Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🟢 ЖОНЛИ СУҲБАТ
Бугун, 9 июн куни соат 15:00 да @fitratuz телеграм каналида онлайн савол-жавоб бўлиб ўтади.
Саволларга Тошкент вилояти Ангрен шаҳар бош-имом хатиби Яҳёхон домла Бобохонов жавоб берадилар.
Ўзингизни қизиқтирган диний саволларга жавоб олишингиз мумкин.
Дўстларингизга ҳам улашинг
https://t.me/joinchat/AAAAAEGj0hkBXGlopIDbXA
Бугун, 9 июн куни соат 15:00 да @fitratuz телеграм каналида онлайн савол-жавоб бўлиб ўтади.
Саволларга Тошкент вилояти Ангрен шаҳар бош-имом хатиби Яҳёхон домла Бобохонов жавоб берадилар.
Ўзингизни қизиқтирган диний саволларга жавоб олишингиз мумкин.
Дўстларингизга ҳам улашинг
https://t.me/joinchat/AAAAAEGj0hkBXGlopIDbXA
ҒАЗАБ ШАЙТОНДАНДИР
Абу Абдуллоҳдан ривоят қилинади.
«Албатта, ғазаб Одам боласининг қалбида ёқилган чўғдир. Кўрмайсанми, унинг томирларини шишишини, икки кўзининг қизаришини. Бундай бўлиши шайтоннинг ўша чўғга пуфлашидандир».
***
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уни асалга ва Сабурга ўхшатдилар. Сабур асални бузгани каби ғазаб иймонни ифлослайди. Унинг аччиғи бунинг ҳаловатини ва покизалигини кетказади. Иймон шириндир, покизадир. Ғазаб аччиқдир, ифлосдир.
Ийсо алайҳиссаломдан ривоят қилинадики, у кишидан Яҳё ибн Закариё алайҳиссалом ғазаб ва унинг боши ҳақида сўради. Шунда: «Кибрдир, кўрмайсанми, ўзингдан пастга ғазаб қиласан, ўзингдан устунга ғазаб қилмайсан», дебдилар.
👉 @diyonatli
Абу Абдуллоҳдан ривоят қилинади.
«Албатта, ғазаб Одам боласининг қалбида ёқилган чўғдир. Кўрмайсанми, унинг томирларини шишишини, икки кўзининг қизаришини. Бундай бўлиши шайтоннинг ўша чўғга пуфлашидандир».
***
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уни асалга ва Сабурга ўхшатдилар. Сабур асални бузгани каби ғазаб иймонни ифлослайди. Унинг аччиғи бунинг ҳаловатини ва покизалигини кетказади. Иймон шириндир, покизадир. Ғазаб аччиқдир, ифлосдир.
Ийсо алайҳиссаломдан ривоят қилинадики, у кишидан Яҳё ибн Закариё алайҳиссалом ғазаб ва унинг боши ҳақида сўради. Шунда: «Кибрдир, кўрмайсанми, ўзингдан пастга ғазаб қиласан, ўзингдан устунга ғазаб қилмайсан», дебдилар.
👉 @diyonatli
❤1👍1
СУКУТНИНГ ҲИКМАТИ
Сукут сақлашнинг турлари
Эҳтиром юзасидан сукут бўлади. Унда хоссатан, сўзи ишонтира олмайдиган, фикрни ўзгартирмайдиган ёши катта бўлган шахснинг сўзига нисбатан жим турилади.
Алам, оғриқ сукути бўлади. Бу қачонки сенга азиз бўлган инсон томонидан сенга нисбатан жоҳиллик, беписандлик қилинганда бўлади.
Ўзини мажбурлаш сукут сақлаш бўлади. Унда бир киши сенга жароҳат етказади-да, сен бўлсанг кетасан вак ёлғиз қолиб йиғлаб оласан.
Бўғилиш сукути ҳам бўлади. У қачонки қалбинг заиф бўлиб, етган аламни кўтар олмай қолганингда бўлади.
Баъзан сукут қувват бўлади. У бирон шахс жароҳат етказадиган оғир сўзлар айтганда, чидаш, жим тура олиш билан бўлади.
Дейишди: Сукутингни ҳис этмаган инсон асло сенинг сўзингни тушуна олмайди.
👉 @diyonatli
Сукут сақлашнинг турлари
Эҳтиром юзасидан сукут бўлади. Унда хоссатан, сўзи ишонтира олмайдиган, фикрни ўзгартирмайдиган ёши катта бўлган шахснинг сўзига нисбатан жим турилади.
Алам, оғриқ сукути бўлади. Бу қачонки сенга азиз бўлган инсон томонидан сенга нисбатан жоҳиллик, беписандлик қилинганда бўлади.
Ўзини мажбурлаш сукут сақлаш бўлади. Унда бир киши сенга жароҳат етказади-да, сен бўлсанг кетасан вак ёлғиз қолиб йиғлаб оласан.
