– Кишики, нима топса, ўшанга қаноат қилса, топганига шукр қилса, умрини хурсанд ҳолда ўтказади. Тамагирлик ва очкўзлик эса ўз жонини қийнашдир. Чунки бундай инсоннинг ҳамиша кўнгли иллатли бўлади. Ким яхшилик йўлига юрса, ҳамма ёмонликдан омон бўлади, тинч ва осуда ҳаёт кечиради.
Анушервон Юнонга қаради.
Юнон бундай ҳикмат айтди:
– Етти нарса бор. Ким уларга амал қилса, дунёда яхши ном қозонади. Биринчи – дунёда донолар маслаҳати билан иш қилса, иккинчи – ўз ватанида бўлса, учинчи – одил бўлса, тўртинчи – сабрли бўлса, бешинчи – қайсар бўлмаса, олтинчи – фойдасидан бошқаларни ҳам баҳраманд қилса, еттинчи – камтар бўлса!
Анушервон Юнондан ҳам бу сўзларни кенгроқ тушунтиришни сўради. У деди:
– Маслаҳат марваридга ўхшайди, ишни ўз жойида муносиб ҳолда, маслаҳат билан қилмасанг, зиёни етади. Одиллик билан иш қилинса, бунга ҳеч ким қарши чиқмайди. Сабр ва чидам барча мушкулотларни енгиш калитидир. Қайсарлик эса энг ёмон иллат. Камтарлик барчанинг ҳавасини келтирадиган ёқимли одатдир.
Анушервон бу ҳикматларни ёзиб қолдиришга фармон берди.
“Ахлоқ гулистони ва одоб бўстони” китобидан
👉@diyonatli
👍1
ҲИДНИНГ УЗАТИЛИШИ
«У (Юсуф) деди: «Бу кун сизларга нисбатан айблов йўқ. Аллоҳ сизларни мағфират қилгай. У раҳм қилувчиларнинг раҳмлироғидир. Сизлар мана бу қўйлагимни олиб бориб, отамнинг юзига ташлангиз, шунда кўрадиган бўлиб қолур. Сўнг барча аҳлу оилаларингиз билан бирга менинг олдимга келингиз!» Карвон (Мисрдан) чиқиши билан оталари (Яъқуб ўз ҳузуридаги кишиларга): «Мен Юсуфнинг ҳидини сезмоқдаман.Мени ақлдан озганга чиқармасангиз, бас», - деди». («Юсуф» сураси, 92-94-оятлар)
Замонамиз олимларининг маълум қилишларича, яқин келажакда
атомлар ва бўй (ҳид) молекулаларини телепортация қилиш имконияти юзага келиши мумкин. «Юсуф» сурасининг 94-оятида Юсуф Пайғамбар (а.с.)нинг отаси ўғлининг ҳидини сезаётганлигини айтади. Олимлар ҳам яқин орада худди расмлар ва уч ўлчовли тасвирлар жўнатилгани каби, ҳидлар жўнатилиши мумкинлигини таъкидлашмоқда.
Демак, бу оят ҳозирги тадқиқотдан ҳидни олиб узатиш усули келиб чиқадиган жадал технологиядан бир аломат бўлиши мумкин.
Худди бошқа сезги туйғуларимиз каби, ҳид ҳам мияда шаклланади.
Масалан, лимон пўчоғининг молекулалари буруннинг ҳид билиш рецепторларини қўзғатади, сўнг бу рецепторлар уларни электр сигналлари шаклида мияга таҳлил учун узатади. Демак, ҳиднинг сигнали сунъий равишда бошқа шаклда ҳосил қилинса, ҳид худди шу шаклда идрок этилиши табиий.
Чунончи, «электрон бурун» мана шундай тадқиқот соҳаларидан бири бўлиб, у ҳам яқин келажакда ҳақиқатга айланиши турган гап. Инсоннинг ҳидни идрок этиш тизими шуғуллантирилган бурун учун 10000 тагача бўйни номлаш ва фарқлай олишга имконият яратиши мумкин. Парфюмерия (духи) бизнеси билан шуғулланувчи, махсус кимёвий машғулотлардан ўтган профессионаллар юзлаб турли хушбўй моддалардан таркиб топган атирни ҳидлаб, сўнг унинг таркибий қисмларини санаб бера олиш қобилиятига эгадирлар.
Инсон бурнидаги бу буюк ихтиро кўплаб олимларга худди шундай жиҳоз яратишга далда берди. Турли тадқиқот ва ривожлантириш марказларида инсоннинг бундай ҳидни идрок этиш тизими нусхасини яратишга уринишлар давом этмоқда. Шу аснода, ишлаб чиқилган моделлар «электрон бурун» атамаси билан номланади.
Инсон бурнининг рецепторлари оқсиллардан ташкил топган, унинг электрон вазифадошида эса улар бир қатор кимёвий рецепторлардан тузилган. Ҳар бир рецептор турли ҳидларни топишга мўлжалланган, уларнинг фарқлаш қобилияти қанчалик оширилса, маҳсулотни ишлаб чиқиш шунчалик қийинроқ ва нархи қимматроқ бўлади.
Датчиклар томонидан қабул
қилинадиган сигналлар электрон тизимлар воситасида иккилик кодларга айлантирилади ва сўнг компьютерга узатилади. Электрон тизимларга ҳидни топиш учун масъул нерв ҳужайраларининг тақлиди сифатида қаралса, компьютерни мия деб ўйлаш мумкин. Компьютер маълумотларни таҳлил қилишга дастурлаштирилиб қўйилади ва шу тариқа иккилик код сигналларини фаҳмлайди.
