Эрта тонгда имомнинг эшиги тақиллади. Қишлоқ оқсоқоли ҳовлиққанча эшикни қоқарди.
– Домла, домла афанди... дерди ҳаяжонда. Имом қўрқиб эшикни очди.
– Туш кўрибман. Ҳалиги телба одам бор эдику... Мен уни жаннатда юрганини кўрдим. У менга қараб кулар эди. "Ҳаққим сенга ҳалол бўлсин", дерди. Имом ҳайратланди. Чунки, шунга ўхшаш тушни ўзи ҳам кўрганди
– Кел, ичкари кир, демоқчи эди. Узоқдан яна бир одамнинг бақириб келаётганини кўришди.
– Мен сизга айтмадимми, мен сизларга айтмадимми, дерди. – Мен тушимда уни жаннатда кўрдим... Яна уч тўртта одам айни тушни кўрганларини айтиб келдилар. Бу ерда бир гап бор. Кечаги ўзларининг ишларидан ҳижолат бўлдилар.
– Унинг уйига борамиз. Хотиндан узр сўраймиз. Нима бўлганини ҳам аниғини биламиз.
Унинг уйига бордилар. Эшикни очган хотин хавотирга тушди. Одамлар аёлдан узр сўрадилар. Жасадни қаерга қандай қилиб қўйганини сўрадилар. Хотин бўлган ишларни гапириб берди. Улар хотиннинг гапларини жон қулоқлари билан тингладилар. Чўпонни топишга қарор бердилар.
– Чўпонни олдига боришимиз керак, дейишди.
Йўлга тушдилар. Кетар эканлар, ўзаро гапириб кетардилар:
– Аслида чўпон авлиё бўлса керак... Ҳизрдир балки... Ўзи ўлган одам ҳам унчалик ёмон одам эмас эди....
Айтилган ерга келдилар. Чўпон қўйларини ўтлатаётган эди. Одамларни кўриб ўрнидан туриб уларга пешвоз чиқди.
–Хайрдир. Тинчликми?
Уларни ўтқазиб, сут билан меҳмон қилди. Одамлар кечаги ҳодиса ҳақида гап очишди. Чўпон одамларнинг гапидан ҳеч нарса тушунмади.
– Мен бир ғариб, оддий одамман. Жасадни кўмдим. Кейин тепасида туриб дуо қилдим. Бор йўғи шу...
– Нима деб дуо қилдинг? Шуни айтиб бера оласанми?
Чўпон қабрнинг четида туриб қилган дуосини айтиб берди:
"Аллоҳим! Мен бу ерларда қўйларимни ўтлатиб юрар эканман, Сенинг қулларинг келиб салом беришади. Сенинг номинг билан салом берганлари учун уларни сен юборган меҳмон деб биламан. Уларга яхши муомала қиламан. Уларни сут билан меҳмон қиламан. Боримни уларга улашаман. Аллоҳим, ҳозир эса, мен сенинг ҳузурингга бир одам юборяпман. Энди уни Сен кутиб олиб, Ўзинг меҳмон қил!.."
Усмон КЎКЧАЛИК таржимаси
👉 @diyonatli
– Домла, домла афанди... дерди ҳаяжонда. Имом қўрқиб эшикни очди.
– Туш кўрибман. Ҳалиги телба одам бор эдику... Мен уни жаннатда юрганини кўрдим. У менга қараб кулар эди. "Ҳаққим сенга ҳалол бўлсин", дерди. Имом ҳайратланди. Чунки, шунга ўхшаш тушни ўзи ҳам кўрганди
– Кел, ичкари кир, демоқчи эди. Узоқдан яна бир одамнинг бақириб келаётганини кўришди.
– Мен сизга айтмадимми, мен сизларга айтмадимми, дерди. – Мен тушимда уни жаннатда кўрдим... Яна уч тўртта одам айни тушни кўрганларини айтиб келдилар. Бу ерда бир гап бор. Кечаги ўзларининг ишларидан ҳижолат бўлдилар.
– Унинг уйига борамиз. Хотиндан узр сўраймиз. Нима бўлганини ҳам аниғини биламиз.
Унинг уйига бордилар. Эшикни очган хотин хавотирга тушди. Одамлар аёлдан узр сўрадилар. Жасадни қаерга қандай қилиб қўйганини сўрадилар. Хотин бўлган ишларни гапириб берди. Улар хотиннинг гапларини жон қулоқлари билан тингладилар. Чўпонни топишга қарор бердилар.
– Чўпонни олдига боришимиз керак, дейишди.
Йўлга тушдилар. Кетар эканлар, ўзаро гапириб кетардилар:
– Аслида чўпон авлиё бўлса керак... Ҳизрдир балки... Ўзи ўлган одам ҳам унчалик ёмон одам эмас эди....
Айтилган ерга келдилар. Чўпон қўйларини ўтлатаётган эди. Одамларни кўриб ўрнидан туриб уларга пешвоз чиқди.
–Хайрдир. Тинчликми?
Уларни ўтқазиб, сут билан меҳмон қилди. Одамлар кечаги ҳодиса ҳақида гап очишди. Чўпон одамларнинг гапидан ҳеч нарса тушунмади.
– Мен бир ғариб, оддий одамман. Жасадни кўмдим. Кейин тепасида туриб дуо қилдим. Бор йўғи шу...
– Нима деб дуо қилдинг? Шуни айтиб бера оласанми?
Чўпон қабрнинг четида туриб қилган дуосини айтиб берди:
"Аллоҳим! Мен бу ерларда қўйларимни ўтлатиб юрар эканман, Сенинг қулларинг келиб салом беришади. Сенинг номинг билан салом берганлари учун уларни сен юборган меҳмон деб биламан. Уларга яхши муомала қиламан. Уларни сут билан меҳмон қиламан. Боримни уларга улашаман. Аллоҳим, ҳозир эса, мен сенинг ҳузурингга бир одам юборяпман. Энди уни Сен кутиб олиб, Ўзинг меҳмон қил!.."
Усмон КЎКЧАЛИК таржимаси
👉 @diyonatli
👍10❤1👏1
Ҳасан Басрий: «Одам боласининг барча сўзи рост, барча амали яхши бўлса ҳам, охиратда ютқазиб қўйиши мумкин», деган эканлар. «Қандай қилиб ютқазиб қўяди?» дейишганда: «Ужб дардига чалинса», деган эканлар.
Изоҳ: Ужб – ўзи билан, амаллари билан фахрланиш, амалларини кўп деб билиш, ўша амалларига суяниш, уларни миннат қилишдир. Амални қилиб, уни барча неъматларни берувчи Зот эмас, ўзим қилдим дейишдир. Ужбнинг энг катта зарари шуки, у солиҳ амалларни ҳабата қилиб юборади, яхшиликларни йўқ қилиб, мазамматни пайдо қилади.
👉 @diyonatli
Изоҳ: Ужб – ўзи билан, амаллари билан фахрланиш, амалларини кўп деб билиш, ўша амалларига суяниш, уларни миннат қилишдир. Амални қилиб, уни барча неъматларни берувчи Зот эмас, ўзим қилдим дейишдир. Ужбнинг энг катта зарари шуки, у солиҳ амалларни ҳабата қилиб юборади, яхшиликларни йўқ қилиб, мазамматни пайдо қилади.