Бўғилиш сукути ҳам бўлади. У қачонки қалбинг заиф бўлиб, етган аламни кўтар олмай қолганингда бўлади.
Баъзан сукут қувват бўлади. У бирон шахс жароҳат етказадиган оғир сўзлар айтганда, чидаш, жим тура олиш билан бўлади.
Дейишди: Сукутингни ҳис этмаган инсон асло сенинг сўзингни тушуна олмайди.
👉 @diyonatli
👍5❤1
ЗИКР НИМАДИР?
Зикр Аллоҳни эслашдир. У икки хил бўлади: ошкора ва пинҳона.
Ошкора зикрда тил қимирлайди, камида шивирлаган товуш чиқади. Яширин зикр қалбнинг тубида жаранглайди, уни инсоннинг ўзи ва Роббисидан бошқа ҳеч ким билмайди.
"Аллоҳ" дея қалб, руҳ ичида Уни эсламоқ энг гўзал амалдир. Қанийди, муваффақ бўлсак!
Зикр қалбнинг, руҳнинг озуқаси, Аллоҳ дея бутун вужуд ором ва ҳаловат туяди. Зикр ризқ эшикларини очади. Хотиржамлик гулшанига олиб киради. Ғолиблик ва нусрат калитларини тутқазади. Ғайрат ва шижоат, ақл ва фаросат, тафаккур ва тахайюлни юксалтиради, нурга тўлдиради.
Инсоннинг яшашдан ягона мақсади Аллоҳга қуллик қилмоқдир. Қуллик ибодат билан зоҳир бўлади. Ибодатнинг моҳияти эса муҳаббатдир. Муҳаббат эса эслаш билан тажаллий қилади. Муҳаббат ёдга олиш билан ўзини исботлайди. Аллоҳни энг кўп севган Уни энг кўп зикр қилгандир. Уни энг кўп зикр қилган асло Унга қарши бормайди, амрларидан четга чиқмайди. Муроқабадан узилмайди.
Ҳаёти қайғуга чулғанган инсон Роббисини унутиб қўйганига боқсин. Қалби зулматга қамалган одам Аллоҳни эсламаётганини эсласин.
Аллоҳни тинимсиз зикр қилиш юзнинг чиройи, кўзнинг нуридир. Зикр нафсни тарбиялайди, зеҳнларни чархлайди, илм ва ҳикматни тақдим қилади.
Баҳоуддин Нақшбанд раҳматуллоҳи алайҳ зикрнинг яширин бўлиши кераклигини айтди. Шогирдларига таълим берди.
Бу йўлда бўлган инсоннинг зикри шу қадар махфийки, ёнидаги дўсти қирқ йил у билан бўлса-да, зикр қилганини билмайди. Шу қадар мукаммал, риё ва сумаъ ёғийсидан шу қадар маҳкам қўриқланган амал бу.
Бугун мусулмонлар унутган, ёдидан чиқарган амалнинг номи ҳам Зикрдир. Бугун ҳаммамиз муҳтож бўлган амалнинг номи ҳам Зикрдир.
Акром МАЛИК
👉 @diyonatli
Зикр Аллоҳни эслашдир. У икки хил бўлади: ошкора ва пинҳона.
Ошкора зикрда тил қимирлайди, камида шивирлаган товуш чиқади. Яширин зикр қалбнинг тубида жаранглайди, уни инсоннинг ўзи ва Роббисидан бошқа ҳеч ким билмайди.
"Аллоҳ" дея қалб, руҳ ичида Уни эсламоқ энг гўзал амалдир. Қанийди, муваффақ бўлсак!
Зикр қалбнинг, руҳнинг озуқаси, Аллоҳ дея бутун вужуд ором ва ҳаловат туяди. Зикр ризқ эшикларини очади. Хотиржамлик гулшанига олиб киради. Ғолиблик ва нусрат калитларини тутқазади. Ғайрат ва шижоат, ақл ва фаросат, тафаккур ва тахайюлни юксалтиради, нурга тўлдиради.
Инсоннинг яшашдан ягона мақсади Аллоҳга қуллик қилмоқдир. Қуллик ибодат билан зоҳир бўлади. Ибодатнинг моҳияти эса муҳаббатдир. Муҳаббат эса эслаш билан тажаллий қилади. Муҳаббат ёдга олиш билан ўзини исботлайди. Аллоҳни энг кўп севган Уни энг кўп зикр қилгандир. Уни энг кўп зикр қилган асло Унга қарши бормайди, амрларидан четга чиқмайди. Муроқабадан узилмайди.
Ҳаёти қайғуга чулғанган инсон Роббисини унутиб қўйганига боқсин. Қалби зулматга қамалган одам Аллоҳни эсламаётганини эсласин.
Аллоҳни тинимсиз зикр қилиш юзнинг чиройи, кўзнинг нуридир. Зикр нафсни тарбиялайди, зеҳнларни чархлайди, илм ва ҳикматни тақдим қилади.