Электрон бурунлар ҳозирги пайтда озиқ-овқат, парфюмерия ва кимё саноатлари ҳамда тиббиётда ишлатилмоқда. Университетлар ва Халқаро ташкилотлар ҳам бундай лойиҳаларга катта ёрдам бермоқда. Шундай бўлса-да, Уорик университети ходими Жулиан У. Гарднер таъкидлаганидек, тадқиқотчилар ҳамон бу технологиянинг илк босқичидадирлар.
НАСА тадқиқотчилари фазони тадқиқ қилиш учун ўта сезгир сунъий бурун яратишмоқда. Деярли ҳар қандай таркибни фарқлай олишга дастурлаштирилиши мумкин бўлган бу қурилма инсон бурнига нисбатан анча сезгирроқ У келгусида заковат хавфсизлиги тизимининг бир қисми сифатида хизмат қилади ва космик станцияда хавфли моддаларни топишга қодир бўлади.
«Аллоҳ таолонинг Қуръони каримдаги мўъжизалари» китобидан.
👉@diyonatli
«У (Юсуф) деди: «Бу кун сизларга нисбатан айблов йўқ. Аллоҳ сизларни мағфират қилгай. У раҳм қилувчиларнинг раҳмлироғидир. Сизлар мана бу қўйлагимни олиб бориб, отамнинг юзига ташлангиз, шунда кўрадиган бўлиб қолур. Сўнг барча аҳлу оилаларингиз билан бирга менинг олдимга келингиз!» Карвон (Мисрдан) чиқиши билан оталари (Яъқуб ўз ҳузуридаги кишиларга): «Мен Юсуфнинг ҳидини сезмоқдаман.Мени ақлдан озганга чиқармасангиз, бас», - деди». («Юсуф» сураси, 92-94-оятлар)
Замонамиз олимларининг маълум қилишларича, яқин келажакда
атомлар ва бўй (ҳид) молекулаларини телепортация қилиш имконияти юзага келиши мумкин. «Юсуф» сурасининг 94-оятида Юсуф Пайғамбар (а.с.)нинг отаси ўғлининг ҳидини сезаётганлигини айтади. Олимлар ҳам яқин орада худди расмлар ва уч ўлчовли тасвирлар жўнатилгани каби, ҳидлар жўнатилиши мумкинлигини таъкидлашмоқда.
Демак, бу оят ҳозирги тадқиқотдан ҳидни олиб узатиш усули келиб чиқадиган жадал технологиядан бир аломат бўлиши мумкин.
Худди бошқа сезги туйғуларимиз каби, ҳид ҳам мияда шаклланади.
Масалан, лимон пўчоғининг молекулалари буруннинг ҳид билиш рецепторларини қўзғатади, сўнг бу рецепторлар уларни электр сигналлари шаклида мияга таҳлил учун узатади. Демак, ҳиднинг сигнали сунъий равишда бошқа шаклда ҳосил қилинса, ҳид худди шу шаклда идрок этилиши табиий.
Чунончи, «электрон бурун» мана шундай тадқиқот соҳаларидан бири бўлиб, у ҳам яқин келажакда ҳақиқатга айланиши турган гап. Инсоннинг ҳидни идрок этиш тизими шуғуллантирилган бурун учун 10000 тагача бўйни номлаш ва фарқлай олишга имконият яратиши мумкин. Парфюмерия (духи) бизнеси билан шуғулланувчи, махсус кимёвий машғулотлардан ўтган профессионаллар юзлаб турли хушбўй моддалардан таркиб топган атирни ҳидлаб, сўнг унинг таркибий қисмларини санаб бера олиш қобилиятига эгадирлар.
Инсон бурнидаги бу буюк ихтиро кўплаб олимларга худди шундай жиҳоз яратишга далда берди. Турли тадқиқот ва ривожлантириш марказларида инсоннинг бундай ҳидни идрок этиш тизими нусхасини яратишга уринишлар давом этмоқда. Шу аснода, ишлаб чиқилган моделлар «электрон бурун» атамаси билан номланади.
Инсон бурнининг рецепторлари оқсиллардан ташкил топган, унинг электрон вазифадошида эса улар бир қатор кимёвий рецепторлардан тузилган. Ҳар бир рецептор турли ҳидларни топишга мўлжалланган, уларнинг фарқлаш қобилияти қанчалик оширилса, маҳсулотни ишлаб чиқиш шунчалик қийинроқ ва нархи қимматроқ бўлади.
Датчиклар томонидан қабул
қилинадиган сигналлар электрон тизимлар воситасида иккилик кодларга айлантирилади ва сўнг компьютерга узатилади. Электрон тизимларга ҳидни топиш учун масъул нерв ҳужайраларининг тақлиди сифатида қаралса, компьютерни мия деб ўйлаш мумкин. Компьютер маълумотларни таҳлил қилишга дастурлаштирилиб қўйилади ва шу тариқа иккилик код сигналларини фаҳмлайди.
Электрон бурунлар ҳозирги пайтда озиқ-овқат, парфюмерия ва кимё саноатлари ҳамда тиббиётда ишлатилмоқда. Университетлар ва Халқаро ташкилотлар ҳам бундай лойиҳаларга катта ёрдам бермоқда. Шундай бўлса-да, Уорик университети ходими Жулиан У. Гарднер таъкидлаганидек, тадқиқотчилар ҳамон бу технологиянинг илк босқичидадирлар.
НАСА тадқиқотчилари фазони тадқиқ қилиш учун ўта сезгир сунъий бурун яратишмоқда. Деярли ҳар қандай таркибни фарқлай олишга дастурлаштирилиши мумкин бўлган бу қурилма инсон бурнига нисбатан анча сезгирроқ У келгусида заковат хавфсизлиги тизимининг бир қисми сифатида хизмат қилади ва космик станцияда хавфли моддаларни топишга қодир бўлади.
«Аллоҳ таолонинг Қуръони каримдаги мўъжизалари» китобидан.