👉 @diyonatli
👍4❤1
Audio
❤4👍1
Али розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
“Кимда Аллоҳнинг йўли, Расулининг суннати ва валийларнинг йўналиши бўлмаса, у кишининг қўлида ҳеч нарса йўқдир”, деганларида у кишидан:
“Аллоҳнинг йўли нима?” деб сўралди.
У киши: “Сирни яшириш”, дедилар.
"Расули соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатлари нима?” дейилганида у киши:
"Одамлар орасида муросада бўлиш”, дедилар.
Ва яна: "Валийларнинг йўналиши нима?" дейилганида у киши:
“Одамлардан етадиган азиятларга сабр қилиш”, дедилар.
👉 @diyonatli
“Кимда Аллоҳнинг йўли, Расулининг суннати ва валийларнинг йўналиши бўлмаса, у кишининг қўлида ҳеч нарса йўқдир”, деганларида у кишидан:
“Аллоҳнинг йўли нима?” деб сўралди.
У киши: “Сирни яшириш”, дедилар.
"Расули соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатлари нима?” дейилганида у киши:
"Одамлар орасида муросада бўлиш”, дедилар.
Ва яна: "Валийларнинг йўналиши нима?" дейилганида у киши:
“Одамлардан етадиган азиятларга сабр қилиш”, дедилар.
👉 @diyonatli
❤1
Физик қоида ва иймоний роҳат.
Инсоннинг бош қисмидаги мийясининг ҳақиқий оғирлиги 1700 гр чиқади (сал кам 2 кг). Лекин шунга қарамасдан нега бу оғирликни сезмаймиз?!
Чунки, у орқа мийянинг суюқлигига ботиб туради. Физик қоидада келадики: ҳар қандай жисм сувга ботирилса, оғирлигидан тошиб чиққан сув миқдорича енгиллайди.
Шундай қилиб мийянинг вазни 50 гр бўлиб қолади ва биз унинг оғирлигини сезмаймиз. Буларнинг барчаси буюк Холиқнинг ўлчовларидир.
Бу суюқлик намоздаги руку ва сажда пайтида пастга ва юқорига ҳаракатланиб бош мийяни масаж қилади, натижада инсон намозда роҳатланади.
Аллоҳ барча камчилик ва нуқсонлардан покдир! Барча ҳамдлар унга бўлсин!
👉 @diyonatli
Инсоннинг бош қисмидаги мийясининг ҳақиқий оғирлиги 1700 гр чиқади (сал кам 2 кг). Лекин шунга қарамасдан нега бу оғирликни сезмаймиз?!
Чунки, у орқа мийянинг суюқлигига ботиб туради. Физик қоидада келадики: ҳар қандай жисм сувга ботирилса, оғирлигидан тошиб чиққан сув миқдорича енгиллайди.
Шундай қилиб мийянинг вазни 50 гр бўлиб қолади ва биз унинг оғирлигини сезмаймиз. Буларнинг барчаси буюк Холиқнинг ўлчовларидир.
Бу суюқлик намоздаги руку ва сажда пайтида пастга ва юқорига ҳаракатланиб бош мийяни масаж қилади, натижада инсон намозда роҳатланади.
Аллоҳ барча камчилик ва нуқсонлардан покдир! Барча ҳамдлар унга бўлсин!
👉 @diyonatli
👍5❤1
Ю С У Ф Н О Б И Й
Урфали шоир Юсуф Нобий 1678 йилда замонасининг подшоси билан Ҳажга бориш учун бир карвон билан йўлга чиқади. У даврларда туяларда борилар эди Ҳажга. Туянинг устига икки киши қулай ўрнашиб ўтира оладиган бир ўриндиқ ўрнатилади. Нобий подшоҳ билан бирга шундай туялардан бирига ўтирадилар.
У узоқ Ҳижоз сафарида Пайғамбар афандимизга қовушмоқ ҳаяжони билан Юсуф Нобий кечалари уйқуси келмайди. Юлдузларга узоқ термулади. Ҳабибуллоҳга етишмоқ дарди билан бағри ёнади...
Ниҳоят Мадинага яқинлашадилар. Нобий коинот афандисини зиёрат қиламан деган ҳаяжон билан ёнар экан, орқасига қараса подшоҳ ухлаб келмоқда. Нобий бундан хафа бўлади. Таъсирланади. Икки олам қуёши ётган диёрга келяпмиз ахир, бир оздан сўнг Мадинага кирамиз. Шундай бир вақтда ухлаш ҳеч муносибми? Ҳаяжонидан унинг тилидан беихтиёр шу мисралар тўкилади:
"Сакин тарки адабдан, кўйи маҳбуби Ҳудодир бу!
Назаргоҳи илоҳийдир, Мақоми Мустафодир бу!
Нобий, адабга риоя шарти ила, кир бу даргоҳга!
Матофи қудсиядир, бўсагоҳи анбиёдир бу!"
Маъноси: Адабни тарк этмоқдан эҳтиёт бўл. Зеро, бу ер Аллоҳ ҳабибининг диёридир. Бу ерга Аллоҳнинг назари давомли равишда ёғилади. Мустафонинг ўлкасидир бу. Эй Нобий, бу даргоҳга адабга риоя қилган ҳолингда кир! Буюк фаришталар эгилиб, пайғамбарнинг эшигини ўпадиган муқаддас жойдир бу!
Бу мисраларни Нобий ихтиёрсиз равишда бир неча маротаба такрорлайди. Ўқигани сари овози ҳам юксала боради. Ва ниҳоят унинг овозидан орқа тарафда ухлаётган подшоҳ уйғонади.
– Нобий! Нима бўлди? Нималарни ўқияпсан?
– Подшоҳим, қабри саодатга яқинлашганим сари ҳаяжонландим. Шу мисралар менга илҳом бўлди. Шуни беихтиёр такрорлаяпман...
Подшоҳ Нобийнинг унга нима демоқчи эканини англаган эди. Ўзининг ҳолидан ҳижолат бўлди. Ўзини ўзи койиди...
Ва ниҳоят, бир саҳар вақтида Мадина тупроқларига кирадилар. Қутлуғ шаҳарга кирар-кирмас, Нобий билан подшоҳ таҳорат оладилар. Мадинанинг кўчаларидан яёв масжид томон юрадилар. Масжиди набавийга яқинлашганларида эса, масжиднинг минораларидан:
"Сакин тарки адабдан, кўйи маҳбуби Худодир бу..." деган мисралар таралаётганини эшитадилар. Икковлари ҳайрон.
– Нобий! Эшитдингми? Бу не ҳол?
– Билмасам....
Бир ҳикматини англай олмаётган бу ҳолатга мароқ ва ҳаяжон ичидалар...
Не ҳаяжон билан Масжидга кирадилар. Намоз ва зиёратдан сўнг масжиднинг бир муаззинини излаб топадилар. Нобий муазинга:
– Аллоҳ ҳақи, пайғамбар ҳақи айт, азондан олдин айтган мисраларни ким айтди, қаердан ва қандай ўргандингиз?
Муаззин унга жавоб бергиси келмайди. Қайта-қайта сўрасалар ҳам, жавоб бермайди. Охири Нобий:
– Бу мисраларни бу ерга келаётганимизда туянинг устидаги биродаримга мен ўқиган эдим. Уни сен қаердан эшитдинг? Қизиқишим шундан.
Бу сўзлардан кейин муаззиннинг таври бирдан ўзгарди. Ҳаяжонга кириб:
– Сенинг исминг Нобийми? -деб сўради.