Баҳоуддин Нақшбанд раҳматуллоҳи алайҳ зикрнинг яширин бўлиши кераклигини айтди. Шогирдларига таълим берди.
Бу йўлда бўлган инсоннинг зикри шу қадар махфийки, ёнидаги дўсти қирқ йил у билан бўлса-да, зикр қилганини билмайди. Шу қадар мукаммал, риё ва сумаъ ёғийсидан шу қадар маҳкам қўриқланган амал бу.
Бугун мусулмонлар унутган, ёдидан чиқарган амалнинг номи ҳам Зикрдир. Бугун ҳаммамиз муҳтож бўлган амалнинг номи ҳам Зикрдир.
Акром МАЛИК
👉 @diyonatli
❤1
ТЎРТ УЛУҒ ФАРИШТА ВА УЛАРНИНГ ВАЗИФАЛАРИ
1. Жаброил алайҳиссалом, фаришталарнинг энг улуғи. Аллоҳ таолодан пайғамбарларга ваҳий келтирган фаришта.
2. Микоил алайҳиссалом, раҳматга, ризққа маъмур (вазифали) бўлган фариштадир.
3. Исрофил алайҳиссалом, фоний олам охирлаб, қиёмат келганида сур чаладилар.
4. Азроил алайҳиссалом, жонларни олишга вазифадор фаришта.
Булар улуғ фаришталардир.
Бошқа фаришталар ва уларнинг вазифаси:
Кироман- Котибин: Ҳар кайсимизнинг ўнг ва чап елкамизда ҳар бир иш ва сўзимизни ёзиб борувчи фаришталар кироман котибин фаришталаридир. Улар доим бизга ҳамроҳдир. Ўнг елкамиздаги фаришта яхши амалларимизни ёзиб боради, чап елкамиздаги фаришта эса гуноҳ ишларимизни ёзиб боради. Охират куни ушбу ёзувлар ҳисоб- китоб пайтида бизга тақдим этилади.
Мункар ва Накир: Қабрда бизни сўроқ - савол қиладиган фаришталар.
👉 @diyonatli
1. Жаброил алайҳиссалом, фаришталарнинг энг улуғи. Аллоҳ таолодан пайғамбарларга ваҳий келтирган фаришта.
2. Микоил алайҳиссалом, раҳматга, ризққа маъмур (вазифали) бўлган фариштадир.
3. Исрофил алайҳиссалом, фоний олам охирлаб, қиёмат келганида сур чаладилар.
4. Азроил алайҳиссалом, жонларни олишга вазифадор фаришта.
Булар улуғ фаришталардир.
Бошқа фаришталар ва уларнинг вазифаси:
Кироман- Котибин: Ҳар кайсимизнинг ўнг ва чап елкамизда ҳар бир иш ва сўзимизни ёзиб борувчи фаришталар кироман котибин фаришталаридир. Улар доим бизга ҳамроҳдир. Ўнг елкамиздаги фаришта яхши амалларимизни ёзиб боради, чап елкамиздаги фаришта эса гуноҳ ишларимизни ёзиб боради. Охират куни ушбу ёзувлар ҳисоб- китоб пайтида бизга тақдим этилади.
Мункар ва Накир: Қабрда бизни сўроқ - савол қиладиган фаришталар.
👉 @diyonatli
👍2❤1
#КЎРИК_ТАНЛОВ.
#Йил_имоми_2202_йил.
9 июнь 2022 йилда Тошкент вилояти Пискент тумани “Пискент” жоме масжидида туман имом~хатиби ва ноиб имомлари ўртасида “Йил имоми~2022" кўрик~танлови бўлиб ўтди.
Танловда Тошкент вилоят бош имом-хатиб ўринбосари Зайнилобиддин домла Қудратов иштирок этди.
Кўрик танлов натижалари:
1. “Ўсмат ота” жоме масжиди имом-хатиби Сирожов Мунис.
2. “Кўл ота” жоме масжиди имом-хатиби Носиров Ихтиёр
3. “Пискент” жоме масжиди имом-ноиби Қаюмхонов Оқилхон.
“Ўсмат ота” жоме масжиди имом-хатиби Сирожов Мунис домла "Йил имоми~2022" вилоят босқичига тавсия қилинди.
Кўрик танлов жараёни жуда чиройли ва кўтаринки кайфиятда бўлди.
@Diyonatli
#Йил_имоми_2202_йил.
9 июнь 2022 йилда Тошкент вилояти Пискент тумани “Пискент” жоме масжидида туман имом~хатиби ва ноиб имомлари ўртасида “Йил имоми~2022" кўрик~танлови бўлиб ўтди.
Танловда Тошкент вилоят бош имом-хатиб ўринбосари Зайнилобиддин домла Қудратов иштирок этди.
Кўрик танлов натижалари:
1. “Ўсмат ота” жоме масжиди имом-хатиби Сирожов Мунис.