👉@diyonatli
👍3
ТАШАККУР АЙТУВЧИЛАРНИНГ БИРИ
Мусулмонлар бошига кўп кулфат солган Нажддаги Бану Ҳалиф қабиласи раиси Сумома ибн Асални мусулмон суворийлар тутиб келиб, масжиднинг бир четига боғлаб қўйишди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам унинг ёнидан ўтар эканлар, сўрадилар: "Эй Сумома, аҳволинг қалай?" "Эй Муҳаммад, агар мени ўлдирсанг, қасос олинадиганлардан бирини ўлдирган бўласан. Мабода кечирсанг, ташаккур айтувчилардан бири кечирган бўласан. Агар мол истасанг, хоҳлаганингча мол бераман" деди Сумома.
Расулуллоҳ индамай нари кетдилар. Такрор унинг ёнигадан ўтар эканлар, аввалгидай ҳолини сўрадилар. У ҳам юқоридаги жавобни берди. Учинчи бор ўтаётиб, ўша саволни берган эдилар, яна ўша жавобни қайтарди. Бу сафар Набий алайҳиссалом: "Сумомани озод қилиб юборинглар!" деб буюрдилар. Сумома Пайғамбаримизга бундай деди: "Аллоҳга қасамки, ер юзида сендан ортиқ нафратланадиган кишим йўқ эди. Лекин ҳозир сен дунёда энг севимли кишим бўлдинг. Ер юзида сенинг динингдан кўра нафратланадиган диним йўқ эди. Лекин ҳозир менга энг мақбули сенинг дининг бўлди. Суворийларинг мени қўлга олишганда умрага кетаётган эдим..."
"Кўҳна дунё ривоятлари" китобидан.
👉@diyonatli
Мусулмонлар бошига кўп кулфат солган Нажддаги Бану Ҳалиф қабиласи раиси Сумома ибн Асални мусулмон суворийлар тутиб келиб, масжиднинг бир четига боғлаб қўйишди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам унинг ёнидан ўтар эканлар, сўрадилар: "Эй Сумома, аҳволинг қалай?" "Эй Муҳаммад, агар мени ўлдирсанг, қасос олинадиганлардан бирини ўлдирган бўласан. Мабода кечирсанг, ташаккур айтувчилардан бири кечирган бўласан. Агар мол истасанг, хоҳлаганингча мол бераман" деди Сумома.
Расулуллоҳ индамай нари кетдилар. Такрор унинг ёнигадан ўтар эканлар, аввалгидай ҳолини сўрадилар. У ҳам юқоридаги жавобни берди. Учинчи бор ўтаётиб, ўша саволни берган эдилар, яна ўша жавобни қайтарди. Бу сафар Набий алайҳиссалом: "Сумомани озод қилиб юборинглар!" деб буюрдилар. Сумома Пайғамбаримизга бундай деди: "Аллоҳга қасамки, ер юзида сендан ортиқ нафратланадиган кишим йўқ эди. Лекин ҳозир сен дунёда энг севимли кишим бўлдинг. Ер юзида сенинг динингдан кўра нафратланадиган диним йўқ эди. Лекин ҳозир менга энг мақбули сенинг дининг бўлди. Суворийларинг мени қўлга олишганда умрага кетаётган эдим..."
"Кўҳна дунё ривоятлари" китобидан.
👉@diyonatli
👍1
ТОҒЛАР ВА ҚОЗИҚЛАР
Замонавий илм фаннинг таъкидлашича тоғнинг асосий қисми ер остида жойлашган бўлар экан. Бу ҳақиқат илгари ҳеч кимга маълум эмас эди. Лекин олимларнинг изланишлари натижасида тоғнинг ер ости қисми ҳам мавжуд бўлиб ўша қисми ер устидаги қисмига нисбатан анча чуқур бўлар экан. Олимлар уни тоғнинг илдизи дея аташар экан. Мана шу маълумотларни эшитиб Аллоҳнинг қуйидаги ояти каримасини эсланг: “Ерни бешик, тоғларни эса қозиқ қилиб қўймадикми?” (Наба сураси, 7-оят).
Аллоҳ таоло яна бундай марҳамат қилади: “Алиф. Лаам. Мийм. Рум мағлуб бўлди. Ернинг энг қуйи қисмида” (Рум сураси, 1-3-оятлар).
Қадимда Рум ва Форс ўртасида катта жанг бўлиб ўтган. Буни юқорида ҳам айтиб ўтдик. Лекин бизнинг этибор қаратишимиз керак бўлган жиҳати “ернинг энг қуйи қисми” деган иборадир. Бу уруш ҳозирги Ўлик денгизи яқинида бўлган. Олимлар ҳозир айнан ўша ҳудудлар ер қуруқлик қисмининг энг қуйи жойи эканини аниқлашган. Ўлик денгизнинг ҳавзаси денгиздан бир неча юзлаб метр пастда жойлашган экан.
Мана бундай илмий ҳақиқатларни Муҳаммад алайҳиссаломга Ким билдирди деб ўйлайсиз? Албатта барча нарсанинг яратувчиси бўлган Аллоҳ таоло билдирган.
Шайх Муҳаммад Мутавалли ШАЪРОВИЙ.
👉@diyonatli
Замонавий илм фаннинг таъкидлашича тоғнинг асосий қисми ер остида жойлашган бўлар экан. Бу ҳақиқат илгари ҳеч кимга маълум эмас эди. Лекин олимларнинг изланишлари натижасида тоғнинг ер ости қисми ҳам мавжуд бўлиб ўша қисми ер устидаги қисмига нисбатан анча чуқур бўлар экан. Олимлар уни тоғнинг илдизи дея аташар экан. Мана шу маълумотларни эшитиб Аллоҳнинг қуйидаги ояти каримасини эсланг: “Ерни бешик, тоғларни эса қозиқ қилиб қўймадикми?” (Наба сураси, 7-оят).