– "Ҳа" деган жавобни олиши билан, муаззин Нобийнинг қўлларига, Нобий эса муаззиннинг бўйнига ёпишади.
Бу муҳташам манзаранинг ҳаяжонига чидай олмаган подшоҳ, муаззинга:
– Аллоҳ ҳақи айт, буни Нобий эканини қаердан билдинг? –дейди.
Муаззин энди бардош беролмай, ниҳоят ўзининг тушини айта бошлади:
– Расули акром алайҳиссолату вассалом бу кеча тушимга ташриф буюриб, шарафлантирди ва дедики: "Умматимдан бўлган Нобий исмли бир киши шу бугун субҳда, менинг масжидимга, мени зиёрат қилиш учун келади. Унинг менга нисбатан ҳурмати ҳар нарсадан ортиқдир. Сиз бугун азондан аввал унинг мана шу мисраларини ўқиб уни қарши олинг." Биз ҳам Расулуллоҳ афандимизнинг мана шу амрини жойига қўйдик.
Нобий бу сўзларнинг қаршисида ўзини тутолмас, ва:
– Ростми? Ҳақиқатанми? Нобий дедими? Икки жаҳоннинг сарвари, мендек заволли гуноҳкор бир қулни, "умматимдан" дея лутф кўрсатдими? – дерди лаблари титраб...
Муаззиндан "Ҳа" жавобини эшитиши билан севинчидан ўзидан кетди. Ўша ерда йиқилди.
Юсуф Нобий каби севгили умматнинг сафида бўла олишлик тилаги ила...
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
Урфали шоир Юсуф Нобий 1678 йилда замонасининг подшоси билан Ҳажга бориш учун бир карвон билан йўлга чиқади. У даврларда туяларда борилар эди Ҳажга. Туянинг устига икки киши қулай ўрнашиб ўтира оладиган бир ўриндиқ ўрнатилади. Нобий подшоҳ билан бирга шундай туялардан бирига ўтирадилар.
У узоқ Ҳижоз сафарида Пайғамбар афандимизга қовушмоқ ҳаяжони билан Юсуф Нобий кечалари уйқуси келмайди. Юлдузларга узоқ термулади. Ҳабибуллоҳга етишмоқ дарди билан бағри ёнади...
Ниҳоят Мадинага яқинлашадилар. Нобий коинот афандисини зиёрат қиламан деган ҳаяжон билан ёнар экан, орқасига қараса подшоҳ ухлаб келмоқда. Нобий бундан хафа бўлади. Таъсирланади. Икки олам қуёши ётган диёрга келяпмиз ахир, бир оздан сўнг Мадинага кирамиз. Шундай бир вақтда ухлаш ҳеч муносибми? Ҳаяжонидан унинг тилидан беихтиёр шу мисралар тўкилади:
"Сакин тарки адабдан, кўйи маҳбуби Ҳудодир бу!
Назаргоҳи илоҳийдир, Мақоми Мустафодир бу!
Нобий, адабга риоя шарти ила, кир бу даргоҳга!
Матофи қудсиядир, бўсагоҳи анбиёдир бу!"
Маъноси: Адабни тарк этмоқдан эҳтиёт бўл. Зеро, бу ер Аллоҳ ҳабибининг диёридир. Бу ерга Аллоҳнинг назари давомли равишда ёғилади. Мустафонинг ўлкасидир бу. Эй Нобий, бу даргоҳга адабга риоя қилган ҳолингда кир! Буюк фаришталар эгилиб, пайғамбарнинг эшигини ўпадиган муқаддас жойдир бу!
Бу мисраларни Нобий ихтиёрсиз равишда бир неча маротаба такрорлайди. Ўқигани сари овози ҳам юксала боради. Ва ниҳоят унинг овозидан орқа тарафда ухлаётган подшоҳ уйғонади.
– Нобий! Нима бўлди? Нималарни ўқияпсан?
– Подшоҳим, қабри саодатга яқинлашганим сари ҳаяжонландим. Шу мисралар менга илҳом бўлди. Шуни беихтиёр такрорлаяпман...
Подшоҳ Нобийнинг унга нима демоқчи эканини англаган эди. Ўзининг ҳолидан ҳижолат бўлди. Ўзини ўзи койиди...
Ва ниҳоят, бир саҳар вақтида Мадина тупроқларига кирадилар. Қутлуғ шаҳарга кирар-кирмас, Нобий билан подшоҳ таҳорат оладилар. Мадинанинг кўчаларидан яёв масжид томон юрадилар. Масжиди набавийга яқинлашганларида эса, масжиднинг минораларидан:
"Сакин тарки адабдан, кўйи маҳбуби Худодир бу..." деган мисралар таралаётганини эшитадилар. Икковлари ҳайрон.
– Нобий! Эшитдингми? Бу не ҳол?
– Билмасам....
Бир ҳикматини англай олмаётган бу ҳолатга мароқ ва ҳаяжон ичидалар...
Не ҳаяжон билан Масжидга кирадилар. Намоз ва зиёратдан сўнг масжиднинг бир муаззинини излаб топадилар. Нобий муазинга:
– Аллоҳ ҳақи, пайғамбар ҳақи айт, азондан олдин айтган мисраларни ким айтди, қаердан ва қандай ўргандингиз?
Муаззин унга жавоб бергиси келмайди. Қайта-қайта сўрасалар ҳам, жавоб бермайди. Охири Нобий:
– Бу мисраларни бу ерга келаётганимизда туянинг устидаги биродаримга мен ўқиган эдим. Уни сен қаердан эшитдинг? Қизиқишим шундан.
Бу сўзлардан кейин муаззиннинг таври бирдан ўзгарди. Ҳаяжонга кириб:
– Сенинг исминг Нобийми? -деб сўради.
– "Ҳа" деган жавобни олиши билан, муаззин Нобийнинг қўлларига, Нобий эса муаззиннинг бўйнига ёпишади.
Бу муҳташам манзаранинг ҳаяжонига чидай олмаган подшоҳ, муаззинга:
– Аллоҳ ҳақи айт, буни Нобий эканини қаердан билдинг? –дейди.
Муаззин энди бардош беролмай, ниҳоят ўзининг тушини айта бошлади:
– Расули акром алайҳиссолату вассалом бу кеча тушимга ташриф буюриб, шарафлантирди ва дедики: "Умматимдан бўлган Нобий исмли бир киши шу бугун субҳда, менинг масжидимга, мени зиёрат қилиш учун келади. Унинг менга нисбатан ҳурмати ҳар нарсадан ортиқдир. Сиз бугун азондан аввал унинг мана шу мисраларини ўқиб уни қарши олинг." Биз ҳам Расулуллоҳ афандимизнинг мана шу амрини жойига қўйдик.
Нобий бу сўзларнинг қаршисида ўзини тутолмас, ва:
– Ростми? Ҳақиқатанми? Нобий дедими? Икки жаҳоннинг сарвари, мендек заволли гуноҳкор бир қулни, "умматимдан" дея лутф кўрсатдими? – дерди лаблари титраб...
Муаззиндан "Ҳа" жавобини эшитиши билан севинчидан ўзидан кетди. Ўша ерда йиқилди.
Юсуф Нобий каби севгили умматнинг сафида бўла олишлик тилаги ила...