2. “Кўл ота” жоме масжиди имом-хатиби Носиров Ихтиёр
3. “Пискент” жоме масжиди имом-ноиби Қаюмхонов Оқилхон.
“Ўсмат ота” жоме масжиди имом-хатиби Сирожов Мунис домла "Йил имоми~2022" вилоят босқичига тавсия қилинди.
Кўрик танлов жараёни жуда чиройли ва кўтаринки кайфиятда бўлди.
@Diyonatli
👍3❤2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Ўзбекистон ва Миср муфтийлари ўзаро мулоқот қилдилар
Youtube | Tas-ix | Facebook | Instagram
https://t.me/joinchat/AAAAAEGj0hkBXGlopIDbXA
Youtube | Tas-ix | Facebook | Instagram
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
https://t.me/joinchat/AAAAAEGj0hkBXGlopIDbXA
❤1
ҒАЗАБ ШАЙТОНДАНДИР
Абу Абдуллоҳдан ривоят қилинади.
«Албатта, ғазаб Одам боласининг қалбида ёқилган чўғдир. Кўрмайсанми, унинг томирларини шишишини, икки кўзининг қизаришини. Бундай бўлиши шайтоннинг ўша чўғга пуфлашидандир».
***
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уни асалга ва Сабурга ўхшатдилар. Сабур асални бузгани каби ғазаб иймонни ифлослайди. Унинг аччиғи бунинг ҳаловатини ва покизалигини кетказади. Иймон шириндир, покизадир. Ғазаб аччиқдир, ифлосдир.
Ийсо алайҳиссаломдан ривоят қилинадики, у кишидан Яҳё ибн Закариё алайҳиссалом ғазаб ва унинг боши ҳақида сўради. Шунда: «Кибрдир, кўрмайсанми, ўзингдан пастга ғазаб қиласан, ўзингдан устунга ғазаб қилмайсан», дебдилар.
👉 @diyonatli
Абу Абдуллоҳдан ривоят қилинади.
«Албатта, ғазаб Одам боласининг қалбида ёқилган чўғдир. Кўрмайсанми, унинг томирларини шишишини, икки кўзининг қизаришини. Бундай бўлиши шайтоннинг ўша чўғга пуфлашидандир».
***
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уни асалга ва Сабурга ўхшатдилар. Сабур асални бузгани каби ғазаб иймонни ифлослайди. Унинг аччиғи бунинг ҳаловатини ва покизалигини кетказади. Иймон шириндир, покизадир. Ғазаб аччиқдир, ифлосдир.
Ийсо алайҳиссаломдан ривоят қилинадики, у кишидан Яҳё ибн Закариё алайҳиссалом ғазаб ва унинг боши ҳақида сўради. Шунда: «Кибрдир, кўрмайсанми, ўзингдан пастга ғазаб қиласан, ўзингдан устунга ғазаб қилмайсан», дебдилар.
👉 @diyonatli
❤1
Кўзгу олдидаги қалблар
Мунофиқликдан қўрқиш яхши аломат ва қалбда имон борлигига далилдир!
Мана бу борада нифоқнинг билимдони ва хабардори Ҳузайфа ибн Ямон розияллоҳу анҳудан хушхабар:
"Бир киши у зотга:
– Мунофиқликдан қўрқяпман, – деди.
Ҳузайфа айтди:
– Мунофиқ бўлганингда қўрқмас эдинг”.
Демак, нифоқдан хавф қилиш – имон аломати. Ундан қўрқмаслик эса нифоқ белгиси.
Ҳасан раҳимаҳуллоҳнинг қуйидаги гапи мунофиқликдан қўрқмайдиган ҳар бир кишига таҳдиддир: "Ким мунофиқликдан қўрқмаса, у мунофиқдир!"
"Қалблардан сўранг" китобидан.
👉 @diyonatli
Мунофиқликдан қўрқиш яхши аломат ва қалбда имон борлигига далилдир!
Мана бу борада нифоқнинг билимдони ва хабардори Ҳузайфа ибн Ямон розияллоҳу анҳудан хушхабар:
"Бир киши у зотга:
– Мунофиқликдан қўрқяпман, – деди.
Ҳузайфа айтди:
– Мунофиқ бўлганингда қўрқмас эдинг”.
Демак, нифоқдан хавф қилиш – имон аломати. Ундан қўрқмаслик эса нифоқ белгиси.
Ҳасан раҳимаҳуллоҳнинг қуйидаги гапи мунофиқликдан қўрқмайдиган ҳар бир кишига таҳдиддир: "Ким мунофиқликдан қўрқмаса, у мунофиқдир!"
"Қалблардан сўранг" китобидан.