Аллоҳ таоло яна бундай марҳамат қилади: “Алиф. Лаам. Мийм. Рум мағлуб бўлди. Ернинг энг қуйи қисмида” (Рум сураси, 1-3-оятлар).
Қадимда Рум ва Форс ўртасида катта жанг бўлиб ўтган. Буни юқорида ҳам айтиб ўтдик. Лекин бизнинг этибор қаратишимиз керак бўлган жиҳати “ернинг энг қуйи қисми” деган иборадир. Бу уруш ҳозирги Ўлик денгизи яқинида бўлган. Олимлар ҳозир айнан ўша ҳудудлар ер қуруқлик қисмининг энг қуйи жойи эканини аниқлашган. Ўлик денгизнинг ҳавзаси денгиздан бир неча юзлаб метр пастда жойлашган экан.
Мана бундай илмий ҳақиқатларни Муҳаммад алайҳиссаломга Ким билдирди деб ўйлайсиз? Албатта барча нарсанинг яратувчиси бўлган Аллоҳ таоло билдирган.
Шайх Муҳаммад Мутавалли ШАЪРОВИЙ.
👉@diyonatli
👍6
ДЕНГИЗНИ БУЛҒАТУВЧИ ГУНОҲ
Ҳазрати Оиша онамиз ҳикоя қиладилар: “Аллоҳ Расулига бир куни аёллари София ҳақида “Софиянинг мана бу – мана бу камчиликлари ва бўйининг паст экани Сизга (уни севмаслигингиз учун) етарли”, дедим. Аллоҳнинг Расули: “Шундай ёмон сўз айтдингки, у сўзнинг гуноҳи денгизга отилса, бутун денгизни булғатар ва бадбўй қилар эди”, дедилар.
Яна бир куни Аллоҳ Расулига бир киши ҳақида гапиргандим. Менга шундай дедилар: “Менга дунё қадар қимматбаҳо нарсалар берилса ҳам, ҳеч кимнинг ёмонлиги ҳақида гапиришни ёқтирмайман”.
Абу Довуд, Термизий ривоят қилишган.
👉@diyonatli
Ҳазрати Оиша онамиз ҳикоя қиладилар: “Аллоҳ Расулига бир куни аёллари София ҳақида “Софиянинг мана бу – мана бу камчиликлари ва бўйининг паст экани Сизга (уни севмаслигингиз учун) етарли”, дедим. Аллоҳнинг Расули: “Шундай ёмон сўз айтдингки, у сўзнинг гуноҳи денгизга отилса, бутун денгизни булғатар ва бадбўй қилар эди”, дедилар.
Яна бир куни Аллоҳ Расулига бир киши ҳақида гапиргандим. Менга шундай дедилар: “Менга дунё қадар қимматбаҳо нарсалар берилса ҳам, ҳеч кимнинг ёмонлиги ҳақида гапиришни ёқтирмайман”.
Абу Довуд, Термизий ривоят қилишган.
👉@diyonatli
👍7
АЛЛОҲИМ! МEН БИЛАН ГАПЛАШ
Кунларнинг бирида, бир одам қўлларини осмонга чўзиб ёлворди:
— Аллоҳим! Мен билан гаплаш!
Айнан ўша пайтда ўша одамнинг боғида бир булбул ўзининг энг сўнгги ашуласини айтаётган эди. Одам булбулга қулоқ солмади, ва ялинишда давом этти:
— Аллоҳим! Мен билан гаплаш!
Бироздан кейин ҳаво беркиди, момақалдироқ ва чақмоқлар билан бирга шиддатли ёмғир ёға бошлади. Фақат одам тингламади, ва яна ёлворишда давом этди:
— Аллоҳим! Сени кўришимга изн бер!
У бундай ёлвораркан, ёмғир тугади ва қуёш бутун эҳтишоми билан нурларини одамнинг уйигача олиб киришни бошлаган эди. Фақат одам бу манзарага эътибор ҳам бермади. Ҳар куни кўрадиган нарсаси эмасми? Ёлворишда давом этти:
— Менга бир мўъжиза кўрсат Аллоҳим!
У бундай ёлвораркан, яқиндаги уйларнинг бирида янги туғилган чақалоқнинг йиғиси қулоғига эшитиларди. Аммо одам буни ҳам фақрлолмади. Қайғудан йиғларди одам:
— Аллоҳим! Жавоб бер менга! Шу ерда эканлигингни менга билдир!
Ўша пайт бир капалак одамнинг қўлига қўнди, лекин у бошқа қўли билан капалакни ҳайдаб юборди. Ва йиглашда давом этди:
— Аллоҳим! Нега менга жавоб бермаяпсан?
«Ибратли ҳикоялар китобидан»
👉@diyonatli
Кунларнинг бирида, бир одам қўлларини осмонга чўзиб ёлворди:
— Аллоҳим! Мен билан гаплаш!
Айнан ўша пайтда ўша одамнинг боғида бир булбул ўзининг энг сўнгги ашуласини айтаётган эди. Одам булбулга қулоқ солмади, ва ялинишда давом этти:
— Аллоҳим! Мен билан гаплаш!
Бироздан кейин ҳаво беркиди, момақалдироқ ва чақмоқлар билан бирга шиддатли ёмғир ёға бошлади. Фақат одам тингламади, ва яна ёлворишда давом этди:
— Аллоҳим! Сени кўришимга изн бер!
У бундай ёлвораркан, ёмғир тугади ва қуёш бутун эҳтишоми билан нурларини одамнинг уйигача олиб киришни бошлаган эди. Фақат одам бу манзарага эътибор ҳам бермади. Ҳар куни кўрадиган нарсаси эмасми? Ёлворишда давом этти:
— Менга бир мўъжиза кўрсат Аллоҳим!