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
👍6
БУ ЕР ДУНЁ, БУНДА РОҲАТ ЙЎҚ
«Аллоҳ яратмаган нарсани дунёдан изламанг», дейди бир ориф зот. «Аллоҳ нимани яратмаган?» дейишса, «роҳатни», деб жавоб берибди. Ҳа, шундай, бу дунёда роҳат изламанг, тополмайсиз. Бу ерда ҳеч нарса боқий эмас. Роҳат ичига беҳузурлик, завқ ичига алам киради. Бу беқарор дунёда роҳат истаган нима қилиши керак? Ҳаяжонли ва ҳаракатчан қилиб яратилган инсонларнинг роҳати - меҳнат ва ҳаракат қилишда. Ғайрат, ғайрат ва яна ғайрат. Ҳеч бўш турмасдан ишлаш, бирор дақиқа ғафлатга тушмай ҳаракатда бўлиш керак. Инсон бўла олиш, инсон бўлиб қола билиш, инсонга ярашмаган ҳолатларга тушмаслик учун тинимсиз ҳаракат қилиш керак. Бунинг бошқа йўли йўқ, ғолибо. Чунки инсонмиз. Роҳат ва имконларни кўрганда, келажакни унутишимиз мумкин.
Банда ансорлардек бўлиши керак. Шунда сурув-сурув қўйлар, туя-сигирлар, сандиқ-сандиқ жавоҳирлар унинг асосий истаги бўлмайди. Дунёда ансорлар ва муҳожирлар каби яшаш керак. Аллоҳ ҳар нарсани ҳикмат билан яратган экан, ярим йўлда қолганлар, охиратни унутиб дунёга майл боғлаганларнинг ҳам шу юришида бир ҳикмат бўлса керак.
«Иймон ва ҳузун» китобидан.
👉 @diyonatli
«Аллоҳ яратмаган нарсани дунёдан изламанг», дейди бир ориф зот. «Аллоҳ нимани яратмаган?» дейишса, «роҳатни», деб жавоб берибди. Ҳа, шундай, бу дунёда роҳат изламанг, тополмайсиз. Бу ерда ҳеч нарса боқий эмас. Роҳат ичига беҳузурлик, завқ ичига алам киради. Бу беқарор дунёда роҳат истаган нима қилиши керак? Ҳаяжонли ва ҳаракатчан қилиб яратилган инсонларнинг роҳати - меҳнат ва ҳаракат қилишда. Ғайрат, ғайрат ва яна ғайрат. Ҳеч бўш турмасдан ишлаш, бирор дақиқа ғафлатга тушмай ҳаракатда бўлиш керак. Инсон бўла олиш, инсон бўлиб қола билиш, инсонга ярашмаган ҳолатларга тушмаслик учун тинимсиз ҳаракат қилиш керак. Бунинг бошқа йўли йўқ, ғолибо. Чунки инсонмиз. Роҳат ва имконларни кўрганда, келажакни унутишимиз мумкин.
Банда ансорлардек бўлиши керак. Шунда сурув-сурув қўйлар, туя-сигирлар, сандиқ-сандиқ жавоҳирлар унинг асосий истаги бўлмайди. Дунёда ансорлар ва муҳожирлар каби яшаш керак. Аллоҳ ҳар нарсани ҳикмат билан яратган экан, ярим йўлда қолганлар, охиратни унутиб дунёга майл боғлаганларнинг ҳам шу юришида бир ҳикмат бўлса керак.
«Иймон ва ҳузун» китобидан.
👉 @diyonatli
👍2👎1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#Долзарб
Ҳанафий мазҳабида юзни ва қўлни беркитиш масаласи
Салоҳиддин домла Шарипов
🔗 t.me/oliymahad – диний-маърифий канал!
Ҳанафий мазҳабида юзни ва қўлни беркитиш масаласи
Салоҳиддин домла Шарипов
🔗 t.me/oliymahad – диний-маърифий канал!
ЖУМАНИНГ СУННАТЛАРИ:
🔸 Жума учун ғусл қилиш.
🔸 Хушбўй нарсалар суртиш.
🔸 Чиройли кийимлар кийиш.
🔸 Жумага виқор ва сакина билан эрта бориш.
🔸 Жума куни баданни тозалаб, ҳайъатни гўзал қилиш.
🔸 Жума куни Каҳф сурасини қироат қилиш.
🔸 Жума куни ва кечаси дуони кўп қилиш.
🔸 Жума куни ва кечаси Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга кўп салавот айтиш.
🔸 Имом биринчи ракъатда Фотиҳадан кейин Жумуъа сурасини ва иккинчи ракъатда Мунофиқун сурасини қироат қилиш.
🔸 Жума куни бомдод намозида "Ҳаа мийм сажда" ва "Ҳал атаа алалинсани" сураларини қироат қилиш суннатдир.
🔸 Жума намозининг фарзидан аввал ва кейин тўрт ракъатдан суннат намози ўқиш.
🔸 Жумада мудраган одам бошқа ерга ўтиб олиши.
👉 @diyonatli
🔸 Жума учун ғусл қилиш.
🔸 Хушбўй нарсалар суртиш.
🔸 Чиройли кийимлар кийиш.
🔸 Жумага виқор ва сакина билан эрта бориш.
🔸 Жума куни баданни тозалаб, ҳайъатни гўзал қилиш.
🔸 Жума куни Каҳф сурасини қироат қилиш.
🔸 Жума куни ва кечаси дуони кўп қилиш.
🔸 Жума куни ва кечаси Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга кўп салавот айтиш.
🔸 Имом биринчи ракъатда Фотиҳадан кейин Жумуъа сурасини ва иккинчи ракъатда Мунофиқун сурасини қироат қилиш.
🔸 Жума куни бомдод намозида "Ҳаа мийм сажда" ва "Ҳал атаа алалинсани" сураларини қироат қилиш суннатдир.
🔸 Жума намозининг фарзидан аввал ва кейин тўрт ракъатдан суннат намози ўқиш.
🔸 Жумада мудраган одам бошқа ерга ўтиб олиши.
👉 @diyonatli
👍1
ЖАМЛОВЧИ ДУО
Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади:
«Мен намоз ўқиётганимда ҳузуримга Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам кириб қолдилар. Ҳожатлари бор экан. Мен кеч қолдим. Шунда у зот:
«Эй Оиша! Сен жамловчи дуо жумлаларини лозим тут», дедилар.
Мен тугатиб бўлганимдан кейин:
«Эй Аллоҳнинг Расули! Жамловчи дуо жумлалари қайси?» дедим.
У зот шундай дедилар:
«Аллоҳим! Мен Сендан яхшиликнинг ҳаммасини сўрайман. Тез келадиганини ҳам, кечга қоладиганини ҳам. Ўзим биладиганимни ҳам, ўзим билмайдиганимни ҳам.
Аллоҳим! Мен Сендан ёмонликнинг ҳаммасидан паноҳ сўрайман. Тез келадиганидан ҳам, кечга қоладиганидан ҳам. Ўзим биладиганимдан ҳам, ўзим билмайдиганимдан ҳам.
Ва Сендан жаннатни ва унга яқинлаштирадиган сўз ҳамда амалларни сўрайман.
Ва мен дўзахдан ва унга яқинлаштирадиган сўз ва амаллардан паноҳ сўрайман.
Ва Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам Сендан нимани сўрасалар, ўшани сўрайман. Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам Сендан нимадан паноҳ сўрасалар, ўшандан паноҳ сўрайман.
Менга қазо қиладиган бўлсанг, унинг оқибатини яхши бўладиган қилгин», деб айтгин».