👉 @diyonatli
❤1
КЕЧА ВА КУНДУЗ БИР ВАҚТНИНГ ЎЗИДА МАВЖУДДИР
Қуръони карим ернинг юмалоқ эканлигига фақатгина битта ояти каримани келтириб кифояланмаган. Аксинча, ернинг юмалоқлигини исботловчи ояти карималар жуда кўп. Хўш, нега кўп? Чунки бу арзимас, кичкина нарса эмас. Ер мавзуси жуда муҳим илмлардан бири. Коинотдаги катта бир ҳодисадир. Унда яшашимизнинг ўзи унинг катта аҳамиятга эга эканлигини кўрсатади. Шундай қилиб ернинг юмалоқ эканлигига далил бўла оладиган ояти карималарни келтирамиз: “Қуёш ойга етиб ололмас. Тун ҳам кундуздан ўзиб кетмас. Барчаси фалакда сузиб юрур” (Ёсин сураси, 40-оят).
Ушбу ояти карима нозил бўлган пайтда арабларда бир хато қараш мавжуд эди. Яъни араблар аввал тун келади, кейин кун келади. Тун кундуздан олдин келолмайди деб ҳисоблашар эди. Аллоҳ таоло эса бу хато қарашни тўғирлади.
“Тун ҳам кундуздан ўзиб кетмас”. Яъни, сизлар аввал тун келади демоқдасиз. Бироқ тун ҳам, кун ҳам бири иккинчисидан ўзиб кетмайди. Тун ва кун бири икинчисидан олдин келмайди дегани, ҳар иккиси бир пайтнинг ўзида ер юзида мавжуд бўлади деганидир. Агар ер юмалоқ бўлмаганида ернинг ярми доимо ёруғ, қолган ярми қоронғу бўларди. Бу ояти карима ернинг ўз ўқи атрофида бир маромда айланишига ҳам далил бўлади.
Ернинг юмалоқ эканлигига яна бир ояти карима бор. Аллоҳ таоло қуйидагича марҳамат қилган:
“У кеча ва кундузни бир-бирига ўринбосар қилиб қўйган Зотдир. (Бу) эслатма олмоқчи бўлган, ёки шукр қилмоқчи бўлганлар учун (оят) белгилардир” (Фурқон сураси, 62-оят).
Ўринбосар дегани, алмашинувчи дегани. Алмашинувчи нима дегани? Доимий равишда бири иккинчисининг ўрнига келади дегани.
Мисол учун, навбатма-навбат алмашиб турадиган қўриқчиларни олиб кўринг. Биринчиси кетса, ўрнига бошқаси келади. У ҳам кетса учунчиси келади. Агар қоровуллар тўртта бўлса, тўртови алмашиб туради ва иккинчиси биринчисининг ўрнига келади. Бироқ энг биринчи бошлаган қоровул ўзидан олдингисига ўринбосар бўла олмайди. Чунки ундан олдин ҳеч ким бўлмаган. Аллоҳ таоло эса кеча ва кундузни бир бирига ўринбосар деб айтмоқда. Демак, Аллоҳ таоло кеча ва кундузни бир пайтда яратган экан. Кеча ва кундуз бир пайтда яралди дегани эса ернинг юмалоқ эканлигини исботлайди. Чунки ҳар иккиси бир пайтда бўлгандагина бири иккинчисига ўринбосар бўлади.
Ер юзида доимий фақат бир хил ёруғлик ёки доимий фақат бир хил қоронғулик бўлиб турадиган жой йўқ. Ҳамма жойда кечаси ҳам, кундузи ҳам бўлади. Агар ер ўз атрофида айланмай, бир жойда қимирламай турганида кеча ва кундуз алмашмасди.
Кеча ва кундуз алмашяптими демак ep юмалоқ экани ўз-ўзидан маълум бўлади. Ер ўз ўқи атрофида айланиб тургани учун ҳам кеча ва кундуз алмашиб туради. Аллоҳ таоло айнан шу нарсаларни назарда тутмоқда. Демак, “Биз кеча ва кундузни бир-бирига ўринбосар қилиб қўйдик” деган оятни икки хил тушуниш мумкин экан.
Биринчи маъноси, ҳар иккиси бир пайтда пайдо бўлган. Бири иккинчисидан олдин пайдо бўлмаган. Бу эса ернинг юмалоқ эканлигидан келиб чиқади.
Иккинчи маъноси, ер ўз ўқи атрофида айланиб туришидир. Айнан шу сабабдан кеча ва кундуз алмашиб туради.
Шайх Муҳаммад Мутавалли ШАЪРОВИЙ.
👉@diyonatli
Қуръони карим ернинг юмалоқ эканлигига фақатгина битта ояти каримани келтириб кифояланмаган. Аксинча, ернинг юмалоқлигини исботловчи ояти карималар жуда кўп. Хўш, нега кўп? Чунки бу арзимас, кичкина нарса эмас. Ер мавзуси жуда муҳим илмлардан бири. Коинотдаги катта бир ҳодисадир. Унда яшашимизнинг ўзи унинг катта аҳамиятга эга эканлигини кўрсатади. Шундай қилиб ернинг юмалоқ эканлигига далил бўла оладиган ояти карималарни келтирамиз: “Қуёш ойга етиб ололмас. Тун ҳам кундуздан ўзиб кетмас. Барчаси фалакда сузиб юрур” (Ёсин сураси, 40-оят).