У бундай ёлвораркан, яқиндаги уйларнинг бирида янги туғилган чақалоқнинг йиғиси қулоғига эшитиларди. Аммо одам буни ҳам фақрлолмади. Қайғудан йиғларди одам:
— Аллоҳим! Жавоб бер менга! Шу ерда эканлигингни менга билдир!
Ўша пайт бир капалак одамнинг қўлига қўнди, лекин у бошқа қўли билан капалакни ҳайдаб юборди. Ва йиглашда давом этди:
— Аллоҳим! Нега менга жавоб бермаяпсан?
«Ибратли ҳикоялар китобидан»
👉@diyonatli
👍6
ҚАБР ИККИ МАНЗИЛНИНГ БИРИДИР
Абу Мусо ўлими яқинлашганини сезиб, хизматкорларини чақирди. Уларга: «Бориб, мен учун қабр кавланглар, чуқурроқ қилинглар», деди. Хизматкорлар қабрни кавлаб, қайтиб келишди ва кавлаб бўлганларини айтишди.
Абу Мусо: «Мени ўтирғизиб ўтирғизиб қўйинглар», деди. Сўнгра шундай деди: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, қабр икки манзилдан бири бўлади. Биринчиси бўлса, қабрим кенг қилиб қўйилади, ҳар томони қирқ зироъдан бўлади. Менга жаннат эшикларидан бири очиб қўйилади. Мен у ердаги ўзимнинг жойимни, аёлларимни (ҳурларни) ва Аллоҳ азза ва жалла мен учун ҳозирлаб қўйган неъматларни кўриб тураман. Сўнгра мени жаннатдаги жойимга, ўша кундаги аҳлимнинг ҳузурига олиб боришади. Шундай қилиб, қайта тирилгунимча жаннатнинг хушбўй ҳидларию роҳатлари менга етиб туради. Иккинчиси бўлса, қабрим шу даражада тор бўладики, қовурғаларим бир-бирига киришиб кетади, бундан ҳам торроқ бўлади. Менга жаҳаннам эшикларидан бири очиб қўйилади. Мен жаҳаннамдаги жойимни, Аллоҳ азза ва жалла мен учун тайёрлаб қўйган занжир-кишанларни ва у ердаги шерикларимни кўриб тураман. Сўнгра мени жаҳаннамдаги жойимга, ўша кундаги аҳлимга олиб боришади. То қиёматгача жаҳаннамнинг иссиқ шамоли ва қайноқ суви менга келиб туради», деди.
"Солиҳлар гулшани" китобидан.
👉@diyonatli
Абу Мусо ўлими яқинлашганини сезиб, хизматкорларини чақирди. Уларга: «Бориб, мен учун қабр кавланглар, чуқурроқ қилинглар», деди. Хизматкорлар қабрни кавлаб, қайтиб келишди ва кавлаб бўлганларини айтишди.
Абу Мусо: «Мени ўтирғизиб ўтирғизиб қўйинглар», деди. Сўнгра шундай деди: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, қабр икки манзилдан бири бўлади. Биринчиси бўлса, қабрим кенг қилиб қўйилади, ҳар томони қирқ зироъдан бўлади. Менга жаннат эшикларидан бири очиб қўйилади. Мен у ердаги ўзимнинг жойимни, аёлларимни (ҳурларни) ва Аллоҳ азза ва жалла мен учун ҳозирлаб қўйган неъматларни кўриб тураман. Сўнгра мени жаннатдаги жойимга, ўша кундаги аҳлимнинг ҳузурига олиб боришади. Шундай қилиб, қайта тирилгунимча жаннатнинг хушбўй ҳидларию роҳатлари менга етиб туради. Иккинчиси бўлса, қабрим шу даражада тор бўладики, қовурғаларим бир-бирига киришиб кетади, бундан ҳам торроқ бўлади. Менга жаҳаннам эшикларидан бири очиб қўйилади. Мен жаҳаннамдаги жойимни, Аллоҳ азза ва жалла мен учун тайёрлаб қўйган занжир-кишанларни ва у ердаги шерикларимни кўриб тураман. Сўнгра мени жаҳаннамдаги жойимга, ўша кундаги аҳлимга олиб боришади. То қиёматгача жаҳаннамнинг иссиқ шамоли ва қайноқ суви менга келиб туради», деди.
"Солиҳлар гулшани" китобидан.
👉@diyonatli
👍5
АЗОНДА ШАҲОДАТ КАЛИМАСИДАН КЕЙИН САЛОВАТ АЙТИШ
CАВОЛ: Азонда муаззин "Ашҳаду анна Муҳаммадар Расулуллоҳ" деса, саловат айтиш керак экан, шу тўғрими?
ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим.
Азонда шаҳодат калимасидан кейин саловат айтиш шарт, деган буйруқ йўқ.
Азонга жавоб қайтариш — муаззин айтган калималарни қайтариб туришдир.
Абу Саъид Худрий разияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай дедилар: "Қачон азонни эшитсангиз, муаззин айтган калималарни қайтаринг".
"Ҳайя алас-солаҳ" ва "ҳайя алал фалаҳ" калималари айтилганда "Ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ", дейилади. "Ас-солату хойрум минан навм" деганда "Содақта ва барорта", дейилади.
"Ҳайя алал фалаҳ" деганда, эшитувчи "Маа шаа Аллоҳу каана ва маалам яшаъ лам якун", дейиши ҳам фиқҳ китобларида айтилган.
Азондан кейин Пайғамбаримиз алайҳиссаломга саловат айтиб, азон дуосини ўқийди.
Валлоҳу аълам.
ЎМИ Фатво ҳайъати.
👉@diyonatli
CАВОЛ: Азонда муаззин "Ашҳаду анна Муҳаммадар Расулуллоҳ" деса, саловат айтиш керак экан, шу тўғрими?
ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим.
Азонда шаҳодат калимасидан кейин саловат айтиш шарт, деган буйруқ йўқ.
Азонга жавоб қайтариш — муаззин айтган калималарни қайтариб туришдир.