Шарҳ:
Демак, Оиша онамиз розияллоҳу анҳо намоздан кейин кўпрок, узоқроқ дуо қилиб қолганлар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам эса ҳамма нарсани бирма-бир санаб, айтиб ўтирмай, уларни жамловчи дуоларни қилиш афзаллигини айтмоқдалар ва ўша дуоларни ўргатмоқдалар.
Шунинг учун асосан ояти карималарда, ҳадиси шарифларда келган дуоларни қилиш керак экан. Ана шунда, иншааллоҳ, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам таълим берганларидек, суннатга мувофиқ дуо қилган бўламиз.
"Одоблар хазинаси" китобидан.
👉 @diyonatli
Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади:
«Мен намоз ўқиётганимда ҳузуримга Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам кириб қолдилар. Ҳожатлари бор экан. Мен кеч қолдим. Шунда у зот:
«Эй Оиша! Сен жамловчи дуо жумлаларини лозим тут», дедилар.
Мен тугатиб бўлганимдан кейин:
«Эй Аллоҳнинг Расули! Жамловчи дуо жумлалари қайси?» дедим.
У зот шундай дедилар:
«Аллоҳим! Мен Сендан яхшиликнинг ҳаммасини сўрайман. Тез келадиганини ҳам, кечга қоладиганини ҳам. Ўзим биладиганимни ҳам, ўзим билмайдиганимни ҳам.
Аллоҳим! Мен Сендан ёмонликнинг ҳаммасидан паноҳ сўрайман. Тез келадиганидан ҳам, кечга қоладиганидан ҳам. Ўзим биладиганимдан ҳам, ўзим билмайдиганимдан ҳам.
Ва Сендан жаннатни ва унга яқинлаштирадиган сўз ҳамда амалларни сўрайман.
Ва мен дўзахдан ва унга яқинлаштирадиган сўз ва амаллардан паноҳ сўрайман.
Ва Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам Сендан нимани сўрасалар, ўшани сўрайман. Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам Сендан нимадан паноҳ сўрасалар, ўшандан паноҳ сўрайман.
Менга қазо қиладиган бўлсанг, унинг оқибатини яхши бўладиган қилгин», деб айтгин».
Шарҳ:
Демак, Оиша онамиз розияллоҳу анҳо намоздан кейин кўпрок, узоқроқ дуо қилиб қолганлар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам эса ҳамма нарсани бирма-бир санаб, айтиб ўтирмай, уларни жамловчи дуоларни қилиш афзаллигини айтмоқдалар ва ўша дуоларни ўргатмоқдалар.
Шунинг учун асосан ояти карималарда, ҳадиси шарифларда келган дуоларни қилиш керак экан. Ана шунда, иншааллоҳ, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам таълим берганларидек, суннатга мувофиқ дуо қилган бўламиз.
"Одоблар хазинаси" китобидан.
👉 @diyonatli
👍3
Ғарб олимлари Қуръондан хато топиш учун йиғилишди...
(Улар Қуръондаги қуйидаги оятни келтиришди):
"قَالَتْ نَمْلَةٌ يَا أَيُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوا مَسَاكِنَكُمْ لا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمَانُ وَجُنُودُهُ وَهُمْ لا يَشْعُرُون". (سورة النمل/ ١٨)
«...бир чумоли айтди: «Эй чумолилар, масканларингга киринглар, Сулаймон ва унинг аскарлари сизларни билмасдан синдириб юбормасинлар».
(Намл сураси 18-оят).
Уларнинг "хато" деб топган сўзи:
"يَحْطِمَنَّكُم"
...калимаси эди.
(Бу калима "яхтиманна" синдирмоқ, парчаламоқ маъносини беради).
Олимларнинг айтишича бу сўзни қаттиқ (кристалл) жисмларга нисбатан қўлланилиши керак, чумолилар эса тирик мавжудот бўлиб улар юмшоқ яъни гўштдир. Чумолиларга нисбатан «синдирмоқ» сўзини ишлатиш хато, уларга «эзмоқ» сўзи ишлатилса тўғри бўлар эди, дейишди.
Уларнинг ушбу даъвосидан кейин орадан икки йил ҳам ўтмай худди шу олимлар: "чумолилар танасининг учдан икки қисми шиша моддасидан иборат" эканлигини кашф қилишди ва ҳаммаси исломга киришди.
👉 @diyonatli
(Улар Қуръондаги қуйидаги оятни келтиришди):
"قَالَتْ نَمْلَةٌ يَا أَيُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوا مَسَاكِنَكُمْ لا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمَانُ وَجُنُودُهُ وَهُمْ لا يَشْعُرُون". (سورة النمل/ ١٨)
«...бир чумоли айтди: «Эй чумолилар, масканларингга киринглар, Сулаймон ва унинг аскарлари сизларни билмасдан синдириб юбормасинлар».
(Намл сураси 18-оят).
Уларнинг "хато" деб топган сўзи:
"يَحْطِمَنَّكُم"
...калимаси эди.
(Бу калима "яхтиманна" синдирмоқ, парчаламоқ маъносини беради).
Олимларнинг айтишича бу сўзни қаттиқ (кристалл) жисмларга нисбатан қўлланилиши керак, чумолилар эса тирик мавжудот бўлиб улар юмшоқ яъни гўштдир. Чумолиларга нисбатан «синдирмоқ» сўзини ишлатиш хато, уларга «эзмоқ» сўзи ишлатилса тўғри бўлар эди, дейишди.
Уларнинг ушбу даъвосидан кейин орадан икки йил ҳам ўтмай худди шу олимлар: "чумолилар танасининг учдан икки қисми шиша моддасидан иборат" эканлигини кашф қилишди ва ҳаммаси исломга киришди.
👉 @diyonatli
👍6
УЙНИНГ ИФФАТИ
Кампир секин хонасидан чиқди. Залдан невараси ва келинининг овози эшитилди:
- Ўғлим, дастурхон тайëр, овқатингни солиб қўйдим, келиб еб ол, совуб қолмасин.
Кампир залга кирди, қишлоқдан олиб келган ëстиғига суяниб, секин ўтирди.
Бувисини кўрган бола: - Буви, келинг бирга овқатланамиз, деди.
Кампир маъноли шаклда уҳ тортиб:
- Уйнинг эркаги келмасидан олдин дастурхонга ўтирилмайди. Олдин даданг келсин, кейин бирга овқатланамиз иншооллоҳ, деди.
- Эээ бувижон, у замонлар ўтиб кетди. Ҳозир қорни оч бўлган дастурхонга ўтиради. У келгач ўзи еб олади, деди келин.
- Қизим, инсонларнинг одоби, ҳаëси, иффати бўлганидай уйларнинг ҳам иффати ва одоби бор.
Неваранинг сабри чидамай гапга аралашди:
- Бувижон, нима экан бу уйларнинг иффати... Тушунтириб беринг, мен қизиқиб қолдим, деди.
Кампир гапиришни бошлади:
- Биз кичик пайтимизда онамиздан олдин дадамизнинг қаршисида ўзимизни одобли тутишни ўрганардик. Ота-онамиз уйда пайтида оëғимизни узатиб ўтирмасдик, катталар гапираëтган пайтда гапириш учун навбат берилмагунча гапга аралашмасдик. Катталаримиз хонага кирганда дарров ўрнимиздан туриб, уларга ўтириш учун жой берардик. Дадамиз дастурхонга ўтирмагунча дастурхонга қўл узатмасдик.