Ушбу ояти карима нозил бўлган пайтда арабларда бир хато қараш мавжуд эди. Яъни араблар аввал тун келади, кейин кун келади. Тун кундуздан олдин келолмайди деб ҳисоблашар эди. Аллоҳ таоло эса бу хато қарашни тўғирлади.
“Тун ҳам кундуздан ўзиб кетмас”. Яъни, сизлар аввал тун келади демоқдасиз. Бироқ тун ҳам, кун ҳам бири иккинчисидан ўзиб кетмайди. Тун ва кун бири икинчисидан олдин келмайди дегани, ҳар иккиси бир пайтнинг ўзида ер юзида мавжуд бўлади деганидир. Агар ер юмалоқ бўлмаганида ернинг ярми доимо ёруғ, қолган ярми қоронғу бўларди. Бу ояти карима ернинг ўз ўқи атрофида бир маромда айланишига ҳам далил бўлади.
Ернинг юмалоқ эканлигига яна бир ояти карима бор. Аллоҳ таоло қуйидагича марҳамат қилган:
“У кеча ва кундузни бир-бирига ўринбосар қилиб қўйган Зотдир. (Бу) эслатма олмоқчи бўлган, ёки шукр қилмоқчи бўлганлар учун (оят) белгилардир” (Фурқон сураси, 62-оят).
Ўринбосар дегани, алмашинувчи дегани. Алмашинувчи нима дегани? Доимий равишда бири иккинчисининг ўрнига келади дегани.
Мисол учун, навбатма-навбат алмашиб турадиган қўриқчиларни олиб кўринг. Биринчиси кетса, ўрнига бошқаси келади. У ҳам кетса учунчиси келади. Агар қоровуллар тўртта бўлса, тўртови алмашиб туради ва иккинчиси биринчисининг ўрнига келади. Бироқ энг биринчи бошлаган қоровул ўзидан олдингисига ўринбосар бўла олмайди. Чунки ундан олдин ҳеч ким бўлмаган. Аллоҳ таоло эса кеча ва кундузни бир бирига ўринбосар деб айтмоқда. Демак, Аллоҳ таоло кеча ва кундузни бир пайтда яратган экан. Кеча ва кундуз бир пайтда яралди дегани эса ернинг юмалоқ эканлигини исботлайди. Чунки ҳар иккиси бир пайтда бўлгандагина бири иккинчисига ўринбосар бўлади.
Ер юзида доимий фақат бир хил ёруғлик ёки доимий фақат бир хил қоронғулик бўлиб турадиган жой йўқ. Ҳамма жойда кечаси ҳам, кундузи ҳам бўлади. Агар ер ўз атрофида айланмай, бир жойда қимирламай турганида кеча ва кундуз алмашмасди.
Кеча ва кундуз алмашяптими демак ep юмалоқ экани ўз-ўзидан маълум бўлади. Ер ўз ўқи атрофида айланиб тургани учун ҳам кеча ва кундуз алмашиб туради. Аллоҳ таоло айнан шу нарсаларни назарда тутмоқда. Демак, “Биз кеча ва кундузни бир-бирига ўринбосар қилиб қўйдик” деган оятни икки хил тушуниш мумкин экан.
Биринчи маъноси, ҳар иккиси бир пайтда пайдо бўлган. Бири иккинчисидан олдин пайдо бўлмаган. Бу эса ернинг юмалоқ эканлигидан келиб чиқади.
Иккинчи маъноси, ер ўз ўқи атрофида айланиб туришидир. Айнан шу сабабдан кеча ва кундуз алмашиб туради.
Шайх Муҳаммад Мутавалли ШАЪРОВИЙ.
👉@diyonatli
👍2
ҚЎШИҚ ҲАҚИДА
Ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«У зот азза ва жалланинг «Одамлардан беҳуда сўзни сотиб оладиганлари бор» деган қавли ҳақида «Қўшиқ ва шунга ўхшаш нарсалар», деди».
Баро ибн Озиб розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Саломни ёйинглар, саломат бўласизлар. Ашара ёмондир», дедилар».
Абу Муовия: Ашара – беҳуда нарса, деди.
Фазола ибн Убайд розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«У одамлар тўпланган жойлардан бирида эди. Унга бир қавмлар нард ўйнаётганлиги етди. Шунда у ғазабланиб ўрнидан турди ва ундан шиддатла қайтарди. Сўнг:
«Мана шунинг ютуғини ейиш учун ўйновчи чўчқанинг гўштини еган ва қон билан таҳорат қилганга баравар», деди».
«Ал-Адаб Ал-Муфрад» китобидан.