Абу Саъид Худрий разияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай дедилар: "Қачон азонни эшитсангиз, муаззин айтган калималарни қайтаринг".
"Ҳайя алас-солаҳ" ва "ҳайя алал фалаҳ" калималари айтилганда "Ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ", дейилади. "Ас-солату хойрум минан навм" деганда "Содақта ва барорта", дейилади.
"Ҳайя алал фалаҳ" деганда, эшитувчи "Маа шаа Аллоҳу каана ва маалам яшаъ лам якун", дейиши ҳам фиқҳ китобларида айтилган.
Азондан кейин Пайғамбаримиз алайҳиссаломга саловат айтиб, азон дуосини ўқийди.
Валлоҳу аълам.
ЎМИ Фатво ҳайъати.
👉@diyonatli
👍4
БИР СУҲБАТ
Бир киши Ҳазратдан: «Намозлар нима учун бешта фарз қилинган?» дея сўради. Ҳазрат: «Бурнингиз нима учун белингизга эмас, балки юзингизга ўрнатилган?» деб жавоб бердилар. У киши: «Белда бўлса, хунук кўринарди», деди. Ҳазрат: «Ҳамманинг бурни белида бўлса, хунук кўринмас эди», дедилар. У жим бўлиб қолди.
Камина(мен Шафеъ Усмоний) айтаманки: Ҳазрат қайта қайта айтардиларки: «Шаръий ҳукмларнинг кўплаб ҳикматлари маълумдир. Агар ҳаракат қилинса, яна зиёда маълум бўлиши мумкин». Чунончи Ҳазратнинг ўзлари мана шу мавзуда «Алмасолиҳул ақлийя фил аҳкомин нақлийя»деган ном билан алоҳида бир китоб ёзиб, нашр қилдилар. Лекин бундай деб айтардилар: «Аҳкамул ҳакиминнинг ҳукмларидаги сабаб ва ҳикматларни излайвериш банданинг ҳолига ярашмайдиган ишдир. Бунинг натижаси шу бўладики, у бирор ҳукмнинг ҳикматини билолмаса, унга амал қилиши оғир туюлиб қолади. Банданинг иши бандалик ва ҳукмга амал қилишдир. Одам ҳукмга амал қилишга ҳаракат қилавергани сайин шаръий ҳукмларнинг ҳикматлари унга очилиб бораверади». Бир маротаба шунга ўхшаш савол берилганида қуйидагича жавоб бердилар: «Бу ишнинг ҳикмати бизга маълум, лекин уни айтиб бериш сен учун зарарлидир. Чунки, шундай қилсак, сенга ҳар бир шаръий ҳукмни маслаҳат ва ҳикматини тадқиқ қилиб юравериш касали тегиб қолади. Натижада эргашиш ва амал қилиш деб аталмиш асл буйруқ қолиб кетади.
Ҳофиз Шеърозий:
مصلحت نیست که از پرده برون افتد راز
ور نه در مجلس رندان خبری نیست که نیست
Маслаҳат нестки аз парда бирун уфтад роз,
Варна дар мажлиси риндон хабаре нестки нест.
Маъноси: Сирни парда ортига чиқаришдан бирор фойда йўқ. Ва илло, риндлар (ошиқлар) мажлисида йўқ хабарнинг ўзи йўқ.
"Мажолиси ҳакимул-умма" китобидан.
👉@diyonatli
Бир киши Ҳазратдан: «Намозлар нима учун бешта фарз қилинган?» дея сўради. Ҳазрат: «Бурнингиз нима учун белингизга эмас, балки юзингизга ўрнатилган?» деб жавоб бердилар. У киши: «Белда бўлса, хунук кўринарди», деди. Ҳазрат: «Ҳамманинг бурни белида бўлса, хунук кўринмас эди», дедилар. У жим бўлиб қолди.
Камина(мен Шафеъ Усмоний) айтаманки: Ҳазрат қайта қайта айтардиларки: «Шаръий ҳукмларнинг кўплаб ҳикматлари маълумдир. Агар ҳаракат қилинса, яна зиёда маълум бўлиши мумкин». Чунончи Ҳазратнинг ўзлари мана шу мавзуда «Алмасолиҳул ақлийя фил аҳкомин нақлийя»деган ном билан алоҳида бир китоб ёзиб, нашр қилдилар. Лекин бундай деб айтардилар: «Аҳкамул ҳакиминнинг ҳукмларидаги сабаб ва ҳикматларни излайвериш банданинг ҳолига ярашмайдиган ишдир. Бунинг натижаси шу бўладики, у бирор ҳукмнинг ҳикматини билолмаса, унга амал қилиши оғир туюлиб қолади. Банданинг иши бандалик ва ҳукмга амал қилишдир. Одам ҳукмга амал қилишга ҳаракат қилавергани сайин шаръий ҳукмларнинг ҳикматлари унга очилиб бораверади». Бир маротаба шунга ўхшаш савол берилганида қуйидагича жавоб бердилар: «Бу ишнинг ҳикмати бизга маълум, лекин уни айтиб бериш сен учун зарарлидир. Чунки, шундай қилсак, сенга ҳар бир шаръий ҳукмни маслаҳат ва ҳикматини тадқиқ қилиб юравериш касали тегиб қолади. Натижада эргашиш ва амал қилиш деб аталмиш асл буйруқ қолиб кетади.
Ҳофиз Шеърозий:
مصلحت نیست که از پرده برون افتد راز
ور نه در مجلس رندان خبری نیست که نیست
Маслаҳат нестки аз парда бирун уфтад роз,
Варна дар мажлиси риндон хабаре нестки нест.
Маъноси: Сирни парда ортига чиқаришдан бирор фойда йўқ. Ва илло, риндлар (ошиқлар) мажлисида йўқ хабарнинг ўзи йўқ.