Дадамиз келиб, “Бисмиллоҳ”ни айтар, “Қани олинглар” дерди. Шундан кейин ҳаммамиз овқат ейишни бошлардик. Овқат еб бўлгач, ака-укалар навбат билан овқат дуосини ўқирдик. Оилавий ейилган овқатдан лаззатли овқат борми бу дунëда? Бу дастурхон одобидир ўғлим.
- Бунчалик босим остида депрессияга тушмасмидингиз бувижон?
- Йўқ, бизнинг замонамизда ҳурмат бўлгани учун севги абадий эди. Севги бор бўлгач депрессияга тушган одам бўлмас эди. Овқатлар лаззатли, уйқулар ором берувчи эди. Биласанми, мен депрессия деган сўзни биринчи марта бу ерда эшитдим. Қишлоғимизда ҳамма “Иброҳим жинни” дейдиган биттаси бор эди. Ҳаттоки у шу даража бахтли одам эдики, буни тушунтириб бера олмайман.
Кеч киргунча болалар билан кўчада ўйнар, қорни оч бўлганда эшикни тақиллатиб, “Опа, оч бўлдим, овқат бер” дерди. Қайси эшикни тақиллатса ҳам бўш қайтмас эди. Сартарош сочини олар, ҳаммомчи ювинтириб қўярди.
Жума кунлари уни намозга олиб кетишарди. Уни ҳеч ким яккаламас эди. Ҳозир ҳеч бир нарсага ҳурмат қолмади. Ҳатто бу шаҳарда уйларга ҳам ҳурмат йўқ. Кеч кирганига қарамасдан ҳеч ким пардаларни туширмайди, уйнинг ичи кўриниб туради, лекин ҳеч ким уялмайди. Биз кун қорая бошлаши билан қалин пардаларни ëпар, кейин чироқ ëқардик. Ҳатто парда ëпиқ ҳолатда ҳам кийим алмаштиришга уялар эдик, олдин чироқни ўчириб, кейин кийим алмаштирардик. Ташқаридан соямиз кўриниши мумкинлигини ўйлаб юзимиз қизариб кетар эди.
Шу пайт келин ўтирган еридан турди, истар-истамас залнинг пардаларини ëпди.
- Уйнинг одоби пардаси ëпилиб ëпилмаганидан билинади, дер эди ота-боболаримиз.
Уйлар катта деворлар билан ўралган ҳовлиларнинг ичида бўлишига қарамасдан ҳеч ким ички кийимларини ўртада осиб қўймас эди, ҳатто уй ичидагилардан уялишарди. Мен кичкиналигимда иштонимни энг олд томондаги ипга осган эканман. Дарров онам келиб “Қизим, бугун даданг ҳовлига чиқди. Сенинг иштонинг осилиб турган эди. Уялганимдан ер ëрилмади ерга кирмадим. Бундан кейин бунақа жойга осма. Энг орқадаги ипга осиб қўй. Устига бир нарсалар ëпиб қўйки, остидаги кўринмасин.
Иффатимиз, одобимиз кетса, имонимиз қолмайди. Мен у пайтда 12 ëшларимда эдим. Онам менга бу гапларни айтаркан уялганимдан ерга кириб кетай дедим. Ҳозир шунақами? Ўтган кун озгина тоза ҳаводан нафас олай деб балконга чиқдим. Рўпарадаги қўшни ипга барча кийимларини осиб қўйган экан, уялганимдан уйга қайтиб кирдим.
Бугун овқатлар ташқарида ейилаяпти, “кўз ҳаққи” бўлаяпти, ҳеч ким буни эътиборга олмаяпти. Бозордан олинган нарсалар ҳар хил чиройли пакетларда уйга олиб келинаяпти, буни олишга қурби етадиганлар бор, қурби етмайдиганлар бор. Кўз ҳаққи бўлади бу ейиладиган овқатларда...
Кампир секин хонасидан чиқди. Залдан невараси ва келинининг овози эшитилди:
- Ўғлим, дастурхон тайëр, овқатингни солиб қўйдим, келиб еб ол, совуб қолмасин.
Кампир залга кирди, қишлоқдан олиб келган ëстиғига суяниб, секин ўтирди.
Бувисини кўрган бола: - Буви, келинг бирга овқатланамиз, деди.
Кампир маъноли шаклда уҳ тортиб:
- Уйнинг эркаги келмасидан олдин дастурхонга ўтирилмайди. Олдин даданг келсин, кейин бирга овқатланамиз иншооллоҳ, деди.
- Эээ бувижон, у замонлар ўтиб кетди. Ҳозир қорни оч бўлган дастурхонга ўтиради. У келгач ўзи еб олади, деди келин.
- Қизим, инсонларнинг одоби, ҳаëси, иффати бўлганидай уйларнинг ҳам иффати ва одоби бор.
Неваранинг сабри чидамай гапга аралашди:
- Бувижон, нима экан бу уйларнинг иффати... Тушунтириб беринг, мен қизиқиб қолдим, деди.
Кампир гапиришни бошлади:
- Биз кичик пайтимизда онамиздан олдин дадамизнинг қаршисида ўзимизни одобли тутишни ўрганардик. Ота-онамиз уйда пайтида оëғимизни узатиб ўтирмасдик, катталар гапираëтган пайтда гапириш учун навбат берилмагунча гапга аралашмасдик. Катталаримиз хонага кирганда дарров ўрнимиздан туриб, уларга ўтириш учун жой берардик. Дадамиз дастурхонга ўтирмагунча дастурхонга қўл узатмасдик.
Дадамиз келиб, “Бисмиллоҳ”ни айтар, “Қани олинглар” дерди. Шундан кейин ҳаммамиз овқат ейишни бошлардик. Овқат еб бўлгач, ака-укалар навбат билан овқат дуосини ўқирдик. Оилавий ейилган овқатдан лаззатли овқат борми бу дунëда? Бу дастурхон одобидир ўғлим.
- Бунчалик босим остида депрессияга тушмасмидингиз бувижон?
- Йўқ, бизнинг замонамизда ҳурмат бўлгани учун севги абадий эди. Севги бор бўлгач депрессияга тушган одам бўлмас эди. Овқатлар лаззатли, уйқулар ором берувчи эди. Биласанми, мен депрессия деган сўзни биринчи марта бу ерда эшитдим. Қишлоғимизда ҳамма “Иброҳим жинни” дейдиган биттаси бор эди. Ҳаттоки у шу даража бахтли одам эдики, буни тушунтириб бера олмайман.
Кеч киргунча болалар билан кўчада ўйнар, қорни оч бўлганда эшикни тақиллатиб, “Опа, оч бўлдим, овқат бер” дерди. Қайси эшикни тақиллатса ҳам бўш қайтмас эди. Сартарош сочини олар, ҳаммомчи ювинтириб қўярди.
Жума кунлари уни намозга олиб кетишарди. Уни ҳеч ким яккаламас эди. Ҳозир ҳеч бир нарсага ҳурмат қолмади. Ҳатто бу шаҳарда уйларга ҳам ҳурмат йўқ. Кеч кирганига қарамасдан ҳеч ким пардаларни туширмайди, уйнинг ичи кўриниб туради, лекин ҳеч ким уялмайди. Биз кун қорая бошлаши билан қалин пардаларни ëпар, кейин чироқ ëқардик. Ҳатто парда ëпиқ ҳолатда ҳам кийим алмаштиришга уялар эдик, олдин чироқни ўчириб, кейин кийим алмаштирардик. Ташқаридан соямиз кўриниши мумкинлигини ўйлаб юзимиз қизариб кетар эди.