👉@diyonatli
Ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«У зот азза ва жалланинг «Одамлардан беҳуда сўзни сотиб оладиганлари бор» деган қавли ҳақида «Қўшиқ ва шунга ўхшаш нарсалар», деди».
Баро ибн Озиб розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Саломни ёйинглар, саломат бўласизлар. Ашара ёмондир», дедилар».
Абу Муовия: Ашара – беҳуда нарса, деди.
Фазола ибн Убайд розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«У одамлар тўпланган жойлардан бирида эди. Унга бир қавмлар нард ўйнаётганлиги етди. Шунда у ғазабланиб ўрнидан турди ва ундан шиддатла қайтарди. Сўнг:
«Мана шунинг ютуғини ейиш учун ўйновчи чўчқанинг гўштини еган ва қон билан таҳорат қилганга баравар», деди».
«Ал-Адаб Ал-Муфрад» китобидан.
👉@diyonatli
❤1
ҲАЗИЛ-МУТОЙИБА ЭҲТИЁЖИ
Ҳаётни тўлиғича жиддийлик билан ўтказиш, унда ҳазил-мутойибага асло ўрин қолдирмаслик соғлом инсон табиатига хос эмас. Баъзи пайтларда ҳазил мутойиба билан кўнгилни ёзишга бўлган эҳтиёж инкор қилинмайдиган ҳақиқатдир. Шунга кўра, мусулмон киши ушбу эҳтиёжни динимизда баён қилинган одоб-ахлоқ доирасида қондириши лозим бўлади. Уламолар ҳазил-мутойиба қилишнинг иккита шартини баён қилганлар:
1. Рост гап билан бўлиши;
2. Меъёрдан ошмаслиги.
Ҳазиллашиш аслида рост нарсалар билан бўлгандагина ҳақиқий кўнгил ёзилишига, ундан кўзланган мақсадлар ҳосил бўлишига сабаб бўлади.
Ҳикматли сўзларнинг бирида: “Кимнинг ҳазил-мазаҳи кўпайса, ё ҳайбати кетади ёки унга нисбатан нафрат уйғонади”, дейилган.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Аллоҳ таолонинг элчиси бўлиш билан бир қаторда оддий инсон вакили ҳам эдилар. Шунга кўра у зотда ҳам бошқалар билан ҳазиллашиш ҳолатлари бўлган. Аммо ҳазиллари фақат ҳақиқатдан иборат бўлган.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “(Саҳобалар) эй Аллоҳнинг Расули, бизга ҳазил қиласизку (биз ҳам ўзаро ҳазиллашсак бўлмайдими?) дейишди. Шунда у зот: “Мен фақат ҳақни гапираман”, дедилар. Термизий ривоят қилган.
Шунга кўра уламолар: “Ҳазил рост гаплар билан бўлиши керак, ана шунда у қалбларнинг завқланишига ва чарчоқларни кетказишга сабаб бўлади”, деганлар.
Қуйидаги ҳадисларда бунга ёрқин далиллар
бор: Анас ибн Моликдан ривоят қилинади: Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам унга шундай деганлар: “Ҳой икки қулоқли (бола)”. Термизий ривоят қилган.
Яъни, Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ёш бола бўлган Анас розияллоҳу анҳу билан ҳазиллашиб: “Ҳой иккита қулоғи бор бола” маъносида гапириб уни кулдириб хурсанд қилганлар.
Бошқа бир ҳадисда эса “Нуғайр” исмли қушчаси ўлиб қолган болага ҳазиллашиб: “Эй Абу Умайр, нима қилди нуғайр”, деганлар.
Яъни, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қушчасидан айрилиб хафа бўлиб ўтирган ёш болага “яхши кўрган қушинг ўлиб қолганига хафа бўлма” маъносида “Эй Абу Умайр, нима қилди нуғайр” дея сўзни қофиялаб айтиб унинг кўнглини кўтарганлар.
Бир куни бир қари кампир: “Эй Аллоҳнинг Расули дуо қилинг, Аллоҳ мени жаннатга киритсин” деганида унга ҳазиллашиб: “Жаннатга бирорта ҳам кампир кирмайди”, деганлар. Сўнгра: “Кампир ҳолатида эмас, балки ёш қиз ҳолатида киради”, дея гапларининг маъносини тушунтириб уни хурсанд қилганлар.
Бошқа бир ҳадисда эса минишга улов сўраб келган кишига ҳазиллашиб: “Сени урғочи туянинг боласига миндирамиз” деганлар. Ҳалиги киши минишга улов сўрагани учун бу жавобдан ажабланиб: “Урғочи туянинг боласини нима қиламан?”, деган. Шунда у зот алайҳиссалом: “Барча туяларни ҳам урғочи туялар туғадими?”, дея мазкур эҳтиёжманд кишининг кўнглини кўтарганлар.
Эътибор бериладиган бўлса, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам асосан ёш болалар ва кўнглини кўтаришга эҳтиёжманд кишилар билан ҳазиллашганлар.