"Мажолиси ҳакимул-умма" китобидан.
👉@diyonatli
👍1
ТЎҒРИДАН-ТЎҒРИ ЖАННАТГА
Аслам ал-Ҳабаший қора қул бўлиб, бир яҳудийнинг қўйларини боқиб юрадиган чўпон эди. Ибн Исҳоқдан ривоят қилинишича, бир куни ўша қул Хайбардаги бир қўрғонда қўйларни қамаётган эди, Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам унинг олдига келдилар. У Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга: «Эй Аллоҳнинг Расули, менга Ислом ҳақида айтиб беринг», деди. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам унга Исломни тушунтирдилар. У Исломни қабул қилди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Исломга даъват қилишда ҳеч кимни таҳқирламас эдилар. Ҳалиги қул: «Мен бу қўйларнинг эгасининг хизматкориман. Бу қўйлар менда омонатдир. Буларни нима қиламан энди?» деди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Уларнинг юзига ургин, эгасига ўзи қайтиб боради», дедилар. Қул бир ҳовуч тупроқни олиб, уларнинг юзига отди-да, «Эгаларингга қайтиб боринглар, мен энди сизга ҳамроҳлик қилмайман», деди. Шунда қўйлар худди уларни биров ҳайдаб кетаётгандек, бир тўп бўлиб бориб, тўғри қўйхонага кириб кетишди.
Шундан кейин ҳалиги қул мусулмонларга қўшилиб, жангга кирди. Жангда унга бир тош тегиб, шаҳид бўлди. У ҳали бирор марта намоз ўқишга ҳам улгурмаган эди. Уни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига олиб келиб, у зотнинг ортларига қўйишди. Устига ўзининг чопонини ёпиб қўйишди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бир гуруҳ саҳобалари билан унга юзланиб, сўнг дарҳол юзларини бурдилар. Саҳобалар: «Эй Аллоҳнинг Расули, ундан юз ўгиряпсизми?» дедилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Унинг ҳури ийндан бўлган завжаси у билан бирга турибди», дедилар».
"Солиҳлар гулшани" китобидан.
👉@diyonatli
Аслам ал-Ҳабаший қора қул бўлиб, бир яҳудийнинг қўйларини боқиб юрадиган чўпон эди. Ибн Исҳоқдан ривоят қилинишича, бир куни ўша қул Хайбардаги бир қўрғонда қўйларни қамаётган эди, Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам унинг олдига келдилар. У Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга: «Эй Аллоҳнинг Расули, менга Ислом ҳақида айтиб беринг», деди. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам унга Исломни тушунтирдилар. У Исломни қабул қилди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Исломга даъват қилишда ҳеч кимни таҳқирламас эдилар. Ҳалиги қул: «Мен бу қўйларнинг эгасининг хизматкориман. Бу қўйлар менда омонатдир. Буларни нима қиламан энди?» деди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Уларнинг юзига ургин, эгасига ўзи қайтиб боради», дедилар. Қул бир ҳовуч тупроқни олиб, уларнинг юзига отди-да, «Эгаларингга қайтиб боринглар, мен энди сизга ҳамроҳлик қилмайман», деди. Шунда қўйлар худди уларни биров ҳайдаб кетаётгандек, бир тўп бўлиб бориб, тўғри қўйхонага кириб кетишди.
Шундан кейин ҳалиги қул мусулмонларга қўшилиб, жангга кирди. Жангда унга бир тош тегиб, шаҳид бўлди. У ҳали бирор марта намоз ўқишга ҳам улгурмаган эди. Уни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига олиб келиб, у зотнинг ортларига қўйишди. Устига ўзининг чопонини ёпиб қўйишди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бир гуруҳ саҳобалари билан унга юзланиб, сўнг дарҳол юзларини бурдилар. Саҳобалар: «Эй Аллоҳнинг Расули, ундан юз ўгиряпсизми?» дедилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Унинг ҳури ийндан бўлган завжаси у билан бирга турибди», дедилар».
"Солиҳлар гулшани" китобидан.
👉@diyonatli
👍1
ҚАЛАМ НEГА ЁЗМАДИ?
1500 га яқин китоб ёзган ҳиндистонлик буюк олим Ашраф Али Таҳонавий «Баёнул Қуръон» деб номланган тафсирни ёзаётган пайтлари аёллари у кишига иш буюрибди: «Қафасдаги қушга донини бериб, сўнг мадрасага кетинг». (Шундай буюк зотларга ҳам аёллари иш буюраркан)
Ҳазрат «Баёнул-Қуръон»нинг хаёлида аёлларининг гапини эсдан чиқариб, мадрасага кетаверибдилар. Шу зотнинг шогирдларидан Шафеъ Усмоний айтади:
“Агар бир одамнинг 1500 та китоб ёзишига кимки шубҳа қиладиган бўлса, унга икки гуноҳкор кўзим билан кўрганимни айтиб берай: «Мен Таҳонавийнинг қаламини қўли тегмаган ҳолда китобнинг устида айланиб ётганини кўрганман».
Ўша куни тафсирни давом эрттирмоқчи бўлган олимнинг қалами қимирламабди. Харчанд уриниб, уни юргизишга ҳаракат қилмасин, қалам турган жойида тураверибди. Шунда Яратганга «Ё, Аллоҳим, мен ҳар доим ёзишга ўтирганимда қалам ўзи ёзишни бошларди, мендан нима гуноҳ содир бўлдики, бугун қаламим ёзмаяпти» деб нола қилибдилар.
Шунда қуш эсга тушиб, қаламни ташлаганча, уйга югуриб кетибдилар. Уйга бориб, қушга дон бериб келганларидан сўнггина қалам қимирлаган экан. Қалам ёзишни бошлаган жой эса «Нисо» сурасидаги «Аёлларингиз билан яхши муомалада бўлинглар!» деган оят экан.