Шу пайт келин ўтирган еридан турди, истар-истамас залнинг пардаларини ëпди.
- Уйнинг одоби пардаси ëпилиб ëпилмаганидан билинади, дер эди ота-боболаримиз.
Уйлар катта деворлар билан ўралган ҳовлиларнинг ичида бўлишига қарамасдан ҳеч ким ички кийимларини ўртада осиб қўймас эди, ҳатто уй ичидагилардан уялишарди. Мен кичкиналигимда иштонимни энг олд томондаги ипга осган эканман. Дарров онам келиб “Қизим, бугун даданг ҳовлига чиқди. Сенинг иштонинг осилиб турган эди. Уялганимдан ер ëрилмади ерга кирмадим. Бундан кейин бунақа жойга осма. Энг орқадаги ипга осиб қўй. Устига бир нарсалар ëпиб қўйки, остидаги кўринмасин.
Иффатимиз, одобимиз кетса, имонимиз қолмайди. Мен у пайтда 12 ëшларимда эдим. Онам менга бу гапларни айтаркан уялганимдан ерга кириб кетай дедим. Ҳозир шунақами? Ўтган кун озгина тоза ҳаводан нафас олай деб балконга чиқдим. Рўпарадаги қўшни ипга барча кийимларини осиб қўйган экан, уялганимдан уйга қайтиб кирдим.
Бугун овқатлар ташқарида ейилаяпти, “кўз ҳаққи” бўлаяпти, ҳеч ким буни эътиборга олмаяпти. Бозордан олинган нарсалар ҳар хил чиройли пакетларда уйга олиб келинаяпти, буни олишга қурби етадиганлар бор, қурби етмайдиганлар бор. Кўз ҳаққи бўлади бу ейиладиган овқатларда...
👍6
Пайғамбаримиз соллоллоҳу алайҳи васаллам “Таом ҳиди билан қўшнингизга азият етказманг” деб буюрганлар. Бугун таом ҳиди билан, уни кўз-кўз қилиш билан атрофдагиларга азият берилмоқда. Табиийки еб-ичганларинги з зарар бермоқда. Кейин эса “депрессия” деб докторларга бораяпсизлар.
Уйнинг яна бир одоби борки, энг асосийси ҳам шу менимча. Уй ичида еб-ичилган нарсалар, муносабатлар, можаролар ташқарига олиб чиқилмайди...Бу уй иффати ҳисобланар ва ҳеч кимга айтилмас эди.
Шунинг учун муаммолар уй ичида осонликча ҳал этилар эди. Зотан Пайғамбаримиз хусусан эр-хотин орасида бўлган нарсаларнинг атрофдагиларга ëйилишининг қанчалар катта гуноҳ эканлигини ҳадисларида айтиб ўтган, шундай эмасми Лайло, деди келинига. Лайло “Ҳа, бувижон” дея олди.
Невараси:
- Бувижон, ҳозир Facebook деган нарса чиққан. Одамлар ресторанга бориб еган овқатларининг расмларини қўйиб минглаб одамларга кўрсатишади.
- Войййй, нақадар ëмон иш...Одам дегани еган овқатининг суратини бошқаларга кўрсатадими?
- Эҳ бувижон. Ҳар қандай ҳолатларнинг расмлари бор. Саëҳат қилишга борган жойлари, еб-ичадиганлари, сотиб олган кийимлари, ҳатто эрлари сотиб олган гулнинг устига ëзиб қўйган ëзувларгача тарқатишаяпти одамлар.
- Ўғлим, сен нималар деяпсан? Демак, қиëмат деярли қойим бўлиб, уйлар яланғоч қолибдида, деб гапида давом этди:
- Биз эрларимизнинг ëнида юришдан уялардик, чунки бевалар бор, уйлана олмай юрганлар бор. Уларнинг ярасини янгиламайлик деб эрларимиздан бир қадам орқада юрардик. Ҳозир эса уруш-жанжал ҳам, севишишлар ҳам ҳамманинг кўз ўнгида...
Албатта, маҳрамлик қолмаганидан кейин самимият ҳам қолмайди. Уйнинг баракати катталарга бўлган ҳурматдадир. Уйнинг иффати деразани ëпиб турган пардадир. Севгининг иффати яширин бўлишидадир. Кўзнинг иффати кўздадир. Баданнинг иффати тасаттурдадир. Уялиш, ҳаë имоннинг бир бўлагидир.
Келин:
- Гапингиз тўғри бувижон. Биз иффатимизни йўқотдик, натижада муаммоларимиз кўпайиб кетди, деди.
Невара қошиқни секин жойига қўйиб “Мен овқатни дадам келгандан кейин ейман” деди.
Айтган гаплари келини ва неварасига таъсир қилганини кўрган кампир ўтирган жойида Оллоҳга ҳамд айта бошлади.
Улуғбек ЮСУФ
Уйнинг яна бир одоби борки, энг асосийси ҳам шу менимча. Уй ичида еб-ичилган нарсалар, муносабатлар, можаролар ташқарига олиб чиқилмайди...Бу уй иффати ҳисобланар ва ҳеч кимга айтилмас эди.
Шунинг учун муаммолар уй ичида осонликча ҳал этилар эди. Зотан Пайғамбаримиз хусусан эр-хотин орасида бўлган нарсаларнинг атрофдагиларга ëйилишининг қанчалар катта гуноҳ эканлигини ҳадисларида айтиб ўтган, шундай эмасми Лайло, деди келинига. Лайло “Ҳа, бувижон” дея олди.
Невараси:
- Бувижон, ҳозир Facebook деган нарса чиққан. Одамлар ресторанга бориб еган овқатларининг расмларини қўйиб минглаб одамларга кўрсатишади.
- Войййй, нақадар ëмон иш...Одам дегани еган овқатининг суратини бошқаларга кўрсатадими?
- Эҳ бувижон. Ҳар қандай ҳолатларнинг расмлари бор. Саëҳат қилишга борган жойлари, еб-ичадиганлари, сотиб олган кийимлари, ҳатто эрлари сотиб олган гулнинг устига ëзиб қўйган ëзувларгача тарқатишаяпти одамлар.
- Ўғлим, сен нималар деяпсан? Демак, қиëмат деярли қойим бўлиб, уйлар яланғоч қолибдида, деб гапида давом этди:
- Биз эрларимизнинг ëнида юришдан уялардик, чунки бевалар бор, уйлана олмай юрганлар бор. Уларнинг ярасини янгиламайлик деб эрларимиздан бир қадам орқада юрардик. Ҳозир эса уруш-жанжал ҳам, севишишлар ҳам ҳамманинг кўз ўнгида...
Албатта, маҳрамлик қолмаганидан кейин самимият ҳам қолмайди. Уйнинг баракати катталарга бўлган ҳурматдадир. Уйнинг иффати деразани ëпиб турган пардадир. Севгининг иффати яширин бўлишидадир. Кўзнинг иффати кўздадир. Баданнинг иффати тасаттурдадир. Уялиш, ҳаë имоннинг бир бўлагидир.
Келин:
- Гапингиз тўғри бувижон. Биз иффатимизни йўқотдик, натижада муаммоларимиз кўпайиб кетди, деди.