Демак, ҳазил-мутойибаларда унинг фақат рост гап билан бўлишига, меъёридан ошиб кетмаслигига ҳамда ўрнига риоя қиладиган бўлсак, қилаётган ҳазилларимиз ўзимизнинг ҳам, ўзгаларнинг ҳам кўнгилларини кўтарадиган, тоат-ибодатларга қувват бўладиган солиҳ амалларга айланади.
"Динимиз аҳкомлари" китобидан.
👉@diyonatli
Ҳаётни тўлиғича жиддийлик билан ўтказиш, унда ҳазил-мутойибага асло ўрин қолдирмаслик соғлом инсон табиатига хос эмас. Баъзи пайтларда ҳазил мутойиба билан кўнгилни ёзишга бўлган эҳтиёж инкор қилинмайдиган ҳақиқатдир. Шунга кўра, мусулмон киши ушбу эҳтиёжни динимизда баён қилинган одоб-ахлоқ доирасида қондириши лозим бўлади. Уламолар ҳазил-мутойиба қилишнинг иккита шартини баён қилганлар:
1. Рост гап билан бўлиши;
2. Меъёрдан ошмаслиги.
Ҳазиллашиш аслида рост нарсалар билан бўлгандагина ҳақиқий кўнгил ёзилишига, ундан кўзланган мақсадлар ҳосил бўлишига сабаб бўлади.
Ҳикматли сўзларнинг бирида: “Кимнинг ҳазил-мазаҳи кўпайса, ё ҳайбати кетади ёки унга нисбатан нафрат уйғонади”, дейилган.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Аллоҳ таолонинг элчиси бўлиш билан бир қаторда оддий инсон вакили ҳам эдилар. Шунга кўра у зотда ҳам бошқалар билан ҳазиллашиш ҳолатлари бўлган. Аммо ҳазиллари фақат ҳақиқатдан иборат бўлган.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “(Саҳобалар) эй Аллоҳнинг Расули, бизга ҳазил қиласизку (биз ҳам ўзаро ҳазиллашсак бўлмайдими?) дейишди. Шунда у зот: “Мен фақат ҳақни гапираман”, дедилар. Термизий ривоят қилган.
Шунга кўра уламолар: “Ҳазил рост гаплар билан бўлиши керак, ана шунда у қалбларнинг завқланишига ва чарчоқларни кетказишга сабаб бўлади”, деганлар.
Қуйидаги ҳадисларда бунга ёрқин далиллар
бор: Анас ибн Моликдан ривоят қилинади: Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам унга шундай деганлар: “Ҳой икки қулоқли (бола)”. Термизий ривоят қилган.
Яъни, Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ёш бола бўлган Анас розияллоҳу анҳу билан ҳазиллашиб: “Ҳой иккита қулоғи бор бола” маъносида гапириб уни кулдириб хурсанд қилганлар.
Бошқа бир ҳадисда эса “Нуғайр” исмли қушчаси ўлиб қолган болага ҳазиллашиб: “Эй Абу Умайр, нима қилди нуғайр”, деганлар.
Яъни, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қушчасидан айрилиб хафа бўлиб ўтирган ёш болага “яхши кўрган қушинг ўлиб қолганига хафа бўлма” маъносида “Эй Абу Умайр, нима қилди нуғайр” дея сўзни қофиялаб айтиб унинг кўнглини кўтарганлар.
Бир куни бир қари кампир: “Эй Аллоҳнинг Расули дуо қилинг, Аллоҳ мени жаннатга киритсин” деганида унга ҳазиллашиб: “Жаннатга бирорта ҳам кампир кирмайди”, деганлар. Сўнгра: “Кампир ҳолатида эмас, балки ёш қиз ҳолатида киради”, дея гапларининг маъносини тушунтириб уни хурсанд қилганлар.
Бошқа бир ҳадисда эса минишга улов сўраб келган кишига ҳазиллашиб: “Сени урғочи туянинг боласига миндирамиз” деганлар. Ҳалиги киши минишга улов сўрагани учун бу жавобдан ажабланиб: “Урғочи туянинг боласини нима қиламан?”, деган. Шунда у зот алайҳиссалом: “Барча туяларни ҳам урғочи туялар туғадими?”, дея мазкур эҳтиёжманд кишининг кўнглини кўтарганлар.
Эътибор бериладиган бўлса, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам асосан ёш болалар ва кўнглини кўтаришга эҳтиёжманд кишилар билан ҳазиллашганлар.
Демак, ҳазил-мутойибаларда унинг фақат рост гап билан бўлишига, меъёридан ошиб кетмаслигига ҳамда ўрнига риоя қиладиган бўлсак, қилаётган ҳазилларимиз ўзимизнинг ҳам, ўзгаларнинг ҳам кўнгилларини кўтарадиган, тоат-ибодатларга қувват бўладиган солиҳ амалларга айланади.
"Динимиз аҳкомлари" китобидан.
👉@diyonatli
👍2❤1