«Ибратли ҳикоялар» китобидан.
👉@diyonatli
1500 га яқин китоб ёзган ҳиндистонлик буюк олим Ашраф Али Таҳонавий «Баёнул Қуръон» деб номланган тафсирни ёзаётган пайтлари аёллари у кишига иш буюрибди: «Қафасдаги қушга донини бериб, сўнг мадрасага кетинг». (Шундай буюк зотларга ҳам аёллари иш буюраркан)
Ҳазрат «Баёнул-Қуръон»нинг хаёлида аёлларининг гапини эсдан чиқариб, мадрасага кетаверибдилар. Шу зотнинг шогирдларидан Шафеъ Усмоний айтади:
“Агар бир одамнинг 1500 та китоб ёзишига кимки шубҳа қиладиган бўлса, унга икки гуноҳкор кўзим билан кўрганимни айтиб берай: «Мен Таҳонавийнинг қаламини қўли тегмаган ҳолда китобнинг устида айланиб ётганини кўрганман».
Ўша куни тафсирни давом эрттирмоқчи бўлган олимнинг қалами қимирламабди. Харчанд уриниб, уни юргизишга ҳаракат қилмасин, қалам турган жойида тураверибди. Шунда Яратганга «Ё, Аллоҳим, мен ҳар доим ёзишга ўтирганимда қалам ўзи ёзишни бошларди, мендан нима гуноҳ содир бўлдики, бугун қаламим ёзмаяпти» деб нола қилибдилар.
Шунда қуш эсга тушиб, қаламни ташлаганча, уйга югуриб кетибдилар. Уйга бориб, қушга дон бериб келганларидан сўнггина қалам қимирлаган экан. Қалам ёзишни бошлаган жой эса «Нисо» сурасидаги «Аёлларингиз билан яхши муомалада бўлинглар!» деган оят экан.
«Ибратли ҳикоялар» китобидан.
👉@diyonatli
👍2
ҲУЗАЙФАНИНГ АЖОЙИБ ЖАВОБИ
Саййидимиз Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Бир куни Ҳузайфа ибн Ямонни учратиб қолиб, «Тонгни қандай қарши олдингиз, эй Ҳузайфа?» дедим. Ҳузайфа: «Фитнани яхши кўриб, ҳақни ёқтирмай, таҳоратсиз намоз ўқиб, Аллоҳда йўқ нарса менда бор ҳолимда қарши олдим», деди. Унинг бу гапларидан жуда қаттиқ жаҳлим чиқди. Бироздан кейин олдимга Али розияллоҳу анҳу кириб қолиб, «Эй мўминларнинг амири, тинчликми, юзингизда ғазаб аломатини кўряпман?» деди. Мен Ҳузайфанинг гапини айтиб бердим. Али розияллоҳу анҳу шундай деди: «Ҳузайфа тўғри айтибди. Фитна деб мол-дунёни, бола-чақани айтган, чунки уларни яхши кўрамиз. Аллоҳ таоло эса Қуръони Каримнинг Тағобун сурасида «Мол-мулкларингиз ва болаларингиз фитнадир», деган. Ҳақ деб ўлимни айтган, чунки ўлимни ёмон кўрамиз. Таҳоратсиз намоз деб салавотни айтган, чунки намоз дуодир.
*Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга эса ҳар доим, таҳоратсиз ҳам саловот айтиш мумкин. Аллоҳда йўқ бўлган, аммо унда бор нарса – хотин ва бола-чақадир. Дарҳақиқат, Аллоҳда бу нарсалар йўқ». Умар розияллоҳу анҳу: «Жуда тўғри айтдингиз, Абулҳасан. Ҳузайфа ибн Ямонга нисбатан қалбимдаги ғазабни кетказдингиз», деди.
* «Намоз ўқиш» ҳам, «салавот айтиш» ҳам араб тилида бир хил – «солат» дейилади.
"Солиҳлар гулшани" китобидан.
👉@diyonatli
Саййидимиз Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Бир куни Ҳузайфа ибн Ямонни учратиб қолиб, «Тонгни қандай қарши олдингиз, эй Ҳузайфа?» дедим. Ҳузайфа: «Фитнани яхши кўриб, ҳақни ёқтирмай, таҳоратсиз намоз ўқиб, Аллоҳда йўқ нарса менда бор ҳолимда қарши олдим», деди. Унинг бу гапларидан жуда қаттиқ жаҳлим чиқди. Бироздан кейин олдимга Али розияллоҳу анҳу кириб қолиб, «Эй мўминларнинг амири, тинчликми, юзингизда ғазаб аломатини кўряпман?» деди. Мен Ҳузайфанинг гапини айтиб бердим. Али розияллоҳу анҳу шундай деди: «Ҳузайфа тўғри айтибди. Фитна деб мол-дунёни, бола-чақани айтган, чунки уларни яхши кўрамиз. Аллоҳ таоло эса Қуръони Каримнинг Тағобун сурасида «Мол-мулкларингиз ва болаларингиз фитнадир», деган. Ҳақ деб ўлимни айтган, чунки ўлимни ёмон кўрамиз. Таҳоратсиз намоз деб салавотни айтган, чунки намоз дуодир.
*Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга эса ҳар доим, таҳоратсиз ҳам саловот айтиш мумкин. Аллоҳда йўқ бўлган, аммо унда бор нарса – хотин ва бола-чақадир. Дарҳақиқат, Аллоҳда бу нарсалар йўқ». Умар розияллоҳу анҳу: «Жуда тўғри айтдингиз, Абулҳасан. Ҳузайфа ибн Ямонга нисбатан қалбимдаги ғазабни кетказдингиз», деди.
* «Намоз ўқиш» ҳам, «салавот айтиш» ҳам араб тилида бир хил – «солат» дейилади.
"Солиҳлар гулшани" китобидан.
👉@diyonatli
👍1👏1