Невара қошиқни секин жойига қўйиб “Мен овқатни дадам келгандан кейин ейман” деди.
Айтган гаплари келини ва неварасига таъсир қилганини кўрган кампир ўтирган жойида Оллоҳга ҳамд айта бошлади.
Улуғбек ЮСУФ
👍5
РАСУЛУЛЛОҲ СОЛЛАЛЛОҲУ АЛАЙҲИ ВА САЛЛАМНИНГ ГЎЗАЛ ТУРМУШЛАРИДАН НАМУНА
Ибн Касир (раҳимаҳуллоҳ) айтади:
“Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам аҳли байтларга чиройли муомалада бўлар эдилар. Доимо хуш кайфиятли, аҳлига ҳазил қилар, лутф кўрсатар, нафақаларини кенг қилиб қўяр, аёллари билан кулишар эдилар. Ҳатто мўминларнинг онаси Оиша (розияллоҳу анҳо) билан мусобақалашар ҳам эдилар. Бу билан Оиша онамизга муҳаббатини изҳор қилар эдилар”.
Оиша (розияллоҳ анҳо) айтадилар:
“Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам мен билан мусобақа қилдилар. Мен у зотдан ўзиб кетдим. Бу семиришимдан олдин бўлганди. Семирганимдан сўнг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам мендан ўзиб кетдилар. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Биру бир”, дедилар”.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳар кеча аёлларини ўзи тунайдиган уйда жамлар эдилар. Гоҳида ҳаммалари билан кечки овқатни бирга ер, сўнг бошқа аёллари ўз уйларига кетишгач, тунайдиган аёллари билан қолар, ридоларини ечиб, изорлари билан ухлар эдилар. Хуфтон намозини ўқиб бўлгач, уйларига кириб ухлашдан олдин аҳли билан бир оз гаплашиб ўтирар эдилар. У зот мана шундай қилиб аёлларини хурсанд қилар эдилар.
Аллоҳ таоло айтади:
“(Эй имон келтирганлар!) Сизлар учун Аллоҳ ва охират кунидан умидвор бўлган ҳамда Аллоҳни кўп ёд қилган кишилар учун Аллоҳнинг пайғамбарида гўзал намуна бордир” (Аҳзоб сураси, 21-оят).
Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: "Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бомдоднинг икки ракатини (суннатини) ўқиб бўлганларидан кейин агар уйғоқ бўлсам, менга гапирар эдилар. Уйғоқ бўлмасам, намозга азон айтилгунча ётар эдилар”.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Оиша онамиз билан озгина гаплашар ва насиҳатли қиссалар ҳақида сўзлашиб ўтирар эдилар. Худди Абу Заръ ва Умму Зарълар каби. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Оиша онамизга айтдилар: "Мен сен учун худди Умму Заръ учун бўлган Абу Заръ кабиман” (бошқа бир ривоятда қўшимча қилиниб: “Лекин у аёлини талоқ қилди. Мен талоқ қилмайман”, дейилган). Шунда Оиша онамиз: "Ё Расулуллоҳ, балки Сиз Абу Заръдан яхшироқсиз”, дедилар”.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Оиша онамизнинг қалбларига хурсандчилик киргизиш мақсадида баъзида исмларини қисқартириб: “Эй Оиш, эй Увайш, эй Ҳумайро”, деб чақирар эдилар.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Оиша онамизга қараб: “Сенинг мендан розилигинг ва норозилингни биламан”, дедилар. Оиша (розияллоҳу анҳо): “Буни қаердан биласиз?” деб деб сўради.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
"Мендан рози бўлганингда: “Йўқ, Муҳаммаднинг Раббисига қасам”, дейсан. Мендан норози бўлганингда: “Йўқ, Иброҳимнинг Раббисига қасам”, дейсан”, дедилар. Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар: “Ҳа. Ё Расулуллоҳ, Аллоҳга қасамки, фақат исмингизни ҳижрон қиламан”.
"Исломда оила" китобидан.
Ибн Касир (раҳимаҳуллоҳ) айтади:
“Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам аҳли байтларга чиройли муомалада бўлар эдилар. Доимо хуш кайфиятли, аҳлига ҳазил қилар, лутф кўрсатар, нафақаларини кенг қилиб қўяр, аёллари билан кулишар эдилар. Ҳатто мўминларнинг онаси Оиша (розияллоҳу анҳо) билан мусобақалашар ҳам эдилар. Бу билан Оиша онамизга муҳаббатини изҳор қилар эдилар”.
Оиша (розияллоҳ анҳо) айтадилар:
“Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам мен билан мусобақа қилдилар. Мен у зотдан ўзиб кетдим. Бу семиришимдан олдин бўлганди. Семирганимдан сўнг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам мендан ўзиб кетдилар. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Биру бир”, дедилар”.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳар кеча аёлларини ўзи тунайдиган уйда жамлар эдилар. Гоҳида ҳаммалари билан кечки овқатни бирга ер, сўнг бошқа аёллари ўз уйларига кетишгач, тунайдиган аёллари билан қолар, ридоларини ечиб, изорлари билан ухлар эдилар. Хуфтон намозини ўқиб бўлгач, уйларига кириб ухлашдан олдин аҳли билан бир оз гаплашиб ўтирар эдилар. У зот мана шундай қилиб аёлларини хурсанд қилар эдилар.
Аллоҳ таоло айтади:
“(Эй имон келтирганлар!) Сизлар учун Аллоҳ ва охират кунидан умидвор бўлган ҳамда Аллоҳни кўп ёд қилган кишилар учун Аллоҳнинг пайғамбарида гўзал намуна бордир” (Аҳзоб сураси, 21-оят).
Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: "Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бомдоднинг икки ракатини (суннатини) ўқиб бўлганларидан кейин агар уйғоқ бўлсам, менга гапирар эдилар. Уйғоқ бўлмасам, намозга азон айтилгунча ётар эдилар”.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Оиша онамиз билан озгина гаплашар ва насиҳатли қиссалар ҳақида сўзлашиб ўтирар эдилар. Худди Абу Заръ ва Умму Зарълар каби. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Оиша онамизга айтдилар: "Мен сен учун худди Умму Заръ учун бўлган Абу Заръ кабиман” (бошқа бир ривоятда қўшимча қилиниб: “Лекин у аёлини талоқ қилди. Мен талоқ қилмайман”, дейилган). Шунда Оиша онамиз: "Ё Расулуллоҳ, балки Сиз Абу Заръдан яхшироқсиз”, дедилар”.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Оиша онамизнинг қалбларига хурсандчилик киргизиш мақсадида баъзида исмларини қисқартириб: “Эй Оиш, эй Увайш, эй Ҳумайро”, деб чақирар эдилар.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Оиша онамизга қараб: “Сенинг мендан розилигинг ва норозилингни биламан”, дедилар. Оиша (розияллоҳу анҳо): “Буни қаердан биласиз?” деб деб сўради.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
"Мендан рози бўлганингда: “Йўқ, Муҳаммаднинг Раббисига қасам”, дейсан. Мендан норози бўлганингда: “Йўқ, Иброҳимнинг Раббисига қасам”, дейсан”, дедилар. Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар: “Ҳа. Ё Расулуллоҳ, Аллоҳга қасамки, фақат исмингизни ҳижрон қиламан”.
"Исломда оила" китобидан.
😁3👍2